Trong ngày cuối của Tết Chôl Chnăm Thmây, hàng trăm người cùng tắm Phật trong chánh điện chùa Pothiwong, chiều 16/4.
Chôl Chnăm Thmây theo tiếng Khmer nghĩa là “vào năm mới”, ngày Tết diễn ra trong thời điểm trời đất giao hòa, cỏ cây tươi tốt và tràn đầy sức sống. Theo lịch của người Khmer, năm mới 2026 diễn ra từ 13 đến 16/4.
Trong dịp năm mới, người dân đến chùa cầu bình an, dâng cơm chư tăng, phóng sinh, đắp núi cát. Ngày cuối là quan trọng nhất với nghi lễ tắm Phật, chư tăng và cha mẹ nhằm tích đức, báo hiếu và tưởng nhớ công ơn tổ tiên.
Trong ngày cuối của Tết Chôl Chnăm Thmây, hàng trăm người cùng tắm Phật trong chánh điện chùa Pothiwong, chiều 16/4.
Chôl Chnăm Thmây theo tiếng Khmer nghĩa là “vào năm mới”, ngày Tết diễn ra trong thời điểm trời đất giao hòa, cỏ cây tươi tốt và tràn đầy sức sống. Theo lịch của người Khmer, năm mới 2026 diễn ra từ 13 đến 16/4.
Trong dịp năm mới, người dân đến chùa cầu bình an, dâng cơm chư tăng, phóng sinh, đắp núi cát. Ngày cuối là quan trọng nhất với nghi lễ tắm Phật, chư tăng và cha mẹ nhằm tích đức, báo hiếu và tưởng nhớ công ơn tổ tiên.
Bên hông chánh điện chùa, chị Lâm Kim Nhật Tiền dùng những xô nước đã được ướp hoa thơm dâng cúng Phật để tắm cho cha mình là ông Lâm Kim Quang, 53 tuổi.
Phong tục này diễn ra trong ngày thứ ba của Tết Chôl Chnăm Thmây, được gia đình chị Tiền duy trì qua nhiều thế hệ. “Điều này nhằm bày tỏ sự hiếu thuận với bố mẹ, ông bà”, cô gái 24 tuổi nói, tay nhẹ nhàng múc từng gáo nước đổ chậm lên đầu ba.
Bên hông chánh điện chùa, chị Lâm Kim Nhật Tiền dùng những xô nước đã được ướp hoa thơm dâng cúng Phật để tắm cho cha mình là ông Lâm Kim Quang, 53 tuổi.
Phong tục này diễn ra trong ngày thứ ba của Tết Chôl Chnăm Thmây, được gia đình chị Tiền duy trì qua nhiều thế hệ. “Điều này nhằm bày tỏ sự hiếu thuận với bố mẹ, ông bà”, cô gái 24 tuổi nói, tay nhẹ nhàng múc từng gáo nước đổ chậm lên đầu ba.
Xô nước thiêng tiếp tục được cha con chị Nhật Tiền mang về nhà để những người con còn lại bày tỏ lòng hiếu kính. Với sự chứng kiến của nhà sư, anh Kim Lâm Nhật Quang, 29 tuổi quỳ gối lần lượt tắm cho cha mẹ.
Anh cho biết, tín ngưỡng này có thể thực hiện ở chùa hoặc tại nhà. Con cái dù bận rộn mấy cũng luôn cố gắng tề tựu đông đủ để thực hiện lễ tắm cho mẹ.
Xô nước thiêng tiếp tục được cha con chị Nhật Tiền mang về nhà để những người con còn lại bày tỏ lòng hiếu kính. Với sự chứng kiến của nhà sư, anh Kim Lâm Nhật Quang, 29 tuổi quỳ gối lần lượt tắm cho cha mẹ.
Anh cho biết, tín ngưỡng này có thể thực hiện ở chùa hoặc tại nhà. Con cái dù bận rộn mấy cũng luôn cố gắng tề tựu đông đủ để thực hiện lễ tắm cho mẹ.
Anh Quang múc từng gàu nước tưới lên chân, tay và thân mình mẹ. Trong lúc tắm, anh khẽ nói lời xin lỗi về những lần làm bà phật ý, buồn rầu trong năm qua và chúc mẹ được nhiều sức khỏe.
Anh Quang múc từng gàu nước tưới lên chân, tay và thân mình mẹ. Trong lúc tắm, anh khẽ nói lời xin lỗi về những lần làm bà phật ý, buồn rầu trong năm qua và chúc mẹ được nhiều sức khỏe.
Anh Quang múc từng gàu nước tưới lên chân, tay và thân mình mẹ. Trong lúc tắm, anh khẽ nói lời xin lỗi về những lần làm bà phật ý, buồn rầu trong năm qua và chúc mẹ được nhiều sức khỏe.
Cuối nghi lễ, các con quỳ gối cúi đầu xuống sát chân cha mẹ để tạ lỗi. Đáp lại là đôi bàn tay đấng sinh thành xoa lên lưng con như dấu chỉ của sự thứ tha.
Cuối nghi lễ, các con quỳ gối cúi đầu xuống sát chân cha mẹ để tạ lỗi. Đáp lại là đôi bàn tay đấng sinh thành xoa lên lưng con như dấu chỉ của sự thứ tha.
Cách đó 100 m, bà Điền Thị Cải, 69 tuổi, ngồi trên chiếc ghế đặt trước nhà lần lượt để con cháu tắm cho mình.
Gia đình bà Cải quê Sóc Trăng đến sống cùng cộng đồng người Khmer ở đường Bùi Thế Mỹ đã 38 năm. Chồng bà Cải mất 16 năm trước, gia đình có 14 thành viên cùng chung sống. Sau khi bà đi chùa về, các con pha sẵn thau nước, rải thêm cánh hoa cúc để tắm cho mẹ.
Cách đó 100 m, bà Điền Thị Cải, 69 tuổi, ngồi trên chiếc ghế đặt trước nhà lần lượt để con cháu tắm cho mình.
Gia đình bà Cải quê Sóc Trăng đến sống cùng cộng đồng người Khmer ở đường Bùi Thế Mỹ đã 38 năm. Chồng bà Cải mất 16 năm trước, gia đình có 14 thành viên cùng chung sống. Sau khi bà đi chùa về, các con pha sẵn thau nước, rải thêm cánh hoa cúc để tắm cho mẹ.
Tắm phật là lễ được trông chờ nhất dịp tết Chôl Chnăm Thmây. Nhiều người Khmer đứng chờ hàng giờ trong chùa để được thực hiện nghi thức thiêng liêng này.
Các tượng Phật của chùa và người dân mang đến được xếp thành hàng, rót nước thơm từ trên đầu xuống rồi lau sạch. Tín ngưỡng này tượng trưng cho sự thanh lọc, gột rửa những “bụi bặm” trong tâm thức của mỗi người.
Tắm phật là lễ được trông chờ nhất dịp tết Chôl Chnăm Thmây. Nhiều người Khmer đứng chờ hàng giờ trong chùa để được thực hiện nghi thức thiêng liêng này.
Các tượng Phật của chùa và người dân mang đến được xếp thành hàng, rót nước thơm từ trên đầu xuống rồi lau sạch. Tín ngưỡng này tượng trưng cho sự thanh lọc, gột rửa những “bụi bặm” trong tâm thức của mỗi người.
Tắm phật là lễ được trông chờ nhất dịp tết Chôl Chnăm Thmây. Nhiều người Khmer đứng chờ hàng giờ trong chùa để được thực hiện nghi thức thiêng liêng này.
Các tượng Phật của chùa và người dân mang đến được xếp thành hàng, rót nước thơm từ trên đầu xuống rồi lau sạch. Tín ngưỡng này tượng trưng cho sự thanh lọc, gột rửa những “bụi bặm” trong tâm thức của mỗi người.
Tắm phật là lễ được trông chờ nhất dịp tết Chôl Chnăm Thmây. Nhiều người Khmer đứng chờ hàng giờ trong chùa để được thực hiện nghi thức thiêng liêng này.
Các tượng Phật của chùa và người dân mang đến được xếp thành hàng, rót nước thơm từ trên đầu xuống rồi lau sạch. Tín ngưỡng này tượng trưng cho sự thanh lọc, gột rửa những “bụi bặm” trong tâm thức của mỗi người.
Sau khi tắm cho tượng, Phật tử dùng những cánh hoa vẩy nước lên để tắm cho các nhà sư cao niên. Trong văn hóa Khmer, lễ tắm tượng trưng cho sự chúc phúc thọ cho các vị sư lớn tuổi trong năm mới.
“Ý nghĩa lễ nghi để giúp con người an vui, khỏe mạnh và hướng đến đời sống tốt đẹp hơn”, Thượng tọa Nguyên Trí, trụ trì chùa Pothiwong chia sẻ.
Sau khi tắm cho tượng, Phật tử dùng những cánh hoa vẩy nước lên để tắm cho các nhà sư cao niên. Trong văn hóa Khmer, lễ tắm tượng trưng cho sự chúc phúc thọ cho các vị sư lớn tuổi trong năm mới.
“Ý nghĩa lễ nghi để giúp con người an vui, khỏe mạnh và hướng đến đời sống tốt đẹp hơn”, Thượng tọa Nguyên Trí, trụ trì chùa Pothiwong chia sẻ.
Mọi người cũng tự tắm cho nhau để gột rửa điều xấu, cầu mong may mắn, sức khỏe.
Mọi người cũng tự tắm cho nhau để gột rửa điều xấu, cầu mong may mắn, sức khỏe.
Sau phần lễ trang nghiêm, không khí trở nên rộn ràng hơn khi người dân quanh chùa tràn hẻm, hào hứng té nước, vui với trò chơi dân gian.
Tính đến đầu năm 2025, TP HCM có hơn 50.000 người dân tộc Khmer sinh sống. Đây là một trong những dân tộc có số dân đông nhất tại thành phố, bên cạnh người Hoa và người Chăm, góp phần tạo nên sự đa dạng văn hóa.
Sau phần lễ trang nghiêm, không khí trở nên rộn ràng hơn khi người dân quanh chùa tràn hẻm, hào hứng té nước, vui với trò chơi dân gian.
Tính đến đầu năm 2025, TP HCM có hơn 50.000 người dân tộc Khmer sinh sống. Đây là một trong những dân tộc có số dân đông nhất tại thành phố, bên cạnh người Hoa và người Chăm, góp phần tạo nên sự đa dạng văn hóa.
Sau phần lễ trang nghiêm, không khí trở nên rộn ràng hơn khi người dân quanh chùa tràn hẻm, hào hứng té nước, vui với trò chơi dân gian.
Tính đến đầu năm 2025, TP HCM có hơn 50.000 người dân tộc Khmer sinh sống. Đây là một trong những dân tộc có số dân đông nhất tại thành phố, bên cạnh người Hoa và người Chăm, góp phần tạo nên sự đa dạng văn hóa.
Theo đó, người phụ nữ 55 tuổi đến khám vì da mặt và lòng bàn tay ngả vàng.
Theo bác sĩ Trung y La Bội Lâm, nhiều người thường nghĩ da vàng là dấu hiệu của bệnh gan. Tuy nhiên, trong trường hợp này, nguyên nhân lại hoàn toàn khác. Bác sĩ La nhận thấy lòng trắng mắt của bà vẫn trắng bình thường, chỉ phần da đổi màu rõ rệt. Sau khi bác sĩ hỏi kỹ thói quen ăn uống của người bệnh, nguyên nhân được làm sáng tỏ.
Nữ bệnh nhân cho biết, trước đây hay bị táo bón. Nghe nói khoai lang giúp nhuận tràng nên đều đặn ăn mỗi sáng. Sau một thời gian, tình trạng táo bón cải thiện, thậm chí mắt cũng đỡ mờ hơn.
Tuy nhiên, theo TVBS, việc ăn khoai lang hằng ngày suốt nhiều năm lại là thủ phạm khiến làn da bà chuyển màu.
Việc ăn khoai lang thường xuyên đã khiến nữ bệnh nhân vàng da do tăng caroten máu. Theo bác sĩ La, đây là tình trạng cơ thể hấp thu quá mức β-carotene - một sắc tố tự nhiên có trong thực phẩm màu vàng, cam, đỏ như khoai lang, cà rốt, bí đỏ, xoài hoặc đu đủ. Lượng carotene quá cao sẽ lắng đọng trong lớp sừng của da, đặc biệt ở những vùng da dày như lòng bàn tay, bàn chân và trong trường hợp nghiêm trọng, toàn thân có thể ngả vàng.
Tình trạng trên không gây hại đến gan hay sức khỏe tổng thể nhưng ảnh hưởng khá rõ đến thẩm mỹ. Điểm khác biệt quan trọng giữa vàng da do carotenemia và vàng da do bệnh gan là lòng trắng mắt: Nếu lòng trắng mắt cũng vàng, nhiều khả năng do bệnh lý gan mật. Nếu mắt vẫn trắng, nguyên nhân thường do ăn quá nhiều thực phẩm chứa carotene.
Khi ngừng hoặc giảm ăn các thực phẩm giàu β-carotene, da sẽ dần trở lại màu sắc tự nhiên. Tuy nhiên, quá trình này có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng, tùy khả năng trao đổi chất của mỗi người.
"β-carotene là dưỡng chất quý, chống oxy hóa và bảo vệ tế bào. Nhưng nếu thấy da hoặc lòng bàn tay vàng hơn bình thường, bạn nên tạm giảm tần suất ăn hoặc thay đổi thực đơn. Thực phẩm dù tốt đến đâu cũng cần sự điều độ. Nếu biết cân bằng, bạn vừa tận dụng được lợi ích của khoai lang vừa giữ cho làn da luôn tươi sáng và khỏe mạnh", bác sĩ La nói.
Ngoài việc ăn quá nhiều, bạn cũng cần tránh một số sai lầm khi sử dụng khoai lang như sau:
Ăn khoai lang khi bụng đói
Ăn khoai lang khi bụng đói thực sự không phải thói quen tốt, đặc biệt là đối với những người có lượng đường trong máu dao động lớn. Mặc dù khoai lang rất giàu chất xơ nhưng việc ăn quá nhiều cùng một lúc khi bụng đói vẫn có thể khiến lượng đường trong máu tăng nhanh và gây khó chịu đường tiêu hóa.
Người hệ tiêu hóa không tốt, thường xuyên bị đầy hơi, chướng bụng không nên ăn nhiều khoai lang vì lúc ăn sẽ làm tăng tiết dịch vị, gây nóng ruột, ợ chua, càng sinh hơi chướng bụng. Nếu muốn ăn nên ăn vừa phải, ăn ít một và chỉ nên ăn 2-3 lần trong tuần, không nên ăn kéo dài gây tổn thương hệ thống tiêu hóa.
Chế biến sai cách
Phương pháp chế biến khoai lang cũng ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhiều người thích chiên hoặc nướng khoai lang. Khoai lang khi chiên sẽ giòn bên ngoài, mềm bên trong, trông rất ngon, nhưng hàm lượng chất béo cao lại không tốt cho sức khỏe tim mạch.
Đặc biệt, những người ăn khoai lang chiên trong thời gian dài dễ gặp các vấn đề như tăng lipid máu và tăng cân. Ngược lại, hấp, luộc và nướng (không dùng quá nhiều dầu) lại tốt cho sức khỏe hơn vì giữ được chất dinh dưỡng của khoai lang mà không làm tăng thêm calo.
Theo các bác sĩ, khoai lang rất tốt cho sức khỏe nhưng không thể dùng thay cơm. Trong khoai lang vẫn chứa lượng đường khá cao, nhất là các loại khoai mật. Ăn khoai lang dài ngày thay cơm có thể dẫn đến việc tích đường trong cơ thể, là nguyên nhân dẫn đến nhiều chứng bệnh cũng như làm bệnh tình thêm trầm trọng hơn.
Người bệnh thận ăn nhiều khoai lang dễ mắc thêm bệnh tim mạch. Nguyên nhân, khoai lang chứa nhiều chất xơ, vitamin A, đặc biệt là kali. Khi thận yếu, chức năng loại bỏ kali dư thừa cùng bị hạn chế, gây ra những tác hại nguy hiểm như rối loạn nhịp tim, gây yếu tim...
Do đó, người bị bệnh thận thậm chí còn được khuyến cáo không nên ăn khoai lang.
Ăn khoai lang có đốm đen
Khoai lang bảo quản không tốt sẽ rất dễ bị hà, xuất hiện những đốm đen, nhiều người không vứt bỏ mà cắt bỏ phần hà, đốm đen đi để luộc lên rồi ăn tiếp. Tuy nhiên việc xuất hiện những vết này có nghĩa khoai đã bị nhiễm khuẩn vằn đen ô nhiễm gây độc cho gan.
Loại độc tố này sẽ không hề bị tiêu diệt dù bạn có luộc khoai trong nước sôi sùng sục hay là nướng khoai với than hồng rực. Vì vậy, khi có những biểu hiện này, bạn hãy vứt bỏ đi, đừng tiếc mà gọt vỏ rồi ăn tiếp.
Chiều 24-6, Công an tỉnh Phú Thọ phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh tổ chức hội nghị trực tiếp và trực tuyến tới 148 xã, phường quán triệt, triển khai các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật.
Đây là hội nghị đầu tiên bàn về phòng ngừa học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở.
Tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Minh, phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ, cho biết sau sáp nhập, toàn tỉnh có hơn 1 triệu học sinh, sinh viên, do đó tình hình vi phạm pháp luật trong lứa tuổi học đường thời gian gần đây diễn biến rất phức tạp.
Từ tháng 7-2025 đến nay, có tới hơn 19.000 học sinh, sinh viên vi phạm an toàn giao thông, phạt tiền hơn 7,2 tỉ đồng. Đặc biệt là tình trạng thanh, thiếu niên tụ tập, kích động đua xe, mang theo hung khí nguy hiểm, sẵn sàng gây chiến trên đường phố.
Cơ quan công an cũng khởi tố nhiều vụ án bạo lực học đường nghiêm trọng, điển hình là vụ việc tại Trường Cao đẳng nghề Việt Xô số 1 và các vụ án ma túy,...
"Sự phát triển của công nghệ số làm lu mờ ranh giới giữa thế giới ảo và thế giới thực. Các hành vi lệch chuẩn, bạo lực mạng, lừa đảo công nghệ cao giờ đây có thể nhanh chóng biến đổi thành các vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng đời thực.
Tình trạng học sinh, sinh viên trong dịp hè bị lôi kéo, kích động, tham gia tụ tập thành các băng nhóm tham gia đua xe, mang theo hung khí, gây mất an ninh trật tự có xu hướng gia tăng, nhất là ở khu vực đô thị" - ông Minh đánh giá.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ Trịnh Thế Truyền cho rằng tình trạng học sinh vi phạm pháp luật xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có sự buông lỏng quản lý của gia đình và những tác động tiêu cực từ môi trường mạng.
Thời gian tới, ngành sẽ tăng cường các biện pháp quản lý học sinh, trong đó có việc nâng cao trách nhiệm người đứng đầu cơ sở giáo dục và giáo viên.
"Sở sẽ xem kết quả quản lý, giáo dục đạo đức, ý thức chấp hành pháp luật của học sinh là một trong những tiêu chí quan trọng, cốt lõi để đánh giá, xét thi đua cuối năm của Hiệu trưởng và giáo viên chủ nhiệm.
Đồng thời, đẩy mạnh phối hợp giữa nhà trường, gia đình và khu dân cư trong công tác giáo dục, quản lý học sinh" - ông Truyền nói.
Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ, nhấn mạnh công tác phòng ngừa học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, ngành giáo dục, gia đình và toàn xã hội.
"Sản phẩm của giáo dục không chỉ là những học sinh giỏi mà còn có cả những 'sản phẩm lỗi' nếu ngành giáo dục, chính quyền địa phương và gia đình không thực sự quan tâm, đồng hành trong quản lý, giáo dục thanh thiếu niên" - thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn nhấn mạnh.
Dẫn chứng trường THPT Nam Lương Sơn (xã Liên Sơn) có gần 500 học sinh vi phạm pháp luật, chủ yếu liên quan đến giao thông, thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn cho rằng trách nhiệm không chỉ có nhà trường mà còn liên quan đến chính quyền địa phương, công an xã.
Trước tình trạng các phụ huynh nuông chiều, cho con em đi xe máy tới trường, ông Tuấn yêu cầu nhà trường phải phối hợp với công an, chính quyền địa phương tuyên truyền, giáo dục để phụ huynh không giao xe cho con em mình khi chưa đủ điều kiện, nếu cố tình giao xe mà vi phạm quy định pháp luật thì tịch thu xe. Đồng thời, không xảy ra tình trạng nhà dân xung quanh trường trông giữ xe máy cho học sinh.
Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, giáo dục pháp luật và tăng cường quản lý, nắm bắt diễn biến tâm lý học sinh, duy trì hiệu quả mối liên hệ giữa nhà trường và gia đình.
Đối với cấp ủy, chính quyền địa phương, ông Tuấn đề nghị huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị tham gia quản lý, giáo dục thanh thiếu niên tại cơ sở và phải vào cuộc thực chất.
Tăng cường kiểm tra, xử lý các cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự như quán game, bi-a,... và xây dựng các mô hình, sân chơi lành mạnh, bổ ích cho thanh thiếu niên, nhất là trong dịp nghỉ hè.
Jean Paul Getty (Jean Paul Getty) là một trong những tỷ phú giàu có bậc nhất thế kỷ 20 nhờ đế chế dầu mỏ khổng lồ mà ông xây dựng. Sở hữu khối tài sản hàng tỷ USD, cuộc đời ông gắn liền với danh xưng "người giàu nhất thế giới" trong một giai đoạn dài. Thế nhưng, trái ngược với sự xa hoa mà người ta thường hình dung về giới siêu giàu, Getty lại nổi tiếng với lối sống tiết kiệm đến mức cực đoan, thậm chí bị gắn với biệt danh gây tranh cãi: "tỷ phú keo kiệt nhất thế giới".
Jean Paul Getty sinh năm 1892 tại Mỹ trong một gia đình có nền tảng tài chính vững chắc. Cha ông, George Getty, là một doanh nhân thành đạt, từng khởi nghiệp từ nghề luật sư trước khi bước chân vào lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, bất động sản và đặc biệt là dầu mỏ.
Chính sự chuyển hướng mạnh mẽ trong sự nghiệp của người cha đã tạo ảnh hưởng sâu sắc đến tư duy kinh doanh của Jean Paul Getty từ khi còn nhỏ. Ông lớn lên trong môi trường giàu có, được tiếp xúc sớm với các hoạt động đầu tư và tài chính, nhưng đồng thời cũng chịu áp lực lớn từ hình mẫu thành công của cha mình.
Dù được học tập tại những môi trường danh giá, trong đó có Đại học Oxford, Getty lại không nổi bật về thành tích học thuật. Tuy nhiên, ông sớm bộc lộ tư duy thực tế và niềm quan tâm đặc biệt đến kinh doanh hơn là con đường học thuật truyền thống.
Ban đầu, Jean Paul Getty có nhiều lựa chọn nghề nghiệp khác nhau, từ ngoại giao đến văn chương. Tuy nhiên, trong quá trình theo cha tham gia các dự án kinh doanh, ông dần bị cuốn hút bởi ngành công nghiệp dầu mỏ lĩnh vực đang bùng nổ mạnh mẽ vào đầu thế kỷ 20.
Một khoảnh khắc mang tính bước ngoặt là khi ông trực tiếp chứng kiến cảnh khai thác dầu tại các mỏ ở Oklahoma. Hình ảnh những dòng dầu phun trào mạnh mẽ đã khiến ông nhận ra tiềm năng khổng lồ của ngành "vàng đen", từ đó quyết định dồn toàn bộ sự nghiệp vào lĩnh vực này.
Bắt đầu với số vốn ban đầu do cha hỗ trợ, Getty từng bước học cách đầu tư, mua lại các mỏ dầu tiềm năng với giá thấp và khai thác hiệu quả. Những thương vụ đầu tiên mang lại lợi nhuận lớn, giúp ông nhanh chóng tích lũy tài sản.
Chỉ sau vài năm, Getty đã trở thành triệu phú trẻ tuổi. Khi cha ông qua đời, ông tiếp quản toàn bộ đế chế kinh doanh và tiếp tục mở rộng quy mô mạnh mẽ. Đến giữa thế kỷ 20, khối tài sản của ông đã vượt mốc hàng tỷ USD, đưa ông trở thành một trong những người giàu nhất thế giới thời bấy giờ.
Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Jean Paul Getty lại có lối sống tiết kiệm đến mức gây tranh cãi. Ông nổi tiếng là người kiểm soát chặt chẽ từng khoản chi tiêu, không chỉ trong kinh doanh mà cả đời sống cá nhân.
Getty trải qua 5 cuộc hôn nhân và có đời sống tình cảm phức tạp. Ông từng thừa nhận có nhiều mối quan hệ và con ngoài giá thú, nhưng luôn giữ thái độ lạnh lùng trong các vấn đề liên quan đến tài chính và gia đình.
Chính sự mâu thuẫn giữa khối tài sản khổng lồ và cách chi tiêu khắt khe đã khiến ông trở thành nhân vật gây tranh cãi bậc nhất giới tài phiệt, vừa được ngưỡng mộ về khả năng làm giàu, vừa bị chỉ trích vì sự lạnh lùng trong cách ứng xử.
Bi kịch lớn nhất trong cuộc đời Getty xảy ra khi cháu trai ông bị một nhóm tội phạm bắt cóc. Kẻ bắt cóc yêu cầu khoản tiền chuộc lên tới 17 triệu USD con số khổng lồ vào thời điểm đó với niềm tin rằng một tỷ phú như Getty sẽ sẵn sàng chi trả.
Tuy nhiên, phản ứng ban đầu của ông khiến dư luận sốc nặng. Getty từ chối trả tiền chuộc, thậm chí tuyên bố rằng ông có quá nhiều cháu và không thể chi tiền cho mọi tình huống như vậy. Thái độ lạnh lùng này khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn, khi kẻ bắt cóc đáp trả bằng việc gửi bằng chứng thương tích của nạn nhân.
Chỉ sau khi nhận được những bằng chứng nghiêm trọng, Getty mới đồng ý thương lượng. Tuy nhiên, ông vẫn đàm phán để giảm số tiền chuộc xuống mức thấp hơn và thậm chí chỉ chi trả một phần, phần còn lại được xem như khoản vay có lãi đối với gia đình.
Dù cuối cùng cháu trai ông được giải cứu, vụ việc để lại hậu quả nặng nề về thể chất lẫn tinh thần. Đồng thời, nó cũng khiến hình ảnh của Getty bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong mắt công chúng, gắn liền với biệt danh "tỷ phú keo kiệt nhất thế giới".
Câu chuyện về Jean Paul Getty không chỉ là hành trình làm giàu của một trong những doanh nhân thành công nhất lịch sử, mà còn là ví dụ điển hình về mặt tối của sự giàu có cực độ. Ông vừa là biểu tượng của thành công trong ngành dầu mỏ, vừa là nhân vật gây tranh cãi về cách đối xử với tiền bạc và gia đình.
Vụ bắt cóc cháu trai của ông sau này đã được tái hiện trong điện ảnh, góp phần khắc sâu hình ảnh một tỷ phú giàu có nhưng lạnh lùng, luôn đặt tiền bạc lên hàng đầu.
Jean Paul Getty qua đời tại dinh thự ở Anh vào năm 1976 ở tuổi 83, để lại khối tài sản 4 tỷ USD (tương đương 17,3 tỷ USD ngày nay). Hầu hết số tài sản này được chuyển vào J. Paul Getty Trust - hiện là một trong những tổ chức nghệ thuật giàu có nhất thế giới.
Cho đến ngày nay, cái tên Jean Paul Getty vẫn được nhắc đến như một trong những tỷ phú gây tranh luận nhất lịch sử nơi ranh giới giữa sự giàu có và sự keo kiệt trở thành đề tài không bao giờ ngừng tranh cãi.