Nhận định được các chuyên gia nêu tại “Diễn đàn Nông nghiệp 2026: Kiến tạo không gian phát triển và động lực tăng trưởng mới cho nông nghiệp Việt Nam” do VCCI và Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức tại TP HCM chiều 16/7.
Ông Trần Ngọc Liêm, Phó tổng thư ký, Giám đốc Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại khu vực TP HCM, dẫn số liệu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết hiện có hơn 50.000 doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp.
Tổng cộng chỉ 1-2% trong gần một triệu doanh nghiệp Việt Nam đang tham gia vào lĩnh vực nông lâm ngư nghiệp. “Đây là con số khiêm tốn dù nông nghiệp luôn là ngành kinh tế có vai trò “trụ đỡ'”, ông nhận định.
Việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật chưa rộng rãi. Cả nước có dưới 300 doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tức chưa tới 3%. Số lượng được công nhận là “doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao” chưa đầy 50.
Bà Lê Thị Ánh Tuyết, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Đồng Nai, dẫn chứng địa phương quy tụ trên 300 doanh nghiệp nông nghiệp có ứng dụng công nghệ cao nhưng chưa có đơn vị được nhà nước công nhận.
Về quy mô, TS Phạm Viết Thuận, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM, cho biết hầu hết các doanh nghiệp dẫn đầu trong hoạt động thu mua, xuất khẩu nông nghiệp là công ty nước ngoài. “Do đó, cần thêm những tập đoàn nội địa đủ lớn để giữ vai trò này trong tương lai”, ông nói.
Chuyên gia chỉ ra loạt nguyên nhân doanh nghiệp nông nghiệp chưa nhiều và chưa mạnh. Ông Ngô Xuân Chinh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp, lý giải doanh nghiệp lớn đầu tư còn ít, do gặp khó về đất và vốn. “Có doanh nghiệp đủ khả năng đầu tư trồng hàng nghìn ha chuối xuất khẩu mà không có đất”, ông kể.
Theo ông Nguyễn Hoàng Anh, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc công ty Đầu tư thủy sản Nam Miền Trung, tích tụ ruộng đất là giấc mơ của các doanh nghiệp trong ngành nhưng khó thành. “Sang Lào tìm hiểu, chúng tôi biết muốn thuê hàng chục nghìn ha cũng có nhưng ở Việt Nam giờ tìm 1.000 ha canh tác rất khó”, ông kể.
TS Phạm Viết Thuận nhận định Luật Đất đai đã mở đường cho tích tụ ruộng đất, nhưng thực tế triển khai còn trở ngại. Doanh nghiệp muốn phát triển mô hình nông nghiệp trên đất lúa đang đối mặt với quy trình đăng ký phức tạp tại cấp xã.
Ông Ngô Xuân Chinh đề xuất mô hình thành lập ngân hàng đất đai, nơi nhà nước đứng ra thuê đất, tích tụ lại rồi cho doanh nghiệp thuê.
Song song là bài toán tiếp cận vốn. Đầu tư vào nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 11% tổng dư nợ tín dụng, thấp hơn nhiều so với lĩnh vực bất động sản. Nguyên nhân chủ yếu do thiếu tài sản đảm bảo và các rào cản trong tiếp cận vốn.
TS Phạm Viết Thuận chỉ ra bất hợp lý trong cách định giá tài sản của ngân hàng. Hiện đất nông nghiệp tại TP HCM được ấn định giá khoảng 450.000 đồng mỗi m² và hệ thống hạ tầng trên đó như chuồng trại thường bị ngân hàng xem là “tiêu sản” và ép giá khi định giá tài sản thế chấp.
“Hệ quả là một trang trại quy mô 14 ha với hệ thống chăn nuôi heo hiện đại cũng chỉ có thể vay được khoảng 2 tỷ đồng”, ông Thuận kể. Vì vậy, chuyên gia cho rằng cần có cơ chế bảo lãnh của nhà nước để nhà băng mạnh dạn chuyển đổi cho vay từ tài sản thế chấp truyền thống sang cho vay theo dòng tiền và chuỗi giá trị.
Theo ông Trần Ngọc Liêm, cần thêm các gói tín dụng ưu đãi để người làm nông nghiệp có vốn đầu tư vào vùng nguyên liệu. Đặc biệt, khuyến khích mô hình hợp tác công tư (PPP), nhằm tăng liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nông dân.
Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Đồng Nai Lê Thị Ánh Tuyết, cho biết việc khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp đã có Nghị định 57, nhưng áp dụng vào thực tiễn còn ít đơn vị nhận được hỗ trợ.
“Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang có rà soát để điều chỉnh, hy vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn thời gian tới”, bà cho biết.
Ngoài đất và vốn, doanh nghiệp muốn đầu tư vào nông nghiệp cũng gặp trở ngại về hạ tầng logisitcs yếu kém tại các vùng sâu, vùng xa, khiến chi phí vận tải đội lên cao. Lực lượng lao động của ngành này cũng ngày càng khan hiếm.
TS. Trần Đình Lý, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm TP HCM, cho biết lao động trực tiếp ngày càng già hóa do người trẻ có xu hướng dịch chuyển sang khu vực công nghiệp và dịch vụ tại các đô thị lớn. “Nông nghiệp thiếu hụt nghiêm trọng lực lượng kế thừa có tri thức”, ông nói.
Theo ông, cần mở rộng cơ chế đặt hàng đào tạo từ các địa phương và doanh nghiệp với trường đại học. Khuyến khích doanh nghiệp lập các quỹ học bổng, quỹ thực tập và đồng đầu tư cho nhân lực. Cùng với đó, cần cơ chế thu hút chuyên gia, nhà khoa học và kiều bào tham gia đào tạo, phát triển nông nghiệp vùng.
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vượt 70 tỷ USD. Nửa đầu 2025, xuất khẩu nhóm ngành này tiếp tục tăng 6%, đạt 35,88 tỷ USD. Chính phủ đang đặt mục tiêu kim ngạch cán mốc 100 tỷ USD vào 2027.
Xuất khẩu tăng trưởng nhưng đóng góp của nông nghiệp ngày càng thu hẹp. TS Thuận chỉ ra tỷ trọng trong tổng thu nhập quốc nội giảm từ 12,34% vào 2024 còn 11,2% năm 2025 và dự kiến về khoảng 10,38% năm nay. Theo ông, để đảo ngược xu hướng, cần cấp thiết kiến tạo một không gian phát triển mới dựa trên tư duy kinh tế nông nghiệp thay vì tư duy sản lượng thuần túy.
Hai đô thị là Buôn Ma Thuột và Tuy Hòa là xương sống kết nối trong quy hoạch, xúc tiến đầu tư của tỉnh Đắk Lắk - Ảnh: TRUNG TÂN
Ngày 27-6, tại Tuy Hòa, UBND tỉnh Đắk Lắk tổ chức hội nghị công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và xúc tiến đầu tư.
Đến dự hội nghị có Đại tướng Phan Văn Giang - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; ông Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cùng hơn 1.000 đại biểu, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Sự kiện đánh dấu bước chuyển quan trọng trong định hướng phát triển của Đắk Lắk, mở rộng không gian và thu hút dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực trọng điểm.
Điểm nhấn là công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh 2021 - 2030, tầm nhìn 2050, mở không gian phát triển mới sau điều chỉnh địa giới, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Công Thái, quy hoạch mới định hướng Đắk Lắk trở thành cực tăng trưởng vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, với trụ cột nông nghiệp, chế biến, năng lượng tái tạo, logistics, kinh tế biển, du lịch và chuyển đổi số.
Tại hội nghị, tỉnh trao và ký kết 147 dự án trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng, khu công nghiệp, đô thị, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, thương mại - dịch vụ, du lịch; đồng thời công bố danh mục kêu gọi đầu tư và dự án sắp triển khai.
Ở các phiên thảo luận, doanh nghiệp và chuyên gia kiến nghị cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục, phát triển hạ tầng logistics, cơ chế ưu đãi và nâng cao chất lượng nhân lực.
Đại diện các tập đoàn như Trung Nguyên, Vingroup, Hòa Phát… cho rằng Đắk Lắk có nhiều tiềm năng, nhất là năng lượng tái tạo và chuỗi giá trị nông sản.
Ông Nguyễn Quốc Tuấn - Phó tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup - cho biết tỉnh Đắk Lắk có nhiều lợi thế phát triển năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh và thực hiện cam kết giảm phát thải. "Doanh nghiệp cam kết tiếp tục đồng hành trong phát triển các dự án năng lượng và mở rộng hợp tác đầu tư", ông nói.
Trong khuôn khổ hội nghị, tỉnh cũng ký các thỏa thuận về xúc tiến đầu tư, chuyển đổi số, đô thị thông minh và phân phối sản phẩm ra thị trường quốc tế.
Ghi nhận mong mỏi của nhà đầu tư, lãnh đạo tỉnh cam kết mở "luồng xanh" 35 ngày cho các dự án trọng điểm. Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy cho biết quy hoạch mới mở không gian kết nối cao nguyên - duyên hải, lấy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh làm động lực.
Không gian phát triển chia ba trụ cột: phía tây nông nghiệp công nghệ cao, chế biến, năng lượng tái tạo; phía đông kinh tế biển với Vũng Rô - Bãi Gốc, Khu kinh tế Nam Phú Yên; cùng không gian liên kết vùng hình thành chuỗi sản xuất - chế biến - xuất khẩu. Hạ tầng cao tốc, sân bay, cảng biển là động lực mới.
Ông nhấn mạnh quy hoạch phải được thực thi bằng hành động; tỉnh cam kết cải cách hành chính, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời đưa ra 5 cam kết với nhà đầu tư và cơ chế "luồng xanh" 35 ngày kèm tổ công tác tháo gỡ vướng mắc.
Nông nghiệp công nghệ cao và đánh bắt thủy hải sản bền vững là hai mục tiêu mũi nhọn của tỉnh Đắk Lắk - Ảnh: MINH PHƯƠNG
Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lương Nguyễn Minh Triết khẳng định quy hoạch chỉ có ý nghĩa khi được triển khai thực chất, tỉnh sẽ đẩy nhanh các dự án đã ký kết và đồng hành cùng doanh nghiệp. "Thành công của nhà đầu tư là thành công của địa phương", ông khẳng định.
Phát biểu tại hội nghị, Phó thủ tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và quyết tâm chính trị của Đắk Lắk trong khai thác tiềm năng, tạo động lực tăng trưởng mới.
Ông đề nghị địa phương bám sát các nghị quyết Trung ương giai đoạn 2026 - 2030, lựa chọn đúng dự án trọng điểm, có sức lan tỏa, tránh dàn trải.
"Quan trọng nhất là phải chuyển hóa lợi thế thành động lực tăng trưởng thực chất, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng và nguồn nhân lực, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế", Phó thủ tướng chỉ đạo.
Ông nhấn mạnh cần cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, rút ngắn thủ tục, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo; ưu tiên phát triển các ngành trụ cột như nông nghiệp công nghệ cao, chế biến, logistics, du lịch, năng lượng tái tạo, kinh tế biển và kinh tế số. "Các bộ, ngành tiếp tục đồng hành cùng địa phương để nhà đầu tư sớm hiện thực hóa cam kết bằng dự án cụ thể", ông nói.
Ghi nhận tại tài liệu báo cáo của Ban kiểm soát Vietnam Airlines, năm 2025, hãng hàng không Pacific Airlines ước đạt doanh thu hơn 453 tỷ đồng. Chi phí hoạt động của công ty khoảng 1.018 tỷ đồng, trong đó vận tải hàng không chiếm gần 41% (417,5 tỷ). Phần còn lại là các khoản lãi phạt chậm trả, tiền thuê tàu…
Khấu trừ chi phí, Pacific Airlines lỗ hơn 565 tỷ đồng. Tính đến hết 31/12/2025, công ty con của Vietnam Airlines lỗ lũy kế 10.675 tỷ đồng, liên tục thua lỗ khiến vốn chủ sở hữu đã âm 6.604 tỷ đồng.
Cùng với đó, nợ phải trả quá hạn của Pacific Airlines gần 4.528 tỷ đồng. Theo ban kiểm soát, việc này có thể khiến hãng bị chủ tàu, chủ nợ khởi kiện và áp dụng các biện pháp thu hồi nợ, cũng như phát sinh rủi ro pháp lý, nghĩa vụ tài chính.
Vietnam Airlines sở hữu 98,84% vốn điều lệ tại hãng bay này. Công ty mẹ của hãng hàng không quốc gia đã trích lập 100% giá trị đầu tư tại Pacific Airlines là 633 tỷ đồng. Hãng cũng đang xây dựng phương án chuyển nhượng toàn bộ phần vốn tại Pacific Airlines.
Pacific Airlines hoạt động như một hãng hàng không chi phí thấp thuộc hệ thống Vietnam Airlines. Hãng tập trung khai thác các chặng bay nội địa với mức giá tiết kiệm, cung cấp dịch vụ cơ bản (chỗ ngồi, hành lý xách tay) để tối ưu ngân sách cho hành khách.
Giai đoạn 2020-2023, Pacific Airlines liên tục lỗ nghìn tỷ đồng. Năm 2024, hãng bay chi phí thấp bất ngờ báo lãi hơn 2.500 tỷ đồng, nguyên nhân nhờ đàm phán và trả hết tàu bay cho các bên cho thuê, được xóa nợ tiền thuê tàu và lãi phạt chậm trả khoảng 4.284 tỷ.
Từ đó đến nay, Pacific Airlines thuê lại tàu bay của Vietnam Airlines để duy trì hoạt động khai thác. Năm ngoái, Pacific Airlines sử dụng bình quân 2,6 tàu từ hợp đồng hợp tác khai thác chuyến bay với công ty mẹ.
Trước đó vào ngày 2-4, Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) công bố danh sách chứng khoán không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ (margin) quý 2-2026. Đáng chú ý, cổ phiếu NVL của Novaland đã không còn xuất hiện trong danh sách này.
Trước đó, lần gần nhất mã này bị cắt margin là do chậm nộp báo cáo tài chính soát xét bán niên 2024, và sau đó vẫn chưa khắc phục được tình trạng này do lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ trên các báo cáo tài chính hợp nhất soát xét/kiểm toán từ bán niên 2024 đến bán niên 2025 vẫn ở mức lỗ. Tuy nhiên với kết quả lợi nhuận dương trên báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025 vừa công bố, cổ phiếu NVL đã được cấp margin trở lại.
Cụ thể, năm 2025, tổng doanh thu thuần hợp nhất từ bán hàng và cung cấp dịch vụ của Novaland đạt 6.966 tỉ đồng.
Lợi nhuận hợp nhất sau thuế năm 2025 đạt 1.861 tỉ đồng, trong đó lợi nhuận hợp nhất sau thuế của cổ đông công ty mẹ là 1.743 tỉ đồng, chuyển từ lỗ ở kỳ trước sang lãi ở kỳ này, đủ điều kiện đưa cổ phiếu NVL ra khỏi danh sách không được giao dịch ký quỹ.
Trong tháng 3-2026, cổ phiếu NVL đã có nhiều phiên tăng trần, thanh khoản cao. Novaland cũng vừa có những ký kết quan trọng với các đơn vị đầu ngành về tài chính, y tế (LPBank, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM) và xúc tiến chuyển đổi số mạnh mẽ với đối tác tư vấn chiến lược Tập đoàn FPT.
Ở góc độ dự án, Novaland có nhiều diễn biến đáng chú ý gần đây như tăng tốc thi công hoàn thiện tại The Grand Manhattan, hơn 1.000 khách hàng dự án Victoria Village tiến hành ký hợp đồng mua bán. Cùng đó, tuyến Hương Lộ 2 - tuyến giao thông huyết mạch nối từ quốc lộ 51 qua đô thị Aqua City đến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đã chính thức khởi động...
Được biết Đại hội cổ đông thường niên năm 2026 của Novaland sẽ tổ chức vào ngày 23-4, dự kiến sẽ thông qua nhiều nội dung quan trọng, cũng như cập nhật tình hình mới nhất về nỗ lực tái cấu trúc của tập đoàn.
