Cá molly Amazon (Poecilia formosa) gồm toàn con cái. Suốt 100.000 năm qua, chúng vẫn giao phối với cá molly đực thuộc các loài khác để kích hoạt quá trình tự nhân bản, hay sinh sản đơn tính cái (gynogenesis), nhưng con non không mang ADN của những con đực đó.
Việc cá molly Amazon có thể tồn tại trong thời gian như vậy từ lâu đã là một bí ẩn với giới khoa học. Theo Edward Ricemeyer, nhà sinh học tính toán tại Đại học Ludwig Maximilian Munich, các mô hình về cách đột biến gene tích lũy trong sinh sản vô tính cho thấy, cá molly Amazon “đáng lẽ đã tuyệt chủng sau khoảng 10.000 năm”. Các chuyên gia thắc mắc, làm thế nào chúng không tích lũy đột biến có hại trong khi quá trình chọn lọc tự nhiên không loại bỏ những đột biến này liên tục.
Để tìm hiểu, Ricemeyer cùng đồng nghiệp kiểm tra gene của một số con cá molly Amazon và phát hiện chúng đã tự “dọn dẹp” gene suốt thời gian dài. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Nature.
Molly Amazon là loài cá nhỏ, vây tròn, không lớn hơn ngón tay cái. Được đặt tên theo tộc nữ chiến binh trong thần thoại Hy Lạp, loài cá này xuất hiện khi một con cá molly Đại Tây Dương (Poecilia mexicana) cái ghép đôi với cá molly vây buồm (Poecilia latipinna) đực. Quá trình giao phối giữa những cá thể khác loài thường tạo ra con non vô sinh, nhưng trường hợp này lại tạo ra loài mới có khả năng sinh ra những bản sao giống bản gốc.
Phân tích gene chỉ ra, các đột biến có hại xuất hiện ở cá molly Amazon với tần suất tương đương những họ hàng sinh sản hữu tính. Tuy nhiên, loài vật này dường như tận dụng một quá trình di truyền ít được biết đến nhằm đảm bảo các đột biến đó được loại bỏ hoặc sửa chữa.
Quá trình này gọi là chuyển đổi gene, hoạt động bằng cách thay thế một đoạn ADN nhiễm sắc thể bằng đoạn tương ứng sao chép từ một trình tự giống như vậy trên nhiễm sắc thể khác. Động vật có vú, bao gồm con người, cũng có khả năng này, chủ yếu để sửa chữa tổn thương ADN.
Nhưng với cá molly Amazon, chuyển đổi gene dường như đóng vai trò tương tự tái tổ hợp chéo – quá trình trộn lẫn gene từ bố và mẹ ở loài sinh sản hữu tính. Giống như tái tổ hợp chéo, chuyển đổi gene tạo ra sự đa dạng di truyền ở cá molly Amazon để chọn lọc tự nhiên tác động, từ đó loại bỏ và sửa chữa những đột biến không mong muốn.
Giới khoa học từng nghi ngờ các loài sinh sản vô tính có giải pháp này, nhưng theo Ricemeyer, đây là lần đầu tiên điều đó thực sự được chứng minh. Hiện chưa rõ có phải mọi loài sinh sản vô tính đều sử dụng quá trình di truyền tương tự hay không, nhưng ông hy vọng nghiên cứu trong tương lai sẽ giúp giải đáp.
Ricemeyer cho biết, việc hiểu rõ những quá trình di truyền này có thể mang lại nhiều ứng dụng, từ biến đổi gene cây trồng đến điều trị bệnh. Ông lưu ý, ung thư là căn bệnh trong đó một dòng tế bào nhân bản tích lũy các đột biến khiến nó phát triển vượt trội và lấn át những dòng tế bào không đột biến. Do đó, khả năng nhân bản của cá molly Amazon có thể giúp chống lại một mối đe dọa sức khỏe lớn với con người.
Theo Sammyfans, báo cáo mới nhất cho biết nhà sản xuất BOE của Trung Quốc đang được Samsung chú ý sau khi chào bán tấm nền màn hình OLED cho Galaxy S27 với mức giá thấp hơn 5 USD so với giá chào bán từ Samsung Display.
Nguồn tin cho biết thêm, Samsung đang xem xét khả năng đa dạng hóa chuỗi cung ứng OLED cho các mẫu sản phẩm chủ lực của mình. BOE được coi là đối thủ mạnh nhất trong lĩnh vực này khi công ty dự kiến ra mắt tấm nền giá rẻ vào năm 2027.
Màn hình OLED là một trong những linh kiện có chi phí sản xuất cao trong smartphone và với việc chi phí bộ nhớ ngày càng tăng, các nhà sản xuất điện thoại đang tìm cách tiết kiệm chi phí linh kiện để duy trì tính cạnh tranh.
Trong khi đó, Apple đã mua đủ bộ nhớ cho các mẫu iPhone tương lai nhờ vào việc ký kết các thỏa thuận dài hạn với các đối tác cung ứng, từ đó giúp công ty có lợi thế trong đàm phán. Mặc dù Samsung Electronics có thể tránh được áp lực này nhờ các công ty con riêng, nhưng bộ phận di động của họ vẫn đang tìm cách tiết kiệm chi phí.
Dẫu vậy, việc sử dụng màn hình do BOE sản xuất trong một sản phẩm chủ lực như Galaxy S27 có thể ảnh hưởng đến hình ảnh thương hiệu của Samsung, vì vậy công ty có thể cần phải suy xét kỹ lưỡng. Trong thực tế, Samsung cũng đã sử dụng tấm nền OLED từ các công ty Trung Quốc, nhưng chỉ giới hạn ở các sản phẩm giá rẻ hơn. Tiêu biểu là mẫu smartphone tầm trung cao cấp Galaxy A57 đã sử dụng màn hình OLED từ CSOT của Trung Quốc.
Mặc dù tỷ lệ linh kiện màn hình từ Samsung Display vẫn cao, nhưng chuỗi cung ứng của công ty đã bắt đầu đa dạng hóa với sự tham gia của các nhà cung cấp Trung Quốc.
"Chúng tôi nhận thông báo rằng Bộ Thương mại Mỹ đã gỡ bỏ biện pháp kiểm soát xuất khẩu với Claude Fable 5 và Mythos 5. Chúng tôi sẽ bắt đầu khôi phục quyền tiếp cận từ ngày mai", Anthropic cho biết trong bài đăng trên X hôm 30/6.
Thông báo được đưa ra 4 ngày sau khi công ty AI được chính phủ Mỹ cho phép mở quyền tiếp cận mô hình Mythos 5 với nhóm nhỏ công ty an ninh mạng nước này.
Trong thư đề ngày 26/6 và được Reuters thu thập, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick nói rằng Anthropic đã phối hợp với chính phủ Mỹ nhằm xử lý "những mối đe dọa liên quan đến các mô hình được đề cập".
OpenAI tuần trước cũng tuân thủ yêu cầu từ chính phủ và hạn chế quyền tiếp cận mô hình GPT-5.6, chỉ cho phép một số đối tác được phê duyệt sử dụng. "Đây không phải quy trình mà chúng tôi cho là tối ưu", CEO Sam Altman cho hay.
Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe so sánh năng lực của những mô hình AI tối tân với vũ khí hạt nhân, đồng thời bảo vệ những biện pháp kiểm soát quyết liệt của chính quyền Tổng thống Donald Trump với việc tung ra những công nghệ AI mạnh nhất của nước này.
Anthropic đầu tháng 6 công bố Fable 5 và Mythos 5, hai mô hình được công ty quảng cáo hiện đại nhất theo nhiều thang đo trong ngành công nghiệp AI. Chúng được xây dựng dựa trên nền tảng Claude Mythos Preview, từng khiến quan chức Mỹ lo ngại vì năng lực an ninh mạng tiên tiến.
Đến 12/6, Anthropic nhận chỉ đạo từ chính phủ Mỹ phải đình chỉ quyền truy cập Fable 5 và Mythos 5 đối với "công dân nước ngoài, dù đang ở Mỹ hay quốc gia khác, kể cả là nhân viên Anthropic". Startup AI này nói rằng chính phủ Mỹ đưa ra lý do "an ninh quốc gia", nhưng không cung cấp chi tiết.
David Sacks, đồng chủ tịch Hội đồng Cố vấn Khoa học và Công nghệ của Tổng thống Mỹ, nói "một đối tác tin cậy" của chính phủ Mỹ và Anthropic đã thử nghiệm Fable và phát hiện phương pháp bẻ khóa (jailbreak) nhằm vượt qua hàng rào an toàn vốn giúp tách biệt mô hình thương mại này với năng lực an ninh mạng không hạn chế của Mythos.
Chính phủ Mỹ sau đó đề nghị Anthropic vá lỗi hoặc thu hồi Fable 5 đến khi giải quyết xong, nhưng CEO Dario Amodei được cho là đã từ chối. "Chính quyền sau đó phải miễn cưỡng ban hành chỉ đạo kiểm soát xuất khẩu. Họ sẵn sàng gỡ hạn chế ngay khi vấn đề được khắc phục", ông nói.
Sacks chỉ trích hành động của Anthropic không phù hợp với vị thế của một phòng thí nghiệm luôn đặt an toàn lên hàng đầu, cũng như từng kêu gọi quản lý Mythos với tư cách là vũ khí an ninh mạng.
Ông cho biết quyết định hạn chế không liên quan đến những xích mích trước đây giữa Anthropic với chính phủ, thêm rằng Washington luôn coi trọng công nghệ của startup AI này và coi vấn đề "rất dễ giải quyết".
Trong một bản ghi nhớ nội bộ được Reuters thu thập tuần này, Mark Zuckerberg mô tả sự tiến bộ nhanh chóng của AI và thách thức mà công nghệ này mang lại. "Do sự phức tạp của những thay đổi này, chúng tôi đã mắc sai lầm và gần như chắc chắn sẽ còn mắc thêm", Zuckerberg nói với các nhân viên. Ông cũng cho biết, mình đang "tập trung mang lại sự ổn định lớn nhất có thể" với những thay đổi về cơ cấu tổ chức trong thời gian tới.
"Tôi không muốn hứa hẹn quá nhiều vì thế giới đang thay đổi theo những cách nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta", Zuckerberg chia sẻ, đồng thời nhắc lại, Meta dự kiến không tiến hành thêm đợt sa thải quy mô lớn nào trong năm nay.
Công ty cũng sẽ cố gắng tìm vai trò mới cho những nhân viên được điều chuyển để đào tạo mô hình AI sau đợt tái cấu trúc lớn hồi tháng 5. Khi đó, Meta sa thải 10% nhân sự trên toàn cầu và chuyển 7.000 nhân viên sang những dự án mới liên quan đến AI.
"Khi tạo ra vai trò mới quan trọng cho mọi người, chúng tôi có thể thu gọn quy mô các nhóm. Nếu mắc sai lầm ở đâu đó, chúng tôi có thể điều chuyển một số người trở lại vị trí cũ", Zuckerberg cho biết.
Theo bản ghi nhớ nội bộ, Meta dự định tăng cường đầu tư vào team building, bao gồm tăng ngân sách cho các chuyến đi và sự kiện, tổ chức cuộc thi phát triển công nghệ hackathon quy mô lớn vào tháng 7 để thúc đẩy sự hợp tác giữa các nhóm và xây dựng mô hình mới.
Zuckerberg cho biết, Meta cũng ghi nhận những lo ngại liên quan đến việc mở rộng trách nhiệm giám sát của người quản lý và dự định thu hẹp lại. Theo các nguồn tin, bộ phận Kỹ thuật AI Ứng dụng mới của Meta đang có "cấu trúc phẳng", ít lớp trung gian, mỗi quản lý phụ trách tới 50 nhân viên.
Theo Reuters, Zuckerberg đang rót hàng trăm tỷ USD vào AI nhằm tái cấu trúc hoạt động nội bộ của Meta cho phù hợp với công nghệ này. Đây cũng là xu hướng chung của nhiều doanh nghiệp lớn tại Mỹ năm nay, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ.
Khảo sát của công ty tư vấn Mercer tháng trước cho thấy, hầu hết lãnh đạo doanh nghiệp muốn tái cấu trúc để tích hợp AI, kéo theo sa thải nhân sự. Tom's Hardware cho biết, khảo sát được thực hiện với sự tham gia của 12.000 người, gồm 9.250 nhân viên, 1.650 quản lý nhân sự, 825 lãnh đạo doanh nghiệp cấp cao và 100 nhà đầu tư.
Theo đó, có tới 98% lãnh đạo cấp cao nói đang lên kế hoạch thay đổi cấu trúc công ty, 99% dự đoán AI sẽ dẫn đến những đợt cắt giảm nhân viên trong hai năm tới. Đa số lãnh đạo cũng tin việc thiết kế lại công việc để tích hợp AI và tự động hóa sẽ mang lại lợi nhuận cao nhất, trong khi chỉ 32% đánh giá lực lượng lao động của họ có thể kết hợp tối ưu khả năng của con người và máy móc.
