Loại quả Việt vỏ “xù xì”, bên trong mọng ngọt, được ví bổ dưỡng chẳng kém nhân sâm, tổ yến

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 25/5, Hà Nội cùng nhiều tỉnh thành miền Bắc tiếp tục hứng chịu đợt nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ cao nhất tại Hà Nội phổ biến từ 37-39 độ C, một số khu vực vượt ngưỡng 39 độ C; nhiều địa phương ở Đông Bắc Bộ cũng ghi nhận mức nhiệt tương tự.

Không riêng miền Bắc, từ đêm 24 đến ngày 26/5, nắng nóng diện rộng tiếp tục bao trùm Bắc Bộ và Trung Bộ. Về chiều tối và đêm, Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ có thể xuất hiện mưa rào, dông rải rác; riêng khu vực miền Đông Nam Bộ có nơi mưa dông cục bộ. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh trong các cơn dông.

Dự báo viên Nguyễn Thị Huế, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết nắng nóng tại miền Bắc còn duy trì đến khoảng ngày 27-28/5.

Trong hai ngày 25-26/5, khu vực miền Bắc tiếp tục xuất hiện nắng nóng diện rộng với nhiệt độ phổ biến 36-38 độ C, có nơi trên 39 độ C.

Riêng Hà Nội, do tác động của hiệu ứng đô thị, nhiệt độ cao nhất dao động 37-39 độ C, một số nơi có thể vượt ngưỡng 39 độ C.

Theo bà Huế, từ ngày 28/5, nắng nóng diện rộng ở miền Bắc có khả năng chấm dứt khi các hình thái thời tiết thay đổi, tạo điều kiện cho mưa dông xuất hiện.

Trong khi đó, miền Trung tiếp tục là khu vực nóng nhất cả nước.

Trước tình trạng nắng nóng kéo dài và nhiệt độ liên tục ở mức cao, các bác sĩ cảnh báo nguy cơ say nắng, sốc nhiệt đang gia tăng nhanh, đặc biệt ở người lao động ngoài trời, trẻ nhỏ và người cao tuổi.

Theo ThS.BSNT Nguyễn Minh Hiếu, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai, say nóng và say nắng là tình trạng rối loạn điều hòa thân nhiệt khi cơ thể tiếp xúc quá lâu với môi trường nhiệt độ cao hoặc vận động cường độ lớn trong điều kiện oi bức, độ ẩm cao.

Say nóng thường xảy ra khi cơ thể không thể thải nhiệt hiệu quả do làm việc trong môi trường kín gió, nóng bức, mặc quần áo bí hoặc không được bổ sung đủ nước. Nhóm nguy cơ cao gồm công nhân xây dựng, lao động ngoài trời, vận động viên và những người phải hoạt động thể lực liên tục dưới nắng nóng.

Trong khi đó, say nắng xảy ra khi ánh nắng chiếu trực tiếp vào vùng đầu, cổ, gáy trong thời gian dài, ảnh hưởng đến trung tâm điều hòa thân nhiệt của não. Tình trạng này thường xuất hiện nhanh, nhất là vào khung giờ giữa trưa.

Ở giai đoạn nhẹ, người bệnh có thể mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, tim đập nhanh, chuột rút. Khi diễn tiến nặng sẽ xuất hiện đau đầu dữ dội, buồn nôn, khó thở, rối loạn ý thức, co giật, hôn mê, thậm chí trụy tim mạch.

Theo các bác sĩ, trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất trong các đợt nắng nóng cực đoan. Người lớn khi bị sốc nhiệt thường có biểu hiện sốt trên 40 độ C, da khô nóng, tim đập nhanh, hoa mắt, chóng mặt, thở gấp. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể suy gan, suy thận, tổn thương não nguy hiểm.

"Ngay khi thấy cơ thể mệt lả, khát nhiều, buồn nôn trong môi trường nóng bức, cần lập tức dừng hoạt động, di chuyển vào nơi mát và bù nước sớm để tránh diễn tiến nặng", bác sĩ Hiếu khuyến cáo.

Khi phát hiện người bị say nắng hoặc say nóng, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nắng nóng, tới nơi thông thoáng hoặc có điều hòa. Người bệnh nên được cởi bớt quần áo, lau mát bằng khăn ẩm ở cổ, nách, bẹn kết hợp quạt để tăng thải nhiệt.

Nếu còn tỉnh táo, có thể cho uống oresol pha đúng hướng dẫn, nước mát hoặc nước hoa quả để bù nước và điện giải. Trường hợp bất tỉnh cần đặt nằm nghiêng an toàn và gọi cấp cứu ngay.

Các bác sĩ lưu ý không tự ý dùng thuốc hạ sốt, không cho uống nước đá lạnh hoặc tự pha nước muối đậm đặc vì có thể khiến tình trạng nặng hơn.

Theo chuyên gia để phòng tránh sốc nhiệt trong những ngày nắng đỉnh điểm, người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 11h đến 15h, bổ sung đủ nước trước, trong và sau khi vận động.

Người lao động ngoài trời nên uống khoảng 600-800ml nước trước khi làm việc và bổ sung khoảng 200ml mỗi 20 phút, kể cả khi chưa cảm thấy khát.

Ngoài ra, nên mặc quần áo sáng màu, rộng rãi, thấm hút mồ hôi; đội mũ rộng vành, sử dụng kem chống nắng khi ra ngoài, đồng thời hạn chế rượu bia để tránh mất nước trong thời tiết nắng nóng cực đoan.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Sàn nhà vương vãi vỏ bánh kẹo, đồ uống dở. Trên giường, quần áo chưa giặt để lẫn cùng sách vở. Trong nhà vệ sinh, đồ chơi và truyện tranh ướt sũng nằm cạnh cống thoát nước. Mùi cơ thể của cậu bé đang tuổi dậy thì trên quần áo trộn với mùi giày và thức ăn khiến căn phòng ngột ngạt, khó thở.

"Tôi yêu cầu con nếu không dọn thì đóng chặt phòng lại để mùi khỏi tràn ra không gian chung nhưng nó chưa bao giờ nghe lời", chị Vân, 43 tuổi, ở Hà Nội nói.

Người mẹ cho biết đã dùng đủ cách, từ nhắc nhở nhẹ nhàng, tịch thu điện thoại đến đòn roi nhưng thói quen sinh hoạt của con không thay đổi. Do con trai học năm cuối cấp, lịch học dày nên thi thoảng chị nhượng bộ, dọn giúp con. Những ngày chị bận, căn phòng trở lại trạng thái "như cái chuồng lợn".

Với bà mẹ có con gái 16 tuổi như chị Nguyễn Thu Hằng, tình trạng cũng không khá hơn. Bàn trang điểm trong phòng của cô bé có hàng chục loại son môi, phấn mắt lăn lóc. Nhiều lần chị vừa mở cửa tủ, quần áo sạch, bẩn, mới cũ lẫn lộn, tràn ra ngoài.

Góc giường, quần áo bẩn chất đầy hai giỏ. Thấy phòng có mùi, chị mang quần áo vào máy giặt và dặn con phơi. Chiều về, đồ vẫn nằm trong máy. Bị mẹ nhắc, người con đáp đó là không gian riêng, không gây hại đến ai và yêu cầu mẹ không can thiệp. "Càng nhắc, con càng tỏ thái độ bất cần", chị Hằng, 42 tuổi, kể.

Cơn đau đầu vì chuyện con cái "ở bẩn", luộm thuộm đang hiện diện ở nhiều gia đình. Cuối tháng 5, mạng xã hội ở Việt Nam lan truyền bức ảnh chụp căn phòng ngổn ngang của một nữ sinh cấp ba do người mẹ tại Trung Quốc đăng tải. Bài đăng thu hút hơn 12.000 lượt thích. Nhiều phụ huynh cho biết họ nhìn thấy hình ảnh của con mình trong đó. ''Theo quan sát của tôi, 10 đứa tuổi teen thì 9 đứa ở bẩn như vậy", một phụ huynh bình luận và nhận nhiều lượt "like" thể hiện sự đồng tình.

Trên các diễn đàn nuôi dạy con, chủ đề "con tuổi teen niên bừa bộn" thu hút hàng nghìn ý kiến thảo luận. Nhiều phụ huynh thừa nhận căng thẳng khi không thể tìm tiếng nói chung với những đứa con về vấn đề vệ sinh cá nhân.

Bà Trần Thị Thùy Trang, Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam, cho rằng các phụ huynh quá khắt khe và chưa thấu hiểu con cái trong chuyện này. Hành vi bừa bộn ở lứa tuổi vị thành niên xuất phát từ nguyên nhân khách quan. Vùng vỏ não trước trán phụ trách lập kế hoạch và kiểm soát hành vi của trẻ chưa hoàn thiện, khiến các em gặp khó khăn trong việc duy trì sự ngăn nắp và chưa nhận thức đầy đủ hậu quả của sự bừa bộn.

Bên cạnh đó, hormone điều hòa nhịp sinh học tiết ra muộn khiến trẻ thức khuya, dậy muộn và không có thời gian dọn dẹp. Sự gia tăng hormone tăng trưởng cũng khiến trẻ ưu tiên năng lượng cho các hoạt động kết nối bạn bè, mạng xã hội. "Ở tuổi này, việc dọn dẹp thường bị xem là không quan trọng, thậm chí vô nghĩa đối với trẻ", chuyên gia nói.

Đồng quan điểm, bà Hồng Hương, Hội Bảo vệ quyền lợi trẻ em, cho biết thiếu niên thích khẳng định cái tôi, nhưng phòng cá nhân không phải nơi chứng tỏ với bạn bè nên không được ưu tiên. "Đó là lý do nhiều thiếu niên ra ngoài quần áo gọn gàng nhưng không quan tâm phòng ngủ bừa bộn", bà cho biết.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý cha mẹ cần phân biệt hành vi bình thường và dấu hiệu cảnh báo tâm lý. Nếu trẻ mất ngủ, bỏ ăn, tích trữ đồ ăn thừa, xả rác hoặc thu mình, cha mẹ cần đặc biệt lưu tâm.

Bà Thùy Trang cho rằng cha mẹ nên để trẻ tự đối mặt với hệ quả từ thói quen bừa bộn, như việc không có quần áo mặc. Dù vậy, không phải phụ huynh nào cũng áp dụng cách này.

Chị Trúc Quỳnh, 37 tuổi, ở Ninh Bình chọn cách cứng rắn với con trai 15 tuổi. "Quần áo mặc xong không cho vào máy giặt, tôi vứt thùng rác hoặc làm giẻ lau. Sách vở lộn xộn tôi đem bán đồng nát", chị kể. Biện pháp này giúp phòng gọn hơn nhưng hố sâu ngăn cách mẹ - con lớn dần.

Bà Trang nhận định sai lầm của chị Quỳnh trong trường hợp này là không ưu tiên kết nối cảm xúc trước khi thiết lập quy tắc. Khi cha mẹ dùng quyền lực ép buộc khiến trẻ có xu hướng chống đối thay vì tự nguyện thay đổi.

Chuyên gia Hồng Hương cho biết để thay đổi thói quen của tuổi teen, cha mẹ cần chấp nhận đây là đặc điểm phổ biến ở giai đoạn này.

Trong giai đoạn đầu, cha mẹ cần đồng hành cùng con bằng những hỗ trợ nhỏ thay vì chỉ ra lệnh. Khi con thay đổi theo hướng tích cực, dù nhỏ, hãy khen ngợi, động viên trẻ. "Thói quen ngăn nắp ở tuổi teen thường hình thành rất chậm và cần được lặp lại trong thời gian dài", chuyên gia nói.

* Tên nhân vật trong bài đã đổi.

Tin Gốc: Vnexpress

Sau bốn tháng con gái đi học mẫu giáo tại Brussels (Bỉ), chị Kim Ngọc, 33 tuổi, quê Hà Nội bất ngờ nhận được thư mời họp từ hiệu trưởng. Lý do là con gái 18 tháng tuổi thường xuyên đi vệ sinh ra quần và người bố hiếm khi xuất hiện tại trường.

Bước vào phòng họp, thay vì những lời phàn nàn về thành tích hay kỷ luật, những câu hỏi của nhà trường khiến người mẹ Việt bất ngờ. "Gần đây bố mẹ có lớn tiếng trước mặt con không?", "Nhà có sự xáo trộn nào về chỗ ở hay người thân chuyển đến không?". Giáo viên giải thích, việc một đứa trẻ đã biết tự chủ bỗng nhiên đi vệ sinh không đúng chỗ thường là cảnh báo về sự bất ổn tâm lý.

Không khí cuộc họp chùng xuống khi giáo viên chất vấn sự vắng mặt của người bố. Chị Ngọc phân trần bản thân là nội trợ toàn thời gian, muốn quán xuyến mọi việc để chồng tập trung phát triển sự nghiệp. Tuy nhiên, lý do này bị nhà trường bác bỏ.

Trong triết lý giáo dục mầm non tại Bỉ, sự hiện diện của người cha là mắt xích không thể thay thế đối với quá trình định hình nhân cách trẻ. Người cha không được phép lấy lý do kinh tế để vắng mặt trong chuỗi ngày khôn lớn của con. Ngay sau buổi họp, chồng chị Ngọc buộc phải sắp xếp lại công việc để tham gia đón con và góp mặt trong các buổi biểu diễn văn nghệ tại trường.

"Tôi thực sự sốc. Tư duy giáo dục của họ quá khác biệt so với thói quen bao bọc và phân công vai trò trong gia đình tại Việt Nam", chị Ngọc nói.

Cuộc va chạm giữa hai hệ giá trị

Trải nghiệm của chị Ngọc chỉ là một trong số vô vàn "cú sốc" mà phụ huynh Việt gặp phải khi đưa con hòa nhập vào nền giáo dục phương Tây. Trên các diễn đàn cộng đồng người Việt tại Bỉ, chủ đề rèn tính tự lập trong bữa ăn luôn nhận được nhiều sự đồng cảm.

Một bà mẹ có con hai tuổi kể lại cảm giác xót xa trong những ngày đầu con đi học. Tại trường, trẻ phải tự xúc ăn thay vì được giáo viên dỗ dành. Nếu đứa trẻ từ chối bữa trưa, giáo viên chỉ nhẹ nhàng hỏi lại một hai lần. Sau 30 phút, khay thức ăn sẽ được dọn đi, bất chấp việc đứa trẻ có thể phải chịu đói đến bữa phụ.

Nhiều phụ huynh Việt ban đầu tỏ ra bức xúc, cho rằng giáo viên thiếu trách nhiệm. Nhưng phía nhà trường lý giải, đây là phương pháp khoa học để trẻ học cách lắng nghe nhu cầu của cơ thể. Trẻ được quyền tự quyết định khẩu phần của mình, và quan trọng nhất, chúng học được bài học về hệ quả: Nếu từ chối đồ ăn, cơ thể sẽ phải nếm trải cơn đói.

Sự khác biệt không chỉ dừng ở bữa ăn. Khi con gái bước sang tuổi lên hai, chị Ngọc tiếp tục nhận thông báo về lớp học bơi. Vốn bé có thể trạng hay ốm vặt, việc để con lặn ngụp dưới nước vào mùa lạnh là điều chị Ngọc chưa từng nghĩ tới. Trái ngược với sự lo lắng của vợ, chồng chị lại tỏ ra bình thản. Ở phương Tây, việc rèn luyện thể chất và khả năng sinh tồn được đặt ngang hàng, thậm chí cao hơn việc học chữ. Những hoạt động ngoại khóa ngoài trời, bất chấp thời tiết, là bắt buộc tại nhiều hệ thống trường học nhằm tôi luyện sự dẻo dai.

Những trải nghiệm như của chị Ngọc không hề mới. Trong một nghiên cứu về "Nghịch âm văn hóa" đối với các gia đình gốc Á định cư tại phương Tây, Giáo sư Désirée Baolian Qin từ Đại học Bang Michigan (Mỹ) đã chỉ ra 60%-70% người nhập cư thừa nhận rơi vào áp lực thích nghi văn hóa (acculturative stress) trong hai năm đầu. Cảm giác lo âu này phần lớn xuất phát từ sự sai lệch giữa kỳ vọng của gia đình và thực tế vận hành của hệ thống giáo dục bản địa.

Thay vì phòng thủ, hãy chủ động thích nghi

Bà Joke Otter van Zuijlen, Hiệu trưởng một trường mầm non quốc tế tại phường An Khánh, Hồ Chí Minh, người có 30 năm kinh nghiệm trong ngành giáo dục châu Âu, cho rằng căn nguyên của sự ngột ngạt này đến từ triết lý văn hóa cốt lõi.

Văn hóa Á Đông coi gia đình là trung tâm vũ trụ, đề cao sự gắn kết đa thế hệ. Một đứa trẻ lớn lên thường nhận được sự chăm bẵm tỉ mỉ từ ông bà, cha mẹ. Thói quen đút cháo, bế ẵm tận cửa lớp hay xót xa khi thấy con đi chân trần trên đất là biểu hiện của tình yêu thương mang tính bảo bọc. Ngược lại, phương Tây tôn thờ chủ nghĩa cá nhân. Trẻ em từ 18 tháng tuổi đã được rèn thói quen tự chủ sinh hoạt: Tự đi giày, tự đeo balo, tự xử lý thức ăn thô.

Ngoài ra, bối cảnh kinh tế cũng là yếu tố chi phối. Ở Việt Nam, các gia đình trung lưu dễ dàng tìm kiếm sự hỗ trợ từ bảo mẫu. Trong khi đó, tại các quốc gia như Hà Lan hay Bỉ, chi phí dịch vụ chăm sóc tại nhà vô cùng đắt đỏ. Hoàn cảnh buộc những đứa trẻ phải tự lập để thích nghi với nhịp sống bận rộn của cha mẹ.

Dẫu vậy, bà Joke Otter van Zuijlen cho rằng không có phương pháp nào ưu việt tuyệt đối. Nhận thức được sự khác biệt tất yếu này, nhiều phụ huynh Việt chọn cách chủ động chuẩn bị hành trang thay vì để con chịu cú sốc khi chuyển môi trường.

Chị Ngô Thị Bắc (40 tuổi, sống tại Melbourne, Australia) là một ví dụ. Nhiều lần chứng kiến những đứa trẻ hàng xóm vô tư chạy nhảy lấm lem bùn đất, vục tay vào vũng nước lạnh buốt trong khi con mình được bọc kín bằng nhiều lớp áo len, chị Bắc nhận ra mình cần thay đổi.

Để chuẩn bị cho con gái ba tuổi bước vào mẫu giáo bản địa, vợ chồng chị bắt đầu thả lỏng sự kiểm soát. Từ 11 tháng tuổi, bé được tự cầm thìa xúc ăn dù thức ăn vương vãi khắp sàn. Cuối tuần, thay vì giữ con trong nhà, chị đưa con ra các khu vui chơi công cộng.

"Tôi để con tập quen với đất cát, thời tiết và những va vấp nhỏ. Việc học qua trải nghiệm thực tế giúp con xây dựng sức đề kháng và sự tự tin, nhờ đó những ngày đầu đến trường trôi qua nhẹ nhàng hơn rất nhiều", chị Bắc đúc kết.

Lời khuyên từ các chuyên gia giáo dục là phụ huynh cần gạt bỏ tâm lý khép kín. Rào cản lớn nhất không nằm ở ngôn ngữ, mà ở tư duy phòng thủ. Khi giáo viên phương Tây đặt câu hỏi về đời sống gia đình, đó không phải là sự tò mò xoi mói, mà là nghiệp vụ để tìm kiếm mảnh ghép tâm lý của trẻ. Việc thẳng thắn chia sẻ văn hóa gốc sẽ giúp đôi bên tìm được tiếng nói chung.

"Nên để trẻ học cách đối mặt với những bất tiện nhỏ từ sớm, bởi đó chính là nền tảng của khả năng thích ứng linh hoạt trong một thế giới không ngừng biến đổi", bà Joke Otter van Zuijlen nói.

Tin Gốc: Vnexpress