Từ hôm nay 20.6, Nghị định 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của luật Thuế giá trị gia tăng có hiệu lực thi hành.
Có nhiều điểm mới mà người nộp thuế cần lưu ý. Thứ nhất, Nghị định 144/2026/NĐ-CP đã bổ sung khoản 3a vào sau khoản 3 điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định về đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng.
Theo đó, từ ngày 20.6, bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm người học, các dịch vụ bảo hiểm khác liên quan đến con người; bảo hiểm vật nuôi, bảo hiểm cây trồng, các dịch vụ bảo hiểm nông nghiệp khác; bảo hiểm tàu, thuyền, trang thiết bị và các dụng cụ cần thiết khác phục vụ trực tiếp đánh bắt thủy sản… thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng.
Ngoài ra, Nghị định 144/2026/NĐ-CP đã điều chỉnh quy định đối với sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản theo hướng: tiếp tục thực hiện chủ trương hạn chế xuất khẩu tài nguyên, khoáng sản thô; thay thế danh mục sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản tại các phụ lục kèm theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP bằng danh mục mới.
Trường hợp cần thiết, Bộ Công thương sẽ rà soát, đề xuất điều chỉnh danh mục để Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.
Nghị định 144/2026/NĐ-CP cũng bổ sung căn cứ xác định tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ bán ra.
Theo đó, tổng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra bao gồm: doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng; doanh thu của hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế giá trị gia tăng; giá trị gia tăng của hoạt động mua – bán, chế tác vàng, bạc, đá quý (trừ trường hợp giá trị gia tăng âm) và doanh thu của hàng hóa, dịch vụ thuộc diện Bộ Tài chính quy định cụ thể không thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định và luật Thuế giá trị gia tăng (nếu có).
Đối với các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, hoạt động chứng khoán và kinh doanh bảo hiểm, doanh thu được xác định theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
Đáng chú ý, Nghị định 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định về điều kiện khấu trừ thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp.
Cụ thể như sau: đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị hàng hóa, dịch vụ mua từ 5 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ bằng văn bản, hóa đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt của hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp để khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Trường hợp chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt do chưa đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng thì cơ sở kinh doanh vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng, cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng.
Trường hợp sau khi điều chỉnh, cơ sở kinh doanh có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh được kê khai, khấu trừ số thuế giá trị gia tăng đầu vào đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Trước đó, quy định tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP không có nội dung về trường hợp sau khi điều chỉnh nêu trên.
Giai đoạn cuối năm 2025, khá nhiều doanh nghiệp gặp khó trong thực tiễn triển khai, gửi kiến nghị tới cơ quan thuế các địa phương phản ánh vướng mắc.
Vấn đề chung mà doanh nghiệp gặp phải là đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, đến thời điểm thanh toán tiền mua hàng hóa, dịch vụ theo hợp đồng, doanh nghiệp vẫn không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt nên không đủ điều kiện được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Doanh nghiệp đã tiến hành kê khai điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng.
Tuy nhiên, sau thời hạn thanh toán ghi trong hợp đồng, dù doanh nghiệp có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, nhiều cơ quan thuế địa phương vẫn trả lời, doanh nghiệp không được kê khai khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào…
Thông tin từ Tổng công ty Dầu Việt Nam - CTCP (PVOil), từ khi tổ chức bán thí điểm ngày 1.8.2025 đến hết tháng 4.2026 đã có 558 cửa hàng trên tổng số gần 1.000 cửa hàng xăng dầu của PVOil đã kinh doanh E10, đạt trên 50%. Đến nay, PVOil cho biết đã hoàn tất công tác chuẩn bị và sẵn sàng triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 15.5 tới.
PVOil đã thực hiện chuyển đổi một phần hoặc toàn bộ hạ tầng phối trộn pha chế xăng E5 sang phối trộn pha chế xăng E10; đồng thời, thực hiện nâng cấp hệ thống, cơ cấu sắp xếp lại bồn bể, lắp đặt/đầu tư mới, đường ống công nghệ, hệ thống xuất/nhập để đáp ứng nhu cầu của hệ thống cũng như chia sẻ với các đầu mối khác nếu có nhu cầu.
Bên cạnh đó, PVOil đã chủ động đầu tư, hoàn thành nâng cấp sức chứa etanol tại các kho đầu nguồn để đảm nhận vai trò đầu mối nhập khẩu và là trung tâm phân phối etanol cho các cơ sở pha chế khác ở khu vực lân cận.
Hiện tại, toàn bộ các cơ sở pha chế xăng E10 của PVOil đều được thẩm định và cấp giấy phép bởi Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường Chất lượng quốc gia.
Còn Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cũng cho biết đã thực hiện kinh doanh xăng sinh học E10 trên hệ thống ngay trong tháng 4. "Với vị thế chủ đạo trên thị trường, Petrolimex đã chủ động chuẩn bị cơ sở vật chất kỹ thuật, tạo nguồn và thực hiện kinh doanh thí điểm từ tháng 8.2025 nhằm mang đến những giải pháp năng lượng bền vững", Petrolimex khẳng định.
Đến nay, Petrolimex cho biết đã hoàn thiện 7 cụm kho pha chế tiêu chuẩn và chuẩn hóa quy trình kỹ thuật tại hơn 2.800 cửa hàng bán lẻ trên cả nước, đáp ứng lộ trình thay thế xăng khoáng. Sau 8 tháng thí điểm thành công tại TP.HCM với sản lượng tăng 40%, theo Petrolimex, xăng E10 được đánh giá đảm bảo tính an toàn, tối ưu vận hành và nhận được sự tin tưởng từ người tiêu dùng.
Việc mở rộng kinh doanh xăng E10 ở các tỉnh, thành phố đang được Petrolimex tích cực triển khai. Ước tính, chỉ riêng ngày 30.4, đơn vị đã chuẩn bị 1.500 - 2.000m3 xăng E10 để phục vụ nhu cầu thị trường. Dự kiến đến 15.5, cơ bản hoàn tất việc đưa xăng E10 đến tất cả cửa hàng trong hệ thống. Ước tính việc chuyển đổi sang xăng E10 RON95 sẽ giúp giảm 10% lượng xăng khoáng tiêu thụ, giảm áp lực nhập khẩu và đóng góp trực tiếp vào mục tiêu giảm phát thải.
Theo Thông tư 50 của Bộ Công thương, từ ngày 1.6 năm nay, xăng không chì bắt buộc phải phối trộn thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc.
Ngày 28.5, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công thương) thông tin về kết quả làm việc với các sàn thương mại điện tử liên quan đến chính sách phí.
Theo Ủy ban Cạnh tranh, trong tháng 5, đơn vị này nhận nhiều phản ánh, thông tin liên quan đến việc một số nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh các mức phí cũ, hoặc áp dụng các chính sách phí mới, có thể ảnh hưởng đến chi phí vận hành chung của các nhà bán hàng, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến giá bán dành cho người tiêu dùng, cũng như môi trường cạnh tranh trong thương mại điện tử.
Ngay sau đó, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đã làm việc với một số người bán hàng trên Shopee và TikTok Shop để tìm hiểu, ghi nhận những bất cập, khó khăn khi đối mặt với việc điều chỉnh các loại phí cố định, phí xử lý giao dịch cũng như các loại phí dịch vụ mới phát sinh mà Shopee, TikTok Shop đã, hoặc dự kiến áp dụng trong tháng 5.
Đồng thời, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia gửi văn bản yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu và tổ chức làm việc với đại diện một số nền tảng số trung gian bán lẻ, trong đó có sàn thương mại điện tử Shopee nhằm làm rõ cơ sở xây dựng, lý do điều chỉnh, phương thức áp dụng cũng như tác động của các chính sách phí mới đối với người bán hàng, môi trường cạnh tranh.
Trong đó, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đặc biệt lưu ý đối với việc Shopee dự kiến áp dụng loại phí mới thông qua Chương trình Duy trì hiển thị từ nạp tiền tự động trích từ doanh thu đơn hàng, dự kiến triển khai từ ngày 29.5.
Trong chương trình này, Shopee dự kiến áp dụng vận hành theo cơ chế tự động trích một tỷ lệ nhất định từ doanh thu đơn hàng thành công của người bán để nạp vào tài khoản dịch vụ hiển thị trên nền tảng nhằm duy trì hoạt động quảng bá, hiển thị sản phẩm.
Mức duy trì hiển thị tiêu chuẩn được áp dụng ở mức 1% doanh thu đơn hàng thành công (chưa bao gồm thuế GTGT). Đồng thời, người bán có thể thiết lập mức linh hoạt từ 1 - 50% theo nhu cầu. Khoản tiền này được khấu trừ trực tiếp trước khi doanh thu được chuyển vào tài khoản của người bán.
Qua quá trình làm việc và rà soát thông tin, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia yêu cầu Shopee rà soát cơ sở áp dụng và các tác động có thể phát sinh của chương trình nêu trên đối với cộng đồng nhà bán hàng trên nền tảng.
Ngày 27.5, Công ty TNHH Shopee có báo cáo gửi Ủy ban Cạnh tranh quốc gia về kết quả rà soát và chủ động đề xuất hoãn triển khai chính sách phí mới thông qua Chương trình Duy trì hiển thị và sẽ gửi thông báo chính thức đến người bán hàng trong ngày 28.5.
Ủy ban Cạnh tranh quốc gia khẳng định, đối với việc điều chỉnh các loại phí đang được các nền tảng số trung gian bán lẻ áp dụng đối với người bán hàng, bao gồm phí cố định, phí xử lý giao dịch, phí hạ tầng và các loại phí dịch vụ khác, đơn vị này tiếp tục tăng cường công tác theo dõi, giám sát việc xây dựng, điều chỉnh và áp dụng chính sách phí trên thị trường.
Ngoài ra, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia cũng yêu cầu Shopee, TikTok Shop và các doanh nghiệp liên quan tiếp tục cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu và giải trình về cơ sở xây dựng, căn cứ điều chỉnh, phương thức áp dụng, cơ chế thu phí cũng như tính hợp lý, minh bạch và tác động của các chính sách phí này đối với hoạt động kinh doanh của nhà bán hàng, đảm bảo môi trường cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng.
Để hỗ trợ công tác giám sát thị trường, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia cũng đề nghị các nhà bán hàng, tổ chức, cá nhân có liên quan tiếp tục phối hợp cung cấp thông tin, tài liệu, phản ánh khách quan về tình hình thực tế phát sinh trong quá trình hoạt động trên các nền tảng số trung gian bán lẻ, đặc biệt đối với các nội dung liên quan đến việc điều chỉnh, áp dụng các loại phí và chính sách mới có khả năng tác động đến hoạt động kinh doanh, quyền lợi người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh.
Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đề nghị các nền tảng số trung gian bán lẻ khi điều chỉnh chính sách phí cần bảo đảm tính minh bạch, hợp lý, không tạo ra gánh nặng bất hợp lý cho nhà bán hàng, không làm méo mó cạnh tranh hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng.
Theo các thông báo kết luận thanh tra được ban hành cuối tháng 4/2026, dù các chi nhánh trên của KienlongBank duy trì hoạt động ổn định, kinh doanh có lãi và cơ bản chấp hành nhiều quy định pháp luật trong lĩnh vực ngân hàng, cơ quan thanh tra vẫn phát hiện một số tồn tại đáng chú ý liên quan đến công tác cho vay, kiểm soát rủi ro và xử lý nợ.
Theo Thông báo kết luận thanh tra số 17/TB-TTRA, Chánh Thanh tra NHNN Khu vực 13 đã ban hành Kết luận thanh tra số 13/KL-TTRA đối với KienlongBank Chi nhánh Đồng Tháp.
Cơ quan thanh tra cho biết, trong thời kỳ thanh tra, KienlongBank Đồng Tháp duy trì hoạt động ổn định, kinh doanh có lãi, các chỉ tiêu cơ bản như huy động vốn và cho vay đều tăng trưởng qua các năm. Công tác xử lý nợ xấu được thực hiện tương đối hiệu quả, góp phần kéo giảm tỷ lệ nợ xấu về mức an toàn theo khuyến cáo của NHNN.
Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, cơ quan thanh tra xác định hoạt động của chi nhánh vẫn phát sinh một số tồn tại, hạn chế và rủi ro liên quan đến điều kiện vay vốn; công tác thẩm định, xét duyệt cho vay; kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay; hồ sơ đề nghị bảo lãnh; thứ tự thu hồi gốc, lãi khoản vay quá hạn; phân loại nợ và cho vay ngoài địa bàn.
Theo kết luận, các tồn tại trên chủ yếu mang tính chủ quan, xuất phát từ việc chưa thực hiện đầy đủ quy định nội bộ và các quy định pháp luật liên quan.
Tại KienlongBank Chi nhánh Tây Ninh, kết luận thanh tra số 15/KL-TTRA ban hành ngày 29/4/2026 ghi nhận đơn vị đã thực hiện đúng định hướng tăng trưởng tín dụng do hội sở giao, đồng thời chấp hành quy định về phân loại tài sản có, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro.
Dù vậy, cơ quan thanh tra cũng chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế và rủi ro trong công tác cho vay và kiểm tra, giám sát sau cho vay.
Theo NHNN Khu vực 13, nguyên nhân xuất phát từ việc đơn vị chưa nghiêm túc chấp hành các quy định nội bộ cũng như quy định pháp luật trong hoạt động cho vay và hậu kiểm tín dụng.
Kết luận thanh tra xác định trách nhiệm trực tiếp thuộc về các cá nhân, bộ phận thực hiện nghiệp vụ, đồng thời thuộc trách nhiệm chung của Giám đốc KienlongBank Tây Ninh trong công tác quản lý, điều hành và kiểm soát.
Theo Thông báo kết luận thanh tra số 19/TB-TTRA, Chánh Thanh tra NHNN Khu vực 13 đã ban hành Kết luận thanh tra số 12/KL-TTRA đối với KienlongBank Chi nhánh Tiền Giang.
Kết luận cho biết, trong thời kỳ thanh tra, KienlongBank Tiền Giang duy trì hoạt động ổn định, kinh doanh có lãi, nguồn vốn huy động tăng trưởng qua các năm. Đơn vị cơ bản chấp hành quy định liên quan đến phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro và quan tâm đến công tác xử lý, thu hồi nợ xấu.
Tuy nhiên, cơ quan thanh tra xác định hoạt động cho vay của chi nhánh còn phát sinh một số tồn tại, hạn chế và rủi ro trong công tác thẩm định, xét duyệt cho vay; kiểm tra, giám sát vốn vay; xử lý các khoản nợ có vấn đề. Đồng thời, cơ quan thanh tra cũng lưu ý một số dấu hiệu tiềm ẩn rủi ro trong hoạt động của đơn vị.
Theo kết luận thanh tra, nguyên nhân xuất phát từ việc một số khách hàng chưa thực hiện đúng nguyên tắc vay vốn, đồng thời đơn vị còn chủ quan trong quá trình xét duyệt cho vay.
