Theo công bố của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 0,29% so với tháng trước. Tính chung 5 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,31% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,04%.
Một số liệu đáng chú ý khác là tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 99,07 tỉ USD, tăng 25,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 46,93 tỉ USD, tăng 18%; nhập khẩu đạt 52,14 tỉ USD, tăng 33,8%.
Cán cân thương mại tháng 5 nghiêng về nhập siêu 5,21 tỉ USD. Lũy kế 5 tháng đầu năm nhập siêu 13,8 tỉ USD, trái ngược với mức xuất siêu 5,1 tỉ USD của cùng kỳ năm 2025.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Phạm Bình Phương, chuyên gia phân tích và chiến lược thị trường Chứng khoán ACB (ACBS), cho biết lạm phát và nhập siêu hiện là hai biến số rất đáng theo dõi vì đều có khả năng tác động trực tiếp tới mặt bằng lãi suất và tỉ giá trong thời gian tới.
Đối với lạm phát, rủi ro lớn nhất hiện nay đến từ giá năng lượng thế giới. Nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực chi phí đầu vào của doanh nghiệp sẽ gia tăng, đồng thời làm giảm dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ.
Trong khi đó, tình hình nhập siêu trong 5 tháng đầu năm xuất phát từ 2 yếu tố. Một là do chi phí nhập xăng dầu tăng mạnh khi giá tăng gần gấp đôi sau chiến sự Trung Đông. Hai là các doanh nghiệp đẩy nhanh việc tích trữ nguyên vật liệu để chuẩn bị cho các chu kỳ sản xuất sắp tới, trong bối cảnh rủi ro địa chính trị vẫn kéo dài, tác động tới giá nhập khẩu và sự ổn định của nguồn cung.
Theo ông Phương, tình trạng nhập siêu nếu kéo dài sẽ tạo áp lực lên cán cân ngoại tệ và tỉ giá. Mặc dù tỉ giá hiện nay vẫn tương đối ổn định nhờ dự trữ ngoại hối, dòng vốn FDI và nguồn kiều hối, nhưng nếu nhập siêu tiếp tục mở rộng cùng với xu hướng đồng USD mạnh lên trên toàn cầu, áp lực điều hành tỉ giá sẽ gia tăng đáng kể.
Từ đó dư địa về chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước cũng bị hạn chế. Tình trạng thanh khoản thu hẹp ở nền lãi suất cao sẽ gây tác động tiêu cực cho thị trường tài chính.
Chuyên gia ACBS khuyến nghị nhà đầu tư nên ưu tiên những doanh nghiệp có khả năng chuyển phần tăng chi phí đầu vào sang khách hàng, có tỉ lệ vay ngoại tệ thấp và bảng cân đối tài chính lành mạnh. Những doanh nghiệp này có khả năng chống chịu tốt hơn nếu môi trường lạm phát và tỉ giá tiếp tục biến động trong nửa cuối năm 2026.
Ông Trần Đức Anh, Giám đốc kinh tế vĩ mô Chứng khoán KBSV, cho rằng diễn biến của hai biến số lạm phát và nhập siêu đang đặt ra những thách thức nhất định cho chính sách tiền tệ trong ngắn hạn.
Về mặt thực tế, chỉ số CPI bình quân 5 tháng tăng 4,31% đã tiệm cận sát mục tiêu điều hành của Chính phủ và trực tiếp thu hẹp không gian nới lỏng tiền tệ, báo hiệu giai đoạn chi phí vốn khó có thể giảm thêm.
Dù vậy, theo chuyên gia KBSV, áp lực này chủ yếu mang tính chất chi phí đẩy ngắn hạn và hiện đang được kiểm soát rất chặt chẽ, đảm bảo nền tảng vĩ mô ổn định. Nếu giá dầu hạ nhiệt, áp lực lạm phát trong nước sẽ giảm đi đáng kể.
Đối với biến số nhập siêu gần 14 tỉ USD, thực tế lượng thâm hụt thương mại này đang tạo ra áp lực cầu ngoại tệ lớn, gây sức ép trực tiếp lên tỉ giá USD/VND và thanh khoản hệ thống.
Tuy nhiên, dòng vốn nhập siêu này lại tập trung phần lớn vào máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu đầu vào, phần nào cho thấy các doanh nghiệp FDI cũng như nội địa đang tích cực mở rộng quy mô sản xuất để chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới.
Ông Đức Anh cho rằng thay vì lo ngại thái quá, nhà đầu tư nên chủ động rà soát danh mục, tập trung phân bổ vào các doanh nghiệp giá trị sở hữu cấu trúc tài chính an toàn và dòng tiền dồi dào để đón đầu đà bứt phá bền vững của thị trường.
Ngày 26-5, Ban tổ chức Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (GWEC) phối hợp với báo Tài chính - Đầu tư đã tổ chức họp báo cung cấp thông tin về Hội nghị Năng lượng gió khu vực châu Á - Thái Bình Dương 2026 (APAC Wind Energy Summit 2026).
Với chủ đề “Điện gió kiến tạo thịnh vượng tại châu Á - Thái Bình Dương: Xây dựng nền kinh tế vận hành bằng điện thông qua mở rộng quy mô điện gió và chuỗi cung ứng”, hội nghị tập trung vào các chủ đề then chốt định hình tương lai ngành điện gió trong khu vực.
Ông Bùi Vĩnh Thắng - Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (GWEC) - cho hay Quy hoạch điện 8 điều chỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 26-38 GW điện gió trên bờ và khoảng 6 GW điện gió ngoài khơi.
Với mục tiêu này, nếu nhìn rộng ra các nước trong khu vực (ngoại trừ Trung Quốc và Ấn Độ), Việt Nam có thể coi là nước dẫn đầu, cả về điện gió trên bờ và ngoài khơi.
Theo ông Thắng, Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi rất tốt, khoảng 600 GW. Phần lớn là điện gió móng cố định vì thềm lục địa khá nông, giúp chi phí đầu tư thấp hơn so với các nước phải dùng móng nổi như Hàn Quốc, Nhật Bản...
Đối với điện gió trên bờ, mục tiêu 26-38 GW là rất tham vọng, nếu có chính sách thông suốt và cơ chế thúc đẩy chuỗi cung ứng nội địa cũng như kết hợp với khối FDI. Nhu cầu điện của Việt Nam tăng trưởng hai con số, nên điện gió đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong cơ cấu năng lượng.
Theo tính toán, suất đầu tư cho một dự án điện gió ngoài khơi Việt Nam sẽ dao động từ khoảng 4 triệu đến 4,5 triệu USD/MW.
Tuy nhiên, ông Thắng cho rằng thị trường điện gió ngoài khơi hiện tại liên quan tới chuỗi cung ứng đang khá căng thẳng. Đó là giá tua bin và các chi phí cung ứng dịch vụ đều tăng lên.
"Việt Nam là một thị trường mới, các nhà đầu tư sẽ đánh giá rủi ro cao hơn so với một thị trường đã trưởng thành" - ông Thắng nêu vấn đề xây dựng chiến lược điện gió ngoài khơi, bao gồm cơ chế giá phải đưa vào nhiều mục đích như cung ứng điện, phát triển ngành công nghiệp, chiến lược năng lượng, khả năng chịu đựng của nền kinh tế, của xã hội.
Ông Alessandro Antonioli - Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của CIP - cho rằng Việt Nam đang ở vị thế tốt để thúc đẩy mạnh mẽ các dự án như cơ chế mua bán điện trực tiếp. Tuy nhiên, các công cụ để tăng tốc các dự án không phải chỉ là những cải thiện nhỏ lẻ, mà cần mang lại sự rõ ràng thực sự cho nhà đầu tư về khung thời gian cấp phép, khung giá bán điện.
"Và quan trọng nhất là mẫu PPA (hợp đồng mua bán điện). Mẫu PPA hiện tại đang thiếu các yêu cầu cơ bản cho khả năng vay vốn quốc tế. Nhà đầu tư không thể rót thêm vốn nếu không biết điều kiện bán điện của mình là gì" - ông Alessandro Antonioli nói.
Ông Nguyễn Tuấn - Trưởng ban thương mại PTSC - cho hay đang tập trung vào dự án xuất khẩu điện gió ngoài khơi sang Singapore với dự án liên quốc gia. Về chuỗi cung ứng, PTSC đang mở rộng bãi chế tạo tại Vũng Tàu, đầu tư tàu chuyên dụng, thiết bị nâng hạ hạng nặng.
Thúc đẩy thành lập "Trung tâm công nghiệp dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng" tại miền Bắc và miền Nam. Trung tâm này sẽ không chỉ có năng lượng tái tạo mà còn có hydro xanh, amonia xanh.
Do đó, ông Tuấn mong muốn Việt Nam cần phải nhanh chóng có những dự án điện gió ngoài khơi, thúc đẩy chuỗi cung ứng nội địa gắn với cơ chế giá phù hợp, tối ưu hóa để làm giảm giá thành.
"Dựa trên thực tế là EU hiện không tuân thủ Thỏa thuận Thương mại, tuần tới, tôi sẽ nâng thuế nhập khẩu áp lên ôtô và xe tải của EU vào Mỹ", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/5.
Nhưng ông cũng khẳng định nếu EU "sản xuất ôtô và xe tải tại các nhà máy ở Mỹ, họ sẽ không phải chịu thuế nhập khẩu".
Ông Trump không ghi rõ việc tăng thuế dựa trên đạo luật nào. Hồi tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các loại thuế nhập khẩu ông áp dụng dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Việc này khiến ông Trump phản ứng bằng cách áp thuế mới thay thế ở mức 10%. Thuế mới này có hiệu lực từ cuối tháng 2.
Mỹ và EU đạt thỏa thuận thương mại vào tháng 7/2025, ấn định mức thuế của hàng hóa châu Âu vào Mỹ là 15%, trừ các sản phẩm chịu thuế riêng theo ngành như nhôm, thép. Thỏa thuận cũng cho phép áp dụng thuế 0% với một số sản phẩm như máy bay và phụ tùng. Liên minh châu Âu (EU) sau đó đồng ý dỡ bỏ thuế nhập khẩu cho nhiều hàng hóa của Mỹ và rút lại lời đe dọa áp thuế trả đũa.
Đến nay, EU đã 2 lần hoãn bỏ phiếu phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ, do vấn đề Greenland và phán quyết của Tòa Tối cao Mỹ. Tháng 3, Nghị viện châu Âu (EP) đã bỏ phiếu thông qua dự luật nhằm thực hiện các cam kết của EU trong thỏa thuận với Mỹ. Dự luật bổ sung các điều khoản nhằm bảo vệ EU trong trường hợp Mỹ không tuân thủ.
Vài tháng qua, EP cũng thảo luận các đề xuất xóa bỏ nhiều loại thuế nhập khẩu với hàng hóa Mỹ (theo thỏa thuận năm 2025) cũng như duy trì thuế 0% với tôm hùm (thống nhất từ 2020). Các đề xuất này cần được Nghị viện và chính phủ các nước EU phê chuẩn. Cuộc bỏ phiếu cuối cùng dự kiến khó diễn ra trước tháng 6.
Mỹ hiện là đối tác thương mại lớn nhất của EU. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của EU sang Mỹ lên mức kỷ lục là 555 tỷ euro (641 tỷ USD).
Kế hoạch kinh doanh trên được tập đoàn Vingroup công bố trong tài liệu chuẩn bị cho phiên họp thường niên diễn ra ngày 22/4. Bên cạnh doanh thu, công ty của ông Phạm Nhật Vượng dự kiến lãi sau thuế 25.000 tỷ đồng, gấp 2,2 lần năm 2026, cao nhất từ trước đến nay.
Để hoàn thành kế hoạch trên, Vingroup đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh cho các đơn vị thành viên. Ở mảng công nghiệp, VinFast lên kế hoạch bàn giao 300.000 ôtô điện năm nay, tăng 52% so với năm ngoái. Lượng xe máy được bán ra năm nay dự kiến gấp ít nhất 2,5 lần so với năm 2025, phấn đấu đạt 1 triệu chiếc.
Ở mảng bất động sản, Vinhomes, công ty con của Vingroup, lên kế hoạch doanh thu 250.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 50.000 tỷ trong năm 2026, lần lượt tăng 62,2% và 18,7% so với năm ngoái. Doanh nghiệp này được định hướng triển khai các dự án đô thị hiện hữu, cũng như mở rộng danh mục tại các địa bàn trọng điểm trong nước và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế.
Ngoài việc tăng trưởng ở các hoạt động kinh doanh thuần túy, Vingroup dự kiến nhận hơn 18.100 tỷ đồng tiền cổ tức từ Vinhomes, đóng góp trực tiếp vào lợi nhuận của tập đoàn. Theo đó, Vinhomes sẽ trình kế hoạch chia thưởng cho cổ đông bằng tiền mặt theo tỷ lệ 60%, tức mỗi cổ phiếu nhận 6.000 đồng.
Lũy kế cả năm 2025, tập đoàn của tỷ phú Phạm Nhật Vượng thu về 331.874 tỷ đồng, tăng 75% so với thực hiện năm trước đó. Lợi nhuận sau thuế ở mức hơn 11.064 tỷ đồng, gấp 2 lần năm 2024.
Đây là kết quả cao nhất mà tập đoàn này đạt được kể từ khi hoạt động. Tuy nhiên, Vingroup dự kiến sẽ không chia cổ tức mà giữ lại toàn bộ lợi nhuận để dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
