Tại lễ phát động Cuộc thi sản phẩm phát thanh, truyền hình về gương sáng trong công tác phòng bệnh năm 2026 sáng 16-7, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương bày tỏ xúc động khi nhắc đến những hy sinh thầm lặng của đội ngũ cán bộ y tế dự phòng, y tế cơ sở trên cả nước.
Khi dịch bệnh chưa xuất hiện, những người làm y tế dự phòng đã có mặt để giám sát, cảnh báo và chuẩn bị ứng phó. Khi dịch bùng phát hay xuất hiện các nguy cơ sức khỏe mới nổi, họ tiếp tục có mặt ở những nơi khó khăn nhất để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Những cán bộ dịch tễ nhiều tháng bám địa bàn, kỹ thuật viên xét nghiệm làm việc xuyên ngày đêm, cán bộ truyền thông sức khỏe đi từng ngõ, gõ từng nhà và đội ngũ nhân viên y tế xã, y tế thôn bản nhiều năm gắn bó với vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
“Dù không xuất hiện nhiều trên truyền hình hay có những ca phẫu thuật kỳ tích, chính họ là những người giúp hàng triệu người không phải nhập viện, ngăn chặn dịch bệnh từ sớm, đưa vắc xin đến với trẻ em và kiến thức chăm sóc sức khỏe đến từng gia đình”, Thứ trưởng chia sẻ.
Theo bà, thành công lớn nhất của công tác phòng bệnh lại là những điều ít được nhìn thấy, như những dịch bệnh không xảy ra, những ca tử vong được ngăn chặn, những gia đình tránh được mất mát và những đứa trẻ lớn lên khỏe mạnh.
Đặc biệt, ngành y tế đang chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW.
Cùng với đó, Luật Phòng bệnh và các văn bản hướng dẫn đã tạo nền tảng pháp lý để đổi mới toàn diện công tác phòng bệnh, đưa các dịch vụ y tế dự phòng đến gần người dân hơn.
Cũng tại lễ phát động, ông Vũ Mạnh Cường – Giám đốc Trung tâm Truyền thông – Giáo dục sức khỏe Trung ương, Bộ Y tế – cho biết cuộc thi được tổ chức nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống y tế dự phòng Việt Nam nhằm tôn vinh những đóng góp của đội ngũ cán bộ y tế dự phòng, y tế cơ sở và lan tỏa những câu chuyện đẹp về công tác phòng bệnh.
Cuộc thi dành cho cán bộ trong và ngoài ngành y tế, các nhà sáng tạo nội dung số, sinh viên và những người yêu thích sáng tạo, với thông điệp “Chung tay phòng bệnh – Vững mạnh cộng đồng”.
Ban tổ chức kỳ vọng cuộc thi sẽ góp phần đa dạng hóa các hình thức truyền thông giáo dục sức khỏe, đồng thời xây dựng nguồn tư liệu truyền thông chất lượng phục vụ lâu dài cho công tác bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Theo chuyên trang sức khỏe Eating Well (Mỹ), một bữa sáng giàu protein và có lượng tinh bột vừa phải sẽ giúp duy trì năng lượng ổn định, hạn chế cảm giác đói nhanh và giảm nguy cơ ăn quá nhiều vào cuối ngày.
Bác sĩ Lisa Young, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học New York (Mỹ), cho biết protein từ thịt gà giúp tạo cảm giác no lâu hơn, đồng thời hỗ trợ ổn định đường huyết sau ăn.
So với các món chiên rán nhiều dầu mỡ, phở gà thường chứa ít chất béo bão hòa hơn, đặc biệt nếu dùng phần thịt ức bỏ da. Ngoài ra, nước dùng nấu từ xương gà, hành và gừng cũng giúp món ăn thanh nhẹ hơn.
Bác sĩ Rupy Aujla, chuyên gia dinh dưỡng và y học gia đình tại Anh, cho rằng những món ăn nóng, có nước dùng và giàu protein vào buổi sáng có thể giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn.
Dù có nhiều ưu điểm, phở vẫn có thể trở thành món ăn nhiều natri nếu nước dùng nấu quá đậm hoặc thêm nhiều gia vị.
Theo Hiệp hội tim mạch Mỹ (AHA), ăn quá nhiều natri có thể làm tăng huyết áp và tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
Các chuyên gia khuyến cáo người bị tăng huyết áp nên hạn chế uống quá nhiều nước dùng, giảm thêm nước mắm, tương hoặc muối khi ăn phở.
Khi ăn phở, nên ưu tiên thêm rau thơm, hành, giá đỗ để tăng chất xơ và giúp bữa ăn cân bằng hơn.
Tiến sĩ Tsukasa Ago, chuyên gia tim mạch tại Đại học Kyushu (Nhật Bản), cho biết chế độ ăn ít natri nhưng giàu rau củ và thực phẩm tươi có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp hiệu quả hơn về lâu dài, theo chuyên trang y khoa Medical Xpress.
Một tô phở quá nhiều bánh có thể khiến lượng tinh bột tăng cao, làm đường huyết tăng nhanh sau ăn.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, người cần kiểm soát đường huyết nên cân đối giữa bánh phở, thịt và rau thay vì chỉ ăn nhiều sợi phở. Có thể chọn tô ít bánh, thêm thịt nạc và rau xanh để bữa sáng lành mạnh hơn, theo Eating Well.
Ngoài ra, đi bộ nhẹ sau ăn khoảng 10 - 15 phút cũng giúp cơ thể sử dụng đường hiệu quả hơn và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Các chuyên gia nhấn mạnh không có món ăn nào hoàn toàn “xấu” nếu biết ăn đúng cách và kiểm soát khẩu phần hợp lý.
Với phở gà, việc ưu tiên thịt nạc, giảm natri, thêm rau và tránh ăn quá nhiều tinh bột có thể giúp món ăn quen thuộc này trở thành lựa chọn phù hợp cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.
Để tối ưu khả năng kiểm soát đường huyết, đậu bắp nên kết hợp với những món sau:
Khi ăn đậu bắp cùng các thực phẩm giàu protein như cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu hũ, cơ thể sẽ tiêu hóa chậm hơn. Điều này có nghĩa là đường glucose được giải phóng vào máu từ từ thay vì tăng nhanh sau bữa ăn.
Protein có khả năng kích thích tiết hoóc môn giúp điều hòa đường huyết, đồng thời làm chậm quá trình tiêu hóa. Trong khi đó, chất xơ hòa tan trong đậu bắp tạo thành một lớp gel trong ruột, làm chậm quá trình hấp thu tinh bột. Khi hai yếu tố này kết hợp, hiệu quả kiểm soát đường huyết sẽ rõ rệt hơn.
Ví dụ đơn giản là canh đậu bắp nấu cá, đậu bắp xào thịt nạc hoặc đậu bắp hấp kèm trứng luộc. Đây đều là những cách ăn dễ áp dụng mà vẫn hỗ trợ tốt cho kiểm soát đường huyết.
Một nguyên tắc quan trọng là không chỉ nhìn vào từng món ăn riêng lẻ mà cần xem xét cả bữa ăn. Đậu bắp nên được kết hợp với các thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp như gạo lứt, yến mạch hoặc khoai lang.
Những thực phẩm này giải phóng đường glucose vào máu chậm hơn so với tinh bột trắng như cơm hoặc bánh mì. Khi ăn cùng đậu bắp, hiệu ứng làm chậm hấp thu đường sẽ càng rõ hơn, giúp đường huyết ổn định sau ăn. Ngược lại, nếu ăn đậu bắp nhưng vẫn dùng nhiều tinh bột tinh chế, đường huyết vẫn có thể tăng nhanh.
Polyphenol là nhóm hợp chất chống ô xy hóa có trong nhiều thực phẩm như trà xanh, nghệ, rau củ màu đậm hoặc quả mọng. Những chất này có khả năng giảm viêm và cải thiện độ nhạy insulin.
Đậu bắp cũng chứa polyphenol, đặc biệt là các flavonoid như quercetin. Khi kết hợp với các thực phẩm giàu polyphenol khác, hiệu quả chống ô xy hóa sẽ được tăng cường, từ đó giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn. Mọi người có thể kết hợp đậu bắp với rau củ nhiều màu như cà chua, ớt chuông, hoặc các món có nghệ.
Chất béo lành mạnh như dầu ô liu, dầu mè, quả bơ hoặc các loại hạt cũng quan trọng với mục tiêu ổn định đường huyết. Khi được dùng trong bữa ăn, chất béo sẽ làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu tinh bột. Điều này giúp đường huyết không tăng vọt sau ăn mà duy trì ổn định hơn.
Trong khi đó, đậu bắp chứa nhiều hợp chất chống ô xy hóa. Khi kết hợp với chất béo tốt, hiệu quả bảo vệ chuyển hóa sẽ được tăng cường. Mọi người có thể thử đậu bắp luộc chấm dầu mè, trộn với dầu ô liu hoặc nấu chung với cá. Những cách chế biến này vừa ngon miệng vừa có lợi cho đường huyết.
Ngày 26-6, lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Hoàng Tuấn (phường Phú Lợi, TP Cần Thơ, khu vực thành phố Sóc Trăng trước đây) cho biết bác sĩ của đơn vị vừa nội soi cấp cứu người đàn ông có dị vật là một con cá rô còn sống nằm tại thực quản.
Theo lãnh đạo bệnh viện, bệnh nhân Trần Văn H. (39 tuổi, ngụ xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau) được người thân đưa vào cấp cứu trong tình trạng khó thở, đau họng, khạc đàm nhớt kèm nhiều máu.
Người đi cùng ông H. là em M. cho biết vài giờ trước đó ông H. đã ngậm con cá rô sống vào miệng trong lúc đang kéo lưới bắt cá. Sau đó con cá rô sau đó chui thẳng vào ngã ba hầu họng khiến sức khỏe ông H. nguy kịch.
Lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Hoàng Tuấn đã hội chẩn khẩn, mời bác sĩ chuyên khoa II Thạch Hoàng Huy, Trưởng khoa Tai mũi họng, quay trở lại bệnh viện khi bác sĩ này đã tan ca và đang ở nhà. Bác sĩ Huy tức tốc vào khoa Tai mũi họng để nội soi họng cấp cứu cho bệnh nhân.
Theo bác sĩ Huy, con cá rô dài gần một tấc, to hơn 2 ngón tay người lớn. Lúc nội soi, bác sĩ thấy đầu cá đã chui vào thực quản và 2 mang cá vướng chặt nên khi gắp, bác sĩ phải xoay để mang cá vuột khỏi miệng thực quản, cấp cứu thành công cho bệnh nhân.
