Sáng 2/4, chị Nguyễn Thị Hà, 47 tuổi, ở phường Xuân Đỉnh, quyết định mua cho mình một chiếc xe máy điện tại một đại lý trên đường Phạm Văn Đồng trong lúc chờ kỹ thuật viên lắp gương cho xe của con trai.
Để dọn chỗ và gom ngân sách cho hai chiếc xe này, hồi cuối tháng 3 chị đã bán hai xe máy xăng mua 4 năm trước được 35 triệu đồng. “Bán xe xăng chưa bằng nửa giá mua nhưng tôi hài lòng vì gần đủ mua hai xe điện mới”, chị nói.
Quá trình loại bỏ xe xăng của gia đình đã bắt đầu từ năm ngoái, khi chồng chị “lên đời” ôtô điện. Động lực chuyển đổi xuất phát từ bài toán kinh tế. Nhà có 5 người sở hữu bốn xe máy xăng, tốn hơn 15 triệu đồng mỗi năm. Trong khi đó, nếu đi xe điện chi phí chỉ bằng 1/3. “Trong năm nay chúng tôi sẽ loại bỏ dần những chiếc xe xăng còn lại”, chị Hà nói.
Trưa 3/4, tại một đại lý xe máy điện trên đường Lê Trọng Tấn, phường Dương Nội, chị Hoa, 36 tuổi, nhận bàn giao xe mới. Gia đình chị đang có hai xe máy xăng và một ôtô, vốn đáp ứng đủ nhu cầu di chuyển. “Tôi mua thêm chiếc này cho ông xã đi làm ở trong Vành đai 1 vì sắp đến ngày cấm xe xăng”, chị Hoa nói.
Chồng chị đi làm khoảng 60-70 km mỗi ngày từ nhà ở xã Thanh Oai đến đường Lạc Long Quân, phường Tây Hồ, nên gia đình mua thêm một pin rời. Tổng chi phí khoảng 31 triệu đồng, mức mà chị đánh giá là “chấp nhận được”, nên quyết định chốt sớm để tránh nguy cơ tăng giá khi thời điểm hạn chế đến gần.
Những quyết định loại bỏ xe xăng như của gia đình chị Hà, chị Hoa tạo thành làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ, khiến thị trường xe điện trở nên nhộn nhịp. Ông Hoàng Hà, Tổng Giám đốc Xe máy điện VinFast thị trường Việt Nam, cho biết trong tháng 3 đơn vị nhận hơn 135.000 đơn đặt hàng toàn quốc, doanh số cao nhất từ trước đến nay. Riêng tại Hà Nội, hơn 20.000 xe máy điện đã đến tay khách hàng.
Hệ thống đại lý Mạnh Phát cho biết thêm, riêng lượng xe của VinFast tiêu thụ trong tháng 3 đạt 1.400 chiếc, gấp ba lần mức trung bình của hai tháng đầu năm. Khách hàng ở các phường nội đô chiếm hơn 2/3. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, nhiều đại lý phải tăng nhân sự gấp ba, thuê thêm kho bãi và chuẩn bị nguồn tài chính.
Các hãng xe điện khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng tương tự. Bà Bùi Nguyễn Trúc Ny, Giám đốc Kinh doanh Dat Bike, cho biết lượng đơn hàng đầu tháng 3 của hãng cao gấp 10 lần cùng kỳ năm ngoái.
Các đại lý xe điện ghi nhận sự thay đổi rõ rệt của tệp khách hàng. Cùng kỳ năm trước, họ bán trung bình 50-60 xe mỗi tháng, chủ yếu cho học sinh, sinh viên. Hiện tại, người đi làm chiếm tỷ trọng lớn, tập trung vào phân khúc 20-30 triệu đồng.
Làn sóng chuyển dịch này kéo theo cả những người vốn quen sử dụng phương tiện công cộng. Sáng 2/4 tại đại lý trên đường Phạm Văn Đồng, chị Long Thanh Hà, 45 tuổi, chi hơn 20 triệu đồng sắm một chiếc xe điện.
Chị Hà đi lại bằng phương tiện công cộng nhiều năm nay nhưng thấy xe điện ngày càng phổ biến nên mua một chiếc để tiện dạo phố, đi cà phê. Trước lộ trình hạn chế phương tiện dùng nhiên liệu hóa thạch, chồng chị, người thường xuyên làm việc tại vùng lõi nội đô, cũng sắp bán chiếc Honda SH để đổi sang xe điện trong tháng tới.
“Xu hướng 3 tháng đầu năm cho thấy người dùng không còn coi xe điện là phương án dự phòng, mà chọn làm phương tiện di chuyển chính”, giám đốc kinh doanh của Dat Bike nói. Quá trình chuyển đổi cũng diễn ra dứt khoát. Trong tháng 3, đại lý Mạnh Phát mua lại gần 400 xe máy xăng của những người đổi sang xe điện.
Đại diện các hãng và đại lý chỉ ra bốn yếu tố thúc đẩy làn sóng này.
Thứ nhất là lộ trình hạn chế xe cơ giới tại Vành đai 1. Từ 1/7, Hà Nội thí điểm Vùng phát thải thấp, cấm xe máy xăng theo khung giờ tại các phường lõi thuộc Vành đai 1 (Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà và Tây Hồ). Lộ trình này biến xe điện thành phương án tối ưu cho những gia đình có người làm việc tại trung tâm.
Thứ hai, rào cản về công nghệ và hạ tầng dần được tháo gỡ. Để giải quyết lo ngại cháy nổ và quy định cấm sạc tại chung cư, các hãng xe đã sử dụng công nghệ pin LFP và phát triển mô hình đổi pin. Tính đến 15/1, VinFast đã lắp đặt 4.500 trạm đầu tiên. Đơn vị này đặt mục tiêu đạt 45.000 tủ đổi pin trên toàn quốc ngay trong quý I. Nhiều dòng xe điện đã cải thiện về hiệu suất, ví dụ Dat Bike có những dòng chạy được 280 km mỗi lần sạc, vận tốc 100 km/h.
Thứ ba, các chính sách ưu đãi từ nhà sản xuất cũng tác động trực tiếp đến quyết định chuyển đổi của các gia đình. Dù chi phí logistics tăng, một số hãng xe điện vẫn giữ nguyên giá bán, đồng thời tăng tỷ lệ hỗ trợ khách hàng thu cũ đổi mới. Ngoài ra, các chính sách mua trả góp, miễn phí sạc và đổi pin cũng được áp dụng để kích cầu.
Cuối cùng, sự biến động liên tục của giá xăng dầu, trong khi chi phí cho nhiên liệu và bảo dưỡng xe xăng cũ ngày càng tốn kém khiến người dân mạnh dạn chuyển sang xe điện.
Tại một chung cư ở phường Đông Ngạc, anh Đức Tuấn, 41 tuổi, cho biết biến động giá nhiên liệu khiến chi phí xăng đi làm và đưa đón con đi học tăng từ mức 100.000 – 120.000 đồng lên 200.000 đồng mỗi tuần. Đang có một ôtô và hai xe máy xăng, anh dự tính sắm xe điện ngay trong tháng này, đồng thời bán bớt một xe cũ và chuyển chiếc còn lại về quê. “Trong bối cảnh cái gì cũng tăng, giảm được khoản nào hay khoản đó”, anh nói.
Làn sóng chuyển đổi biểu hiện rõ qua lượng xe điện tăng vọt tại hầm chung cư nơi anh Tuấn sinh sống. Mấy tháng trước, khu vực để xe điện có khoảng 30-40 chiếc, nay chật kín với khoảng 100 chiếc, chưa tính số lượng lẫn vào khu vực để xe xăng. “Trước kia chỉ thấy xe cỡ nhỏ của học sinh, giờ các dòng xe phân khúc 20-30 triệu đồng dành cho người đi làm giờ chiếm đa số”, anh Tuấn nói.
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi Sở Y tế tỉnh Cà Mau về việc điều tra, xử lý vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau.
Cục An toàn thực phẩm cho biết, đã nhận được thông tin ngày 24/4, hơn 40 học sinh tại địa phương phải nhập viện cấp cứu sau khi tham gia một bữa ăn miễn phí (bếp ăn không đồng). Các em xuất hiện những triệu chứng như mệt mỏi, nôn ói, đau bụng. Hiện các học sinh được theo dõi, điều trị tại Trung tâm Y tế khu vực Hồng Dân.
Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Cà Mau khẩn trương chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung tối đa nguồn lực để điều trị cho các trường hợp nghi ngộ độc, bảo đảm an toàn sức khỏe, không để xảy ra biến chứng nghiêm trọng.
Đồng thời, ngành y tế địa phương cần khẩn trương tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm liên quan bữa ăn nghi gây ngộ độc; xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, quy trình chế biến. Các mẫu thực phẩm và bệnh phẩm cần được lấy để xét nghiệm, tìm nguyên nhân chính xác.
Cục An toàn thực phẩm cũng đề nghị xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), đồng thời công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cộng đồng, tránh các sự cố tương tự.
Bên cạnh đó, Sở Y tế tỉnh Cà Mau được giao phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt với các bếp ăn tập thể. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm cần được nhấn mạnh, nhất là khi tổ chức các hoạt động ăn uống cho học sinh.
Cơ quan chức năng cũng được đề nghị đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức về an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng, tập trung vào nhóm bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố.
Sở Y tế tỉnh Cà Mau phải theo dõi sát diễn biến vụ việc, thực hiện báo cáo nhanh, chủ động cung cấp thông tin chính thức và sớm công bố kết quả điều tra theo quy định.
Thông tin ban đầu trước đó, vào sáng 24/4, bếp ăn không đồng thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vĩnh Lộc phát các suất ăn miễn phí cho học sinh Trường tiểu học Nhụy Cầm (xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau).
Khoảng hai giờ sau khi ăn, nhiều em đồng loạt có biểu hiện mệt mỏi, nôn ói kèm đau bụng. Nhà trường nhanh chóng thông báo cho phụ huynh và cơ quan chức năng.Tổng cộng 46 học sinh được phụ huynh và giáo viên đưa đến Trung tâm Y tế khu vực Hồng Dân khám, theo dõi sức khỏe.
Hiện sức khỏe các em đã ổn định, nhiều em được xuất viện. Bước đầu nghi các em bị ngộ độc thực phẩm, song nguyên nhân cụ thể vẫn chờ kết luận từ cơ quan chức năng.
Trường hợp trên được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Trung Quốc) chia sẻ trên chương trình Sức khỏe tốt, cuộc sống tốt.
Theo đó, người đàn ông trẻ đến khám vì tình trạng mệt mỏi kéo dài và phù hai chân. Kết quả kiểm tra cho thấy mức lọc cầu thận của bệnh nhân chỉ còn 60, tương đương mức thường gặp ở người 80 tuổi.
Đáng nói, bệnh nhân không có tiền sử đái tháo đường - một trong những nguyên nhân phổ biến gây suy thận - nhưng chức năng thận vẫn suy giảm nhanh chóng.
Theo bác sĩ Hồng, nguyên nhân chính nằm ở chế độ ăn uống thiếu lành mạnh suốt thời gian dài. Bệnh nhân làm nhiều công việc để tăng thu nhập dẫn đến lịch sinh hoạt bận rộn và ăn uống thất thường. Để tiết kiệm chi phí và tiện lợi, buổi tối anh còn thường xuyên ăn mì ăn liền, xúc xích và nước ngọt. Thói quen này lặp lại với tần suất 4-5 ngày mỗi tuần.
Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm siêu chế biến là yếu tố trực tiếp khiến chức năng thận suy giảm. Nhóm thực phẩm này chứa hàm lượng phosphate cao, có thể gây vôi hóa mạch máu, từ đó làm tổn thương nghiêm trọng đến thận. Bên cạnh đó, lượng natri lớn cùng các chất phụ gia như hương liệu, phẩm màu và chất bảo quản tạo ra gánh nặng chuyển hóa đáng kể, khiến thận phải làm việc quá tải trong thời gian dài.
Theo China Times, bác sĩ Hồng khuyến nghị bệnh nhân cần ngừng ngay việc sử dụng thực phẩm siêu chế biến, đồng thời chuyển sang chế độ ăn với thực phẩm tự nhiên và tăng cường uống nước.
Sau khi điều chỉnh chế độ ăn trong 3 tháng, kết quả tái khám cho thấy chức năng thận của người bệnh đã cải thiện rõ rệt, tăng 20 điểm GFR. Không chỉ vậy, huyết áp của anh cũng trở nên ổn định hơn.
Bác sĩ Hồng nhấn mạnh, thực phẩm siêu chế biến thường trải qua nhiều công đoạn sản xuất công nghiệp, có thành phần phức tạp và chứa nhiều chất hóa học. Việc sử dụng lâu dài có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt là hệ tim mạch và thận.
Thực tế, nhiều bằng chứng khoa học khẳng định chế độ ăn giàu sản phẩm chế biến sẵn, đậm độ năng lượng cao làm tăng nguy cơ các bệnh chuyển hóa và bệnh không lây nhiễm như thừa cân béo phì, đái tháo đường, tim mạch,...
Đặc biệt, thực phẩm siêu chế biến với những sản phẩm đã bị phá vỡ cấu trúc tự nhiên thông qua tinh luyện sâu, tách xơ, bổ sung đường tinh luyện, chất béo công nghiệp, muối và hàng loạt phụ gia tạo mùi, tạo màu, tạo vị như bánh kẹo, nước ngọt, xúc xích, đồ hộp, mì ăn liền, đồ ăn nhanh… là yếu tố làm tăng nguy cơ ăn quá mức và rối loạn chuyển hóa.
Trong môi trường thực phẩm siêu chế biến, cơ thể nhận ít tín hiệu no thực sự, dẫn đến ăn quá mức một cách vô thức, tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng nói riêng và sức khỏe cộng đồng nói chung.
Do đó, bác sĩ Hồng khuyến cáo người dân cần đặc biệt chú ý đến chế độ ăn uống hằng ngày, hạn chế thực phẩm siêu chế biến và ưu tiên thực phẩm tươi, tự nhiên để bảo vệ chức năng thận cùng sức khỏe lâu dài.
Dự án “Cây xanh & lá cũng xanh - sân chơi “đầu bạc”” do Cuội Theater và trung tâm ICS đồng tổ chức, với sự đồng hành của Goethe-Institut TP.HCM, cùng sự bảo trợ của Tổng Lãnh sự quán CHLB Đức và Vương quốc Hà Lan tại TP.HCM, vừa diễn ra ngày 24-5.
Chuỗi hoạt động cộng đồng, sức khỏe và nghệ thuật dành cho nhiều thế hệ, thân thiện với người LGBTI+ và gia đình, có hỗ trợ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu.
Tại đây, người lớn tuổi cùng gia đình được tham gia "Iyengar Yoga - Tỉnh thức trong hành động", vẽ sáng tạo "Vẽ thêm xanh", múa "Liên chuyển ứng tác", "Dòng chảy thư pháp", không gian tâm sự "Nhà là nơi bắt đầu" dành cho phụ huynh và con là LGBTI+, tọa đàm "Gia đình của con là..?" với sự tham gia của phụ huynh, con và chuyên gia tâm lý, chiếu phim "Chiếu bóng thời gian" về người cao tuổi và di sản ký ức...
Chuỗi hoạt động giúp các thành viên gia đình, đặc biệt là ông bà và cha mẹ, tiếp cận kiến thức thời đại mới như nghệ thuật, đa dạng giới, sức khỏe tinh thần, công nghệ và mạng xã hội, để các thế hệ gặp gỡ, giao lưu và kết nối qua những trải nghiệm.
Chăm chú vẽ từng hình tròn và tô màu, chị Nguyễn Thị Hằng (34 tuổi, TP.HCM) được bà ngoại Nguyễn Thị Thanh Xuân (79 tuổi) rủ tham gia.
Cả hai bà cháu không đặt ra bất kỳ kế hoạch hay ý tưởng cụ thể nào khi vẽ. “Mỗi người cứ tự do làm theo ý mình, mọi thứ diễn ra rất ngẫu nhiên nhưng lại hài hòa và đẹp mắt”, chị chia sẻ.
Chị Hằng kể bà ngoại nấu ăn rất ngon, đặc biệt các món salad, đồng thời luôn là "kim chỉ nam" trong cuộc sống, dạy chị nhiều điều hay. Hai bà cháu thường cùng nhau đi ăn, đi chơi và đi chùa.
Vốn rất hợp tính nên hai bà cháu thường xuyên đồng hành cùng nhau. Bà Thanh Xuan nói điều đáng quý ở chương trình là sự hiện diện của nhiều thế hệ khác nhau, từ người trẻ đến người lớn tuổi, nhưng vẫn tìm thấy sự đồng điệu trong sở thích và câu chuyện chung.
Chị Phạm Mai Diệp (ngụ phường Hiệp Bình, TP.HCM) cùng con trai Phúc Nguyên (13 tuổi) đã có giây phút vui vẻ bên nhau.
Chị Diệp kể do công việc bận rộn nên thời gian hai mẹ con ở nhà khá ít, chủ yếu xoay quanh việc ăn uống và học tập, ít có hoạt động vui chơi cùng nhau.
“Lâu rồi hai mẹ con mới có dịp ngồi vẽ tranh và chơi cùng nhau như vậy, tôi có thêm cơ hội để tâm sự, thấu hiểu cảm xúc và suy nghĩ của con hơn”, chị chia sẻ.
Phúc Nguyên tỏ ra hào hứng khi được tham gia cùng mẹ. Em cho biết ở nhà hiếm khi có thời gian chơi cùng mẹ nên những lúc được tham gia hoạt động hay đi xem phim cùng nhau đều rất vui, bởi cả hai có thể tạm gác lại những căng thẳng thường ngày.
Anh Nguyễn Thanh Phương (người khởi xướng dự án) đã nhiều năm làm việc trong lĩnh vực sân khấu điện ảnh. Mỗi khi thực hiện một tác phẩm, anh luôn tự hỏi ai sẽ là khán giả sẵn sàng đến xem và đồng hành với nghệ thuật.
Tuy nhiên, phần lớn các hoạt động văn hóa, nghệ thuật hiện nay thường hướng đến người trẻ, trong khi người cao tuổi ít khi được xem là đối tượng tham gia chính.
“Tôi thấy điều đó khá phi lý, giống như người lớn tuổi đang bị tách khỏi đời sống sinh hoạt cộng đồng”, anh nói.
Từ suy nghĩ đó, anh cùng mọi người xây dựng một không gian mà ở đó các hoạt động được thiết kế gần gũi, thân thiện, dễ tiếp cận hơn với người cao tuổi.
Anh mong nghệ thuật có thể trở thành cầu nối, giúp mở ra những cuộc trò chuyện nhẹ nhàng, an toàn giữa các thế hệ trong gia đình.
“Người trẻ và người lớn tuổi đều có niềm vui, nhu cầu và cách tận hưởng cuộc sống riêng, không nhất thiết phải giống nhau. Chúng tôi không muốn việc tạo niềm vui cho ông bà, cha mẹ trở thành áp lực hay một nghĩa vụ.
Điều quan trọng là mỗi người, kể cả người cao tuổi, đều có thể tự tìm thấy niềm vui cho mình, gặp gỡ bạn mới và tham gia các hoạt động mình yêu thích”, anh Phương chia sẻ.
