Lời nhắn gửi hòa bình từ các thương bệnh binh

Văn Nguyên (24 tuổi, TP.HCM) đã ra trường khá lâu, vừa nhận được tin nhắn từ cô bạn học thời THPT lâu nay gần như không liên lạc. Cô mời dự đám cưới.

Nguyên cân nhắc việc tham dự. Sau nhiều năm không gặp và không liên lạc, anh băn khoăn liệu mối quan hệ cũ còn như ngày xưa hay không.

Một phần Nguyên muốn đi. Biết đâu đây là cơ hội để nối lại mối quan hệ, trò chuyện về những năm tháng học trò hay gặp lại bạn bè cũ. Nhưng một phần khác Nguyên lại e ngại bởi khoảng cách thời gian quá dài, đi dự có thể gượng gạo, không thoải mái.

Ánh Mi (27 tuổi, TP.HCM) từng được đồng nghiệp chưa đến mức thân mời đám cưới. Lúc đầu Mi băn khoăn vì chỉ quen biết ở mức xã giao, chưa từng tiếp xúc nhiều ngoài công việc. Tuy nhiên, cô quyết định tới.

Cô cho rằng với đồng nghiệp xã giao, nếu không quá khó khăn kinh tế gì thì đi tới chung vui, chúc phúc cho họ, chứ đừng nghĩ gì nhiều.

“Nhiều khi không thân nhưng đi rồi bạn cũng sẽ có ấn tượng hơn trong mắt họ, giúp tạo kết nối, xây dựng mối quan hệ, nên cứ thoải mái đi đừng giới hạn mình hay đóng cửa không giao du với xã hội”, Mi nói.

Còn Mai Quân (32 tuổi, TP.HCM) kể đồng nghiệp từng gửi thiệp mời cưới nhưng kiểu “cho có”. Họ mua ít đồ ăn lên công ty, mời mọi người vào ăn rồi mới đưa thiệp. Nhưng cô cùng nhóm không chơi cùng, nên không được mời vào luôn.

Ăn xong, mọi người ra ngoài, họ mới đưa thiệp cho nhóm cô. Tất cả đều không đi và cũng không gửi phong bì.

“Đồng nghiệp không thân thì nếu công ty tầm trung trở lên thì từ chối nhận thiệp. Còn không thân nhưng muốn đi hay gửi phong bì bao nhiêu thì tùy tâm”, Quân nói.

Hà Giang (26 tuổi, TP.HCM) kể bố cô đã đi dự rất nhiều đám cưới. Với kinh nghiệm của bố, cô cho rằng tiền mừng cưới là tiền tặng theo mức độ quan hệ, làm sao mình và người ta vẫn làm việc với nhau được.

“Nếu không thân thì với mức giá 500.000 đồng là được, đó là mức mà cả bạn và người ta thấy thoải mái. Chứ nếu tính để cho họ bù lỗ, lãi cưới thì thời nay khó lắm”, Giang nói.

Giang kể thêm, bố cô từng đi ăn đám cưới ở khách sạn có tiếng, sang trọng, nhưng vẫn chỉ mừng tiền vừa phải theo mức độ quan hệ, dù suất ăn tại đó có giá gần chục triệu đồng, nếu đi theo giá đó thì không nổi.

Nguyễn Lê (33 tuổi, TP.HCM) là giáo viên aerobic dạy nhiều học viên và có đồng nghiệp ở nhiều độ tuổi khác nhau. Vì thế cô thường nhận lời mời dự đám cưới của học viên hoặc con của họ.

“Chuyện tiền mừng đám cưới nên tính đến điều kiện kinh tế của từng gia đình và thời điểm khác nhau. Khả năng tài chính mỗi nhà không giống nhau, vì vậy không thể áp đặt một con số chung. Quan trọng vẫn là tấm lòng, còn mức tiền linh hoạt theo khả năng của từng người”, Lê nói.

Lê cho rằng nếu không đi tiệc mà chỉ gửi phong bì thì 500.000 đồng là được. Còn nếu có dự tiệc thì nên gửi 700.000 đồng - 800.000 đồng, vì giá một bàn cưới bây giờ chắc cũng khoảng 7 - 8 triệu đồng.

Nếu thân thì có thể mừng 1 triệu đồng hoặc hơn. Đồng nghiệp thân hay không thân cũng thường giữ một mức, nhiều khi còn không biết mình hay họ có còn gắn bó trong công việc không. Nếu tiệc ở nhà hàng hay tiệc ở nhà thì 500.000 đồng là ổn, còn mức thân thiết thực sự thì tùy tình cảm.

Nguồn: https://tuoitre.vn/tran-troc-vi-khong-than-chang-lien-lac-ma-van-nhan-duoc-thiep-moi-cuoi-20260330122815784.htm

Đúng 20h, Christopher, 35 tuổi, bắt xe ôm công nghệ đến ngã tư Pasteur - Võ Thị Sáu, phường Xuân Hòa. Cạnh cây xăng gần đó, bé Thanh Hiền, 9 tuổi, đã ngồi sẵn cùng sách vở mở trên bàn. Christopher trải tấm bạt nhỏ, bắt đầu lớp học kéo dài một tiếng rưỡi.

Anh viết từ vựng lên giấy, đọc chậm để học trò lặp lại. Hiền dò tay theo từng chữ, tập đánh vần. Sau khi học bảng chữ cái, Christopher lấy túi len đủ màu đặt lên bàn, viết chữ "snowman" (người tuyết) lên giấy. Cô bé nhìn dòng chữ vài giây rồi tự cắt len thành từng đoạn nhỏ, vo tròn và dán thành hình người tuyết.

Christopher chuyển đến TP HCM từ tháng 10 năm ngoái, sống tại phường Tân Sơn Hòa và làm giáo viên tiếng Anh. Hồi giữa tháng 4, một lần trên đường đi làm về, anh thấy Thanh Hiền đang học bài trên vỉa hè bằng ánh đèn hắt ra từ cây xăng, cạnh nơi mẹ bán vé số. Chàng trai người Anh xúc động khi nhìn thấy hình ảnh cô bé ham học, còn người mẹ cố gắng để con không phải bỏ học giữa cảnh mưu sinh chật vật.

Hôm sau, anh quay lại ngỏ lời dạy kèm tiếng Anh miễn phí và được gia đình đồng ý.

Lớp học duy trì bốn buổi mỗi tuần, từ 20h đến 21h30. Christopher tự trang bị bút, vở, sáp màu. Ngoài chữ cái và từ vựng cơ bản, anh dạy Hiền một số kỹ năng sống như cách thắt dây giày. Ngã tư luôn đông xe cộ. Tiếng động cơ cùng còi xe đôi khi át cả lời giảng nhưng Hiền vẫn cố gắng lắng nghe. "Tiếng ồn không làm cô bé xao nhãng và em tiếp thu kiến thức rất nhanh", anh nói. "Tôi tôn trọng em vì nhìn thấy một học trò có ý chí, không bao giờ than phiền".

Ngồi cạnh quan sát con gái, chị Mai Anh, 44 tuổi, thỉnh thoảng chỉnh lại dáng ngồi cho con. Người phụ nữ quê ở xã Thanh Oai, Hà Nội, vào Nam lập nghiệp cách đây 26 năm, kết hôn với người đàn ông quê Quảng Bình. Hai vợ chồng có ba con gái, con lớn đã lập gia đình, con thứ hai 16 tuổi mắc bệnh phải nghỉ học. Thanh Hiền là con út, đang học lớp 3. Chồng chạy xe ôm, còn chị Mai Anh bán vé số quanh công viên Lê Văn Tám.

Mỗi tối, từ 19h30, ba mẹ con mang bạt ra trước cây xăng bán hàng đến gần 23h. Doanh thu những ngày bán hết 300 tờ vé số mang về khoảng 250.000 đến 300.000 đồng, dùng để trả tiền trọ, ăn uống và lo việc học. "Vợ chồng tôi nhắc nhau không để con thất học", chị Mai Anh nói.

Chị nói Christopher luôn đến đúng giờ và giữ lịch dạy đều đặn. Kết thúc buổi học đầu tiên, anh dúi một khoản tiền nhỏ đưa cho chị nhưng người mẹ từ chối. "Con được học chữ miễn phí đã là điều gia đình rất quý nên tôi dứt khoát không nhận thêm", chị nói. Những ngày sau, chị thường mua cho Christopher chai nước lọc hoặc ly nước dừa, hoặc bánh dày.

Một nhân viên cây xăng trên đường Võ Thị Sáu, nơi mẹ con Mai Anh ngồi mỗi ngày, cho biết họ đã bán vé số tại khu vực này khoảng 5 năm. Mỗi tối, vào khoảng 19h30, ba mẹ con mang theo túi xách và xấp vé số rồi trải bạt ngồi bán hàng. Từ khi lớp học xuất hiện, nhiều khách đi đường dừng chờ đèn đỏ thường nán lại quan sát, có người mua vé số ủng hộ hoặc tặng tập sách cho Hiền. "Khi biết câu chuyện về lớp học miễn phí trên vỉa hè, nhiều người xúc động trước sự tử tế của anh ấy", nam nhân viên cây xăng nói.

Theo kế hoạch, cuối tháng 6, Christopher sẽ trở về Anh. Anh cho biết đang tăng tốc độ giảng bài để Hiền học được nhiều hơn. "Tôi không xem đây là việc làm từ thiện, mà là sự chia sẻ giữa những người bạn. Hy vọng cô bé sẽ tự tin hơn khi bước đi trên con đường của mình", anh nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Tuy vậy biện pháp cần thiết kế kỹ lưỡng dựa trên bằng chứng kèm các giải pháp thay thế đồng bộ. Bà chia sẻ:

- Úc đã thông qua luật cấm người dưới 16 tuổi lập tài khoản trên các nền tảng lớn gồm Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, Snapchat, Reddit và nhiều nền tảng khác, có hiệu lực từ ngày 10-12-2025.

Một số quốc gia khác cũng xem xét các quy định tương tự. Đây không phải phong trào dân túy mà là đáp lại bằng chứng khoa học ngày càng nhiều về tác hại của mạng xã hội với não bộ đang phát triển của trẻ vị thành niên.

* Như bối cảnh trên và có đề nghị nghiên cứu giải pháp hạn chế, thậm chí cấm trẻ dưới 16 tuổi tại Việt Nam dùng mạng xã hội, bà đánh giá thế nào?

- Kinh nghiệm từ Úc cho thấy vấn đề khá phức tạp. Chỉ 25% tin rằng lệnh cấm có hiệu quả, trong khi 67% cho rằng khó đạt được mục tiêu đề ra.

Thực tế là sau lệnh cấm, thanh thiếu niên dưới 16 tuổi ở Úc vẫn có thể truy cập một số nền tảng, trong khi một số khác cảm thấy bị cô lập hơn trong giao tiếp với bạn bè và nhiều phụ huynh bày tỏ thất vọng về tính hiệu quả của lệnh cấm.

Cấm không sai nhưng đó mới là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ.

Nếu cấm mà không có hạ tầng xác thực danh tính hiệu quả, không có không gian số thay thế cho trẻ và không có giáo dục số song hành thì lệnh cấm chỉ đẩy trẻ vào các không gian ẩn danh và kém an toàn hơn, thậm chí diễn đàn không được kiểm soát.

Tôi ủng hộ cần nghiên cứu hạn chế mạng xã hội đại trà đối với trẻ dưới 16 tuổi tại Việt Nam. Nhưng biện pháp cần được thiết kế kỹ lưỡng, dựa trên bằng chứng và đi kèm giải pháp thay thế đồng bộ.

* Nếu có lệnh cấm tại Việt Nam, bà cho rằng điều kiện cần và đủ là gì?

- Theo nghị định 147/2024, trẻ em dưới 16 tuổi không thể tự đăng ký tài khoản mạng xã hội, cha mẹ hoặc người giám hộ phải đăng ký bằng thông tin định danh của mình và chịu trách nhiệm giám sát toàn bộ nội dung trẻ truy cập, đăng tải, chia sẻ. Đây là nền tảng pháp lý cần thiết song lại phụ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng xuyên biên giới có tuân thủ hay không.

Chính phủ Úc đã phải mở điều tra và các nền tảng có thể bị phạt đến 50 triệu đô la Úc nếu không có biện pháp ngăn người dưới 16 tuổi tạo tài khoản, mức phạt buộc Meta, Google, ByteDance thay đổi hành vi.

Việt Nam chưa có cơ chế tương đương mà gánh nặng hiện đặt lên phụ huynh và nhà trường. Trách nhiệm này phải được chuyển về các nền tảng, những thực thể thu hàng tỉ đô la từ người dùng Việt Nam nhưng không chịu trách nhiệm tương xứng về tác hại gây ra.

Cần không gian số thay thế và chương trình giáo dục số bắt buộc. Nếu không có môi trường số được kiểm duyệt phù hợp lứa tuổi, trẻ sẽ tìm cách lách qua lệnh cấm hay tài khoản ẩn danh.

* Đã có đề xuất sớm nghiên cứu giải pháp thay thế mạng xã hội để trẻ em có thể tương tác an toàn, phù hợp mục tiêu xây dựng thế hệ công dân số trong kỷ nguyên mới…

- Cốt lõi không chỉ là trẻ đang dùng mạng xã hội gì mà là trẻ đang phát triển năng lực nhận thức và kỹ năng tư duy phê phán thế nào trong môi trường số.

Các nền tảng được thiết kế bởi các nhà khoa học hành vi hàng đầu thế giới để gây nghiện và trẻ em đang cạnh tranh với các thuật toán đó bằng não bộ chưa phát triển hoàn thiện là điều không cân sức.

Tôi đề xuất ba hướng thay thế. Thứ nhất, chuẩn hóa và đầu tư nền tảng học tập số quốc gia. Cần có chứng nhận quốc gia cho các hệ thống LMS (Learning Management System) phù hợp với trẻ, có tính năng bảo vệ quyền riêng tư, giới hạn nội dung và công khai thuật toán. Singapore và Hàn Quốc đã theo hướng này với kết quả đáng học hỏi.

Thứ hai, tích hợp giáo dục công dân số vào chương trình học. Không phải dạy kỹ năng dùng phần mềm mà dạy nhận diện thao túng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tư duy phê phán trước nội dung mạng và nhận thức tác hại của nghiện thiết bị số, là môn học có giáo trình và đánh giá chứ không phải hoạt động ngoại khóa.

Thứ ba, yêu cầu các nền tảng trong nước phát triển phiên bản dành cho trẻ em, khác với chỉ dán nhãn "dành cho thiếu nhi".

Cần có thuật toán đề xuất nội dung được kiểm soát độc lập, tích hợp việc giới hạn thời gian sử dụng vào kiến trúc hệ thống và không quảng cáo nhắm mục tiêu theo hành vi với người dùng dưới 18 tuổi.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ