Tôi sinh ra, lớn lên rồi là một cô giáo lành lặn. Thế nhưng, vào đầu năm thứ hai giảng dạy ở Trường THPT Tân Thành (xã Tân Thành A, khu vực huyện Tân Hồng cũ, tỉnh Đồng Tháp) tai nạn giao thông ập đến ngay trên đường tôi đi vận động học sinh ra lớp.
Những ngày đầu tỉnh dậy, tôi hụt hẫng tột cùng khi biết mình mất đi một bên chân. Từ một người đang trong tuổi thanh xuân, mang nhiều hoài bão và đang đầy nhiệt huyết với nghề, tôi bỗng chốc trở thành người khuyết tật.
Tôi còn phải đối mặt với sự phân biệt đối xử. Những lời miệt thị như “con nhỏ cụt giò” hay những sự so sánh thiếu tôn trọng “tao thà lấy Thị Nở chứ không lấy người mất chân như cô Tâm”… thực sự rất đau lòng. Tôi chỉ biết khóc, rồi lại tự nhủ phải mạnh mẽ để đi tiếp.
Tôi sốc, buồn cho số phận, nhưng rồi tôi chọn cách đối mặt để vượt lên chính mình, bắt đầu hành trình “đứng dậy” theo đúng nghĩa đen.
Để có thể đi lại, tôi tập làm quen với các dụng cụ hỗ trợ như nạng, chân giả… Lần đầu tiếp xúc với chiếc chân giả, mọi thứ không hề như tôi tưởng tượng. Để mang được chân, tôi phải quấn nhiều lớp băng thun, lồng phần mỏm cụt vào ổ mỏm cụt (socket) và dùng một sợi dây đai choàng qua người để giữ chân giả bám vào cơ thể.
Mang chân lâu ngày thường bị hầm nóng, bọng nước, vỡ ra đau rát. Mỗi bước đi khi ấy là mỗi lần tôi phải cắn răng, nén nước mắt. Nhưng tôi vẫn cố gắng để đứng lớp, để có thu nhập lo cho mẹ già đau yếu và cuộc sống của hai mẹ con.
Khó khăn chưa dừng lại ở đó. Những khi dây đeo đứt, bàn chân hư, vỏ bọc hỏng hay khớp gối có vấn đề, tôi lại phải khăn gói từ Cao Lãnh lên TP.HCM để chỉnh sửa. Có lần đi đường xa, trời nắng hầm làm chân tuột ra rơi xuống đường – một tình huống dở khóc dở cười, buồn tủi và đau đớn.
Mỗi lần sửa chữa hay thay thế bộ phận là một lần tôi lo lắng về kinh phí. Với đồng lương ít ỏi của nghề giáo, vừa lo cho mẹ già, tôi phải tằn tiện, chắt chiu từng đồng, có những khi không dám ăn, dám mặc.
Sau này, may mắn được nhà hảo tâm hỗ trợ loại chân giả sử dụng kỹ thuật hút chân không với silicon, việc lắp chân trở nên dễ dàng hơn. Từ khi có được chiếc chân giả tốt hơn, cuộc sống của tôi như bước sang một trang mới.
Tôi không chỉ có thể tự tin đứng trên bục giảng mà chân còn giúp tôi đi lại vững vàng hơn, giúp tôi có thể đi đến tận nhà những hoàn cảnh khó khăn, hay tham gia nhiều chuyến thiện nguyện nơi xa.
Tôi thử sức với những điều mà trước đây chưa dám nghĩ tới như tham gia chạy marathon 4 lần, chơi nhiều môn thể thao… Đặc biệt, tôi tham gia các hoạt động xã hội tích cực hơn và sáng lập học bổng dành cho học sinh khó khăn. Có đôi chân tốt, tôi có thể mang niềm tin và nghị lực lan tỏa đến nhiều người hơn nữa.
Nhưng chi phí cho chân giả tốt khá cao. Tôi thường trăn trở về nỗi khổ của những người khuyết tật như mình, thấy thật buồn cho ai không đủ tài chính, cũng không được tặng chân, thì cuộc sống chống nạng sẽ buồn và bất tiện đến mức nào.
Từ trải nghiệm của mình, tôi hiểu rằng dụng cụ hỗ trợ chính là “chìa khóa” đầu tiên để người khuyết tật tự tin hòa nhập. Với một người có công việc ổn định như tôi còn khá lo lắng về chi phí cho các thiết bị này thì thiết nghĩ các bạn đồng cảnh như tôi thậm chí những bạn có thu nhập thấp, chưa có việc làm thì thực sự đây là nỗi trăn trở rất lớn.
Dù Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách quan tâm, nhưng thực tế đa số người khuyết tật vẫn có cuộc sống khó khăn, kinh tế bấp bênh, nhiều người chưa có việc làm ổn định. Do đó, tôi xin có những đề xuất:
• Chính sách hỗ trợ dụng cụ trợ giúp và bảo trì định kỳ: Mong Nhà nước và các tổ chức xã hội quan tâm tạo quỹ hoặc đưa vào danh mục bảo hiểm y tế để chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí làm chân tay giả, xe lăn…
Đặc biệt ưu tiên cho người trong độ tuổi lao động và học tập. Một dụng cụ đạt chuẩn, chất lượng sẽ giúp người dùng đi lại tự nhiên, giảm thiểu đau đớn và ngăn ngừa các thương tật thứ phát về xương khớp. Những khen thưởng dành cho người khuyết tật tiêu biểu có thể kèm theo các gói hỗ trợ thiết thực này như một sự ghi nhận ý nghĩa.
• Xây dựng các trung tâm tư vấn và lắp đặt chuyên sâu: Để mỗi người khuyết tật đều được tiếp cận thiết bị phù hợp nhất với tình trạng thể chất và vận động của mình.
• Thay đổi tư duy về dụng cụ hỗ trợ: Mong mọi người nhìn nhận các thiết bị này không phải là “quà từ thiện”, mà là công cụ đầu tư để người khuyết tật có thể tự lập, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và tạo ra giá trị cho xã hội.
Chỉ khi có phương tiện tốt để bước đi, chúng tôi có thể tự tin hòa nhập, cống hiến cho cộng đồng và xã hội chúng ta sẽ thực sự đúng theo tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau.
Chiều 16/4, khoảng 50 người dân xã Cổ Đạm (huyện Nghi Xuân cũ) tập trung tại ruộng dưa của gia đình chị Phan Thị Mong, 43 tuổi, ở thôn Vân Thanh Bắc.
Là lao động chính trong nhà, chị Mong bị gãy chân trong tai nạn cách đây một tháng. Chị cho biết chồng đi dạy học, hai con còn nhỏ, gia đình neo người khiến mọi việc đồng áng bị đình trệ.
Ruộng dưa bở rộng 2.500 m2 của gia đình có sản lượng ước tính 10 tấn, đang vào độ chín. Theo bà Trương Tuyết, Chi hội trưởng Hội phụ nữ thôn Vân Thanh Bắc, đặc tính của dưa bở là khi chín vỏ sẽ nứt toác, ruột hỏng trong vài ngày nên phải hái đồng loạt khi quả ngả vàng. "Sợ bà con thiệt hại lớn, Hội Phụ nữ đã huy động hội viên ra đồng hỗ trợ", bà Tuyết nói.
Dưa sau khi hái được vận chuyển bằng xe máy có gắn rơ-moóc về nhà chị Mong, cách đó khoảng một km. Mỗi xe chở tối đa 70 kg. Dân làng phải huy động hàng chục chuyến xe kéo để đẩy nhanh tiến độ. Hết ngày 17/4, nhóm thu hoạch được 7 tấn.
Bà Trần Thị Hường, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Cổ Đạm, cho biết sau khi tập kết nông sản, hội đã đăng thông tin lên mạng xã hội để bán với giá 15.000 đồng một kg. 33 chi hội phụ nữ trong xã được giao làm đầu mối chốt đơn và phân công người đi giao. Nhiều người dân và doanh nghiệp địa phương đã đến mua ủng hộ.
Sau một ngày rưỡi, 7 tấn dưa bở được tiêu thụ hết. Ba tấn dưa còn lại ngoài ruộng sẽ tiếp tục được thu hoạch và bán trong những ngày tới.
"Sự chung tay của cộng đồng là cách chia sẻ thiết thực nhất với gia đình trong lúc hoạn nạn", bà Hường cho biết.
Đây không phải lần đầu chị Mong được cộng đồng hỗ trợ. Hồi tháng 3, khi chị nằm viện bó bột, người dân xã Cổ Đạm cũng giúp gia đình xuất chuồng 1.500 con gà giống đến kỳ bán.
"Nhờ bà con giúp đỡ kịp thời, gia đình mới vớt vát được kinh tế đợt này", chị Mong nói.
Đây là năm thứ 3 hai đơn vị phối hợp thực hiện chương trình "Chắp cánh ước mơ", tiếp nối hành trình đồng hành cùng học sinh, sinh viên vượt khó.
Tất cả bạn đọc, đặc biệt là học sinh, giáo viên tại các trường THCS, THPT, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên cùng sinh viên đều có thể tham gia chương trình với tư cách cá nhân hoặc tập thể.
Đối tượng được giới thiệu và xét chọn trao 100 suất học bổng là học sinh THCS và THPT, trong đó tỉ lệ phân bổ gồm 30% học sinh THCS và 70% học sinh THPT.
Bài viết giới thiệu nhân vật tham gia chương trình không quá 1.000 chữ, khuyến khích gửi kèm hình ảnh, video hoặc các tư liệu liên quan (nếu có). Hình thức bài đa dạng, có thể là bài báo, nhật ký, thư gửi tòa soạn, thiết kế đồ họa...
Ban tổ chức lưu ý, học sinh muốn tham gia nhận học bổng cần được bạn bè, thầy cô, người thân... viết bài hoặc giới thiệu. Riêng học sinh lớp 12 có thể tự đăng ký xét duyệt học bổng của Trường đại học Văn Hiến, Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn hoặc được bạn bè, thầy cô, người thân giới thiệu.
Thông qua chương trình, Trường đại học Văn Hiến tài trợ tổng kinh phí hơn 6,286 tỉ đồng.
Cụ thể, dự kiến trao 100 suất học bổng (4 triệu đồng/suất) cho học sinh THCS và THPT của TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Nai. Người giới thiệu có thể là thầy cô, bạn bè, người dân địa phương hoặc bạn đọc báo Tuổi Trẻ hiểu rõ hoàn cảnh học sinh.
Ban tổ chức kỳ vọng sẽ phát hiện được những tấm gương thật sự nỗ lực, được thầy yêu bạn quý, xứng đáng nhận học bổng.
Sẽ có 11 giải thưởng (trị giá 21 triệu đồng) được trao cho những bài viết hoặc người phát hiện đúng đối tượng, được chọn đăng trên các ấn phẩm của báo Tuổi Trẻ.
Trong đó, 1 giải nhất (4 triệu đồng), 2 giải nhì (3 triệu đồng/giải), 3 giải ba (2 triệu đồng/giải) và 5 giải khuyến khích (1 triệu đồng/giải).
Ban tổ chức sẽ trao giải thưởng bằng tiền mặt, giấy chứng nhận và tặng quà của chương trình cho các tác giả có bài viết hay, xúc động đi kèm clip về tấm gương vượt khó được phát hiện, giới thiệu. Đồng thời các tác giả này sẽ được mời dự lễ trao học bổng, giải thưởng của chương trình.
Hơn 6,2 tỉ đồng học bổng "Chắp cánh ước mơ" chờ học sinh, tân sinh viên vượt khó
Chương trình còn trao 120 suất học bổng cho thí sinh trúng tuyển vào Trường đại học Văn Hiến và Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn, với tổng kinh phí hơn 5,684 tỉ đồng.
Trường đại học Văn Hiến sẽ trao 60 học bổng cho tân sinh viên trúng tuyển vào trường. Cụ thể, 10 suất hỗ trợ học phí toàn khóa (140 triệu đồng/suất), 20 suất giảm 50% học phí (70 triệu đồng/suất) và 30 suất giảm 30% học phí (42 triệu đồng/suất).
Tương tự, có 60 học bổng dành cho tân sinh viên đỗ vào Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn. Trong đó, 10 suất 100% học phí toàn khóa (56 triệu đồng/suất), 20 suất giảm 50% học phí (26 triệu đồng/suất) và 30 suất giảm 30% học phí (16,8 triệu đồng/suất).
Để được xét học bổng, học sinh cần có học lực khá - giỏi trở lên, hạnh kiểm tốt các năm, tốt nghiệp THPT và trúng tuyển vào Trường đại học Văn Hiến hoặc Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn trong năm 2026.
Đặc biệt, các bạn có hoàn cảnh gia đình khó khăn hoặc là học sinh khuyết tật, mồ côi. Diện khác được xét khi có người thân (trụ cột gia đình) mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn lao động. Hoặc bản thân học sinh là con thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng có hoàn cảnh khó khăn và ý chí vươn lên.
Hiện nay, Pháp đang thúc đẩy lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 15 tuổi.
Phát biểu trong chuyến thăm Trung tâm Pháp ngữ quốc tế, Tổng thống Macron nhấn mạnh rằng việc lạm dụng màn hình và mạng xã hội đang "lấy đi thời gian phát triển bản thân" của giới trẻ, khiến các em ít vận động và dần xa rời thói quen đọc sách. Ông cho rằng cần xây dựng một "chương trình hành động tích cực", song song với các biện pháp hạn chế, để tạo ra những lựa chọn lành mạnh thay thế cho việc sử dụng các thiết bị số.
Tổng thống Macron chỉ ra tính hai mặt của công nghệ: vừa là công cụ hữu ích phục vụ học tập, vừa có thể trở thành "chất độc" nếu bị lạm dụng và gây nghiện.
Ông cảnh báo nguy cơ gia tăng tình trạng cô lập, mất tập trung và lệ thuộc vào các thiết bị điện tử trong thế hệ trẻ, đồng thời đề xuất mỗi tháng dành một ngày hoàn toàn ngắt kết nối để "học lại cách sống không phụ thuộc vào màn hình".
Cùng tham dự sự kiện, Bộ trưởng Giáo dục Edouard Geffray cho biết sẽ tiến hành tham vấn để triển khai sáng kiến này trong các cơ sở giáo dục từ đầu năm học mới vào tháng 9.
Theo ông, dù điện thoại di động đã bị cấm ở cấp trung học cơ sở và có thể sớm mở rộng lên trung học phổ thông, Chính phủ Pháp vẫn muốn tạo ra những khoảng thời gian chung để học sinh hạn chế sử dụng thiết bị số, từ đó lan tỏa thói quen này sang gia đình và đời sống xã hội.
Cùng ngày, Tổng thống Macron đã họp trực tuyến với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cùng lãnh đạo 12 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) trong đó có Đức, Áo, Tây Ban Nha và Ý, nhằm thúc đẩy các biện pháp hạn chế trẻ em tiếp cận mạng xã hội.
Theo Tổng thống Pháp, số quốc gia ủng hộ các biện pháp này đã tăng gấp đôi so với mùa thu 2025, cho thấy xu hướng siết chặt quản lý đang lan rộng tại châu Âu. Ông đồng thời kêu gọi EU sớm xem xét dự luật đã được Pháp thông báo hôm 9-4, qua đó tạo cơ sở để áp dụng lệnh cấm mạng xã hội đối với những người dưới 15 tuổi từ ngày 1-9.
