Người dân thành phố Garden Grove thuộc quận Cam, bang California đã được phép trở về nhà sau khi nguy cơ xảy ra vụ nổ nghiêm trọng từ bồn hóa chất quá nhiệt tại nhà máy hàng không GKN Aerospace được loại bỏ. Tuy nhiên, nhiều người nói họ vẫn không cảm thấy an toàn và kêu gọi đóng cửa nhà máy.
Hơn 200 cư dân đã có mặt tại phòng họp của Tòa thị chính Garden Grove tối 26/5 để bàn về tương lai của nhà máy GKN Aerospace, đồng thời yêu cầu làm rõ ai sẽ chi trả các khoản phí phát sinh từ việc sơ tán trong tình huống khẩn cấp.
"Vì sao GKN Aerospace được phép sử dụng hóa chất MMA có nguy cơ cháy nổ trong phạm vi 1,6 km quanh trường học và nhà dân?", một cư dân đặt câu hỏi tại cuộc họp. "Liệu khu vực của chúng ta còn doanh nghiệp nào có mức độ nguy hiểm tương tự đối với cộng đồng hay không?".
Bồn chứa 26.500 lít hóa chất độc hại methyl methacrylate (MMA) của công ty GKN Aerospace hôm 22/5 bất ngờ gặp sự cố, khiến chất lỏng bên trong phản ứng với nhau và sinh nhiệt, gây ra nguy cơ phát nổ. Chính quyền quận Cam lúc đó đã ban lệnh sơ tán với khoảng 50.000 dân trong khu vực.
Thành phố Garden Grove có khoảng 172.000 dân, là một trong hai trung tâm chính của Little Saigon ở quận Cam, nơi tập trung cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam.
Khi sự cố với bồn hóa chất xảy ra, Vin Nguyễn, nhân viên ngành truyền thông sống cách khu vực sơ tán 3 km, cho hay nhiều cư dân quanh Garden Grove đến lúc đó mới biết gần nhà mình có một cơ sở sản xuất liên quan đến chương trình tiêm kích F-35 của Mỹ.
Nhà máy GKN Aerospace sản xuất kính buồng lái cho tiêm kích F-35, cùng các bộ phận trong suốt cho nhiều dòng máy bay thương mại như Boeing 787 Dreamliner, Boeing 737, Airbus A350, HondaJet và Bombardier C Series, theo thông tin công ty từng công bố.
"Rõ ràng là có rất nhiều thứ công chúng bình thường chưa bao giờ chú ý tới, cho đến khi còi báo động vang lên", Vin Nguyễn nói lúc đó, cho biết sự việc khiến anh suy nghĩ nhiều về những rủi ro ẩn sau các cơ sở nhìn bên ngoài có vẻ bình thường.
Hội đồng thành phố không đưa ra quyết định nào trong cuộc họp kéo dài nhiều giờ, bất chấp những tiếng hô hào kêu gọi đóng cửa nhà máy, theo phóng viên Eric Spillman của KTLA.
"Thật sự rất bực bội", Kyle Cook, cư dân Garden Grove, nói. "Giờ chúng tôi lại phải ôm những câu hỏi này, và có lẽ sẽ chẳng nhận được câu trả lời nào".
Tính đến ngày 27/5, nhiệt độ tại bồn chứa gặp sự cố duy trì ở mức 32,8 độ C mà không cần phun nước làm mát. Giới chức quận Cam đang tiếp tục theo dõi sát sao mức nhiệt của bồn chứa.
GKN Aerospace, công ty có trụ sở Anh, đã ra thông cáo xin lỗi cộng đồng vì những xáo trộn do sự cố gây ra. "Ưu tiên của chúng tôi vẫn là bảo đảm an toàn cho những người sống quanh nhà máy và cho cộng đồng", công ty cho biết.
Ít nhất 6 hãng luật thông báo sẽ đệ đơn kiện, đề nghị công nhận tư cách kiện tập thể thay mặt những người bị ảnh hưởng trong sự cố này.
Cơ quan Quản lý An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp Mỹ (OSHA) đã thanh tra nhà máy ở Garden Grove 4 lần kể từ năm 2018, ghi nhận 10 vi phạm, theo hồ sơ công khai do Los Angeles Times thu thập. Thông tin chi tiết về các vi phạm này chưa được công bố ngay.
Năm 2019, Sở Quan hệ Công nghiệp California đã nộp đơn lên Tòa Thượng thẩm Quận Cam, đề nghị thẩm phán buộc công ty nộp 2.898 USD tiền phạt dân sự còn thiếu. Theo hồ sơ tòa án, biên bản xử phạt cáo buộc công ty vào tháng 4/2018 đã "không bảo đảm toàn bộ máy móc và thiết bị đang vận hành được kiểm tra hoặc bảo trì theo khuyến nghị của nhà sản xuất".
Năm 2025, GKN Aerospace đồng ý trả hơn 900.000 USD cho các cơ quan quản lý của bang để dàn xếp các vi phạm liên quan đến lưu trữ hồ sơ, vấn đề cấp phép và phát thải nitơ oxit, theo một báo cáo trên trang web của Cơ quan Quản lý Chất lượng Không khí Bờ Nam.
"Thực sự rất kinh khủng, cảm giác đến giờ vẫn vậy", Erin Morehouse, một cư dân khác ở Garden Grove, phát biểu trong cuộc họp tối 26/5. "Chúng tôi vẫn chưa có hướng giải quyết nào, nên cũng không biết chuyện gì sẽ xảy ra trong tương lai".
Tin Gốc: Vnexpress
