Dương lịch hôm nay là thứ năm, ngày đầu tiên của tiết Tiểu mãn, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 140. Theo lịch âm hôm nay 21.5 là ngày 5 tháng 4, theo cách gọi can chi là ngày Ất Mùi, tháng Quý Tỵ, năm Bính Ngọ.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Đạo Tặc. Dân gian quan niệm đây là ngày rất xấu, không thích hợp để xuất hành, khởi sự việc lớn khi cho rằng ngày này “xuất hành bị hại, mất của”.
Dưới góc độ tiết khí, người Việt trải qua ngày cuối cùng của tiết Lập hạ, có ý nghĩa là “đầu hè”. Đây là tiết khí thứ 7 trong 24 tiết khí của năm. Tiết khí này bắt đầu vào ngày 5.5 và chính thức kết thúc vào hôm nay 21.5 khi tiết Tiểu mãn đã bắt đầu.
Theo chuyên gia, 24 tiết khí là 24 khoảng thời gian, mỗi khoảng dài 15 hoặc 16 ngày, mô tả 24 giai đoạn thời tiết khác nhau trong năm. Vì chu kỳ này phụ thuộc vào vị trí của trái đất trên quỹ đạo.
24 tiết khí trong năm gồm: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ, Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn và Đại hàn.
Theo quy ước, thời đoạn của tiết Tiểu mãn bắt đầu từ khoảng ngày 21 hay 22.5 khi kết thúc tiết Lập hạ và kết thúc vào khoảng ngày 5 hay 6.6 khi tiết Mang chủng bắt đầu. Năm nay 2026, tiết khí này bắt đầu vào ngày 21.5 và kết thúc vào ngày 5.6.
Theo cách tính hiện đại, với điểm Xuân phân là gốc có kinh độ mặt trời bằng 0°, thì điểm diễn ra hay bắt đầu tiết Tiểu mãn ứng với kinh độ mặt trời bằng 60°.
Tiểu mãn có ý nghĩa là “lũ nhỏ”. Theo kinh nghiệm dân gian, đây là thời điểm kết thúc tình trạng khô hạn, thiếu nước do những đợt nắng nóng, oi bức ở tiết Lập hạ, cho thấy lượng nước dồi dào hơn. Thời điểm này xảy ra hiện tượng nước trên các sông, suối dâng cao ở miền Bắc nhưng quy mô nhỏ và vừa do các đợt mưa rào trong thời đoạn tiết Tiểu mãn.
Tiết Tiểu mãn là thời điểm quan trọng cho việc chăm sóc cây trồng, hoa quả bởi các loài sinh vật và vi sinh vật trong thời kỳ này cũng sinh trưởng rất mạnh mẽ, gây ảnh hưởng xấu lên các loại cây trồng, người nông dân cần chú ý theo dõi, chăm tưới và cắt tỉa thường xuyên hơn. Tiết Tiểu mãn là thời điểm nhiệt độ và độ ẩm đều tăng cao, nhiều người cần chú ý đến tình trạng sức khỏe khỏi một số bệnh đặc trưng ở mùa này.
Thử thách ngủ một đêm trong lồng sắt chật hẹp là sự kiện thường niên của tổ chức Free The Bears - hoạt động với mục đích bảo vệ, bảo tồn, đem lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho các loài gấu trên thế giới.
Chị Tạ Thương hiện đang làm quản lý khu bảo tồn gấu Cát Tiên (tỉnh Đồng Nai) - dự án hợp tác của tổ chức Free The Bears tại Việt Nam cho biết: "Người tham gia có thể tự chế 1 khu vực mô phỏng chuồng gấu (mô hình chuồng gấu mà các trang trại nuôi gấu lấy mật dùng) bằng bất kỳ vật liệu mà họ có hoặc chọn một không gian chật, hẹp để ngủ qua đêm".
Mục tiêu của sự kiện là để người tham gia trải nghiệm không gian chật hẹp, phần nào đó hiểu được những đau đớn, khó chịu mà những con gấu là nạn nhân của nạn nuôi gấu lấy mật trước đây và buôn bán động vật hoang dã trái phép đã trải qua.
Nhóm của chị Thương có 8 thành viên sẽ tham gia sự kiện lần này. Mọi người đều là thành viên của tổ chức Free The Bears tại Việt Nam, gồm: cán bộ giáo dục bảo tồn và nhân viên chăm sóc động vật. Đây là lần thứ 2 chị Thương tham gia sự kiện này trong khi các thành viên còn lại đều lần đầu tham gia.
Năm ngoái cũng trong tháng 5, chị Thương cùng bạn bè tham gia sự kiện tại Học viện bảo tồn Durrell tại Jersey (Anh). Chị Thương và bạn đã nằm trong 1 cái lồng tự chế bằng lưới sắt dài 1,6 m, cao 70 cm và rộng 1,2 m trong suốt 12 giờ.
"Chúng tôi phải nằm co quắp trong không gian hẹp của lồng sắt, trong cái lạnh buốt của vùng đảo. Dù có chăn ấm, nhưng sự ngột ngạt chật hẹp khiến toàn thân đau âm ỉ kéo dài khiến tôi và bạn mất ngủ cả đêm, cảm giác tù túng đến căng thẳng", chị kể.
Chị Thương chia sẻ, con người mới trải qua 1 đêm trong không gian chật hẹp đã không thể chịu đựng được thì những cá thể gấu to lớn nặng gần 200 kg sẽ phải chịu đau đớn như thế nào khi bị nhốt gần cả thập kỷ trong lồng sắt rỉ két. Dù mưa hay nắng, nóng hay lạnh đều không được tự do đi tìm chỗ trú ẩn, cả thập kỷ chỉ có thể xoay mình khó khăn nặng nhọc, đau đớn và căng thẳng trong lồng.
Năm nay, sự kiện được tổ chức toàn cầu vào ngày 9.5.2026. Các viên của Free The Bears tại Việt Nam sẽ trải nghiệm trong lồng sắt nhỏ hẹp, được đặt tại khu bếp trong nhà của 1 thành viên nhóm. Sự kiện đang có nhiều cá nhân và tập thể trên thế giới tham gia.
Độc giả có thể tham khảo hoạt động của nhóm chị Thương trên website của tổ chức Free The Bears theo đường dẫn: https://night-in-a-cage-2026.raiselysite.com/t/team-vietnam.
Bằng cách chia sẻ lên trang cá nhân, mạng xã hội, truyền miệng, người tham gia giúp truyền tải tới nhiều người hơn thông điệp bảo vệ loài gấu và động vật hoang dã. Hoạt động nhằm góp tiếng nói chung và mạnh mẽ để nâng cao nhận thức cho cộng đồng, tiến đến xóa bỏ, ngăn chặn các vấn nạn săn bắt động vật hoang dã càng sớm càng tốt.
Thông qua trang website của sự kiện, các nhà hảo tâm và yêu động vật có thể đóng góp tùy tâm. Số tiền gây quỹ được tổ chức Free The Bears dùng để mua thức ăn, thuốc men và cứu hộ các cá thể gấu bị buôn bán bất hợp pháp, hoặc các gấu đang bị nuôi nhốt tại các trang trại nuôi gấu lấy mật ở Lào, Campuchia và Việt Nam.
Sau ngày 9.5, đường dẫn sự kiện vẫn được mở tới cuối tháng 5, để những người quan tâm có thể đóng góp và có thể tham gia vào năm sau.
"Sự kiện giúp bản thân những người chăm sóc gấu được trải nghiệm để hiểu hơn về tổn thương thể chất và tinh thần mà các cá thể gấu hiện đang được chăm sóc tại khu bảo tồn đã trải qua. Việc làm cũng giúp nhiều người hiểu hơn những đóng góp to lớn nhưng thầm lặng của họ trong công tác bảo tồn loài gấu, cũng như cùng cố gắng để chăm sóc các cá thể này tốt hơn", chị Thương chia sẻ.
Hôm nay là Tết Thanh minh. Dương lịch hôm nay là ngày chủ nhật cuối tuần, cũng là ngày thứ 95 của năm 2026. Theo lịch âm, ngày 5.4 là ngày 18 tháng 2, theo cách gọi can chi là ngày Kỷ Dậu, tháng Tân Mão, năm Bính Ngọ.
Hôm qua 4.4, người Việt vừa trải qua ngày cuối cùng của tiết Xuân phân, tiết khí thứ 4 trong 24 tiết khí trong năm. Xuân phân là tiết khí quan trọng, đánh dấu khởi đầu mùa xuân thiên văn.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thiên Môn. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự khi "xuất hành làm mọi việc đều vừa ý, cầu được ước thấy mọi việc đều thành đạt".
24 tiết khí trong năm gồm: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ, Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn và Đại hàn.
Theo chuyên gia, 24 tiết khí là 24 khoảng thời gian, mỗi khoảng dài 15 hoặc 16 ngày, mô tả 24 giai đoạn thời tiết khác nhau trong năm. Vì chu kỳ này phụ thuộc vào vị trí của trái đất trên quỹ đạo.
Theo quy ước, tiết Thanh minh là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 4 hay 5.4 khi kết thúc tiết Xuân phân và kết thúc vào khoảng ngày 20 hay 21.4 khi tiết Cốc vũ bắt đầu.
Năm 2026, tiết Thanh minh bắt đầu vào ngày 5.4 và kết thúc vào ngày 21.4. Nếu tính điểm Xuân phân là gốc (kinh độ mặt trời bằng 0°) thì điểm diễn ra hay bắt đầu tiết Thanh minh là kinh độ Mặt Trời bằng 15°. Ngày đầu tiên trong tiết Thanh minh thường được dân gian gọi là Tết Thanh minh.
Theo chuyên gia lịch pháp, Thanh minh có ý nghĩa là "trời trong sáng". Dưới góc độ ngôn ngữ, "thanh" trong tiết Thanh minh mang nghĩa là "sạch sẽ" hay "trong lành", không phải thanh mang nghĩa là "màu xanh lam". Trong khi đó, "minh" mang nghĩa là "tươi sáng".
Tết Thanh minh là một trong những dịp quan trọng tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Không chỉ gắn với vòng tuần hoàn của thời tiết, tiết Thanh minh còn mang đậm ý nghĩa văn hóa khi trở thành thời điểm để con cháu hướng về tổ tiên, chăm sóc phần mộ và gìn giữ truyền thống gia đình.
Tại Việt Nam, hoạt động quan trọng và có ý nghĩa nhất trong dịp này là tảo mộ, hay còn gọi là viếng mộ. Đây là dịp để con cháu sửa sang, chăm sóc phần mộ tổ tiên, dọn dẹp cỏ dại, lau chùi bia mộ, thay hoa và thắp hương tưởng niệm.
Những hoạt động trong ngày Tết Thanh minh thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng đối với những người đã khuất, đồng thời tiếp nối truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam bao đời nay.
Về mặt thời tiết, theo kinh nghiệm dân gian tiết khí Thanh minh đánh dấu thời điểm mà trời đất giao hòa, thời tiết trở nên trong lành, bầu trời quang đãng, cây cối đâm chồi nảy lộc.
Mở đầu bằng câu nói quen thuộc “chợ An Khương càng ế càng ăn”, những đoạn clip nấu ăn giản dị nhưng đầy tiếng cười ở miền Tây nhanh chóng thu hút sự quan tâm của nhiều người.
Trong video, người thì khuấy nồi chè, người đổ bánh, người tranh thủ dọn hàng rồi lại góp chuyện, tạo nên không khí gần gũi như một bữa cơm gia đình giữa lòng chợ.
Nhân vật trong các đoạn clip là anh Tô Hồng Trí Tín (26 tuổi, quê Đồng Tháp, hiện làm việc tại TP.HCM), được mọi người quen gọi là Gấu. Anh cho biết đã ghi lại hình ảnh chợ An Khương từ khoảng 2 năm trước, nhưng gần đây mới bắt đầu thực hiện các video nấu ăn cùng tiểu thương.
“Không có kịch bản gì hết, mình chỉ quay lại những khoảnh khắc tự nhiên nhất, từ tiếng cười đến câu nói của các cô”, anh Tín chia sẻ. Theo anh, việc các cô chú trong chợ thoải mái xuất hiện trong video cũng bắt nguồn từ sự gắn bó lâu năm. Nhà anh nằm ngay giữa chợ, tuổi thơ lớn lên trong sự chăm sóc, yêu thương của những người buôn bán nơi đây.
Những buổi nấu ăn thường diễn ra vào sáng sớm cuối tuần, từ khoảng 7 - 8 giờ, khi chợ bắt đầu vắng khách. Chè thưng, bánh kẹp, bánh bông lan nướng, chè trôi nước, bánh bèo cốt dừa hay chuối chiên… đều là những món quen thuộc của miền Tây. “Chợ có gì thì nấu đó”, anh Tín nói và chính sự giản dị ấy lại khiến nhiều người xem thích thú.
Giải thích về câu mở đầu “chợ An Khương càng ế càng ăn”, anh cho biết đây là cách nói vui khi chợ bắt đầu vắng khách từ khoảng 6 giờ 30 phút. Lúc này, các cô dọn hàng, rảnh tay hơn và bắt đầu chuẩn bị đồ ăn, không khí cũng trở nên rôm rả hơn.
Trước đó, một clip ghi lại cảnh “cúng chạp chợ” dịp cận tết đã giúp anh được nhiều người biết đến. Từ đó, các video nấu ăn tiếp tục lan tỏa và nhận về nhiều phản hồi tích cực.
Với anh Tín, điều quan trọng nhất không phải là lượt xem mà là những khoảnh khắc được lưu giữ. “Mấy cô thích xem lại lắm, nên mình không xóa clip. Để đó, khi rảnh các cô mở ra coi lại cho vui”, anh chia sẻ.
Nhiều người dùng mạng xã hội cho rằng, giữa những nội dung nhanh và ồn ào, các clip của anh Tín mang lại cảm giác gần gũi, “chữa lành” nhờ sự chân thật. Hình ảnh những con người bình dị, cùng nhau nấu một bữa ăn đơn giản nhưng đầy tiếng cười khiến không ít người nhớ về quê nhà.
