Một số người có thói quen dậy sớm, luôn tràn đầy năng lượng và làm việc hiệu quả vào đầu ngày. Số khác hội “cú đêm” lại thức muộn hơn và sung sức nhất khi về đêm. Dù chất lượng giấc ngủ mới là yếu tố cốt lõi cho sức khỏe tổng thể, nhưng mỗi kiểu sinh hoạt đều có những ưu và nhược điểm riêng, theo Eating Well.

Người dậy sớm hay còn gọi là “người có nhịp sinh học buổi sáng”. “Họ thường cảm thấy tỉnh táo từ sáng sớm, đạt đỉnh cao về phong độ trí não trước buổi trưa và bắt đầu có xu hướng nghỉ ngơi, thư giãn vào buổi tối”, giáo sư Matthew Walker – Giám đốc Trung tâm Khoa học giấc ngủ con người tại Mỹ – chia sẻ.

Lợi thế lớn của nhóm người dậy sớm là nhịp sinh học của họ khớp với lịch trình chung của xã hội, chẳng hạn như giờ vào học hay giờ làm việc hành chính bắt đầu từ buổi sáng. “Điều này giúp họ duy trì giờ giấc đi ngủ ổn định, giảm thiểu sự lệch pha sinh học và theo một số nghiên cứu, họ cũng có sức khỏe tinh thần tốt hơn đôi chút”, giáo sư Walker chia sẻ thêm.

Tiến sĩ Allison Brager – nhà khoa học thần kinh tại Mỹ – cho biết vào mùa xuân và mùa hè, người có thói quen dậy sớm thường cảm thấy dễ chịu hơn vì nhịp sinh học của cơ thể đồng bộ với thời điểm mặt trời mọc. Tuy nhiên, khi mùa đông đến với thời gian ban đêm kéo dài hơn, nhóm người này phải thức dậy trong lúc trời vẫn còn tối, khiến cơ thể dễ cảm thấy uể oải và khó thích nghi hơn vào buổi sáng.

Người thức khuya hay “người có nhịp sinh học buổi tối” là người có đồng hồ sinh học hoạt động muộn hơn so với bình thường. Giáo sư Walker giải thích, vì nồng độ melatonin của nhóm người này chỉ tăng cao vào cuối đêm, nên họ khó ngủ sớm, và thường tỉnh táo vào buổi chiều hoặc tối.

Những người thích thức khuya cũng có thể gặp khó khăn khi phải dậy sớm để đi làm, đi học và thực hiện các nghĩa vụ khác. Một số nghiên cứu cho thấy những người có nhịp sinh học buổi tối có nguy cơ mắc các bệnh như lo âu, trầm cảm và tiểu đường loại 2 cao hơn.

Thực tế, không có kiểu sinh hoạt nào tốt hơn kiểu nào, điều quan trọng nhất vẫn là bạn phải đảm bảo ngủ đủ giấc mỗi đêm. Giáo sư Walker cho biết, rắc rối chỉ xảy ra khi có sự lệch pha giữa đồng hồ sinh học cá nhân và áp lực từ xã hội ví dụ như bạn vốn là một “cú đêm” chính hiệu nhưng công việc lại bắt buộc phải có mặt lúc 7 – 8 giờ sáng mỗi ngày. Hệ quả là bạn sẽ bị thiếu ngủ, dẫn đến những tác động tiêu cực cho sức khỏe.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sức Khỏe

Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình hiện đại trước ngày hoạt động

Posted on 08-07-2026 by Tin Tức

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình khởi công từ năm 2015 với tổng vốn đầu tư khoảng 5.000 tỷ đồng, tổng diện tích sàn xây dựng 125.000 m2. Bệnh viện chuyên về ngoại khoa, quy mô 1.000 giường, có thể đáp ứng 3.500 lượt khám mỗi ngày.

Đây là dự án y tế trọng điểm quốc gia, được đầu tư hiện đại, ứng dụng kỹ thuật cao, hướng tới tiệm cận trình độ các nước tiên tiến trong khu vực.

Công trình đang được đưa vào khai thác theo lộ trình sau khi Chính phủ chỉ đạo tháo gỡ các vướng mắc để sớm phát huy hiệu quả đầu tư. Bệnh viện sẵn sàng vận hành và tiếp nhận bệnh nhân từ 9/7.

Sảnh tiếp đón rộng rãi, phân luồng thông minh giúp bệnh nhân dễ dàng đăng ký khám và điều trị. Bên cạnh đó, sảnh chờ, khu khám bệnh, khu điều trị đều bố trí tiểu cảnh, ghế ngồi, tạo cảm giác gần gũi, hạn chế căng thẳng cho bệnh nhân và người nhà.

Các khu nhà được thiết kế liên hoàn, hành lang rộng, thuận tiện cho việc di chuyển và tổ chức hoạt động chuyên môn. Công trình mang phong cách kiến trúc châu Âu, không gian mở, tận dụng ánh sáng tự nhiên.

Cơ sở Ninh Bình ưu tiên khám cấp cứu, tiếp nhận, sàng lọc và điều trị các ca chấn thương, ngoại thần kinh, cột sống, phục hồi chức năng và phẫu thuật tiêu hóa - những chuyên khoa đang quá tải tại cơ sở Hà Nội.

PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, ngày 8/7 cho biết do đặc thù chuyên sâu về ngoại khoa, giai đoạn đầu, bệnh viện đưa vào khai thác 300 giường bệnh và sẽ từng bước mở rộng quy mô lên 1.000 giường theo nhu cầu thực tế trong 2 năm tới.

Gia đình hiến tạng: Quyết định nhân văn trong thời khắc đau thương cứu sống nhiều cuộc đời

"Bệnh viện đầu tư máy móc, trang thiết bị hiện đại, công nghệ mới, chất lượng điều trị đồng nhất với cơ sở 1, thậm chí vượt trội", bác sĩ Hùng cho hay, đơn cử nhiều thiết bị tích hợp công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) như máy chụp cắt lớp, cộng hưởng từ, siêu âm...

Bệnh viện bố trí 412 cán bộ, chuyên gia và y bác sĩ, tất cả đều có chứng chỉ hành nghề. Trong giai đoạn đầu vận hành, cơ sở không sử dụng học viên hoặc sinh viên tham gia khám, chữa bệnh.

Để thu hút nhân lực, y bác sĩ làm việc tại cơ sở Ninh Bình được hưởng mức hỗ trợ tối đa 15,6 triệu đồng mỗi tháng, cùng các khoản phụ cấp đi lại và nhà ở theo Nghị quyết số 32/2026 của Chính phủ.

Khoa Cấp cứu được bố trí gần sảnh tiếp đón, vận hành theo mô hình liên hoàn từ tiếp nhận, phân loại, hồi sức ban đầu, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm, can thiệp chuyên sâu đến điều trị hồi sức tích cực.

Trong ảnh, các y bác sĩ của khoa Cấp cứu kiểm tra lại trang thiết bị và rà soát quy trình vận hành trước khi tiếp nhận bệnh nhân.

Khu xét nghiệm với phòng lab hiện đại, sạch sẽ. Bệnh viện bố trí không gian linh hoạt nhằm tạo luồng vận hành mẫu xét nghiệm hợp lý, giảm thiểu tiếp xúc chéo và tăng hiệu suất công việc.

Bệnh viện có 44 phòng mổ hiện đại, trong đó 12 phòng được đưa vào sử dụng ngay ở giai đoạn đầu, các phòng còn lại sẽ mở theo nhu cầu để bảo đảm hiệu quả vận hành.

Khu vực hồi sức được trang bị giường, máy móc hiện đại, thiết kế khép kín. Bệnh nhân hạn chế tình trạng nằm ghép, nằm hành lang - vấn đề phổ biến tại nhiều bệnh viện tuyến cuối ở Hà Nội và các đô thị lớn.

Mọi công tác quản trị tài sản, nhân lực và tài chính đều đồng bộ qua hệ thống phần mềm để đảm bảo tính minh bạch. Lãnh đạo bệnh viện khẳng định cơ sở 2 là "một bộ phận thống nhất trong mô hình tổ chức chung chứ không hoạt động tách biệt".

Bệnh viện tuyến cuối hàng đầu hoạt động tại Ninh Bình được kỳ vọng giúp giảm tải đáng kể cho các cơ sở y tế tại Thủ đô và mang lại cơ hội điều trị tốt nhất cho người dân ngay tại địa phương.

Phát hiện khuẩn Salmonella trong vụ hơn 100 học sinh TP HCM ngộ độc

Tin Gốc: Vnexpress

Sức Khỏe

Ăn gì trước khi tập? Chuyên gia chỉ lựa chọn tốt cho từng loại hình vận động

Posted on 15-06-2026 by Tin Tức

Tuy nhiên, mỗi loại hình tập luyện lại cần cách bổ sung dinh dưỡng khác nhau để đạt hiệu quả tốt nhất, theo trang sức khỏe health.

Bà Kimberley Rose-Francis, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết mục tiêu chính của các bài tập sức mạnh và nâng tạ là phát triển cơ bắp.

Carb giúp cơ thể có năng lượng để hoàn thành buổi tập, trong khi protein cung cấp các axit amin cần thiết để sửa chữa và tái tạo mô cơ sau vận động.

Trước buổi tập, người tập nên ăn một bữa cân bằng gồm carb, protein và chất béo lành mạnh. Trường hợp không có thời gian cho bữa chính, một bữa phụ giàu carb vẫn giúp cơ thể duy trì năng lượng.

Bà Rose-Francis khuyến nghị nên ăn bữa chính trước khi tập từ 2 đến 4 giờ hoặc ăn nhẹ khoảng 1 giờ trước khi bắt đầu.

Carb là nguồn năng lượng chính của cơ thể nên đặc biệt quan trọng đối với các bài tập sức bền như chạy bộ và đạp xe.

Theo bà Rose-Francis, cơ bắp có thể sử dụng chất béo, protein hoặc carb để tạo năng lượng. Tuy nhiên, việc bổ sung thực phẩm giàu carb trước khi tập sức bền giúp cải thiện hiệu suất vận động.

Bà Michelle Routhenstein, chuyên gia dinh dưỡng tim mạch dự phòng và chuyên gia giáo dục bệnh tiểu đường tại Mỹ, cho biết người tập nên chọn các loại carb dễ tiêu hóa, kết hợp với một lượng nhỏ protein. Thực phẩm chứa quá nhiều chất béo hoặc chất xơ có thể gây khó chịu cho dạ dày khi vận động.

Một bữa phụ giàu carb từ 30 đến 60 phút trước khi tập có thể giúp cơ thể nhanh chóng được tiếp thêm năng lượng.

Các bài tập cường độ cao như HIIT đòi hỏi cơ thể duy trì năng lượng liên tục và tạo ra những đợt vận động mạnh trong thời gian ngắn.

Theo bà Routhenstein, carb cung cấp nguồn năng lượng nhanh, còn protein hỗ trợ phục hồi cơ bắp sau khi tập.

Bà Rose-Francis cho biết cơ thể mất nước và nhiều khoáng chất quan trọng như natri, kali, canxi và magie trong quá trình tập HIIT. Vì vậy, người tập cần uống đủ nước và bổ sung thực phẩm chứa các khoáng chất này.

Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn trước buổi tập từ 1 đến 3 giờ tùy theo lượng thức ăn của từng bữa.

Yoga, Pilates và các bài tập cường độ thấp không yêu cầu một bữa ăn trước khi tập.

Theo bà Routhenstein, một bữa phụ đơn giản có thể giúp cơ thể có thêm năng lượng mà không tạo cảm giác nặng bụng khi vận động.

Người tập có thể ăn nhẹ khoảng 1 giờ trước buổi tập bằng trái cây hoặc sữa chua kèm các loại quả mọng.

Lựa chọn thực phẩm phù hợp trước khi tập giúp cơ thể hoạt động hiệu quả hơn, duy trì sức bền và phục hồi tốt sau mỗi buổi vận động.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sức Khỏe

Quy tắc đèn giao thông giúp bệnh nhân thận ăn trái cây an toàn

Posted on 28-04-2026 by Tin Tức

Trong một bài đăng trên trang cá nhân, chuyên gia dinh dưỡng Lin Li-cen cho biết với bệnh nhân suy thận mạn tính, đặc biệt là những trường hợp đang ở giai đoạn trung và cuối, việc kiểm soát chuyển hóa kali rất quan trọng. Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể mất khả năng đào thải lượng kali dư thừa một cách bình thường, dẫn đến tình trạng tăng kali máu. Trường hợp nghiêm trọng có thể gây rối loạn nhịp tim, yếu cơ, thậm chí dẫn đến tử vong.

Tuy nhiên, trái cây lại là nguồn cung cấp vitamin và chất xơ dồi dào, kiêng khem quá mức có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng hoặc táo bón. Do đó, chuyên gia khuyến nghị người bệnh áp dụng quy tắc "đèn giao thông" (xanh, vàng, đỏ) để phân loại và quản lý trái cây dựa trên hàm lượng kali có trong mỗi 100 gram thực phẩm.

Nhóm "đèn xanh" gồm các loại quả có hàm lượng kali thấp dưới 150 mg, được xem là những lựa chọn tương đối an toàn cho bệnh nhân thận. Lượng tiêu thụ khuyến nghị mỗi ngày là khoảng 2 phần, trong đó mỗi phần tương đương với một nắm tay hoặc một bát con đầy khoảng 80%. Đứng đầu danh sách ưu tiên của nhóm là dứa nhờ hàm lượng kali cực thấp (chỉ khoảng 40 mg), lại chứa enzyme bromelain hỗ trợ tiêu hóa protein rất tốt. Tiếp đến là măng cụt và roi, hai loại quả lý tưởng để giải tỏa cơn thèm ăn mà không gây quá nhiều áp lực cho thận, với hàm lượng kali khoảng 70-80 mg.

Trạm Công dân số: Đưa dịch vụ công và y tế số đến khu dân cư

Bên cạnh đó, các loại lê hay táo cũng là những lựa chọn phổ biến với lượng kali dao động từ 60 đến 100 mg, tuy nhiên người bệnh lưu ý gọt vỏ trước khi ăn vì đây là nơi tập trung nhiều kali nhất. Các loại trái cây khác như nho (khoảng 120-130 mg) và cam quýt (khoảng 120-150 mg) cũng nằm trong nhóm an toàn này. Riêng dưa hấu, hàm lượng kali chỉ ở mức 100 mg nhưng do chứa nhiều nước và có chỉ số đường huyết (GI) cao nên những bệnh nhân có kèm triệu chứng phù nề hoặc mắc bệnh tiểu đường cần đặc biệt kiểm soát khẩu phần, tránh ăn quá nhiều cùng một lúc.

Đối với nhóm "đèn vàng" có hàm lượng kali trung bình từ 150 mg đến 250 mg, người bệnh có thể sử dụng nhưng cần kiểm soát chặt chẽ về liều lượng. Khi tiêu thụ các loại trái cây thuộc nhóm này, khẩu phần ăn nên được giảm xuống còn một nửa (tương đương nửa bát con) hoặc ăn xen kẽ với các loại quả ít kali. Ví dụ ổi có hàm lượng vitamin C vượt trội nhưng mức kali cũng nằm trong khoảng 150-180 mg, do đó khi ăn cần loại bỏ hạt vì đây là phần tập trung nhiều kali nhất. Tương tự, đu đủ và xoài giàu carotenoid nhưng mức kali bắt đầu tăng cao, dao động từ 150 mg đến 200 mg nên cần được cắt nhỏ và giới hạn số lượng nạp vào.

Thanh long thường bị lầm tưởng là thực phẩm an toàn tuyệt đối song thực tế hàm lượng kali của loại quả này đạt mức 190-220 mg, buộc người bệnh phải lưu ý về khẩu phần ăn để đảm bảo an toàn. Dâu tây, đào hay sơn trà (loquat) cũng nằm trong nhóm có lượng kali 150-205 mg. Do kích thước nhỏ và vị chua ngọt đặc trưng, người bệnh dễ vô tình ăn quá nhiều, gây ảnh hưởng xấu đến thận. Những loại quả như chanh leo hay cherry cũng cần được cân nhắc kỹ về định lượng. Ngoài ra, bưởi dù hàm lượng kali chỉ ở mức trung bình nhưng bệnh nhân đang sử dụng thuốc huyết áp hoặc thuốc ức chế miễn dịch phải tuyệt đối tránh xa để ngăn ngừa các tương tác thuốc gây nguy hiểm đến tính mạng.

Cuối cùng là nhóm "đèn đỏ" với hàm lượng kali vượt ngưỡng 250 mg/100 gram. Đây là nhóm trái cây chứa lượng kali cao đáng kể, đòi hỏi người bệnh thận hạn chế tối đa hoặc tránh sử dụng để đảm bảo an toàn. Danh sách này gồm các loại quả như kiwi, nhãn, cherry và dưa lưới với hàm lượng kali dao động từ 250 mg đến 290 mg. Các loại trái cây quen thuộc như chuối, na hay sầu riêng có mức kali rất cao, lên tới 330-450 mg, gây áp lực lớn lên chức năng bài tiết của thận.

Bên cạnh trái cây tươi, người bệnh cũng cần thận trọng với các loại quả khô như hồng khô, nho khô hay long nhãn. Do quá trình tách nước, hàm lượng kali trong các thực phẩm này trở nên cực kỳ cô đặc. Ví dụ long nhãn có thể chứa tới 1.200-1.300 mg kali, cao gấp nhiều lần so với lúc tươi. Tương tự, các loại nước ép trái cây tươi cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro vì để pha chế một ly nước ép thường cần đến một lượng lớn trái cây, dẫn đến hàm lượng kali trở nên đậm đặc. Bên cạnh đó, thiếu hụt chất xơ trong quá trình ép khiến cơ thể hấp thụ kali nhanh hơn, gây ra những biến chứng nguy hiểm cho bệnh nhân thận.

Đáng chú ý nhất trong danh sách là quả khế, loại trái cây mang độc tính trực tiếp đối với người suy thận. Trong khế chứa một loại độc tố thần kinh mà thận của người bệnh không có khả năng đào thải. Ăn khế có thể dẫn đến các tình trạng ngộ độc nghiêm trọng như nấc cụt, nôn mửa, co giật hoặc thậm chí hôn mê sâu. Bệnh nhân cần loại bỏ hoàn toàn loại quả này khỏi chế độ ăn.

Để kiểm soát hiệu quả lượng kali nạp vào cơ thể, chuyên gia Lin đưa ra ba nguyên tắc quan trọng dành cho bệnh nhân thận. Trước hết, người bệnh nên ưu tiên gọt vỏ và bỏ hạt khi ăn trái cây, bởi đây là những phần tập trung hàm lượng khoáng chất cao nhất. Thứ hai, cần ưu tiên ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nước ép, dùng nước siro từ hoa quả đóng hộp hay nước luộc rau, do kali có đặc tính hòa tan mạnh trong nước. Cuối cùng, việc kiểm soát khẩu phần ăn là yếu tố then chốt; ngay cả với các loại quả ít kali, bệnh nhân vẫn chỉ nên duy trì 1-2 phần mỗi ngày để tránh tình trạng tích tụ kali quá mức.

Chuyên gia cũng đặc biệt lưu ý do thể trạng và các chỉ số xét nghiệm máu của mỗi người là khác nhau, phương án an toàn nhất là người bệnh nên mang theo kết quả xét nghiệm để tham vấn bác sĩ dinh dưỡng về chế độ ăn cá nhân hóa. Việc trang bị kiến thức để lựa chọn đúng loại và đúng lượng trái cây sẽ giúp bệnh nhân thận bảo vệ chức năng thận một cách bền vững mà vẫn có thể tận hưởng hương vị ngọt ngào từ các loại quả theo mùa.

Tin Gốc: Vnexpress

Sức Khỏe

Không phải dậy sớm hay thức khuya, điều này mới quyết định sức khỏe

Tin Tức Giải Trí

chuyên mục Báo Mới

Liên hệ Báo Mới