Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh để đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số, đột phá về thể chế vẫn là then chốt nhất. Thể chế giống như “con đường”, tạo hành lang thông thoáng cho “cỗ xe kinh tế” phát triển. Nếu “con đường” được nâng cấp, “cỗ xe” ấy sẽ đi với tốc độ cao hơn.
Vì vậy, trong năm 2026, loạt vấn đề về thể chế phải được xử lý dứt điểm, bao gồm tổng rà soát hệ thống pháp luật, xây dựng chiến lược pháp luật trong kỷ nguyên mới, xử lý các vướng mắc liên quan đến vận hành của chính quyền 2 cấp. Năm 2026 cũng là “năm hướng về cơ sở”, tập trung nâng cao chất lượng cán bộ tại cấp xã, phường, bởi đây là lực lượng đóng vai trò then chốt trong kiến tạo phát triển.
Song song với thể chế, Chính phủ sẽ quyết liệt cải cách hành chính, cắt giảm tối đa các thủ tục, điều kiện kinh doanh, nâng cao năng lực và trách nhiệm thực thi công vụ. Dự kiến phương án cắt giảm cụ thể sẽ được trình trước ngày 15.4, qua đó giảm chi phí tuân thủ, tạo lòng tin của người dân, doanh nghiệp (DN) với chính sách.
Về hạ tầng, Thủ tướng cho hay các dự án trọng điểm về giao thông đường bộ, sân bay và năng lượng sẽ được đẩy mạnh. Quy hoạch điện 8 sẽ được điều chỉnh, củng cố nguồn điện nền, kết hợp ứng dụng công nghệ mới để đảm bảo an ninh năng lượng và tiêu chuẩn môi trường. Phương án dự trữ quốc gia cũng đã được xây dựng, nhất là một số mặt hàng thiết yếu, không chỉ là xăng dầu.
Vẫn theo Thủ tướng, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong nhiệm kỳ này cần khoảng 40% GDP, tương đương 38,5 triệu tỉ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước chỉ khoảng 33% GDP, “áp lực là rất lớn”. Trong đó, tổng vốn đầu tư công hơn 8 triệu tỉ đồng, chỉ chiếm hơn 20% tổng vốn đầu tư xã hội. Khoảng 80% còn lại phải huy động từ những nguồn lực khác, từ DN trong nước, xã hội, nước ngoài… Điều này đòi hỏi bắt buộc phải có những giải pháp cụ thể để tạo ra hành lang pháp lý minh bạch, khuyến khích người dân và DN đầu tư vào sản xuất kinh doanh.
Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần tăng trưởng nhưng phải dựa trên nền tảng ổn định vĩ mô, “xây nhà thì nền móng phải rất vững chắc”, không thể tăng trưởng “nóng” bằng mọi giá, vì cái giá phải trả cho bất ổn vĩ mô là rất lớn về dài hạn.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhiều ý kiến cũng lưu ý về việc giải phóng các nguồn lực. Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn cho rằng phải có nhiều tập đoàn tư nhân lớn, kinh tế tư nhân phát triển thì đất nước mới phát triển. “Hiện nay các công trình lớn quốc gia giao cho các tập đoàn này xây dựng rất nhanh, đảm bảo yêu cầu đặt ra. Tại sao Nhà nước một công trình làm thủ tục 3 – 4 năm mới xong, rồi xây dựng kéo dài. Trung tâm hội chợ triển lãm quốc gia lớn nhất VN làm 10 tháng xong”, ông nói.
Chủ tịch QH cũng lưu ý muốn tăng trưởng cần đột phá về thể chế, mở đường cho sản xuất, cần tập trung vào cải cách theo hướng “5 hóa”: thực hiện triệt để số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích. “Kinh tế phát triển nhưng phải đảm bảo sự công bằng xã hội, từ giáo dục, y tế, lao động đến giải quyết việc làm”, Chủ tịch QH nhấn mạnh. Thêm vào đó phải đẩy mạnh cắt giảm chi phí tuân thủ, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm rộng rãi, xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng cách từng cấp, từng ngành, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Theo Phó chủ tịch QH Nguyễn Hồng Diên, một nhiệm vụ quan trọng là phải thiết lập niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Dẫn chứng từ làn sóng đầu tư FDI rất lớn gần đây, ông Diên chỉ rõ nhà đầu tư nước ngoài vào VN do hàng loạt yếu tố thuận lợi như giá năng lượng thấp, chi phí rẻ, thị trường rộng lớn. Tuy nhiên, “72 – 74% giá trị xuất khẩu hiện nay vẫn thuộc về các DN FDI”. Do đó, phải chấn chỉnh thu hút đầu tư FDI, đặt ra điều kiện để các nhà đầu tư nước ngoài đến VN không chỉ khai thác lợi thế mà phải lan tỏa cho cộng đồng DN trong nước. DN FDI không chỉ mang tiền mà phải công nghệ mới, quản trị mới, có như vậy thu hút đầu tư mới thực chất.
Cạnh đó, đề nghị Chính phủ sớm có giải pháp “để người dân, xã hội yên tâm đầu tư chứ không phải vùi tiền vào trong đất, vùi tiền vào trong vàng, ném tiền ra nước ngoài đầu tư”. Đơn cử như việc siết chặt thuế phải trên cơ sở nuôi dưỡng nguồn thu, dưỡng sức dân, dưỡng sức DN.
Ông Diên nêu ví dụ “ai cũng nhìn thấy, khắp nơi trên đất nước này có hàng trăm, hàng nghìn dự án bất động sản, giống như Trung Quốc cách đây nhiều năm có nhiều thành phố ma. Hàng trăm tỉ, hàng nghìn tỉ không được đưa vào sử dụng, đắp chiếu như thế khiến mỗi ngày qua đi lãi mẹ đẻ lãi con, lãi cháu, bốc hơi đi hàng chục tỉ”. Theo đó, cần tập trung tháo gỡ các dự án, công trình dở dang trên cả nước, như của 173 dự án năng lượng tái tạo vướng mắc trước đây cũng đã có tổng mức đầu tư lên tới 13 tỉ USD, không vận hành được rất lãng phí. Nếu gỡ được những dự án này thì nguồn lực huy động được rất lớn, tạo ra sức bật kinh tế trong năm 2026.
Đại biểu Đặng Ngọc Huy (đoàn Quảng Ngãi) dành sự quan tâm đến hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia. Ông nói Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030, song thực tế dự trữ quốc gia hiện nay chỉ đáp ứng được 7 – 10 ngày sử dụng, nếu cộng cả dự trữ thương mại chỉ tối đa 30 ngày. “Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô khoảng 514 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới, bằng một chiếc bình nhiên liệu luôn “báo đèn đỏ”. Khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là bài toán về kho bãi, đó là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược”, ông Huy băn khoăn.
Trước thực tế trên, ông Đặng Ngọc Huy cho rằng không thể chậm trễ trong việc xây kho dự trữ xăng dầu, việc này dù sẽ tốn kém nhưng cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần. “Chúng ta không thể chờ đến khi “khát” mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế”, ông Huy nói và kiến nghị Chính phủ quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia.
Thông tin thêm về tình hình thị trường xăng dầu, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng cho hay Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ có chỉ đạo rất quyết liệt, xác định mục tiêu số một là phải bảo đảm an ninh năng lượng, dựa trên 3 trụ cột: phải đủ nguồn cung, phải tổ chức phân phối không đứt gãy và phải bảo đảm khả năng tiếp cận của người dân.
Trên cơ sở đó, các kịch bản đã được xây dựng để ứng phó với biến động. Nhiều giải pháp được triển khai đồng bộ, từ việc tập trung bảo đảm đủ nguồn cung trong nước, đa dạng nguồn cung từ bên ngoài, nâng số ngày dự trữ lưu thông cho đến duy trì công suất tối đa tại 2 nhà máy lọc dầu phục hồi, đưa vào vận hành các nhà máy ethanol…
Nhờ vậy, VN đã nâng số ngày dự trữ từ khoảng 15 ngày lên khoảng 26 ngày và sẽ tiếp tục nâng hơn nữa để duy trì nguồn cung trong nước ổn định, không bị đứt gãy. Chưa kể, mức giá các mặt hàng xăng, dầu diesel cũng được duy trì thấp hơn mức bình quân thế giới. Ví dụ xăng RON95, bình quân thế giới khoảng 1,3 USD/lít (tương đương khoảng 34.000 đồng/lít, với tỷ giá 1 USD = 26.300 đồng), trong khi VN chỉ khoảng 23.000 – 24.000 đồng/lít.
Hoặc so sánh với các nước có chung biên giới phải đóng cửa khoảng 50% trạm xăng, con số này ở Campuchia khoảng 35%; hoặc các nước lân cận như Thái Lan rơi vào tình trạng quỹ Chính phủ mất kiểm soát, giá nhiên liệu rất cao, Philippines cũng tuyên bố tình trạng khẩn cấp… Trong khi đó, VN vẫn duy trì ổn định.
Thời gian qua, người dân tại nhiều khu vực ở TPHCM liên tục phản ánh tình trạng đèn chiếu sáng trên các tuyến đường không hoạt động hoặc chiếu sáng yếu, gây ảnh hưởng đến việc đi lại và tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự vào ban đêm. Trong khi đó, nhiều địa phương cho rằng, việc sửa chữa còn chậm do chưa được phân cấp quản lý hệ thống chiếu sáng công cộng.
Vấn đề này cũng được cử tri nhiều nơi phản ánh tại các buổi tiếp xúc với lãnh đạo thành phố và đại biểu Quốc hội.
Nơm nớp đi trong bóng tối
Bà Trần Thị Mai (ngụ xã Bà Điểm) cho biết, nhiều bóng đèn trên đường Huỳnh Tấn Chùa bị hư hỏng kéo dài nhiều ngày nhưng chưa được khắc phục dù người dân đã phản ánh đến cơ quan chức năng.
Trong khi đó, anh Trần Minh Thuận (ngụ phường An Phú) lo ngại tình trạng đèn chiếu sáng trên đường Chu Văn An chập chờn, đoạn sáng đoạn tối có thể dẫn đến tai nạn giao thông vào ban đêm.
Không chỉ các tuyến đường liên phường, tại một số khu dân cư do doanh nghiệp làm chủ đầu tư như KDC Minh Tuấn (phường Bình Hòa), KDC Việt Sing (phường An Phú)..., hệ thống chiếu sáng còn thiếu nghiêm trọng. Nhiều hộ dân phải tự góp tiền mua bóng đèn, vật tư để thắp sáng đường đi.
Ngoài ra, nhiều tuyến đường khác cũng rơi vào cảnh thiếu sáng như đường D2, D3, D4 thuộc khu phố 3 (phường An Khánh), quốc lộ 51 đoạn qua khu phố Chu Hải (phường Tân Hải), đường Nguyễn Cửu Phú (xã Tân Nhựt)...
Theo Sở Xây dựng TPHCM, ngay sau khi tiếp nhận phản ánh, đơn vị đã chỉ đạo Trung tâm Quản lý Giao thông và Hạ tầng kỹ thuật kiểm tra, xử lý.
Từ ngày 1/5 đến 13/5, trung tâm đã tiếp nhận 24 tin báo về sự cố đèn chiếu sáng không hoạt động, trong đó xử lý xong 17 trường hợp, còn 7 trường hợp đang tiếp tục khắc phục.
Đối với các phản ánh qua Cổng 1022, trung tâm đều tiếp nhận, kiểm tra hiện trạng và phối hợp các đơn vị liên quan xử lý theo từng trường hợp cụ thể.
Ngoài ra, thông qua các nhóm cộng đồng địa phương trên Zalo, Viber và nhiều nguồn thông tin khác, từ ngày 1/5 đến 13/5, trung tâm ghi nhận thêm 110 phản ánh liên quan đến sự cố đèn chiếu sáng như tắt toàn tuyến, chạm cáp, dây điện đứt do xe va quẹt. Theo Sở Xây dựng TPHCM, các phản ánh này đã được kiểm tra và xử lý.
Địa phương muốn được chủ động sửa đèn
Bí thư phường Bình Hòa Nguyễn Thanh Tâm cho biết, nhiều tuyến đường thiếu đèn chiếu sáng, ảnh hưởng đến an toàn giao thông và tình hình an ninh trật tự. Tuy nhiên, quá trình sửa chữa hiện còn chậm nên địa phương kiến nghị thành phố sớm phân cấp quản lý để chủ động xử lý khi xảy ra sự cố.
Tương tự, ông Phạm Phú Nam, Chủ tịch UBND phường An Phú, cho biết trên địa bàn có nhiều hệ thống đèn chiếu sáng hư hỏng kéo dài. Dù địa phương thường xuyên phản ánh lên Trung tâm Quản lý Giao thông và Hạ tầng kỹ thuật TPHCM nhưng thời gian xử lý vẫn còn chậm.
“Có trường hợp cột đèn chiếu sáng trên đường ĐT 743 bị xe tông ngã, chúng tôi phải chụp ảnh, quay phim, lập biên bản để tháo dỡ vì báo lên thành phố thì chờ rất lâu”, ông Nam nói.
Do đó, lãnh đạo phường An Phú kiến nghị thành phố giao địa phương quản lý, bảo trì hệ thống chiếu sáng nhằm rút ngắn thời gian xử lý sự cố.
Sở Xây dựng TPHCM cho biết, quá trình chuyển đổi mô hình chính quyền 2 cấp thời gian qua đã ảnh hưởng nhất định đến công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật, trong đó có hệ thống chiếu sáng công cộng.
Theo sở này, hệ thống chiếu sáng đô thị hiện được vận hành tập trung bởi Trung tâm Quản lý Giao thông và Hạ tầng kỹ thuật TPHCM. Đồng thời, thành phố cũng đã ban hành quyết định phân cấp cụ thể đối với hệ thống chiếu sáng phục vụ công tác quản lý, vận hành.
Hiện các đơn vị thực hiện quá trình bàn giao giữa địa phương, chủ đầu tư và đơn vị quản lý vận hành.
Ngày 29.4, lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng cho biết từ đầu năm 2026, tuyến đường vành đai Đà Lạt dài 7,4 km đã được khai thác, gồm các đoạn Trúc Lâm - Yên Tử nối dài (2,6 km) và An Sơn - Y Dinh - An Tôn (4,8 km). Dù vậy, phần cuối tuyến dài hơn 100 mét vẫn chưa thể thi công hoàn chỉnh vì còn 2 hộ dân chưa bàn giao đất.
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng, tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ của dự án tuyến đường vành đai Đà Lạt đã được phê duyệt hơn 404 tỉ đồng. Đến nay, 153/157 hộ đã nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và 155/157 hộ đã bàn giao mặt bằng.
Chỉ còn 2 hộ dân tại phường Cam Ly - Đà Lạt chưa bàn giao đất, khiến đoạn cuối của tuyến đường vành đai Đà Lạt chưa thể hoàn thiện đồng bộ.
Đáng chú ý, nguyên nhân không xuất phát từ việc người dân thiếu hợp tác, mà do những bất cập trong chính sách bồi thường, tái định cư giữa các thời điểm khác nhau, dẫn đến chênh lệch lớn về giá đất.
Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, thời điểm triển khai dự án, thành phố Đà Lạt (cũ) chưa có sẵn quỹ đất tái định cư để bố trí ngay cho người dân. Vì vậy, quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường được ban hành trước nhằm đảm bảo tiến độ, trong khi việc bố trí tái định cư thực hiện sau.
Sự lệch pha về thời điểm này khiến giá đất bồi thường được xác định theo khung cũ, còn giá đất tái định cư lại áp dụng theo giai đoạn mới, chịu tác động của luật Đất đai năm 2024. Hệ quả là giá đất tái định cư tăng cao hơn nhiều so với mức bồi thường ban đầu.
Thực tế này dẫn đến tình huống người dân giao đất theo giá cũ nhưng khi nhận đất tái định cư lại phải trả theo giá mới cao hơn, tạo ra “độ vênh” lớn. Điều này gây áp lực tài chính, phát sinh tâm tư và khiếu nại.
Trong bối cảnh đó, việc 2 hộ dân chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng tại tuyến đường vành đai Đà Lạt được đánh giá là có nguyên nhân thực tế, gắn trực tiếp với quyền lợi và chỗ ở lâu dài của họ.
Trước vướng mắc kéo dài, ngày 17.4, Sở Xây dựng đã có văn bản gửi UBND tỉnh Lâm Đồng, đề xuất phương án tháo gỡ khó khăn liên quan đến giá tái định cư cho các hộ dân thuộc dự án tuyến đường vành đai Đà Lạt.
Sau đó, lãnh đạo tỉnh chỉ đạo phường Cam Ly - Đà Lạt cùng các đơn vị liên quan rà soát hồ sơ, đối chiếu quy định pháp luật để tìm hướng xử lý phù hợp. Mục tiêu không chỉ là hoàn tất phần mặt bằng còn lại mà còn bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân.
Theo đề xuất của ngành chức năng, tỉnh đang xem xét phương án lấy thời điểm ban hành quyết định bồi thường, hỗ trợ làm căn cứ xác định giá giao đất tái định cư. Nếu được thông qua, mức chênh lệch giá sẽ giảm đáng kể, góp phần tạo sự đồng thuận.
Cách tiếp cận này được đánh giá là hợp tình, hợp lý, bởi trong các dự án dân sinh như tuyến đường vành đai Đà Lạt, tiến độ quan trọng nhưng sự công bằng và niềm tin của người dân còn quan trọng hơn.
Như Thanh Niên đã thông tin, dự án tuyến đường vành đai Đà Lạt khởi công từ tháng 7.2021, được gia hạn đến cuối năm 2025. Tuyến đường có mặt đường rộng 14 mét, vỉa hè đồng bộ, đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian giao thông đô thị.
Công trình được kỳ vọng trở thành “mạch dẫn” mới nối từ đèo Prenn (ngã ba vào Khu du lịch quốc gia hồ Tuyền Lâm) đến thác Cam Ly, góp phần giảm áp lực giao thông cho phố núi Đà Lạt – điểm đến du lịch thường xuyên quá tải vào mùa cao điểm.
Việc sớm tháo gỡ vướng mắc để hoàn thiện tuyến đường vành đai Đà Lạt không chỉ giúp dự án phát huy trọn vẹn hiệu quả đầu tư mà còn củng cố niềm tin của người dân trong các dự án phát triển hạ tầng đô thị.
Chiều 2.4, tin từ Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết đơn vị đang điều tra làm rõ vụ giết người xảy ra tại ấp Tân Phong, xã Tân Long. Nạn nhân là một người dân tham gia lực lượng an ninh trật tự cơ sở, bị đâm tử vong tại chỗ trong lúc thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ công an xử lý đối tượng có biểu hiện gây rối trật tự công cộng.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 8 giờ 10 phút cùng ngày, Công an xã Tân Long nhận tin báo của người dân về việc một đối tượng có biểu hiện gây rối trật tự công cộng tại khu vực chợ Tân Phong.
Ngay sau đó, Công an xã Tân Long phân công 1 cảnh sát khu vực huy động ông P.V.M (63 tuổi, ở ấp Tân Huề, xã Tân Long - thuộc lực lượng bảo vệ an ninh trật tự cơ sở) cùng đến hiện trường giải quyết vụ việc. Khi đến nơi, ông M. bị đối tượng có hành vi gây rối dùng dao đâm vào người khiến ông tử vong tại chỗ.
Sau khi gây án, người này bỏ chạy khỏi hiện trường, nhưng đã bị lực lượng Công an xã Tân Long tổ chức vây bắt sau đó.
Qua xác minh ban đầu, nghi phạm gây án là Thái Văn Bình (44 tuổi, ở xã An Long, tỉnh Đồng Tháp) có biểu hiện bệnh tâm thần, sinh sống cùng cha ruột trên địa bàn ấp Bình Hòa Hạ, xã Tân Long.
Công an xã Tân Long phối hợp với lực lượng Công an tỉnh Đồng Tháp bảo vệ hiện trường, khám nghiệm tử thi và điều tra, làm rõ vụ việc.
Được biết, hoàn cảnh của ông M. rất khó khăn, vợ chết, con trai và con dâu đi làm thuê ở tỉnh Đồng Nai. Sau khi xảy ra sự việc, Đảng ủy, UBND xã Tân Long đã kêu gọi toàn thể cán bộ, công chức, đảng viên trên địa bàn đóng góp giúp đỡ gia đình lo hậu sự cho ông M.
