CNN ngày 20/5 dẫn nguồn tin cho biết Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thất vọng với các cuộc đàm phán đang diễn ra liên quan cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran. Ông Netanyahu từ lâu luôn ủng hộ cách tiếp cận cứng rắn hơn đối với Iran và cho rằng việc trì hoãn chỉ mang lại lợi ích cho Iran.
Trong cuộc điện đàm kéo dài một giờ với ông Trump ngày 19/5, ông Netanyahu bày tỏ rõ sự thất vọng, nói với người đứng đầu Nhà Trắng rằng việc trì hoãn các cuộc tấn công là sai lầm và Mỹ nên tiếp tục kế hoạch như đã định. Thủ tướng Israel cũng hối thúc nối lại hành động quân sự.
Một quan chức Israel cho biết sự khác biệt là rất rõ ràng, bởi ông Trump muốn xem liệu còn có thể đạt được thỏa thuận hay không, trong khi ông Netanyahu lại chờ đợi hướng đi khác.
Nhà Trắng chưa lên tiếng về thông tin này.
Đây không phải lần đầu lãnh đạo Mỹ, Israel trao đổi những ngày gần đây. Trong cuộc điện đàm ngày 17/5, ông Trump cho biết nhiều khả năng sẽ tiến hành các đợt tấn công mới nhằm vào Iran ngày 19/5.
Tuy nhiên, khoảng 24 giờ sau cuộc trao đổi này, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ hoãn kế hoạch theo đề nghị của đồng minh vùng Vịnh gồm Qatar, Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Một quan chức Mỹ và nguồn tin am hiểu tình hình cho biết trong những ngày qua, các quốc gia vùng Vịnh đã liên lạc chặt chẽ với Nhà Trắng cùng bên trung gian Pakistan nhằm xây dựng khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo.
“Chúng tôi đang ở giai đoạn cuối cùng với Iran. Hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra. Hoặc chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận, hoặc sẽ phải làm những việc hơi khó chịu đấy. Nhưng tôi hy vọng điều đó không xảy ra”, ông Trump nói với phóng viên sáng 20/5 về nỗ lực đạt được thỏa thuận.
Một nguồn tin Israel khác nói sau cuộc điện đàm ngày 19/5, không chỉ ông Netanyahu mà các quan chức thân cận xung quanh ông đều lo ngại về tình hình. Giới lãnh đạo cấp cao Israel rất muốn nối lại hành động quân sự và ngày càng thất vọng vì cho rằng ông Trump tiếp tục tạo điều kiện cho chiến thuật “câu giờ ngoại giao” của Iran.
Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết sự bất mãn của Thủ tướng Netanyahu đối với cách tiếp cận của Mỹ, đặc biệt với việc ông Trump dọa tấn công rồi hủy kế hoạch, thực ra không phải chuyện mới. Giới chức Mỹ trước đây cũng từng thừa nhận Washington và Israel có những mục tiêu khác nhau trong cuộc chiến này.
Khi được hỏi đã nói gì với ông Netanyahu trong cuộc điện đàm ngày 19/5, Tổng thống Trump ngụ ý ông mới là người nắm quyền quyết định. “Ông ấy sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn”, người đứng đầu Nhà Trắng cho hay.
Ông Trump đang tiếp tục tìm kiếm thỏa thuận ngoại giao với Iran. Theo ông, tình hình với Iran hiện “ở ranh giới mong manh” và việc cho hoạt động ngoại giao thêm vài ngày là điều đáng làm nếu có thể cứu được sinh mạng con người.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran ngày 20/5 cho biết Tehran và Washington vẫn tiếp tục trao đổi thông điệp thông qua Pakistan.
Theo truyền thông Iran, Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir sẽ tới Tehran ngày 21/5 trong khuôn khổ các nỗ lực hòa giải đang diễn ra giữa Mỹ và Iran. Pakistan đã đóng vai trò trung gian trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp ngoại giao để chấm dứt xung đột, bao gồm tổ chức các cuộc gặp cấp cao trực tiếp giữa Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hồi tháng 4.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ những bất đồng then chốt giữa hai bên đã được thu hẹp đến mức nào. Một nguồn tin khu vực cho biết Iran vẫn chưa từ bỏ các yêu cầu cốt lõi của mình. Tính đến đầu tuần này, những vấn đề liên quan tới chương trình hạt nhân và tài sản bị phong tỏa của Iran vẫn chưa được giải quyết.
Trong khi đó, ông Trump liên tục phát tín hiệu rằng hành động quân sự vẫn là một lựa chọn. “Nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời phù hợp, mọi thứ sẽ diễn ra rất nhanh. Chúng tôi đều đã sẵn sàng”, ông tuyên bố.
Tạp chí Mỹ Military Watch đưa tin, Hải quân Nga đang chuẩn bị đưa tàu chiến mặt nước mạnh nhất của mình, tàu tuần dương tên lửa chạy bằng năng lượng hạt nhân Admiral Nakhimov, trở lại hoạt động sau quá trình hiện đại hóa toàn diện nhất từng được thực hiện trên một tàu chiến của Nga. Tàu đang tiến hành các cuộc thử nghiệm trên biển cuối cùng.
Sau khi nâng cấp tại Xưởng đóng tàu Sevmash, tàu tuần dương lớp Kirov này đã được trang bị các hệ thống chiến đấu, cảm biến và vũ khí tên lửa hoàn toàn mới, đảm bảo khả năng hoạt động trong nhiều thập kỷ tới.
Việc tàu trở lại hoạt động dự kiến sẽ tăng cường đáng kể sức mạnh cho Hạm đội phương Bắc của Hải quân Nga, với các đánh giá về khả năng của nó tập trung vào hỏa lực, tầm hoạt động và khả năng chịu đựng thiệt hại.
Tuy nhiên, một đặc điểm thường bị bỏ qua của tàu chiến này chính là tốc độ. Các tàu tuần dương lớp Kirov hiện là những tàu chiến lớn nhanh nhất thế giới.
Sức mạnh vượt trội và tốc độ đáng kinh ngạc
Theo Military Watch Magazine, Kirov là lớp tàu chiến mặt nước nặng nhất đang hoạt động trên toàn thế giới, với trọng lượng choán nước 28.000 tấn. Con số này vượt xa lớp tàu khu trục Arleigh Burke của Mỹ, vốn chỉ có trọng lượng 10.000 tấn và được coi là lớp tàu chiến mặt nước mạnh nhất của liên minh.
Điều này càng làm nổi bật tốc độ của các tàu tuần dương Kirov, với tốc độ tối đa khoảng 32 hải lý/giờ (Arleigh Burke chỉ đạt khoảng 30 hải lý/giờ). Tốc độ này cho phép chúng "đua tốc độ" và dễ dàng vượt qua mọi tàu tuần dương, tàu khu trục, tàu hộ vệ, tàu tấn công đổ bộ và tàu sân bay đang hoạt động của Hải quân Mỹ cũng như các lực lượng NATO khác.
Khả năng này được hỗ trợ bởi hệ thống động lực độc đáo, mỗi tàu được trang bị hai lò phản ứng hạt nhân KN-3 cung cấp năng lượng cho tuabin hơi nước, tạo ra công suất khoảng 140.000 mã lực.
Kirov là lớp tàu chiến mặt nước chạy bằng năng lượng hạt nhân duy nhất trên thế giới, mặc dù Hải quân Mỹ đang lên kế hoạch tích hợp các lò phản ứng hạt nhân vào các tàu chiến chủ lực BBG(X) của mình nếu chương trình này tiến triển.
Không giống như các tàu chiến chạy bằng động cơ thông thường, vốn dần mất đi khả năng hoạt động bền bỉ khi lượng nhiên liệu dự trữ cạn kiệt, tàu Kirov có thể duy trì hoạt động tốc độ cao trên quãng đường gần như không giới hạn mà không cần phụ thuộc vào tàu tiếp tế hạm đội.
Lợi thế chiến lược và khả năng sống sót
Khả năng cơ động vượt trội này mang lại những lợi thế tác chiến đáng kể. Khả năng di chuyển nhanh chóng cho phép các chỉ huy Hải quân Nga rút ngắn thời gian tăng cường lực lượng cho những khu vực bị đe dọa, ứng phó với cuộc khủng hoảng mới nổi hoặc đánh chặn các đội hình hải quân đối thủ trước khi chúng tiếp cận mục tiêu quan trọng.
Ở vùng biển như Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, nơi tập trung các hoạt động hải quân của Nga và khoảng cách được tính bằng hàng nghìn km, tốc độ cao duy trì được làm tăng đáng kể tính linh hoạt chiến lược.
Khả năng phòng không và chống tàu ngầm mạnh mẽ của các tàu chiến này giúp nhanh chóng bổ sung hỏa lực để bảo vệ các vị trí chiến lược quan trọng hoặc hộ tống các tàu khác trở nên đặc biệt có giá trị.
Tốc độ là một yếu tố quan trọng góp phần vào khả năng sống sót trong chiến đấu, cho phép các tàu tuần dương nhanh chóng thay đổi vị trí, làm phức tạp việc nhắm mục tiêu của đối phương, giảm thời gian ở trong vùng giao chiến nguy hiểm. Điều này có thể kết hợp tốt với khả năng tác chiến điện tử mới của tàu Admiral Nakhimov và việc tích hợp kho vũ khí tên lửa đất đối không tầm xa lớn nhất thế giới.
Tốc độ đặc biệt quan trọng đối với tàu Admiral Nakhimov do vị trí đóng quân tại Severomorsk, vì nó cho phép tàu nhanh chóng di chuyển qua eo biển Greenland - Iceland - Vương quốc Anh - một điểm nghẽn hàng hải quan trọng ngăn cách Bắc Đại Tây Dương với Bắc Cực trong thời chiến.
Tàu chiến này được thiết kế để giao đấu với các nhóm tác chiến tàu sân bay của NATO ở Đại Tây Dương, và kho vũ khí gồm các tên lửa siêu vượt âm Zircon và hệ thống phòng không đa tầng giúp nó được tối ưu hóa tốt cho nhiệm vụ này.
Tốc độ là một yếu tố quan trọng cho phép Admiral Nakhimov quyết định thời gian và địa điểm giao chiến, và kết hợp tốt với lợi thế về tầm bắn xa hơn nhiều nhờ việc tích hợp tên lửa Zircon.
Phóng viên hãng thông tấn AFP thường trú tại Kiev sáng nay nghe thấy hơn 10 tiếng nổ lớn, sau khi không quân Ukraine cảnh báo tên lửa đạn đạo Nga đang hướng về thành phố. "Kiev đang bị tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) tấn công", Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko cho hay.
Báo Kyiv Independent cho biết quân đội Nga đã triển khai nhiều đợt tên lửa và UAV tự sát nhằm vào các thành phố lớn ở Ukraine, trong đó riêng thủ đô Kiev đã hứng chịu hàng chục tên lửa hành trình và đạn đạo. "Đây có thể là một trong những cuộc tập kích đường không lớn nhất mà Nga tiến hành kể từ đầu xung đột", báo Ukraine cho hay.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định Nga đã sử dụng tổng cộng 74 tên lửa, gồm 12 quả đạn siêu vượt âm Zircon, 30 tên lửa hành trình tầm xa Kh-101, 24 tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M, 6 tên lửa hành trình hải quân Kalibr và 2 tên lửa chiến thuật Kh-59/69.
"Ukraine dường như đã chặn được 24 mục tiêu, gồm 12 tên lửa hành trình Kh-101 và Kh-59/69, cùng 6 quả Iskander-M. Kết quả chiến đấu lần này thua kém hơn nhiều so với những cuộc không kích trước đây, dù Ukraine vẫn còn một số tên lửa Patriot. Nhiều khả năng lượng lớn đạn PAC-3 đã bị phung phí trong nỗ lực chặn tên lửa Zircon, vốn khó bắn hạ hơn nhiều so với Iskander-M", tài khoản này cho hay.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine chưa công bố thống kê về số vũ khí Nga triển khai, cũng như tỷ lệ đánh chặn mục tiêu của lực lượng phòng không.
Tymur Tkachenko, lãnh đạo cơ quan quân sự tỉnh Kiev, cho biết ít nhất hai người đã thiệt mạng và 20 người bị thương. Đòn đánh dường như đã phá hủy một số tòa nhà dân cư, làm hư hại một khách sạn ở trung tâm Kiev và khiến nhiều nhà cao tầng bốc cháy.
Giới chức Kiev ghi nhận thiệt hại tại ít nhất 28 địa điểm, cho biết phần lớn là "tòa nhà dân cư và hạ tầng dân sự".
Cảnh báo không kích cũng được ban bố ở nhiều tỉnh ở Ukraine, với hàng loạt vụ nổ xảy ra ở thành phố Zaporizhzhia do Kiev kiểm soát ở tỉnh cùng tên và thành phố Pavlograd ở tỉnh Dnipropetrovsk. Nhiều vụ nổ cũng được ghi nhận ở hai tỉnh Sumy và Kharkov tại đông bắc Ukraine.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 1/7 tuyên bố đang gấp rút về nước sau chuyến thăm Ireland, do nhận được thông tin tình báo rằng Nga sắp phát động cuộc tập kích quy mô lớn. "Tôi kêu gọi người dân đặc biệt cẩn thận, bảo vệ bản thân và gia đình, vào nơi trú ẩn và chú ý đến cảnh báo không kích", ông nói.
Nga và Ukraine thường xuyên tiến hành các cuộc tập kích tầm xa nhằm vào lãnh thổ của nhau kể từ đầu xung đột. Trong những tuần gần đây, Kiev liên tiếp tập kích hệ thống hậu cần, cơ sở năng lượng và những mục tiêu ở bán đảo Crimea và khu vực mà Moskva giành được trong chiến sự, cũng như các vùng đô thị nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Những cuộc tấn công quy mô lớn của Nga cũng gây nhiều tổn thất cho Ukraine. Hồi đầu tháng trước, 23 người đã thiệt mạng và 130 người bị thương sau cuộc tập kích bằng hàng loạt tên lửa siêu vượt âm, đạn đạo, hành trình và UAV của Nga, trong đó nhiều cơ sở quốc phòng và công nghiệp ở thủ đô Kiev đã hứng thiệt hại nặng.
Tổng thống Vladimir Putin hôm 29/6 cho biết Ukraine đã đề nghị hai nước ngừng tấn công sâu vào lãnh thổ nhau. "Rõ ràng đề xuất được đưa ra vì các đòn phản công của chúng ta mạnh mẽ hơn, gây tác động lớn hơn và thẳng thắn mà nói là mang tính hủy diệt cao hơn", ông nói.
Văn phòng Tổng thống Ukraine không bình luận về thông tin này.
Trong một cuộc họp báo hôm 1.6, cảnh sát trưởng Muscatine Anthony Kies cho hay cảnh sát được gọi đến một ngôi nhà ở thành phố Muscatine và phát hiện 4 người bị bắn chết, theo AP.
Cảnh sát sau đó đã tìm thấy nghi phạm, Ryan Willis McFarland (52 tuổi) đến từ Muscatine, trên một con đường trong thành phố, theo ông Kies.
"Trong khi nói chuyện với [nghi phạm] Ryan Willis McFarland, ông ta đã tự sát. Cảnh sát và nhân viên cấp cứu đã sơ cứu. Tuy nhiên, ông ta đã được xác nhận tử vong tại hiện trường", ông Kies cho hay.
Trong quá trình điều tra, cảnh sát phát hiện có thể có thêm nạn nhân và sau đó tìm thấy hai người đàn ông chết vì vết thương do bị bắn, theo Đài ABC dẫn lời giới chức. Một nạn nhân được tìm thấy tại một ngôi nhà khác và nạn nhân còn lại tại một cơ sở kinh doanh gần đó.
"Kết quả điều tra sơ bộ cho thấy vụ nổ súng xuất phát từ một tranh chấp gia đình. Tất cả các nạn nhân được cho là thành viên gia đình của nghi phạm đã chết", Đơn vị Cảnh sát Muscatine cho hay trong một thông cáo báo chí. Cảnh sát chưa công bố tên hay tuổi của các nạn nhân.
Cảnh sát trưởng Kies khẳng định nghi phạm có tiền án tiền sự, nhưng không nêu chi tiết. Ông Kies cho hay không có mối đe dọa nào đối với cộng đồng.
Lực lượng chức năng đang tiếp tục điều tra vụ xả súng, xử lý hiện trường và tiến hành thẩm vấn. Cảnh sát đã yêu cầu bất cứ ai có thông tin hãy liên hệ với đơn vị điều tra tội phạm nghiêm trọng, theo AP.