“Họ sử dụng tên lửa phòng không vác vai với đầu dò tầm nhiệt và cần có may mắn để bắn được mục tiêu. Iran đã bắn trúng tiêm kích, quả đạn bị hút vào động cơ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 6/4.
Tổng thống Trump khẳng định đã đưa ra quyết định mạo hiểm khi chỉ đạo quân đội Mỹ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để giải cứu các phi công. “Hoạt động này có thể khiến 100 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, thay vì chỉ 1-2 người”, ông nói.
Trong cuộc giải cứu phi công đầu tiên, trực thăng Mỹ phải đối mặt với hỏa lực của Iran ở cự ly rất gần. Phi công còn lại bị thương, phải tự sơ cứu và trốn chạy khỏi lực lượng Iran trong 48 tiếng trước khi được cứu.
Ông Trump cho biết Mỹ triển khai lực lượng giải cứu quy mô lớn để đánh lạc hướng Iran. “Chúng tôi muốn họ nghĩ anh ấy ở nơi khác. Iran có lực lượng quân sự khổng lồ gần nơi phi công này ẩn náu, hàng nghìn người tham gia truy lùng anh ấy. Do đó chúng tôi dàn trải lực lượng tại 7 nơi khác nhau và khiến đối phương bối rối”, ông nói.
Iran chưa bình luận về thông tin trên hay công bố cách bắn rơi tiêm kích F-15E Mỹ. Quân đội Iran sở hữu nhiều loại tên lửa phòng không vác vai, trong đó có dòng 9K32 Strela, 9K38 Igla, Verba mua của Liên Xô và Nga, cùng sản phẩm nội địa Misagh.
Tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran hôm 3/4, tổ lái hai người nhảy dù xuống khu vực miền nam Iran. Một cường kích A-10 cũng bị Iran bắn hạ sau đó vài giờ, khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ.
Phi công buồng trước trên chiếc F-15E được sơ tán ngay trong ngày 3/4. Sĩ quan điều khiển vũ khí leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Mỹ huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Nếu tính cả chiếc F-15E bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã chịu thiệt hại hàng trăm triệu USD chỉ vì một tên lửa phòng không vác vai trị giá vài nghìn USD, theo CNN.
"Cây cầu lớn nhất ở Iran sụp đổ và không bao giờ sử dụng được nữa. Còn nhiều điều sẽ xảy ra. Đã đến lúc Iran đạt được thỏa thuận trước khi quá muộn và không còn gì sót lại của một đất nước vốn đầy tiềm năng để trở nên vĩ đại", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 2/4.
Video do ông Trump đăng kèm cho thấy cột khói lớn bốc lên từ cầu B1 đang được xây dựng ở thành phố Karaj tại tỉnh Alborz, cách thủ đô Tehran khoảng 35 km. Một phần cầu đã sụp xuống sau khi xảy ra vụ nổ. Hãng thông tấn Fars của Iran cho biết đây là cây cầu cao nhất Trung Đông với chiều cao 136 m.
Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết Mỹ - Israel đã hai lần tập kích công trình này, trong đó đòn đánh thứ hai diễn ra khi lực lượng ứng phó khẩn cấp được điều tới hiện trường để giúp đỡ các nạn nhân trong vụ tấn công đầu tiên. Ghodratollah Seif, phó thống đốc tỉnh Alborz, thông báo 8 người đã thiệt mạng và 95 người bị thương sau sự việc.
Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng dân sự, trong đó có cầu đang xây dở, sẽ không khiến nước này đầu hàng.
"Nó chỉ cho thấy sự thất bại và sụp đổ về mặt tinh thần của một kẻ thù đang rối loạn", ông khẳng định.
Quân đội Israel nói với đài CNN rằng lực lượng này không liên quan đến cuộc tấn công. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận.
Dù vậy, một quan chức cấp cao Mỹ giấu tên xác nhận với tờ Wall Street Journal rằng lực lượng nước này đã hai lần ném bom cầu B1, trong khuôn khổ nỗ lực nhằm cắt đứt các tuyến tiếp tế quân sự và ngăn Iran phân phối linh kiện máy bay không người lái cùng tên lửa đạn đạo cho các đơn vị trên khắp đất nước.
Cuộc tập kích diễn ra sau khi Tổng thống Trump hôm 1/4 tuyên bố chiến dịch do Mỹ - Israel phát động sắp kết thúc, đồng thời đe dọa sẽ tập kích Iran "cực kỳ mạnh" nếu nước này không chấp nhận các yêu cầu mà ông đưa ra.
"Trong vòng 2-3 tuần tới, chúng tôi sẽ đưa họ quay trở lại thời kỳ đồ đá mà họ vốn thuộc về", Tổng thống Mỹ cảnh báo trong bài phát biểu trước toàn quốc đầu tiên về xung đột ở Trung Đông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay đăng video dài 31 giây ghi lại hàng loạt vụ nổ lớn làm rực sáng bầu trời đêm tại một thành phố, kèm theo những đám cháy lớn và cột khói bốc cao. Lãnh đạo Mỹ không đăng bình luận, cũng không công bố thời gian và địa điểm ghi hình.
Số lượng vụ nổ nối tiếp nhau và nhiều mảnh vụn bắn lên cao cho thấy có thể đã xảy ra hiện tượng nổ dây chuyền.
Dựa trên các dấu hiệu nhận diện địa lý, đài CNN cho rằng sự việc xảy ra tại thành phố Isfahan, thủ phủ của tỉnh cùng tên ở miền trung Iran. Wall Street Journal dẫn lời một quan chức chính phủ Mỹ cho biết quân đội nước này đã sử dụng nhiều quả bom xuyên hầm, mỗi quả nặng gần một tấn, để tấn công một kho đạn ở Isfahan.
Lầu Năm Góc chưa lên tiếng về thông tin.
Hãng thông tấn Fars News của Iran sau đó dẫn lời Akbar Salehi, quan chức an ninh thuộc Văn phòng Tỉnh trưởng Isfahan, xác nhận một số cơ sở quân sự tại thành phố đã bị nhắm mục tiêu, nhưng không tiết lộ địa điểm cụ thể. Giới chức địa phương đang làm rõ quy mô thiệt hại và thương vong trong sự việc.
Thành phố Isfahan là trung tâm quân sự quan trọng và có liên hệ với hạ tầng hạt nhân của Iran.
Tổng thống Trump hôm 29/3 khẳng định lực lượng Mỹ đã tấn công hơn 13.000 mục tiêu trên lãnh thổ Iran, chủ yếu nhằm làm suy giảm năng lực tấn công của đối phương. Ông nói danh sách tập kích của Mỹ trong chiến dịch còn khoảng 3.000 mục tiêu.
Cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump đe dọa "cho nổ tung và xóa sổ toàn bộ" nhà máy điện, giếng dầu, nhà máy khử mặn và đảo Khrag của Iran nếu nước này không đạt thỏa thuận với Mỹ và lập tức mở lại eo biển Hormuz.
Farzin Nadimi, nhà phân tích an ninh tại Viện Washington chuyên về Iran và vùng Vịnh, nhận xét chiến dịch hiệp đồng của Mỹ và Israel rất hiệu quả trong việc gây tổn thất cho giới lãnh đạo Iran, cũng như làm suy giảm nghiêm trọng năng lực của không quân và hải quân nước này.
Dù vậy, Iran vẫn tiến hành những đòn trả đũa liên tiếp nhằm vào căn cứ đồn trú của Mỹ, cũng như mục tiêu trên lãnh thổ Israel và các nước vùng Vịnh, gây thiệt hại nghiêm trọng. Điều này cho thấy Tehran vẫn có đủ năng lực gây tổn thất, hỗn loạn và khiến đối phương trả giá đắt, đồng thời phát đi tín hiệu rằng họ vẫn có khả năng chiến đấu mạnh mẽ sau hơn một tháng giao tranh.
"Tất cả chúng ta đều hiểu rằng thước đo thành công chính của Iran là khả năng tiếp tục phóng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào Israel, căn cứ Mỹ và các nước vùng Vịnh. Chúng ta biết rằng họ vẫn có thể làm được điều đó", Nadimi nói.
Trong cuộc gặp Thủ tướng Lê Minh Hưng tại thành phố Kazan chiều 16/6, người đứng đầu Cộng hòa Tatarstan Rustam Minnikhanov cho biết quan hệ giữa các địa phương hai nước diễn ra sôi động, nhưng mức độ và đóng góp vào phát triển kinh tế - thương mại song phương chưa tương xứng với tiềm năng và nhu cầu mỗi nước, còn nhiều dư địa để triển khai hợp tác hiệu quả, theo TTXVN.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác Chiến lược Toàn diện với Nga, mong muốn duy trì, củng cố hợp tác trên các lĩnh vực vì lợi ích chung của hai dân tộc, vì ổn định và phát triển tại khu vực và trên thế giới.
Thủ tướng thêm rằng Việt Nam quan tâm hợp tác với các doanh nghiệp công nghiệp mũi nhọn của Tatarstan, cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Nga, trong đó có các công ty Tatarstan kinh doanh, làm ăn lâu dài, ổn định tại Việt Nam.
Ông Minnikhanov nhấn mạnh Tatarstan có những ngành công nghiệp mũi nhọn như sản xuất xe tải Kamaz, hóa chất, máy bay dân dụng, hóa dầu, dệt may, sản xuất đồ gỗ. Địa phương cũng chú trọng phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các khu công nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin tạo ra việc làm cho hơn 45.000 người, doanh thu 10 tỷ USD/năm.
Tatarstan mong muốn thiết lập quan hệ với các địa phương của Việt Nam, qua đó không chỉ giới thiệu mô hình phát triển, mà còn kết nối các doanh nghiệp để tìm kiếm cơ hội hợp tác.
Bày tỏ mong muốn đón thêm nhiều khách du lịch Việt Nam đến Tatarstan và góp phần tăng cường hiểu biết giữa nhân dân hai nước, ông Minnikhanov đề xuất Việt Nam xem xét mở Tổng lãnh sự quán tại Kazan.
Thủ tướng cảm ơn chính quyền Tatarstan và ông Minnikhanov luôn quan tâm, ưu tiên, tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam tại đây, đồng thời hoan nghênh Tatarstan sẽ tìm được địa phương Việt Nam phù hợp để thiết lập quan hệ, tìm kiếm cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực hai bên có thế mạnh và nhu cầu như kinh tế - thương mại, giáo dục - đào tạo, du lịch, văn hóa.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đồng thời khuyến khích các công ty hàng không hai nước quan tâm phát triển thêm đường bay thương mại kết nối Kazan với Hà Nội.
Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan ngày 16-18/6, theo lời mời của Tổng thống Vladimir Putin.
Đây là chuyến công tác đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị mới tới Nga, đối tác có quan hệ hữu nghị truyền thống, gắn bó và là Đối tác Chiến lược Toàn diện của Việt Nam.
Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác là phát huy vai trò "cầu nối" của Việt Nam, thúc đẩy đồng thuận và đóng góp những định hướng thiết thực, tạo thêm động lực mới cho quan hệ ASEAN - Nga. Điều này càng có ý nghĩa khi Việt Nam sẽ đảm nhiệm vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN - Nga giai đoạn 2027-2030.
