Vì vậy, trong phòng thi, làm bài thi thế nào, cần lưu ý điều gì để không bị mất điểm là điều đang được thí sinh (TS) quan tâm trước khi bước vào kỳ thi lớp 10.
Với môn ngữ văn, thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Khoa ngữ văn Trường ĐH Sư Phạm TP.HCM, lưu ý đọc kỹ đề thi là bước tiên quyết để TS định hình toàn bộ cấu trúc và chiến thuật làm bài lớp 10.
Theo thầy Khôi, các em cần đọc kỹ đề để phân bổ thời gian hợp lý cho từng phần dựa trên cấu trúc điểm số, đọc kỹ để nhận diện câu hỏi thuộc mức độ nào (biết, hiểu, vận dụng) để áp dụng phương án trả lời tương ứng và căn cứ vào mức điểm mà tránh trả lời sót ý. Quan trọng nhất, đề thi tuyển sinh lớp 10 của TP.HCM luôn có những “lối thoát hiểm” (nội dung ngữ liệu, hệ thống câu hỏi đọc hiểu có khả năng hỗ trợ đắc lực về mặt ý tưởng cho phần viết) nên cần đọc đề tinh ý để tận dụng những dữ kiện “chìa khóa” ấy.
Khi làm bài, cần lưu ý những phần cần lấy trọn điểm trong đề thi. Với phần đọc hiểu văn bản văn học, câu hỏi biết và vận dụng (tương ứng với 1,5 điểm) là những phần dễ lấy điểm.
Với phần viết đoạn văn, TS có thể đã có được 0,75 điểm nếu viết đủ dung lượng yêu cầu (200 chữ), đúng hình thức (nên có 3 phần: câu mở đoạn, phần thân đoạn, câu kết đoạn). Câu mở đoạn nêu đủ thông tin cần thiết và yêu cầu đề, triển khai ý gắn với trích dẫn bằng chứng.
Tương tự, với phần viết bài văn nghị luận xã hội, nhiều khả năng TS đã được 1,25 – 1,5 điểm nếu đáp ứng yêu cầu về dung lượng (khoảng 600 chữ), đúng hình thức (mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn). Mở bài nêu được yêu cầu đề, triển khai các luận điểm trung tâm gắn với bằng chứng sát hợp, cụ thể.
Thạc sĩ Bảo Khôi lưu ý TS nắm chắc kiến thức liên quan, những “từ khóa” đặc trưng và cách thức trình bày/trả lời đúng cách đối với những câu hỏi đọc hiểu ở mức điểm cao.
Theo thầy Khôi, đa số những câu hỏi đảm nhận mục tiêu phân hóa của đề thi thường nằm ở mức hiểu và vận dụng. Để trả lời tốt những câu hỏi này, các em nên nắm kỹ tri thức liên quan đến từng loại văn bản (văn bản văn học sẽ là chi tiết, mạch cảm xúc, các biện pháp tu từ… Văn bản nghị luận sẽ là luận đề, luận điểm, lý lẽ, bằng chứng… Văn bản thông tin sẽ là cách trình bày thông tin, phương tiện phi ngôn ngữ…).
“Quan trọng nhất, các em còn cần lưu ý đến cách thức trình bày/việc trả lời đúng cách với từng loại câu hỏi để tránh sót ý hoặc diễn đạt dông dài mà không đạt hiệu quả cao”, thạc sĩ Bảo Khôi nhấn mạnh.
Với môn toán, giáo viên Đặng Hữu Trí, tổ trưởng tổ toán Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành, TP.HCM), cho rằng đề thi giữ ổn định như năm trước gồm 7 câu với các dạng toán quen thuộc, trong đó 2 câu đầu là mức độ cơ bản; từ câu 3 đến câu 6 là toán thực tế và câu 7 là hình học phẳng. Nhìn chung đề thi năm nay “dễ thở” hơn so với những năm trước song đòi hỏi kỹ năng làm bài phải vững chắc, có sự tư duy, tránh học thuộc, học tủ, tăng cường tính thực tiễn. Vì thế, nếu TS chủ quan, có thể sẽ sai ngay từ câu 2b – là câu kiến thức cơ bản.
Trong đó, 4 bài toán thực tế có mức độ phân hóa rõ ràng ở từng câu, câu 6 là phân loại rõ ràng nhất; đồng thời ở từng câu đều chia nhỏ mức điểm, tạo điều kiện cho TS dễ dàng lấy điểm hơn.
Theo thầy Trí, một điểm cần lưu ý năm nay là mức độ vận dụng trong đề minh họa có giảm so với năm trước (từ 40% xuống còn 30%). Việc giảm mức độ vận dụng của đề thi được xem là phù hợp với bối cảnh kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập, song vẫn đòi hỏi TS phải chắc kiến thức, kỹ năng làm bài tốt và phải có mức độ tư duy suy luận hợp lý thì mới có thể đạt được điểm cao.
Với đề thi môn tiếng Anh, theo thạc sĩ Nguyễn Hữu Thanh, Hiệu trưởng Trường THCS Bình Trưng (P.Bình Trưng), thành viên Hội đồng bộ môn tiếng Anh (cụm 10) Sở GD-ĐT TP.HCM, đề thi hiện đại loại bỏ các câu hỏi đánh đố mẹo mực nhưng đòi hỏi TS hiểu bản chất. Khi làm bài, hãy tự đặt câu hỏi: “Tại sao dùng cấu trúc này trong hoàn cảnh này?”. Hiểu ngữ cảnh là chìa khóa duy nhất để đạt điểm tối đa phần vận dụng.
Để bứt phá dạng bài mới yêu cầu xác định từ dựa trên định nghĩa, TS hãy giải thích nghĩa của từ bằng tiếng Anh, nắm vững hệ thống từ đồng nghĩa (synonyms), trái nghĩa (antonyms) và gia đình từ (word forms). Đây là nền tảng cốt lõi để xử lý các câu hỏi đòi hỏi vốn từ sâu.
Thầy Thanh nhấn mạnh: “Thực tế đáng tiếc là nhiều TS mất điểm không phải vì thiếu kiến thức mà do “bệnh ẩu” . Hãy đọc thật kỹ yêu cầu đề bài. Bài làm phải trình bày sạch đẹp, nét chữ rõ ràng, tuyệt đối không viết tắt, viết mờ, viết đè, chồng lên nhau hoặc gạch xóa cẩu thả”.
Đặc biệt, TS khi làm bài lưu ý các quy tắc chính tả tối thiểu như viết hoa tên riêng, đầu câu và sử dụng dấu câu chính xác. “Trong kỳ thi tuyển sinh, chỉ với 0,25 điểm giữ được từ sự cẩn trọng cũng có thể quyết định kết quả như ý hay không”, thầy Thanh lưu ý.
Với 25,5/30 điểm, Nguyễn Nhất Huy, 20 tuổi, sinh viên năm thứ ba, lớp Sư phạm Toán chất lượng cao (K73), Đại học Sư phạm Hà Nội, vừa đoạt giải nhất bảng A môn Đại số tại kỳ thi Olympic Toán học sinh viên và học sinh toàn quốc.
Đây vốn được coi là bảng đấu "khó nhằn", tập trung những thí sinh xuất sắc đến từ các trường chuyên đào tạo ngành Toán. Đề thi gồm 5 bài tự luận trong 180 phút. Huy cho biết làm gần hết, chỉ bỏ lại một câu khó nhất.
"Mình vui nhưng không quá bất ngờ bởi đã tự dự đoán được điểm sau khi rời phòng thi", Huy nói, cho biết từng giành giải nhì năm ngoái và đã đặt mục tiêu "đổi màu" huy chương ở lần thi này.
Nhất Huy không phải là cái tên xa lạ trong cộng đồng yêu thích Toán ở phổ thông. Ngày học lớp chuyên Toán, trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An, nam sinh từng đạt giải nhì quốc gia, vào vòng thi chọn đội tuyển quốc tế. Thành tích này giúp Huy được tuyển thẳng vào nhiều trường, trong đó có Đại học Sư phạm Hà Nội.
Nam sinh cho biết bén duyên với công việc giảng dạy từ sớm. Ngày học lớp 11, Huy đã mày mò biên soạn tài liệu Toán và hứng thú đặc biệt với việc giải thích kiến thức làm sao để mọi người hiểu. Đến nay, cuốn sách đầu tay của Huy dành cho học sinh ôn thi lớp 10 chuyên Toán đã nhiều lần tái bản.
Vào năm thứ nhất đại học, Huy được phụ huynh và học sinh tìm đến, ban đầu là những nhóm nhỏ, sau đó phát triển thành các lớp ổn định. Nhờ nền tảng học tập và hoạt động tích cực trong cộng đồng toán học, nam sinh cũng được thầy cô tin tưởng, mời giảng dạy một số buổi cho đội tuyển Toán của tỉnh Nghệ An.
Để tham gia kỳ thi Olympic Toán sinh viên toàn quốc, Huy trải qua kỳ thi chọn đội tuyển của trường vào cuối tháng 1. Trong một tháng chuẩn bị trước khi thi, mỗi tuần, nam sinh dành một đến hai buổi để giải các bài toán khó từ đề thi Olympic trong nước và quốc tế.
Theo Huy, khó nhất là phải rèn tốc độ, độ chính xác và kỹ năng trình bày bài. "Đề thi dài và nặng kiến thức. Muốn có thời gian nghĩ bài khó thì tốc độ làm bài phải đủ nhanh, nhạy bén và chắc ở những câu đầu", nam sinh nhìn nhận.
Với những bài khó, Huy đặt giới hạn chừng hai tiếng để tìm cách giải. Nếu vẫn không làm được, nam sinh mới tham khảo lời giải để học thêm phương pháp. Huy cho rằng tự học là yếu tố cốt lõi để để học tốt Toán.
Thành tích của Huy đã góp phần giúp Đại học Sư phạm Hà Nội có một mùa thi "rực rỡ" kể từ khi tham gia phong trào Olympic Toán vào năm 1993, theo PGS. TS Lê Văn Hiện, Hiệu trưởng trường Toán học và Công nghệ thông tin. Năm nay, cả 10 thành viên đội tuyển đều giành huy chương, trong đó 8 huy chương vàng. Hai thủ khoa ở hai bảng khó nhất đều thuộc về sinh viên Sư phạm Hà Nội.
"Nhất Huy là một trong những sinh viên xuất sắc, nổi bật ở khoa và có tiềm năng phát triển chuyên môn rất tốt trong tương lai", thầy đánh giá. Nói thêm, PGS Hiện cho biết đội tuyển của trường không phải ôn luyện cấp tốc bởi các sinh viên đã có nền tảng toán học vững chắc từ chương trình đào tạo.
Ngoài dạy và học, Nhất Huy thường xuyên góp mặt trong các hoạt động của khoa, nhà trường. Nam sinh nói không tránh khỏi những lúc mệt nhưng hiếm khi cảm thấy quá tải vì luôn lên kế hoạch từ sớm.
"Mình thường nghĩ trước một tuần là sẽ có những việc gì, việc nào quan trọng thì làm trước. Chia nhỏ và làm cuốn chiếu như vậy sẽ không bị dồn việc và giảm độ trễ", Huy chia sẻ.
Nam sinh đặt mục tiêu hoàn thành tốt chương trình cử nhân, tiếp tục học thạc sĩ, nâng cao khả năng giảng dạy và theo đuổi nghiên cứu toán học nghiêm túc.
"Trước mắt, mình muốn trở thành một giáo viên dạy Toán tốt, sau đó là một nhà Toán học thực thụ", Huy nói.
Từ thời điểm giữa tháng 5, phần lớn học sinh lớp 12 đã hoàn tất kỳ kiểm tra học kỳ 2 và có kết quả học tập của cả năm học. Đây là thời điểm để thí sinh trên cả nước rà soát điểm số và chuẩn bị hồ sơ xét tuyển đại học thông qua phương thức xét kết quả học tập THPT (học bạ).
Các chuyên gia tuyển sinh đánh giá, việc đăng ký sớm thông tin xét học bạ không chỉ giúp thí sinh chủ động thêm một phương án trúng tuyển an toàn, mà còn giải tỏa đáng kể áp lực tâm lý trước thềm kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới.
Năm 2026, Trường đại học Văn Hiến tiếp tục mở rộng cơ hội vào đại học thông qua phương thức xét học bạ với tính linh hoạt cao, phù hợp với quá trình nỗ lực của từng học sinh. Cụ thể, đối với những thí sinh đã có đầy đủ kết quả lớp 12, các em có thể sử dụng tổng điểm tổ hợp 3 môn xét tuyển của cả năm lớp 10, lớp 11 và lớp 12 với tổng điểm đạt từ 18 điểm trở lên (gồm: điểm ưu tiên, điểm cộng nếu có) để đăng ký.
Riêng đối với thí sinh đã tốt nghiệp THPT từ năm 2025 trở về trước, nhà trường áp dụng hình thức xét điểm trung bình cả năm lớp 12 nhân hệ số 3, với điều kiện đạt tối thiểu từ 18 điểm (gồm điểm ưu tiên, điểm cộng nếu có).
Không chỉ tạo điều kiện thuận lợi trong công tác tuyển sinh, Trường đại học Văn Hiến còn triển khai hàng loạt chính sách hỗ trợ tài chính thiết thực. Nổi bật là chương trình "Học bổng Đồng hành" áp dụng cho thí sinh hoàn tất thủ tục đăng ký xét tuyển học bạ trước ngày 30.5.2026.
Theo đó, mức học bổng sẽ được phân bổ dựa trên kết quả xét tuyển: thí sinh đạt từ 18 đến dưới 25 điểm sẽ được hỗ trợ 30% học phí học kỳ 1; thí sinh đạt từ 25 đến 30 điểm sẽ nhận mức hỗ trợ lên đến 50% học phí học kỳ 1.
Bên cạnh đó, nhằm vinh danh những cá nhân xuất sắc và khuyến khích năng lực hội nhập, nhà trường tiếp tục duy trì các quỹ học bổng giá trị cao dành cho tân sinh viên:
Đại diện Trường đại học Văn Hiến cho biết, thí sinh có thể thực hiện đăng ký xét tuyển trực tuyến tại cổng thông tin tuyển sinh của trường. Song song đó, nhà trường luôn duy trì các kênh liên lạc để hỗ trợ kịp thời cho phụ huynh và học sinh trong việc tìm hiểu điều kiện xét tuyển, cách tính điểm và hoàn thiện hồ sơ.
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình miễn học phí, giáo trình môn học giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Dự thảo do Bộ GD-ĐT chủ trì soạn thảo.
Theo đề xuất của Bộ GD-ĐT, việc cấp miễn phí sách giáo khoa sẽ được thực hiện đối với sách giáo khoa dạng sách in, sách chữ nổi Braille. Riêng sách giáo khoa điện tử chưa áp dụng cấp miễn phí do hiện nay Bộ GD-ĐT đang triển khai nghiên cứu, xây dựng nên chưa có tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể cho sách giáo khoa điện tử.
Về hình thức, Bộ GD-ĐT đề xuất triển khai theo mô hình thư viện cho mượn sách giáo khoa dùng chung.
Theo đó, Nhà nước đầu tư mua sách giáo khoa cho các nhà trường để đưa vào thư viện dùng chung. Cơ sở giáo dục thực hiện cấp phát sách theo hình thức cho mượn có thời hạn (theo học kỳ hoặc năm học).
Sau khi kết thúc thời gian mượn, thư viện thực hiện công tác thu hồi sách giáo khoa. Sách sau khi sử dụng được thu hồi và bảo quản để tiếp tục sử dụng.
"Toàn bộ sách giáo khoa phải được cập nhật vào hệ thống quản lý thư viện, thực hiện dán nhãn, mã hóa và phân loại sách theo quy định", dự thảo nêu.
Về thời điểm, Bộ GD-ĐT đề xuất miễn phí sách giáo khoa đối với học sinh phổ thông triển khai trên phạm vi toàn quốc kể từ năm học 2029 - 2030.
Đối với các địa phương có khả năng cân đối ngân sách địa phương, khuyến khích UBND cấp tỉnh quyết định thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa sớm hơn lộ trình trên.
Trong đó, ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai trước đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Riêng sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số, Bộ GD-ĐT cho biết đã hoàn thành biên soạn, thẩm định và đang triển khai in, phát hành sách giáo khoa tiếng M'nông, Bahnar, Chăm, Khmer, Ê đê, Jrai, Mông cấp tiểu học.
Từ năm học 2026 - 2030, Bộ GD-ĐT tiếp tục biên soạn, thẩm định sách giáo khoa tiếng Raglai, tiếng Mường, tiếng Cơ Tu (cấp tiểu học); cấp THCS đối với tiếng Khmer, tiếng Chăm, tiếng Ê đê và thực hiện in ấn, phát hành để cấp phát về thư viện các cơ sở giáo dục.
Bộ GD-ĐT tính toán, việc miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh từ năm học 2029 - 2030 sẽ cần tổng kinh phí hơn 4.000 tỉ đồng, do ngân sách nhà nước bảo đảm.
Căn cứ số lượng học sinh và mức giá sách giáo khoa tại thời điểm lập dự toán ngân sách hằng năm, các địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch mua sắm ban đầu để bảo đảm đủ sách giáo khoa phục vụ việc dạy và học trên địa bàn tỉnh.
Đối với cơ sở giáo dục phổ thông trực thuộc địa phương, UBND cấp tỉnh tổ chức thực hiện hoặc phân cấp cho sở giáo dục và đào tạo, UBND cấp xã, cơ sở giáo dục thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu và các quy định pháp luật có liên quan, bảo đảm công khai, minh bạch.
Đối với cơ sở giáo dục trực thuộc các bộ, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học do cơ sở giáo dục tổ chức thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu và các quy định pháp luật có liên quan, bảo đảm công khai, minh bạch.
Ngoài ra, ngân sách nhà nước cấp bù hằng năm cho các trường để mua sắm bổ sung trong các trường hợp sau: thay thế sách hư hỏng do sử dụng lâu ngày; dự phòng đáp ứng sự gia tăng đột xuất về số lượng học sinh; thay đổi giáo trình theo chương trình mới...
