Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội: Vòng xoáy từ mạng ảo ra đời thực

Ngôi làng Miejsce Odrzańskie - một cộng đồng nông nghiệp nhỏ nằm ở phía nam Ba Lan, từng trở thành tâm điểm chú ý của truyền thông quốc tế bởi hiện tượng sinh nở kỳ lạ kéo dài suốt hơn một thập kỷ: Toàn bộ trẻ em sinh ra tại đây đều là bé gái.

Với dân số chỉ khoảng 300 người, Miejsce Odrzańskie nằm ở rìa tỉnh Opole - khu vực nhỏ nhất và ít dân nhất Ba Lan. Theo hồ sơ khai sinh địa phương, kể từ năm 2009, tất cả trẻ em chào đời trong làng đều là bé gái. Tính đến năm 2019, đã có tổng cộng 13 bé gái được sinh ra liên tiếp mà không xuất hiện thêm bé trai nào. Khi đó, bé trai nhỏ tuổi nhất làng đã khoảng 12 tuổi.

Thông tin về sự mất cân bằng giới tính đặc biệt này bắt đầu lan rộng sau khi Miejsce Odrzańskie cử một đội toàn nữ tham dự cuộc thi dành cho lực lượng lính cứu hỏa tình nguyện trẻ cấp khu vực - sân chơi vốn lâu nay thường do nam giới chiếm ưu thế. Hình ảnh đội cứu hỏa toàn nữ khiến truyền thông Ba Lan và nhiều nước châu Âu đổ dồn sự chú ý về ngôi làng nhỏ này.

Ông Rajmund Frischko - người đứng đầu chính quyền địa phương, từng tuyên bố sẽ trao phần thưởng cho cặp vợ chồng đầu tiên sinh được bé trai tại làng. Dù không công bố cụ thể giá trị phần thưởng, ông khẳng định đây sẽ là "một món quà vô cùng hấp dẫn". Thậm chí, lãnh đạo địa phương còn gợi ý khả năng đặt tên một con phố theo tên cậu bé đầu tiên chào đời sau chuỗi năm toàn sinh con gái.

Và niềm mong mỏi của người dân đã được giải tỏa khi một bé trai khỏe mạnh chào đời vào ngày 2/5/2020, được đặt tên là Bartek. Mẹ của cậu bé, Anna Milek, gọi Bartek là một "phép màu kép" bởi cô đã phải trải qua một ca phẫu thuật nghiêm trọng vào năm ngoái, khiến khả năng sinh nở bị đe dọa.

Sự ra đời của Bartek mang lại niềm vui lớn cho cả ngôi làng, đặc biệt trong bối cảnh dân số khu vực đang suy giảm và thiếu hụt nam giới trẻ. Thị trưởng Frischko chia sẻ: "Đây là tin rất mừng. Mọi đứa trẻ ra đời đều đặc biệt, nhưng Bartek còn mang đến cho chúng ta hy vọng vào tương lai".

Cha của Bartek - anh Grzegorz, sau đó còn được người dân gọi vui là "anh hùng địa phương". Gia đình anh chị trước đó cũng đã có một cô con gái đầu lòng.

Ông Rajmund Frischko khi ấy cho biết, sự ra đời của Bartek mang ý nghĩa đặc biệt đối với cả ngôi làng, nhất là trong bối cảnh khu vực đang đối mặt tình trạng suy giảm dân số và thiếu hụt nam giới trẻ tuổi.

Ông Tomasz Golasz - người đứng đầu đội cứu hỏa địa phương và cũng là cha của 2 bé gái, cho biết hiện tượng này thực tế đã kéo dài nhiều thập kỷ.

"Nó đã diễn ra trong vài thập kỷ. Tôi chuyển đến làng, kết hôn với một cô gái địa phương và chúng tôi có 2 con gái. Những người hàng xóm của tôi cũng vậy", ông chia sẻ.

Giới khoa học khi đó cũng dành sự quan tâm đáng kể cho trường hợp của Miejsce Odrzańskie. Các chuyên gia di truyền học tại Ba Lan cho rằng cần kiểm tra thêm dữ liệu lịch sử, hồ sơ dân số và điều kiện sống để xác định liệu có tồn tại yếu tố sinh học đặc biệt hay không.

Về nguyên tắc, giới tính thai nhi được quyết định bởi nhiễm sắc thể từ tinh trùng của người cha. Tinh trùng mang nhiễm sắc thể X kết hợp với trứng sẽ tạo thành bé gái, trong khi nhiễm sắc thể Y tạo thành bé trai. Tỷ lệ thông thường dao động gần mức 50/50.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng lưu ý nhiều yếu tố có thể tác động đến tỷ lệ này, gồm yếu tố gene, môi trường sống hoặc đặc điểm sinh học của từng cộng đồng. Dù vậy, đến nay vẫn chưa có nghiên cứu chính thức nào đưa ra kết luận cụ thể cho trường hợp của ngôi làng Ba Lan.

Một số chuyên gia thống kê lại cho rằng hiện tượng này hoàn toàn có thể xuất hiện do xác suất ngẫu nhiên. Theo tính toán, xác suất sinh liên tiếp 12 bé gái trong điều kiện tỷ lệ sinh trai - gái cân bằng là khoảng 1/4.096. Dù thấp, đây vẫn là khả năng có thể xảy ra về mặt toán học.

Dù chuỗi năm toàn sinh con gái tại Miejsce Odrzańskie đã kết thúc, hiện tượng này vẫn được xem là một trong những câu chuyện dân số hiếm gặp và gây tò mò nhất tại châu Âu trong nhiều năm qua.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Ít ai nghĩ lá tre trước đây rụng bỏ đi giờ thành hàng xuất khẩu, được bán với giá khá đắt. Lá tre Việt Nam được ưa chuộng ở nước ngoài do chất lượng tốt và có mùi thơm đặc trưng.

oại lá tre được thu mua để xuất khẩu là tre bát độ (hay còn gọi là bương). Tre bát độ rất khác với lá tre thường. Chúng có kích cỡ to hơn hẳn.

Tre bát độ là loại cây mọc hoang, xuất hiện rất nhiều ở vùng cao và cả đồng bằng. Hiện ở Yên Bái, Bắc Giang, Thanh Hóa, Sóc Sơn - Hà Nội... có rất nhiều người dân trồng tre bát độ để xuất khẩu.

Tre bát độ, hay còn gọi là cây bương, là loại cây mọc hoang, được trồng rất nhiều ở vùng cao và cả đồng bằng. Trước người dân trồng tre bát độ chỉ dùng cây còn lá thì bỏ đi. Nhưng vài năm lại đây, lá tre bát độ tươi và khô lại trở thành mặt hàng xuất khẩu, đem lại thu nhập khả quan cho người dân.

Trên chợ mạng và các group bán hàng online, rất nhiều tiểu thương công khai thu mua lá tre bát độ với số lượng không giới hạn và giá không hề rẻ. Họ thu mua rồi bán lại cho các thương lái xuất khẩu sang Đài Loan với giá 10.000 đồng/kg lá tre tươi và 40.000 đồng/kg lá tre khô.

Lá tre bát độ có kích cỡ to hơn hẳn lá tre thường. Chúng được làm sạch bằng phương pháp tự nhiên, không dùng hóa chất nên được xuất khẩu ra nước ngoài để làm vật liệu gói bánh, gói thực phẩm...

Đáng chú ý tên các sàn thương mại điện tử quốc tế như Alibaba, lá tre được chào bán với mức giá khá đa dạng. Với đơn hàng số lượng lớn từ vài trăm kg, giá lá tre tươi hoặc khô phổ biến khoảng 1-5 USD/kg (26.000-132.000 đồng/kg), tùy chủng loại và quy mô đặt mua. Một số sản phẩm bán lẻ hoặc loại đặc thù có giá cao hơn, dao động 6-7 USD/kg (157.000-185.000 đồng/kg), thậm chí 10 USD/kg (263.000 đồng/kg).

Hạt vải khô

Năm 2020, Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản, các lô vải sang quốc gia này được đóng hộp nhỏ 200g với giá là 537 yên (tương đương hơn 110.000 đồng). Như vậy, ước chừng 1kg vải thiều Việt Nam được bán tại Nhật có giá lên đến hơn 500.000 đồng.

Không chỉ quả vải, mà điều bất ngờ là hạt vải cũng đóng gói bán với giá đắt. Trên trang thương mại điện tử Alibaba, một túi hạt vải khô có giá từ 5 đến 20 USD (tương đương khoảng 116.000 đến 460.000 đồng), tùy theo khối lượng từ 100 đến 500 gram. Theo đó, những công dụng được người bán đề cập đến là để làm đẹp, chăm sóc sức khỏe, dược liệu khô,…

Bên cạnh đó, trên nhiều trang bán hàng trực tuyến tại Nhật, 5 hạt vải khô có giá 150.000 đồng. Nghe đến đây chắc hẳn người Việt Nam nào cũng bất ngờ, thậm chí có phần nuối tiếc khi nhận ra từ trước đến nay, bản thân đã vứt đi cả một núi tiền mà không hề hay biết.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Cuối tháng 3, anh Wang ở Thượng Hải về thăm nhà sau thời gian đi công tác. Anh phát hiện gia đình không đủ 15 tệ (khoảng 50.000 đồng) để đóng tiền điện. Các hóa đơn đều quá hạn thanh toán.

Kiểm tra sao kê ngân hàng của mẹ, anh Wang nhận thấy từ tháng 5/2025 đến nay, bà Jiang đã chi hơn 3,36 triệu tệ (khoảng 11,5 tỷ đồng) để tặng quà cho các streamer (người phát trực tiếp trên mạng xã hội). Trung bình mỗi tháng, bà chi khoảng 300.000 tệ, bao gồm 5.000 tệ lương hưu và số tiền lương, thưởng anh gửi bà giữ hộ nhiều năm qua.

Hồ sơ giao dịch cho thấy bà Jiang tặng tiền cho hai nam streamer khoảng 30 tuổi. Một người chuyên nhảy múa trên nền tảng WeChat Video nhận được hơn 2,8 triệu tệ; người còn lại chuyên hát trên Douyin (phiên bản TikTok Trung Quốc) nhận khoảng 500.000 tệ.

Sự việc của bà Jiang diễn ra trong bối cảnh nhóm người cao tuổi sử dụng Internet tại Trung Quốc bùng nổ. Theo Báo cáo Phát triển Internet Trung Quốc (CNNIC) đầu năm 2025, nước này có hơn 1,1 tỷ người dùng mạng, trong đó nhóm trên 50 tuổi chiếm 36% lượng người dùng mới. Khoảng 70% người từ 60 tuổi trở lên có thói quen xem video ngắn và livestream.

Bà Jiang nói đã bị cuốn vào tính năng "PK" (thách đấu) trên các nền tảng livestream. Trong 5 phút thách đấu, bên nào được người hâm mộ tặng nhiều quà ảo hơn sẽ thắng. Vì muốn bảo vệ thần tượng, bà liên tục nạp tiền. "Thấy cậu ấy thua, tôi rất khó chịu. Nghe quản trị viên hô hào, tôi liên tục tặng các món quà ảo trị giá hàng nghìn tệ", bà Jiang nói và cho biết riêng tháng 2 đã tiêu hơn 940.000 nhân dân tệ.

Chuyên gia tâm lý Chen Lu, Viện Nghiên cứu Tâm lý Ứng dụng Hoa Đại, cho biết nguyên nhân sâu xa của sự việc này là sự thiếu hụt tình cảm của người già. Khi con cái đi làm xa, những lời hỏi han của streamer đã lấp đầy khoảng trống cô đơn. Việc được xướng tên cảm ơn khi tặng quà đắt tiền mang lại cho họ cảm giác được tôn trọng, tạo ra "cạm bẫy dopamine" gây nghiện.

Hiện tại, bà Jiang đã liên hệ với streamer để xin lại một phần tiền nhưng đối phương đã cắt đứt liên lạc. Các luật sư cho biết, việc đòi lại tiền trong trường hợp này là "vô cùng gian nan". Theo quy định pháp luật, hành vi nạp tiền mua quà tặng cho streamer được coi là một dạng hợp đồng tặng cho tài sản tự nguyện. Tiền chỉ có thể được hoàn trả nếu gia đình chứng minh được tại thời điểm giao dịch, người già bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự (như mắc chứng sa sút trí tuệ, Alzheimer...).

Gia đình anh Wang đã trình báo cảnh sát và gửi khiếu nại lên các nền tảng phát sóng. Bà Jiang cũng được chẩn đoán mắc chứng trầm cảm và lo âu.

Chuyên gia Chen Lu nói thêm, thay vì chỉ trích người cao tuổi, con cái cần ở bên cạnh để bù đắp tình cảm, giúp cha mẹ thoát khỏi sự lệ thuộc vào thế giới ảo và cảnh giác trước các bẫy lừa đảo đòi lại tiền trên mạng.

Tin Gốc: Vnexpress