Bộ Y tế tiếp tục có công văn khẩn gửi UBND các tỉnh, thành; các viện vệ sinh dịch tễ, Pasteur đề nghị tăng cường giám sát phòng, chống dịch bệnh do virus Ebola.
Để chủ động phòng, chống dịch bệnh Ebola không để lan truyền vào Việt Nam, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành chỉ đạo sở y tế, các sở, ngành liên quan và chính quyền các cấp khẩn trương triển khai công tác giám sát, phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh ngay tại cửa khẩu, cộng đồng và cơ sở y tế theo hướng dẫn giám sát và phòng, chống của Bộ Y tế. Phối hợp cơ quan xuất nhập cảnh để rà soát hành khách trở về từ khu vực đang có dịch, khuyến cáo tự theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày, liên lạc với cơ sở y tế nếu có các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh.
Khi phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh Ebola, thực hiện ngay việc cách ly và lấy mẫu gửi về Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư hoặc Viện Pasteur TP.HCM để xét nghiệm chẩn đoán xác định.
Thực hiện nghiêm công tác phòng, chống nhiễm khuẩn, phòng, chống lây nhiễm tại các cơ sở y tế (lưu ý, bảo đảm đủ trang thiết bị phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế khi tiếp xúc với các trường hợp nghi ngờ, mắc bệnh); tuân thủ đúng hướng dẫn của Bộ Y tế về vệ sinh trong mai táng, hỏa táng đối với người tử vong do mắc, nghi mắc bệnh truyền nhiễm.
Bộ Y tế cũng đề nghị các địa phương tiếp tục tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về công tác giám sát, phòng chống; chẩn đoán, điều trị, phòng, chống nhiễm khuẩn theo hướng dẫn của Bộ Y tế; sử dụng các trang thiết bị phòng hộ cá nhân.
Xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch bệnh tại các cửa khẩu, cộng đồng theo các tình huống diễn biến dịch; sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, thiết bị, phương tiện để đáp ứng kịp thời trong trường hợp có dịch xảy ra.
Tiếp tục truyền thông cho người dân, hành khách, đặc biệt là người đến từ khu vực đang có dịch về tình hình dịch bệnh, các biện pháp phòng, chống để người dân không hoang mang lo lắng và thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống bệnh chủ động theo các khuyến cáo của Bộ Y tế.
Đồng thời kiện toàn các đội chống dịch, đội cấp cứu cơ động, sẵn sàng làm nhiệm vụ khi cần thiết và tổ chức thường trực chống dịch theo quy định.
Theo thông tin từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tình hình dịch bệnh do virus Ebola (bệnh Ebola) do chủng Bundibugyo tại Cộng hòa dân chủ Công Gô (gọi tắt là Công Gô) và Uganda diễn biến phức tạp.
Tại Công Gô, ngày 5.5.2026, ghi nhận 4 nhân viên y tế tử vong, sau 10 ngày (15.5.2026) các bệnh nhân này được xác nhận mắc bệnh Ebola.
Sau đó nước này liên tục ghi nhận thêm các trường hợp mắc, tử vong.
Đến ngày 22.5.20262, đã ghi nhận 750 trường hợp nghi nhiễm, trong đó có 177 ca tử vong. Đây là đợt bùng phát dịch Ebola thứ 17 tại Công Gô kể từ năm 1976.
Tại Uganda, trong hai ngày 15 – 16.5.2026, ghi nhận 2 trường hợp bệnh xâm nhập từ Công Gô, chưa xác định có mối liên quan dịch tễ, có cùng các triệu chứng do chủng Bundibugyo, trong đó có một trường hợp tử vong.
Ngày 17.5.2026, WHO công bố dịch bệnh Ebola do chủng Bundibugyo tại Công Gô và Uganda là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Ngày 22.5.2026, WHO tiếp tục duy trì mức độ cảnh báo dịch bệnh và cập nhật kết quả đánh giá nguy cơ dịch bệnh Ebola tại Công Gô và Uganda đối với sức khỏe cộng đồng ở mức rất cao đối với các nước đang ghi nhận ca bệnh, mức cao ở các nước khu vực châu Phi và mức nguy cơ thấp trên phạm vi toàn cầu trong đó có Việt Nam.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế đánh giá, bệnh có nguy cơ xâm nhập từ hành khách nhập cảnh về từ các vùng có dịch, yêu cầu các viện vệ sinh dịch tễ, Pasteur theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên thế giới, đánh giá nguy cơ và kịp thời tham mưu cho Bộ Y tế các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.
Cà phê là một trong những đồ uống phổ biến nhất thế giới và thường được nhắc đến với nhiều lợi ích sức khỏe nhờ chứa caffeine và chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, điều tạo khác biệt lớn lại nằm ở lượng đường được thêm vào mỗi ly. Dưới đây là một số tác dụng phụ tiềm ẩn khi thường xuyên uống cà phê có đường.
Dễ tăng lượng calo nạp vào
Nhiều người nghĩ thêm vài thìa đường trong cà phê là không đáng kể, nhưng khi kết hợp thêm sữa đặc, chất tạo ngọt hoặc kem béo, lượng calo có thể tăng nhanh.
Theo Healthline, một số đồ uống cà phê pha sẵn chứa lượng đường tương đương nước ngọt có gas. Do ở dạng lỏng nên cơ thể thường tiêu thụ nhanh mà không tạo cảm giác no rõ rệt, khiến tổng năng lượng nạp vào tăng lên.
Các chuyên gia cũng cảnh báo trên trang Health, thói quen thêm nhiều đường hoặc chất tạo ngọt vào cà phê có thể trở thành nguồn "calo ẩn" mỗi ngày, nhất là với người uống nhiều ly thường xuyên.
Tăng đường huyết
Theo Verywell Health, các loại đồ uống nhiều đường là một trong những nguồn bổ sung đường phổ biến nhất trong chế độ ăn hiện đại. Đường bổ sung khiến lượng glucose trong máu tăng nhanh sau khi uống. Nếu duy trì thường xuyên, điều này có thể ảnh hưởng khả năng kiểm soát đường huyết và làm tăng nguy cơ tiểu đường type 2 ở một số người.
Có thể làm giảm lợi ích vốn có của cà phê
Uống cà phê đen được cho là có liên quan đến lợi ích cho sức khỏe tim mạch, gan và não bộ khi dùng ở mức hợp lý. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc thêm quá nhiều đường có thể làm giảm một phần tác dụng tích cực này. Trang Healthline cho rằng lợi ích sức khỏe của cà phê chủ yếu đến từ cà phê nguyên chất, thay vì các loại cà phê pha nhiều đường và kem
Dễ tạo thói quen thích đồ ngọt
Theo Times of India, khi quen với vị cà phê nhiều đường, nhiều người dần cảm thấy cà phê ít ngọt hoặc cà phê đen trở nên khó uống hơn. Điều này có thể làm khẩu vị thay đổi theo hướng phụ thuộc vào vị ngọt.
Các chuyên gia cho rằng thói quen này không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của cà phê mà còn có thể khiến nhu cầu tiêu thụ đồ uống ngọt và thực phẩm nhiều đường tăng lên theo thời gian.
Bao nhiêu đường là hợp lý?
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nếu muốn giữ lợi ích của cà phê, nên giảm dần lượng đường thay vì thêm nhiều chất tạo ngọt, sữa đặc hoặc kem béo. Một vài thay đổi nhỏ như giảm một nửa lượng đường hoặc chọn cà phê ít ngọt có thể giúp giảm đáng kể lượng đường bổ sung tiêu thụ mỗi ngày.
Những vụ ngộ độc thực phẩm liên tiếp gần đây, với không ít trường hợp là trẻ em, cho thấy kiến thức an toàn thực phẩm đóng vai trò thiết yếu, đặc biệt trong giai đoạn nắng nóng khi nguy cơ thực phẩm nhiễm khuẩn tăng cao.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), mức độ nặng hay nhẹ của ngộ độc thực phẩm không giống nhau ở mỗi người, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Trước hết là lượng thức ăn đã dùng, ăn càng nhiều, nguy cơ diễn tiến nặng càng cao. Tình trạng sức khỏe nền và thời điểm ăn cũng tác động đến mức độ nhiễm khuẩn.
Ăn sớm khi thực phẩm mới chế biến thì lượng vi khuẩn còn ít, trong khi ăn trễ khiến vi khuẩn có thời gian “nhân lên” nhiều hơn.
Ngộ độc do vi khuẩn: Do vi khuẩn sống xâm nhập vào thức ăn như Salmonella, E. coli, hoặc độc tố của vi khuẩn sẵn có trong thức ăn như Staphylococcus aureus, Bacillus cereus; thường xuất hiện với các triệu chứng tiêu hóa ban đầu như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng. Khi diễn tiến, vi khuẩn hay độc tố xâm nhập vào ruột và máu có thể gây sốt, đại tiện ra máu. Diễn tiến nặng có thể gây mất nước, sốc, nhiễm trùng huyết.
Ngộ độc do hóa chất: Từ các hóa chất nhiễm trong thực phẩm như thuốc trừ sâu, kim loại nặng, chất tẩy rửa, phụ gia cấm (hàn the, cồn công nghiệp). Thông thường ngộ độc do hóa chất khởi phát nhanh, diễn tiến nặng, có thể gây nôn dữ dội, co giật, rối loạn ý thức kèm dấu hiệu đặc hiệu của từng loại độc tố như tăng tiết đờm dãi, co đồng tử (ngộ độc phốt pho hữu cơ).
Thời gian khởi phát có thể nhanh trong vài phút đến vài giờ nếu là hóa chất có độc tính cao. Thường nặng hơn và dễ gây tử vong nếu không xử trí kịp thời.
Ngộ độc do bảo quản kém: Đây không phải một nhóm riêng biệt mà là yếu tố nguy cơ, khiến vi khuẩn phát triển mạnh và sinh độc tố trong thức ăn, vì vậy bản chất thuộc nhóm ngộ độc do vi khuẩn. Ví dụ: Cơm để qua đêm, thức ăn nấu chín nhưng để ở nhiệt độ phòng lâu có thể nhiễm Bacillus cereus, Salmonella và Staphylococcus aureus.
Theo bác sĩ Hoàng Thạch, thời thời gian ủ bệnh là khác nhau và phụ thuộc vào tác nhân, cụ thể:
Bên cạnh đó, bác sĩ Thạch cho biết việc nhiều người cùng ăn một món ăn nhưng có người bị ngộ độc, có người lại không là rất điển hình trong các vụ ngộ độc thực phẩm, vì:
Liều nhiễm khác nhau: Người ăn nhiều thường có nguy cơ cao hơn; người ăn ít hoặc không ăn món nhiễm sẽ không bị ảnh hưởng.
Phân bố độc tố không đồng đều: Không phải tất cả suất ăn đều nhiễm độc như nhau. Một số phần có nồng độ vi khuẩn/độc tố cao hơn.
Cơ địa từng người: Thông thường trẻ nhỏ, người già, người có bệnh nền, đang dùng một số thuốc như thuốc ức chế axit dạ dày sẽ dễ nhiễm hơn.
Miễn dịch và hệ vi sinh ruột khác nhau: Người đã từng tiếp xúc với vi khuẩn/độc tố trước đó và có miễn dịch thường sẽ ngộ độc nhẹ hơn người chưa từng tiếp xúc.
“Cách xử trí ban đầu khi vừa phát hiện hoặc nghi ngộ độc thực phẩm cũng rất quan trọng mà nhiều người thường chủ quan. Người ngộ độc được can thiệp y tế sớm sẽ giúp giảm mức độ nghiêm trọng, ngược lại việc đến viện muộn hoặc tự điều trị tại nhà dễ làm tăng nguy cơ biến chứng”, bác sĩ Thạch nói thêm.
Tăng huyết áp và suy tim là những bệnh lý tim mạch mạn tính phổ biến, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận và thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được kiểm soát tốt. Bên cạnh việc tuân thủ điều trị bằng thuốc, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kiểm soát bệnh và nâng cao chất lượng sống.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Mỹ Dung, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Tim Tâm Đức, nguyên tắc quan trọng hàng đầu là kiểm soát lượng muối (natri). Ăn quá mặn khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp và tạo thêm gánh nặng cho tim. Người tăng huyết áp và suy tim giai đoạn 1, 2 nên hạn chế dưới 5 g muối mỗi ngày; người suy tim nặng (giai đoạn 3) cần giảm xuống dưới 4 g muối/ngày, thậm chí chỉ 2 - 3 g muối/ngày theo chỉ định của bác sĩ nếu ở giai đoạn 4.
Để giảm lượng muối tiêu thụ, người bệnh nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, giò chả, thịt xông khói, đồ hộp, mì ăn liền, bánh snack; đồng thời tránh các món dưa muối, mắm và hải sản khô. Khi ăn uống hằng ngày, không nên thêm nước chấm, hạn chế uống hết nước canh hoặc nước lèo vì đây là những nguồn chứa nhiều natri “ẩn”.
Bác sĩ Mỹ Dung cho hay, nguyên tắc thứ 2 là hạn chế chất béo xấu và ưu tiên chất béo có lợi cho tim mạch. Người bệnh nên giảm các thực phẩm giàu chất béo bão hòa và cholesterol như bánh kem, bánh quy, thực phẩm chiên ngập dầu hoặc các món ăn công nghiệp chế biến sẵn. Thay vào đó, nên ưu tiên các loại dầu thực vật như dầu ô liu, dầu hạt cải, dầu mè, dầu đậu nành và tăng cường thực phẩm giàu omega-3.
Omega-3 được xem là dưỡng chất có lợi cho sức khỏe tim mạch nhờ khả năng hỗ trợ giảm viêm và cải thiện chức năng mạch máu. Nguồn omega-3 tốt có trong cá hồi, cá thu, cá mòi, hạt lanh và quả óc chó.
Bên cạnh muối và chất béo, kiểm soát lượng nước uống cũng là yêu cầu quan trọng, đặc biệt với người suy tim. Khi chức năng bơm máu của tim suy giảm, cơ thể dễ bị ứ dịch, gây phù chân, khó thở và làm bệnh tiến triển nặng hơn.
Theo bác sĩ Dung, thông thường, tổng lượng dịch mỗi ngày của người suy tim chỉ nên dao động khoảng 1,5 - 2 lít, bao gồm cả nước uống, sữa, nước ép, súp, cháo và nước canh. Người bệnh nên chia nhỏ lượng nước uống trong ngày thay vì uống nhiều cùng lúc. Đối với các trường hợp suy tim nặng có phù, lượng dịch cần được tính toán cụ thể theo hướng dẫn của bác sĩ.
Ngoài chế độ ăn uống, việc duy trì vận động phù hợp, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, kiểm soát căng thẳng và khám sức khỏe định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát tăng huyết áp và suy tim hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
