Lễ hiến tế bò, cừu mừng năm mới của người Hồi giáo ở TP HCM

Tháng 10/2023, Shen Chen, giáo viên mỹ thuật tiểu học ở huyện Thanh Hà, tỉnh Hà Bắc), bị nhồi máu não. Sau một đêm, ngôn ngữ, nhận thức và tư duy logic của người phụ nữ 37 tuổi gần như bị xóa sạch. Cô không nhận ra người thân, mất khả năng tự sinh hoạt.

Nhớ lại thời điểm Shen Chen rời phòng chăm sóc đặc biệt, anh Lin Jun (khi đó là chồng chưa cưới) kể buổi sáng vợ vẫn chào hỏi chồng trước khi đi làm nhưng buổi chiều đã không nhận ra mọi người trong gia đình. Cô được đưa đến viện. Khi bệnh tình trở nặng, Shen khóc lóc, kích động và thường tự rút ống truyền, từ chối uống thuốc. Bác sĩ đề nghị gia đình theo sát người bệnh để phòng rủi ro.

Những ngày đầu, Shen Chen không thể tự trở mình, đứng dậy hay đi vệ sinh. Anh Lin Jun cõng vợ lên xuống cầu thang mỗi ngày để tới bệnh viện tập phục hồi chức năng. Ban đêm, anh cùng bố mẹ vợ thay phiên túc trực.

Lin Jun đóng cửa quầy đồ ăn đang kinh doanh và bắt đầu hành trình "dạy vợ từ thủa còn thơ". Mỗi ngày anh lo việc gội đầu, thay quần áo, nấu ăn theo thực đơn ít dầu mỡ và đưa vợ đi tập vật lý trị liệu. Trong nhà, cạnh bàn trà là một thùng giấy chứa thẻ học về động vật, trái cây, số đếm và bộ phận cơ thể.

"Đâu là miệng?", Lin Jun hỏi, xếp bốn tấm thẻ lên bàn. Shen Chen nhìn và chỉ vào mũi. Khi được nhắc nhở, cô sửa lại. Khi học toán, cô dùng ngón tay đếm từng số trên bảng. "Hôm nay cô ấy tiếp thu thông tin nhưng ngày mai lại quên mất", Lin Jun nói.

Mất một năm, anh mới dạy được Shen Chen phân biệt danh xưng "bố", "mẹ" và tên mình "Lin Lin". Do tay phải mất chức năng, cô được chồng khuyến khích tập vẽ bằng tay trái. Hiện tại, cựu giáo viên mỹ thuật đã có thể vẽ chân dung.

Việc đóng cửa quầy hàng gây áp lực tài chính cho gia đình. Ban đầu, Lin Jun livestream ca hát vào nửa đêm để kiếm thu nhập. Về sau, anh ghi lại quá trình chăm sóc Shen Chen.

Hoạt động livestream giúp Lin có thêm thu nhập và trở thành môi trường giao tiếp của Shen Chen. Từ chỗ ít tương tác, cô bắt đầu trò chuyện, ca hát và học cách diễn đạt. Mẹ của Shen Chen cho biết bà bất ngờ khi thấy con gái thuộc một vài câu nhạc kịch.

Thay vì tổ chức đám cưới đầu năm 2024 như dự kiến, kế hoạch của họ phải gác lại. Đầu năm nay, Lin Jun đưa vợ về quê nhà Tứ Xuyên làm lễ cưới. Khi nghe mọi người phát biểu, Shen Chen bật khóc và có nhiều biểu hiện cảm xúc tích cực. "Cô ấy hiểu mọi việc", Lin Jun kể.

Trả lời truyền thông, Shen Chen chỉ có thể nói ngắt quãng các câu ngắn như "đúng vậy" hay "rất tốt", nhưng Lin Jun cho biết anh hiểu vợ muốn diễn đạt điều gì. Theo anh, nhận thức của vợ hiện tương đương trẻ 8-9 tuổi.

"Hiện cô ấy biết đồng cảm. Có đồ ăn sẽ chia cho tôi, ăn cơm còn gắp thức ăn cho mẹ", Lin Jun kể. Anh cho biết luôn cố gắng tạo không khí vui vẻ mỗi ngày để giúp quá trình hồi phục. Nhắc đến tương lai, Lin Jun nói: "Tôi nhất định sẽ giúp cô ấy phục hồi như trước".

Tin Gốc: Vnexpress

Việc học bài, giao tiếp, giải trí, thể biện bản thân, tham gia đời sống xã hội hay theo dõi một xu hướng mới đều có thể bắt đầu từ cùng một siêu ứng dụng. Sự tiện lợi này giúp trẻ học tập và kết nối có phần dễ hơn nhưng cũng dẫn các em bước vào môi trường mạng xã hội sớm - nơi cũng tồn tại nội dung tiêu cực, thông tin độc hại, cơ chế gây nghiện và những tác động tâm lý khó nhận ra ngay.

Một khảo sát chuyên đề năm 2023 của Hiệp hội Tâm lý học Trung Quốc dựa trên 12.000 ca tại 60 trung tâm can thiệp khủng hoảng tâm lý cho thấy số trường hợp khủng hoảng tâm lý ở thanh thiếu niên có liên quan đến môi trường mạng tăng dần qua các năm và đạt mức 42,7% vào năm 2023.

Tháng 3-2026, truyền thông Trung Quốc nhắc nhiều đến trường hợp cậu bé 13 tuổi ở quận Hoàng Cô, thành phố Thẩm Dương như ví dụ trẻ gặp vấn đề do nghiện mạng và bị môi trường mạng tác động.

Sau giờ học, việc đầu tiên cậu bé làm khi về nhà là cầm điện thoại. Dù đã thỏa thuận với phụ huynh là chỉ dùng điện thoại trong nửa tiếng, thời gian này thường bị em kéo dài. Khi bị thu điện thoại, em thường phản ứng mạnh, có lúc xảy ra xô xát với người nhà, thậm chí xuất hiện phản ứng luống cuống, mất bình tĩnh của hội chứng cai nghiện.

Bà Tề Tú Mẫn - đại biểu Nhân đại toàn quốc, giám đốc một văn phòng luật sư tại Hà Bắc - chia sẻ bà từng nhận một yêu cầu pháp lý đặc biệt từ em học sinh 13 tuổi muốn kiện bạn cùng lớp vì đã chỉnh sửa hình ảnh em, dựng video chế giễu rồi lan truyền trên mạng xã hội.

"Sau vụ việc, em ấy không chịu đi học nữa", bà Tề nói trong sự bất lực và nhận ra rằng bạo lực mạng thực sự đang có dấu hiệu trẻ hóa.

Đứa trẻ trong câu chuyện muốn bảo vệ quyền lợi của mình nhưng kiểu hành vi được gọi là "đùa giỡn" như vậy hiện vẫn rất khó xử lý bằng pháp luật, thậm chí nhiều trường hợp chưa đủ điều kiện để lập án tại Trung Quốc.

Bà Tề từng khảo sát hơn 30 trường học và trao đổi sâu với hơn 2.000 giáo viên, học sinh, phụ huynh và thấy rằng trẻ nhỏ rất dễ hùa theo, dễ bị dẫn dắt và thiếu khả năng phân biệt đúng - sai khi tham gia công kích trên mạng.

Dù có nhiều ý kiến khác nhau, trong mắt nhiều phụ huynh, mạng xã hội đang khiến trẻ tiếp xúc với rất nhiều nội dung không lành mạnh, làm gia tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm, mất tập trung, tự ti ở trẻ.

Bà Vương sống tại Thành Đô, chia sẻ với Pháp Trị Nhật báo rằng con trai bà đang học trung học và rất "nghiện" mạng xã hội. Sau giờ học, việc đầu tiên con bà làm là mở điện thoại lướt video, thậm chí trên đường từ trường về nhà cũng không rời màn hình. Tối đến, khi đi ngủ thì lén trùm chăn tiếp tục xem đến khuya.

Tại thành phố Hàm Đan, một phụ huynh họ Hác cho biết con gái đang học trung học phổ thông của bà bị ảnh hưởng đáng kể khi dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội và nền tảng video ngắn.

Từ khi nghiện mạng xã hội, con gái bà ít giao tiếp trực tiếp với bạn bè hơn, ngày càng thu mình, thị lực giảm rõ rệt, cân nặng tăng lên 80kg. "Nếu tình trạng này cứ kéo dài thì thật sự không biết phải làm sao", bà Hác thở dài nói.

Trong nỗ lực đối phó với các hệ lụy do mạng xã hội gây ra cho trẻ em, Trung Quốc đã đặt nền tảng pháp lý cho việc bảo vệ trẻ em trên mạng bằng Quy định bảo vệ thông tin cá nhân trẻ em năm 2019 và Luật Bảo vệ trẻ vị thành niên sửa đổi năm 2020, trong đó đưa các vấn đề như dữ liệu cá nhân và trách nhiệm của nền tảng đối với trẻ em vào khuôn khổ pháp lý.

Từ tháng 1-2024, nước này bắt đầu đưa xác thực danh tính thật vào ứng dụng có chức năng mạng xã hội bằng Quy định về bảo vệ trẻ vị thành niên trên môi trường mạng, đặt ra yêu cầu về quản lý nội dung, thuật toán và bảo vệ thông tin cá nhân trẻ em.

Đến tháng 11-2024, Cục Quản lý không gian mạng Trung Quốc tiếp tục ban hành văn bản hướng dẫn xây dựng chế độ trẻ vị thành niên trên Internet di động, áp dụng đồng thời cho thiết bị di động, ứng dụng và kho ứng dụng.

Văn bản này yêu cầu cơ chế ứng dụng và kho ứng dụng sẽ tự động chuyển sang chế độ phù hợp khi phụ huynh hoặc người dùng bật chế độ trẻ vị thành niên trên điện thoại. Hệ thống cũng sẽ phải mặc định giới hạn thời gian sử dụng theo độ tuổi: không quá 1 tiếng/ngày đối với trẻ dưới 16 tuổi và không quá 2 tiếng/ngày đối với trẻ từ 16 đến dưới 18 tuổi.

Đồng thời hạn chế phần lớn dịch vụ từ 22h đến 6h sáng, ngoại trừ các chức năng cần thiết như gọi điện, nhắn tin cơ bản, học trực tuyến hoặc ứng dụng được phụ huynh cho phép. Các nền tảng cũng phải xây dựng kho nội dung riêng cho từng nhóm tuổi, hạn chế nội dung độc hại, nguy hiểm hoặc dễ gây ảnh hưởng xấu tới hành vi và cảm xúc của trẻ.

Với mạng xã hội, chế độ này mặc định chặn tin nhắn từ người lạ, cho phép kiểm soát phạm vi hiển thị nội dung và tăng mức cảnh báo với các liên kết ngoài.

Những quy định hiện nay của Trung Quốc đã đặt trách nhiệm cho nền tảng. Nhưng khi triển khai trong thực tế, trẻ vẫn có rất nhiều chiêu để lách luật, như mượn tài khoản của người lớn, dùng thông tin của người lớn để đăng ký, hoặc thoát khỏi chế độ vị thành niên rồi xem bằng chế độ khách (guest mode).

Làm thế nào để quản lý tốt thiết bị trong tay trẻ hay có nên để trẻ nhỏ tiếp cận với môi trường có rủi ro cao như mạng xã hội là các chủ đề được thảo luận rất nhiều tại Trung Quốc trong thời gian gần đây. Trước kỳ Lưỡng hội tháng 3-2026, cụm từ "kiến nghị cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội" từng xuất hiện trên bảng tìm kiếm nền tảng Weibo của nước này.

Tại hai kỳ họp, một số đại biểu Nhân đại toàn quốc và ủy viên Chính hiệp toàn quốc đề xuất thúc đẩy lập pháp theo hướng cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.

Ủy viên Chính hiệp toàn quốc Vu Bổn Hoành là một trong những tiếng nói nổi bật khi đưa ra đề xuất này và lấy mốc 16 tuổi làm "tuổi trưởng thành số" cho trẻ em. Theo ông Vu, khả năng tự kiểm soát và điều tiết cảm xúc của trẻ ở độ tuổi thấp hơn vẫn chưa hoàn thiện, dễ bị tác động bởi môi trường mạng xã hội.

Bà Song Thiếu Mẫn - đại biểu Nhân đại toàn quốc, giáo sư Đại học Sơn Tây - cũng kiến nghị sửa Luật Bảo vệ trẻ vị thành niên, bổ sung mức tuổi tối thiểu được dùng mạng xã hội, trong đó quy định trẻ dưới 16 tuổi không được đăng ký hoặc sử dụng dịch vụ mạng xã hội. Bà cho rằng ngưỡng 16 tuổi không phải là tùy ý đặt ra, điều còn thiếu hiện tại là một hàng rào ngăn trẻ nhỏ tuổi tiếp xúc quá sớm với môi trường mạng xã hội nhiều rủi ro.

"Ý định của chúng tôi khi thúc đẩy việc này không phải là để cách ly trẻ em hoàn toàn khỏi thế giới số, càng không phải để lấy mất quyền giải trí và giao tiếp xã hội chính đáng của các em", bà Song chia sẻ với tờ Thời báo Sức Khỏe Trung Quốc. Ngược lại, mục đích chính là mở cho trẻ một cánh cửa khác, hướng ánh nhìn của các em từ chiếc màn hình nhỏ sang bầu trời rộng lớn hơn để các em bước vào đời sống thật sinh động hơn.

---------------------------

Kỳ tới: Đông Nam Á bảo vệ trẻ em trước mặt trái mạng xã hội

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Philippines cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ngày 1-6, bà Ngô Phương Ly - Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước - đã tham gia hai hoạt động giàu ý nghĩa nhân văn và giao lưu văn hóa.

Chuyến đi của Phu nhân Ngô Phương Ly đến Trung tâm Asilo de San Vicente de Paul (Trung tâm Asilo) - một trong những cơ sở từ thiện lâu đời nhất tại Manila và có lịch sử từ năm 1885 - trở nên đặc biệt khi diễn ra đúng vào ngày 1-6, Ngày Quốc tế thiếu nhi, thời điểm nhắc người lớn ở bất cứ đâu cũng cần dành nhiều hơn sự quan tâm cho trẻ em, nhất là những em nhỏ thiếu may mắn.

Tại đây, Phu nhân được nghe giới thiệu về lịch sử hình thành, sứ mệnh và các hoạt động thiết thực của trung tâm; thăm phòng truyền thống, phòng âm nhạc và gặp gỡ những em nhỏ đang được chăm sóc tại Asilo.

Đặc biệt, các em đã tự tay xâu những hạt cườm thành các vòng tay mang dòng chữ "Ngô Phương Ly", "Vietnam" và "Philippines", rồi ghép lại thành một thông điệp giản dị nhưng xúc động về tình cảm yêu mến dành cho vị khách đến từ Việt Nam cũng như tình hữu nghị giữa hai quốc gia.

Khoảnh khắc những bàn tay nhỏ bé nâng niu những chiếc vòng tay tự làm đã tạo nên bầu không khí gần gũi, thân tình và đầy ý nghĩa.

Phu nhân Ngô Phương Ly bày tỏ xúc động khi được nhìn thấy sự hồn nhiên hiện lên trong ánh mắt, nụ cười và những giọng hát trong trẻo của các em nhỏ dù hoàn cảnh đặc biệt.

Giống như Philippines, Việt Nam coi trẻ em là ưu tiên hàng đầu trong mọi chính sách phát triển, từ giáo dục mầm non đến chăm sóc sức khỏe, từ bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực đến tạo điều kiện cho mọi em được học hành, vui chơi và trưởng thành trong yêu thương.

Phu nhân chia sẻ những gương mặt trẻ thơ tại Trung tâm Asilo khiến bà nhớ về các em tại những làng trẻ SOS, làng trẻ em Birla hay các trung tâm bảo trợ xã hội tại Việt Nam - nơi không chỉ đơn thuần là cung cấp một mái nhà, mà là xây dựng lại khái niệm về gia đình khi mỗi em đều có một người mẹ, có anh chị em và có một cộng đồng bảo bọc.

Bà đánh giá cao triết lý và cách tiếp cận thiện nguyện rất bền vững, nhân văn của Trung tâm Asilo khi không chỉ cung cấp một mái nhà, mà còn cung cấp một nền tảng giáo dục và đạo đức để các em nhỏ có thể tự đứng vững trên đôi chân của mình.

Chia sẻ chuyến thăm đến Trung tâm Asilo là một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất và ấm áp nhất trong hành trình đến Philippines lần này, Phu nhân Ngô Phương Ly nhắn nhủ các em nhỏ tại đây hãy luôn giữ vững niềm tin rằng các em không đơn độc và cố gắng học tập thật tốt, nuôi dưỡng ước mơ bởi hoàn cảnh không định nghĩa tương lai một người mà chính ý chí và khát vọng mới quyết định điều đó.

Bà mong rằng khi các em thành công sau này, sẽ quay lại để giúp đỡ những người khác, tiếp nối ngọn lửa nhân ái mà các sơ và các thầy cô tại trung tâm đã truyền lại.

Nhân dịp này, Phu nhân Ngô Phương Ly đã gửi tặng một số phần quà là thực phẩm, đồ dùng học tập cùng một món quà đặc biệt. Đó là một bức tranh được các em nhỏ khuyết tật tại Việt Nam ghép từ vải vụn và mong được chuyển đến các bạn tại Trung tâm Asilo.

Trước đó cùng ngày 1-6, Phu nhân Ngô Phương Ly đã cùng bà Liza Araneta Marcos - Phu nhân Tổng thống Philippines - thăm Triển lãm Likhang Filipino tại khu phức hợp Trung tâm Thương mại quốc tế ở thành phố Pasay, vùng đô thị Manila.

Triển lãm được khai trương từ giữa tháng 1-2026 nhằm đón tiếp các phái đoàn ngoại giao và giới thiệu tinh hoa sáng tạo Philippines ra khu vực, thế giới trong dịp nước này đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN 2026.

Trên diện tích khoảng 8.000m2, không gian trưng bày quy tụ hơn 2.000 sản phẩm của gần 200 doanh nghiệp, trải rộng từ thiết kế nội thất, thời trang, mỹ phẩm đến quà tặng và thực phẩm cao cấp.

Tại đây, hai Phu nhân bày tỏ niềm vui khi gặp nhau trên đất nước Philippines tươi đẹp, hiếu khách. Tinh thần "bayanihan" - cùng nhau gánh vác, sẻ chia trong cộng đồng - được nhắc đến như một nét đẹp gần gũi với truyền thống đoàn kết, đùm bọc của người Việt Nam.

Không gian triển lãm để lại ấn tượng với những chất liệu và sản phẩm đặc sắc như vải piña, đèn parol, đồ thủ công từ sợi abacá hay tranh khảm vỏ ốc xà cừ của Philippines.

Từ những sản phẩm ấy, Phu nhân Ngô Phương Ly chia sẻ Việt Nam cũng tự hào có kho tàng sản phẩm thủ công phong phú như lụa, gốm, sơn mài, tranh dân gian đến mây tre lá, chạm khắc gỗ, đúc đồng. Trong đó, phụ nữ góp phần quan trọng trong việc gìn giữ, truyền nối các giá trị truyền thống qua nhiều thế hệ.

Theo Phu nhân Ngô Phương Ly, nghệ thuật dân gian Việt Nam và Philippines có nhiều điểm tương đồng bởi cùng được nuôi dưỡng trong những nền văn minh gắn với biển và lúa nước. Từ sự tương đồng ấy, bà tin văn hóa, nghệ thuật và giao lưu nhân dân chính là sợi dây bền chặt kết nối con người với con người, góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Philippines.

Việt Nam và Philippines có thể tăng cường các hoạt động trao đổi giữa các nghệ nhân, tổ chức triển lãm chung, kết nối các làng nghề truyền thống để cùng học hỏi và quảng bá.

Hai Phu nhân mong sẽ có dịp gặp lại nhau để cùng chia sẻ, trao đổi thêm về văn hóa cùng các ý tưởng để thúc đẩy hơn nữa giao lưu văn hóa, nhân dân giữa hai nước, góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Philippines.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ