Mỗi lần uống cà phê, tôi thường tìm những quán tự rang xay hoặc những thương hiệu có nguồn gốc hạt cà phê rõ ràng.
Ly cà phê thành phẩm thường có màu nâu cánh gián, không quá đen. Nếu là americano thì còn trong và loãng hơn, nhìn giống trà hơn là thứ nước đặc quánh nhiều người vẫn nghĩ về cà phê.
Nhưng bố tôi thì hoàn toàn ngược lại. Ông chỉ thích mua cà phê bột rang xay bán sẵn ngoài chợ hoặc ở những cửa hàng quen. Ly cà phê phải đen ngòm, sánh mịn, có lớp bọt nổi lên, mùi rất đậm. Nếu pha từ loại cà phê nguyên chất tôi mua, ông lại chê là nhạt, “không có lực”.
Mẹ tôi thì lại có sở thích khác. Bà thích cà phê sữa pha sẵn hòa tan, vị ngọt nhiều hơn vị đắng. Chỉ cần hòa với nước nóng là uống được.
Quan sát thêm bạn bè, người quen, tôi thấy rất nhiều người cũng thích những ly cà phê đen đặc như vậy. Có người còn cho rằng cà phê càng đen, càng sánh thì càng “chất”, càng tỉnh ngủ.
Trong khi đó, theo tìm hiểu, nhiều loại cà phê không hẳn chứa nhiều cà phê nguyên chất. Chúng có thể được rang rất đậm hoặc pha thêm bơ, caramel, phụ gia tạo màu, tạo độ sánh và hương liệu để tạo cảm giác “đậm vị”.
Nếu đúng như vậy, hàm lượng caffeine chưa chắc đã cao hơn những ly cà phê nguyên chất. Vậy tại sao rất nhiều người vẫn cảm thấy sảng khoái, tỉnh táo và đã hơn khi uống những ly cà phê ấy?
Tin Gốc: Vnexpress
Tôi không phải người làm bất động sản nhưng là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Dưới góc nhìn của tôi, giá nhà ở Việt Nam hiện nay đang cao một cách phi lý.
Tôi từng thử tự đặt cho mình một bài toán: Nếu có 6 tỷ đồng, thay vì lao vào mua nhà bằng mọi giá, tôi đem gửi tiết kiệm với lãi suất khoảng 6% một năm. Khi đó, mỗi tháng tôi sẽ có khoảng 30 triệu đồng tiền lãi, đều đặn, gần như "trọn đời", bất kể tôi sống đến 80, 90 tuổi hay lâu hơn nữa.
Với 30 triệu đó, nếu nhu cầu chỉ là để ở, tôi hoàn toàn có thể thuê một căn hộ studio khoảng 10 triệu một tháng. Phần còn lại, khoảng 20 triệu, tôi vẫn có thể chi tiêu thoải mái cho nhu cầu cá nhân, tiết kiệm, hoặc đầu tư thêm. Nếu là 10 tỷ, con số đó sẽ là khoảng 50 triệu mỗi tháng - một mức thu nhập mà không phải ai đi làm cũng dễ dàng đạt được.
Gia đình tôi hiện có ba căn nhà. Với nhiều người, đó là tài sản đáng mơ ước. Nhưng chính vì ở trong hoàn cảnh đó, tôi lại càng thấy rõ một điều: định giá bất động sản hiện tại đang bị đẩy lên quá cao so với giá trị thực của nó. Đã có những lúc tôi phải ngồi lại nói chuyện với bố mẹ, cố gắng phân tích một cách logic rằng không phải giá nhà cứ tăng mãi, và không phải lúc nào "giữ đất" cũng là quyết định đúng.
>> Chung cư 3 tỷ tăng giá lên 6 tỷ nhưng tôi không thấy lời
Điều khiến tôi lo hơn là nhiều người đang tin rằng bất động sản sẽ tăng mãi. Nhưng nếu nhìn rộng hơn một chút, tôi không nghĩ điều đó có thể kéo dài vô hạn. Chỉ cần nhìn về tương lai gần, dự tính đến khoảng năm 2036, Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn dân số già, khi khoảng 20% dân số trên 60 tuổi. Khi con người già đi, nhu cầu tiêu dùng thay đổi rất rõ. Người ta không còn chi nhiều cho ăn chơi, mua sắm, xe cộ hay đồ công nghệ. Thứ được ưu tiên nhất sẽ là sức khỏe.
Khi đó, chi tiêu giảm, tốc độ tăng trưởng kinh tế cũng khó giữ được như trước. Lạm phát có thể chậm lại, thậm chí không loại trừ khả năng giảm phát - điều từng xảy ra ở Nhật Bản. Và một thực tế khác: dân số không còn tăng mạnh như trước. Câu nói "người đẻ ra chứ đất không đẻ ra" sẽ không còn đúng trong bối cảnh người trẻ ít đi, trong khi nguồn cung nhà ở, đặc biệt là chung cư, ngày càng nhiều.
Khi nhu cầu giảm mà nguồn cung vẫn tăng, điều gì sẽ xảy ra với giá nhà? Tôi không dám khẳng định thị trường sẽ đi theo kịch bản nào. Nhưng tôi tin vào một nguyên tắc đơn giản: không có gì có thể tăng mãi mãi. Nhà đất cũng vậy, đến một lúc nào đó, giá bất động sản sẽ phải quay về gần với giá trị thực của nó.
Với tôi, câu chuyện ở đây không phải "nên mua nhà hay chỉ ở thuê?", mà là cần nhìn mọi thứ tỉnh táo hơn, thay vì bị cuốn theo tâm lý đám đông. Đôi khi, bài toán tài chính rất rõ ràng, chỉ là chúng ta không muốn nhìn thẳng vào nó. Và có lẽ, điều khó nhất không phải là kiếm tiền để mua nhà, mà là đủ bình tĩnh để không mua một thứ đang bị định giá quá cao.
Ng HoangÁp lực nộp phí 2,3 triệu mỗi tháng từ ngày tôi mua chung cư
'Tôi thấy mình thất bại vì 23 tuổi chưa mua nhà, sắm ôtô'
Món hời khi tôi liều mua chung cư 1,54 tỷ vùng ven Sài Gòn
Tôi không thể mua lại chung cư từng bán lỗ vì nay 'ngáo giá' 7 tỷ
Cú liều tay không mua chung cư Sài Gòn
Được mất khi trì hoãn mua nhà vì lãi suất vay 15%
Ngày nay, không khó để bắt gặp cảnh một hành khách trên phương tiện công cộng thản nhiên bật loa ngoài để "cày" TikTok với các bản nhạc EDM giật cục liên tục, hay một người khách tại quán cà phê vô tư mở video Youtube với âm lượng cực đại, hoặc một người nhà bệnh nhân bật loa ngoài nói chuyện oang oang trong hành lang bệnh viện.
Những người ấy, dù vô tình hay hữu ý, đều đang biến không gian chung thành phòng khách của riêng mình, bất chấp sự chịu đựng của những người xung quanh. Sau tiếng ồn từ karaoke và loa kéo, thì tiếng ồn phát ra từ những chiếc điện thoại cá nhân đã và đang trở thành một vấn nạn thực sự.
Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ, nơi chiếc điện thoại là vật bất ly thân. Nhưng dường như, cùng với sự tiện lợi của công nghệ, khái niệm về "không gian chung’", về "việc tránh làm phiền người khác" và về "phép lịch sự" lại có vẻ đang dần trở nên mờ nhạt.
Nhiều người có thể biện minh rằng: "Tôi có quyền dùng điện thoại". Đúng, không ai có thể tước đi quyền sử dụng thiết bị của bạn. Nhưng, quyền tự do cá nhân chỉ thực sự văn minh khi nó không xâm phạm đến không gian riêng tư, sự nghỉ ngơi và nhu cầu tĩnh lặng của người khác.
Khi bạn bật loa ngoài ở nơi công cộng, bạn không chỉ đang nghe một mình, mà bạn đang ép cả những người xung quanh - những người vốn không có nhu cầu nghe thứ bạn đang nghe - phải "thưởng thức" cùng bạn. Đó là sự chịu đựng bất đắc dĩ khi không gian vốn của chung lại bị chiếm dụng bởi sự ồn ào của một số ít người.
Đã có nhiều lần tôi tự hỏi: Tại sao một số người lại khó chấp nhận việc đeo tai nghe - một thiết bị nhỏ bé nhưng chứa đựng sự tử tế tối thiểu? Phải chăng sự tiện lợi cá nhân đã lấn át đi ý thức cộng đồng?
Để thay đổi thực trạng này, tôi cho rằng cần bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhưng quyết liệt:
Xây dựng "văn hóa tai nghe": Đây cần trở thành một quy tắc ứng xử cơ bản, giống như việc không chen lấn hay không xả rác. Mỗi người hãy tự giác sử dụng tai nghe khi xem video, nghe nhạc hay gọi điện ở nơi công cộng. Đó là biểu hiện của cư xử văn minh.
Sự chung tay của các cơ sở dịch vụ: Các quán cà phê, đơn vị vận tải công cộng hay các đơn vị cung cấp phòng chờ nên mạnh dạn đặt những tấm biển nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng rõ ràng: "Vui lòng sử dụng tai nghe", "Vui lòng giữ yên lặng" hoặc in rõ các lời nhắc nhở này trên vé hoặc menu.
Ngoài ra, có thể in poster hoặc chiếu các đoạn clip nhắc nhở về việc không làm ồn trên các màn hình công cộng như cách các hãng hàng không nhắc nhở về quy tắc an toàn đầu các chuyến bay.
Khi người dùng mua dịch vụ, họ đã chấp nhận quy tắc này. Nhân viên phục vụ khi nhắc nhở không còn là "người đi dạy đời", mà chỉ đơn thuần là "người thực thi nội quy". Điều này có thể bảo vệ nhân viên khỏi sự phản kháng của khách hàng.
Dù sao, đừng ngại nhắc nhở khách hàng ồn ào, vì chính những người khách văn minh khác sẽ ủng hộ bạn.
- Chia vùng: Tại các không gian công cộng nhất định, hãy chia thành các khu vực khác nhau: vùng Yên tĩnh (Quiet Zone) là vùng tập trung, yêu cầu tuyệt đối tai nghe và vùng Giao lưu (Social Zone) là vùng có thể thoải mái trò chuyện.
Khi một người chọn ngồi vào khu vực Yên tĩnh, họ đã tự ký một "hợp đồng ngầm" là họ sẽ tôn trọng không gian chung. Khi đó, nếu họ bật loa ngoài hoặc gây ồn ào, những người xung quanh có quyền nhắc nhở cực kỳ hợp lý dựa trên quy định của khu vực đó, không còn là sự can thiệp cá nhân có thể dẫn tới gây gổ nữa.
- Sự dũng cảm lên tiếng: Nếu chúng ta cứ im lặng chịu đựng, hành vi này sẽ trở thành bình thường mới. Một ánh mắt ngạc nhiên hoặc một lời nhắc nhở lịch sự: "Bạn có thể vặn nhỏ âm lượng được không?", đôi khi đã đủ để người kia giật mình nhận ra hành vi của họ đang gây phiền toái.
Tin Gốc: Vnexpress
Hai năm trước, tôi vay ngân hàng để mua căn nhà đầu tiên. Đến hiện tại, tôi còn nợ khoảng 1,5 tỷ đồng. Thời gian ưu đãi lãi suất cũng đã kết thúc, khoản vay giờ chuyển sang lãi thả nổi ở mức 10,5% một năm. Điều đó đồng nghĩa với mỗi tháng tôi phải trả hơn 13 triệu đồng tiền lãi - một áp lực tài chính không hề nhỏ.
Hiện, tôi có sẵn khoảng 400 triệu đồng tiền mặt và hơn một lượng vàng, trị giá khoảng 200 triệu. Thu nhập của gia đình tôi trung bình mỗi tháng khoảng 60–70 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí sinh hoạt, tiền ăn học của các con và khoản lãi ngân hàng phải trả, về cơ bản tôi vẫn đủ khả năng duy trì cuộc sống.
Tuy nhiên, tôi đang phân vân giữa các lựa chọn tài chính như sau:
Phương án đầu tiên, tôi sẽ dùng toàn bộ số tiền dư khoảng 600 triệu đồng (cả tiền mặt và vàng) để trả bớt nợ gốc cho ngân hàng, nhằm giảm áp lực tiền lãi hàng tháng. Khoản nợ lúc này sẽ chỉ còn 900 triệu đồng, tương đương mỗi tháng tôi còn phải trả lãi gần 8 triệu.
>> Tôi tiếc 400 triệu thuê nhà đất thay vì mua chung cư
Phương án thứ hai, tôi sẽ gửi tiết kiệm 400 triệu kia với lãi suất khoảng 7,8 % một năm. Sau đó, tôi sẽ chờ khi lãi suất giảm sẽ vay thêm 500-700 triệu để mua một mảnh đất vùng ven TP Thanh Hóa, giá khoảng 1-1,5 tỷ đồng. Tôi cho rằng, bất động sản khu vực này vẫn còn tiềm năng phát triển. Nếu thuận lợi, sau khoảng 2-3 năm, giá nhà đất tăng lên, tôi sẽ bán đi để trả dứt cả hai khoản nợ ngân hàng.
Phương án thứ ba là tôi sẽ dùng 400 triệu hiện có để trả nợ ngân hàng, và giữ lại một lượng vàng để tiếp tục tiết kiệm và đầu tư. Đến đầu năm sau, nếu tích lũy được khoảng 500 triệu, tôi sẽ mua một chiếc ôtô để phục vụ nhu cầu đi lại của gia đình. Còn khoản nợ 1,1 tỷ đồng tôi sẽ trả dần mỗi tháng hơn 9,6 triệu đồng.
Hiện tại, tôi vẫn chưa biết nên chọn hướng đi nào mới là tốt nhất? Liệu tôi có nên tập trung giảm bớt số nợ trong bối cảnh lãi suất thả nổi để bớt áp lực; hay nên ưu tiên chớp cơ hội đầu tư bất động sản để tăng giá trị tài sản; hay nên phục vụ nhu cầu, tăng chất lượng cuộc sống trước mắt của gia đình?
Tin Gốc: Vnexpress