Một lon Coca-Cola hoặc Pepsi dung tích 330ml có giá hơn 6 USD tại Thụy Sĩ, bao thuốc lá gần 45 USD ở Australia hay chiếc iPhone 17 Pro có giá gần 2.600 USD tại Thổ Nhĩ Kỳ. Những con số tưởng như phi lý này đều xuất hiện trong báo cáo Mapping the World’s Prices 2026 của Viện Nghiên cứu Deutsche Bank, khảo sát chi phí sinh hoạt tại 69 thành phố trên toàn cầu.
Điều đáng chú ý là mức giá cao chưa hẳn đồng nghĩa với cuộc sống đắt đỏ. Đằng sau mỗi nhãn giá là câu chuyện về thu nhập, sức mạnh đồng nội tệ, chính sách thuế và cả chiến lược phát triển của từng quốc gia.
Đắt đỏ nhất thế giới nhưng người dân vẫn “dễ thở”
Zurich và Geneva tiếp tục nằm trong nhóm thành phố có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới. Một ly cappuccino tại Zurich có giá hơn 7 USD, chuyến taxi khoảng 5 km lên tới gần 32 USD, trong khi một bữa tối 3 món cho 2 người tại nhà hàng tầm trung có giá khoảng 149 USD. Ngay cả những mặt hàng phổ thông cũng không rẻ. Một chiếc quần jeans cơ bản tại Geneva có giá khoảng 141 USD, gần gấp đôi so với New York.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào mức giá, người ta rất dễ đi đến kết luận sai rằng Thụy Sĩ là nơi khó sống nhất. Theo Business Insider, đây lại là quốc gia có thu nhập thuộc nhóm cao nhất thế giới. Sau khi trừ thuế, tiền thuê nhà và các chi phí thiết yếu, một cặp vợ chồng thuê căn hộ 3 phòng ngủ tại Zurich vẫn có thể còn dư hơn 10.000 USD/tháng để chi tiêu và tiết kiệm.
Theo ông Jim Reid, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô của Deutsche Bank, mức giá cao tại Thụy Sĩ phản ánh sức mạnh bền vững của đồng franc Thụy Sĩ trong nhiều thập kỷ. Đồng tiền mạnh khiến hầu hết hàng hóa và dịch vụ quy đổi sang USD đều trở nên đắt đỏ, nhưng đồng thời cũng giúp người dân địa phương duy trì sức mua rất cao.
Vì sao cùng một chiếc iPhone nhưng có nơi đắt gấp đôi?
Một trong những ví dụ rõ nhất về sự chênh lệch giá là iPhone 17 Pro. Theo Deutsche Bank, tại Thổ Nhĩ Kỳ, mẫu điện thoại này có giá khoảng 2.592 USD, gần gấp đôi thị trường Mỹ. Theo báo cáo, sự chênh lệch lớn này chủ yếu phản ánh tác động của hệ thống thuế, chi phí nhập khẩu và sự mất giá kéo dài của đồng lira. Khi một sản phẩm được định giá dựa trên USD nhưng đồng nội tệ suy yếu, giá bán đến tay người tiêu dùng sẽ tăng mạnh.
Chính vì vậy, Deutsche Bank xem iPhone là một trong những thước đo hữu ích để so sánh tác động của tỷ giá và chính sách thuế giữa các nền kinh tế.
Thuế cũng là lý do khiến nhiều mặt hàng tiêu dùng có mức giá cao bất thường. Tại Sydney, một bao thuốc lá có giá hơn 44 USD do Australia áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt rất cao nhằm hạn chế hút thuốc. Tại Singapore, giá rượu vang cũng thuộc nhóm đắt nhất thế giới nhờ chính sách đánh thuế theo dung tích cồn.
Trong khi đó, tại Dubai, người dân phải trả gần 95 USD mỗi tháng cho gói Internet băng thông rộng tốc độ cao và khoảng 13,6 USD cho một chai bia nhập khẩu, phản ánh đặc thù thị trường và chính sách quản lý của từng quốc gia.
Không chỉ hàng hóa, chi phí dịch vụ thiết yếu cũng chịu ảnh hưởng từ các quyết sách kinh tế. Tại Berlin, hóa đơn điện, nước và sưởi ấm cho căn hộ khoảng 85m2 đã tăng lên khoảng 410 USD mỗi tháng, cao hơn gần 50% so với một thập kỷ trước, sau quá trình chuyển dịch cơ cấu năng lượng và chi phí đầu vào tăng cao.
Nhật Bản trở thành điểm đến dễ chịu hơn
Ở chiều ngược lại, Tokyo đang nổi lên như một trong những thành phố có chi phí hợp lý nhất trong nhóm các nền kinh tế phát triển. Đồng yên suy yếu trong nhiều năm khiến giá thuê nhà, ăn uống và mua sắm tại Nhật Bản trở nên hấp dẫn hơn đáng kể đối với du khách quốc tế.
Theo Deutsche Bank, giá thuê một căn hộ 3 phòng ngủ tại đây chỉ bằng chưa đến 1/3 so với New York, một suất ăn nhanh McDonald’s chỉ bằng 1/4 so với Tel Aviv, và đây cũng là nơi sở hữu mức giá mua iPhone rẻ nhất thế giới.
Sự thay đổi này phản ánh một xu hướng đáng chú ý, đó là bản đồ chi phí sinh hoạt toàn cầu đang dịch chuyển cùng với biến động của tỷ giá và dòng vốn quốc tế. Trong khi New York và San Francisco vẫn thuộc nhóm thành phố đắt đỏ nhất nước Mỹ, khoảng cách với nhiều trung tâm tài chính khác đã thu hẹp hơn trước.
Theo lý giải của chuyên gia Jim Reid, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Mỹ đang có dấu hiệu chậm lại. Nguyên nhân là các nhà đầu tư không còn muốn bỏ tất cả trứng vào một giỏ trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp.
Sự phân hóa về chi phí sinh hoạt toàn cầu cho thấy việc đánh giá độ đắt đỏ không chỉ dựa vào con số tuyệt đối của nhãn giá. Nó là sự giao thoa phức tạp giữa chính sách thuế, sức mạnh của đồng nội tệ và đặc biệt là cán cân thu nhập của người dân địa phương.
Đối với người tiêu dùng, đặc biệt là những người có kế hoạch du lịch, học tập, làm việc hoặc mua sắm xuyên biên giới, việc chỉ nhìn vào nhãn giá là chưa đủ. Thuế, tỷ giá, thu nhập và chi phí sinh hoạt mới là những yếu tố quyết định một nơi thực sự đắt đỏ hay chỉ “đắt trên giấy”.
10h ngày 19/6, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng miếng tại 144,3 - 147,3 triệu đồng, giảm 4,5 triệu đồng ở chiều mua vào và 4 triệu đồng chiều bán ra so với cuối ngày hôm qua.
Vàng nhẫn trơn tại SJC cũng giảm với biên độ tương ứng, về 144,2 - 147,2 triệu đồng một lượng. Mi Hồng hạ giá nhẫn trơn về 144,3 - 146 triệu đồng. Nhẫn trơn tại SJC và DOJI sáng nay giao dịch tại 144,3 - 147,3 triệu một lượng.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Giá kim loại quý trên thị trường quốc tế hiện xuống vùng 4.175 USD một ounce, quy đổi theo tỷ giá bán Vietcombank tương đương hơn 133 triệu đồng một lượng (chưa thuế, phí). Chênh lệch giữa giá vàng trong nước sáng nay lên mức 14,5 triệu đồng một lượng.
Thị trường chịu sức ép từ đồng đôla mạnh lên và tín hiệu thắt chặt tiền tệ của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed). Dù vậy, đà giảm không quá mạnh, do thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã kéo giá dầu thô xuống thấp, xoa dịu lo ngại lạm phát.
Với thị trường bạc, giá kim loại quý này giảm 1,8% trong 24 giờ qua xuống 64,4 USD một ounce. Trong nước, giá bạc miếng sáng nay được Phú Quý và DOJI mua bán quanh 2,44 - 2,52 triệu đồng một lượng, tức khoảng 65 - 67 triệu một kg. Sacombank - SBJ niêm yết giá bạc tại 2,47 - 2,55 triệu một lượng, tức gần 66 - 68 triệu một kg.
Thông tin trên được ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội nêu tại Hội nghị công bố quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư sáng 29/6.
Theo ông Thắng, từ đầu năm đến nay, kinh tế của Hà Nội khởi sắc trên hầu hết lĩnh vực như thu ngân sách, sản xuất công nghiệp, thương mại, du lịch, xuất khẩu và thu hút đầu tư.
"Đặc biệt, Hà Nội tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước, với nhiều dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực công nghệ cao, hạ tầng, đổi mới sáng tạo, logistics, y tế, giáo dục và dịch vụ chất lượng cao", Chủ tịch Hà Nội nói.
Ông thông tin nửa đầu năm, thành phố đã quyết định chủ trương đầu tư 138 dự án trong nước, với tổng vốn khoảng 3,6 triệu tỷ đồng. Đồng thời, Hà Nội thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ước đạt 3,2 tỷ USD - tiếp tục nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước.
Sáng nay, Hà Nội công bố 276 dự án kêu gọi đầu tư trên các lĩnh vực trọng điểm. Thành phố cũng trao quyết định chủ trương, giấy chứng nhận đăng ký và ký biên bản hợp tác ghi nhớ (MOU) với loạt doanh nghiệp, tập đoàn lớn Việt Nam và quốc tế.
Ông Vũ Đại Thắng chia sẻ Hà Nội mong muốn đồng hành với những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn, năng lực quản trị hiện đại để cùng xây dựng không gian phát triển mới, những ngành kinh tế và động lực tăng trưởng mới.
Chủ tịch Hà Nội khẳng định thành phố tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư theo hướng công khai, minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao. "Những gì Luật Thủ đô đã trao quyền, thành phố sẽ chủ động quyết định, giải quyết và chịu trách nhiệm, không để doanh nghiệp phải chờ đợi", ông Thắng cho hay.
Với các dự án trọng điểm, theo ông, thành phố sẽ phân công rõ đầu mối theo dõi, đôn đốc và trực tiếp tháo gỡ các khó khăn trong suốt quá trình triển khai. Hà Nội kiên trì phương châm điều hành "6 rõ" - rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ hiệu quả.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Hà Nội tập trung ưu tiên các dự án chiến lược kết cấu hạ tầng giao thông, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo... cũng như cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh. Ông mong muốn nhà đầu tư tiếp tục đặt niềm tin vào Việt Nam và Hà Nội trên tinh thần hợp tác lâu dài, đầu tư có trách nhiệm, thượng tôn pháp luật.
"Quốc hội sẽ đồng hành, lắng nghe thực tiễn từ Hà Nội để tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng ổn định, minh bạch, dễ thực hiện để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển lâu dài tại Việt Nam", Chủ tịch Quốc hội nói.
Theo ông, một nền chính trị ổn định, nền kinh tế đang đổi mới mạnh mẽ, hệ thống pháp luật không ngừng được hoàn thiện cùng một thủ đô có tầm nhìn phát triển 100 năm và khung thể chế đặc thù chính là nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành thành phố kết nối toàn cầu, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính có sức cạnh tranh trong khu vực.
Phó chủ tịch toàn cầu Tập đoàn Nvidia Steven Truong cũng tin tưởng Hà Nội sẽ có khả năng trở thành một trung tâm, cực tăng trưởng phát triển về AI. Theo Steven Truong, Nvidia sẽ xây dựng trung tâm nghiên cứu phát triển tại Hà Nội thành "một trung tâm kỹ thuật AI đẳng cấp thế giới".
"Việt Nam sẽ trở thành một trung tâm AI, một quốc gia tiên tiến về AI và Hà Nội sẽ là một trong những cực tăng trưởng, đóng góp vào quá trình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Việt Nam cũng như tại khu vực Đông Nam Á", lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ nói.
Tại tọa đàm tiết kiệm điện mùa cao điểm ngày 22/6, ông Ngô Sơn Hải, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cho biết mỗi năm hệ thống điện quốc gia cần bổ sung khoảng 4.000-5.000 MW công suất mới để đáp ứng nhu cầu sử dụng.
Ông cho biết để đưa vào vận hành một dự án điện khí hóa lỏng (LNG) hoặc điện gió ngoài khơi quy mô 1.000 MW thường mất 3-4 năm chuẩn bị và xây dựng. Trong khi đó, nếu toàn hệ thống tiết kiệm được khoảng 2% điện năng tiêu thụ thì hiệu quả mang lại tương đương giảm nhu cầu đầu tư khoảng 1.000 MW công suất nguồn mới.
"Tiết kiệm điện là giải pháp nhanh chóng, hiệu quả và ít tốn kém hơn rất nhiều so với đầu tư nguồn điện mới", ông Hải nói.
Theo lãnh đạo EVN, mỗi kWh điện tiết kiệm được giúp người dân, doanh nghiệp giảm hóa đơn tiền điện, đồng thời góp phần giảm chi phí chung của toàn xã hội. Bởi khi nhu cầu điện tăng cao, hệ thống phải huy động thêm các nguồn điện có giá thành cao hơn để đáp ứng. Việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả sẽ giúp hạn chế huy động các nguồn điện đắt đỏ này, qua đó giảm chi phí vận hành toàn hệ thống.
Cùng quan điểm, ông Hà Đăng Sơn, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh, cho biết nhiều tổ chức quốc tế, trong đó có Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), coi tiết kiệm điện là "nguồn điện đầu tiên" (first fuel) bởi đây là giải pháp có chi phí thấp nhất để tăng khả năng đáp ứng nhu cầu năng lượng.
Theo ông Sơn, nhận thức về tiết kiệm điện tại khối doanh nghiệp đã cải thiện đáng kể do gắn trực tiếp với lợi nhuận và chi phí sản xuất. Tuy nhiên, ở khu vực dân cư - nhóm chiếm khoảng 30% tổng nhu cầu điện - ý thức sử dụng điện hiệu quả vẫn còn nhiều hạn chế.
Theo Chỉ thị 10 về tăng cường tiết kiệm điện giai đoạn 2026-2030, cả nước phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng tiêu thụ trong năm 2026, đồng thời giảm ít nhất 3.000 MW công suất phụ tải đỉnh thông qua các chương trình quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ tải.
Yêu cầu tiết kiệm năng lượng đặt ra trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện có xu hướng tăng nhanh. Đợt nắng nóng cuối tháng 5 đã đẩy công suất tiêu thụ điện cao nhất lên gần 58.000MW, tăng 5,6% so với kỷ lục năm 2025, trong khi sản lượng điện có ngày vượt 1 tỷ kWh. Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện dự kiến tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới.
Theo đại diện Bộ Công Thương, một trong những rủi ro lớn nhất hiện nay là các bất ổn địa chính trị tác động trực tiếp tới chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
"Khi chuỗi cung ứng bị đứt gãy, chi phí năng lượng có thể tăng 15-20%, thậm chí cao hơn", ông Dũng nói. Ông dẫn chứng trong giai đoạn căng thẳng tại eo biển Hormuz, giá dầu từng tăng từ khoảng 50-60 USD lên trên 100 USD một thùng, tạo áp lực lớn tới hoạt động sản xuất kinh doanh và toàn bộ nền kinh tế.
Việt Nam còn đối mặt áp lực từ các yêu cầu giảm phát thải ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu lớn. Theo ông Dũng, các cơ chế như Thuế biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu hay Thỏa thuận xanh châu Âu (Green Deal) đang buộc hệ thống điện phải giảm dần hệ số phát thải carbon, qua đó đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến khó lường, việc dự báo và vận hành hệ thống điện trở nên phức tạp hơn.
Chưa kể, theo lãnh đạo Bộ Công Thương, tiến độ đầu tư các dự án nguồn và lưới điện cũng chịu áp lực từ thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và các vướng mắc trong triển khai.
Trước những thách thức này, ông Dũng cho rằng sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là một trong những trụ cột bảo đảm an ninh năng lượng, bên cạnh phát triển các nguồn than, dầu khí và năng lượng tái tạo.
Bộ Công Thương cũng đang nghiên cứu các giải pháp tài chính hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, nâng hiệu quả sử dụng năng lượng. Theo ông Dũng, cơ quan này sẽ phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng Quỹ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả nhằm tạo thêm nguồn lực cho quá trình chuyển đổi xanh.
