Việc Chính phủ ban hành Nghị định 241/2026/NĐ-CP (Nghị định 241), cho phép xe bán tải ca-bin kép có khối lượng toàn bộ không quá 3,5 tấn được tổ chức lưu thông như ô tô con, đang thu hút sự quan tâm từ người sử dụng. Theo các chuyên gia, quy định mới không chỉ tháo gỡ những vướng mắc phát sinh thời gian qua, mà còn phản ánh sự thay đổi đáng kể trong vai trò và công năng của xe bán tải tại Việt Nam.
Việc cho phép xe bán tải lưu thông như ô tô con thực tế không phải thay đổi mang tính đột ngột, mà là bước điều chỉnh xuất phát từ sự chuyển dịch rõ rệt trong nhu cầu sử dụng loại phương tiện này tại Việt Nam.
Theo ông Thành Lê - quản trị viên diễn đàn Otofun, quy định mới có thể xem là một sự "cởi trói" đối với dòng xe bán tải. Bởi trong nhiều năm gần đây, nhu cầu sử dụng xe này tại Việt Nam đã có sự thay đổi đáng kể, nhất là khi nhóm người dùng tại đô thị ngày càng quan tâm đến xe pickup nhờ tính đa dụng và tiết kiệm.
Nếu như trước đây xe bán tải chủ yếu gắn với hình ảnh phục vụ công trường, chở hàng hoặc di chuyển ở địa hình khó khăn, thì hiện nay nhiều mẫu xe như Ford Ranger, Toyota Hilux hay Mitsubishi Triton… đã được nâng cấp mạnh về tiện nghi, công nghệ và trang bị an toàn, tiệm cận với xe SUV, crossover gia đình.
Đồng tình với quan điểm trên, tiến sĩ Nguyễn Thiết Lập (giảng viên Trường Đại học Giao thông Vận tải) cũng cho rằng, quy định mới phù hợp với bối cảnh hiện nay. Bởi xe bán tải đang ngày càng có thiết kế và trang bị gần giống xe con. Trong những năm qua, vai trò của xe bán tải đã thay đổi đáng kể khi không chỉ phục vụ công việc mà còn đáp ứng nhu cầu đi lại của gia đình, du lịch và dã ngoại.
Trước khi Nghị định 241 được ban hành, việc áp dụng các quy định liên quan đến xe bán tải từng khiến không ít người sử dụng rơi vào trạng thái lo lắng. Theo ông Thành Lê, vướng mắc lớn nhất đến từ việc cách hiểu và áp dụng quy định chưa thống nhất giữa các địa phương. Người dùng tại Hà Nội từng lo ngại xe bán tải bị hạn chế lưu thông trong nội đô theo khung giờ, trong khi nhiều chủ xe ở các địa phương khác băn khoăn, liệu phương tiện của mình có phải tuân theo các quy định dành cho xe tải khi lưu thông trên quốc lộ hay cao tốc hay không?
Đồng quan điểm, chuyên gia Vũ Tấn Công - nguyên Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), đồng thời cũng là một người đang sử dụng xe bán tải, cho rằng những quy định trước đây khiến nhiều chủ xe bán tải cảm thấy mình không được đối xử tương tự như ô tô du lịch, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại và hoạt động kinh doanh. Ông cũng nhận định đây là một trong những nguyên nhân khiến thị trường xe bán tải có dấu hiệu chững lại trong nửa đầu năm 2026.
Theo các chuyên gia, việc xe bán tải được tổ chức giao thông như ô tô con sẽ giúp người dùng yên tâm hơn trong quá trình sử dụng, đồng thời tháo gỡ rào cản tâm lý đối với những khách hàng từng có ý định mua xe nhưng còn e ngại về quy định pháp lý. Ông Thành Lê nhận định, khi được lưu thông tương tự xe con, người sử dụng sẽ không còn phải chịu áp lực về khung giờ hay tuyến đường lưu thông, qua đó có thể khai thác đúng công năng đa dụng vốn có của dòng xe này.
Vị chuyên gia này cũng dự báo thị trường xe bán tải trong nửa cuối năm có thể trở nên sôi động hơn khi những rào cản tâm lý dần được tháo gỡ và người tiêu dùng quay trở lại với các mẫu xe mà họ từng trì hoãn quyết định mua.
Dù đánh giá tích cực về quy định mới, các chuyên gia cũng cho rằng điều này không đồng nghĩa xe bán tải hoàn toàn giống xe con về mọi mặt.
Theo tiến sĩ Nguyễn Thiết Lập, xe bán tải vẫn có những khác biệt nhất định về kết cấu và đặc tính vận hành. Đây là dòng xe được thiết kế để vừa chở người, vừa chở hàng, đồng thời đáp ứng nhu cầu di chuyển trên các địa hình phức tạp. Vì vậy, động cơ, khung gầm, hệ thống treo và lốp xe thường có những đặc điểm riêng so với ô tô du lịch. Bên cạnh đó, xe bán tải thường sở hữu kích thước lớn, gầm cao và bán kính quay vòng lớn hơn, khiến khả năng di chuyển trong các tuyến phố nhỏ hẹp hoặc khu vực đông đúc không thực sự linh hoạt như xe con.
Vì vậy, chuyên gia này cũng lưu ý, dù Nghị định 241 được áp dụng trên phạm vi toàn quốc, nhưng trong tương lai không loại trừ khả năng một số địa phương vẫn sẽ có những quy định riêng để phù hợp với điều kiện hạ tầng và đặc thù giao thông của từng khu vực. Trên thế giới, nhiều đô thị hiện nay vẫn áp dụng các biện pháp hạn chế đối với một số nhóm phương tiện dựa trên kích thước, khối lượng hoặc mức phát thải.
Trong khi đó, ông Vũ Tấn Công cho rằng, để quy định mới được triển khai hiệu quả, cơ quan quản lý cũng cần tiếp tục rà soát các hệ thống biển báo, hướng dẫn cụ thể cho lực lượng thực thi cũng như người dân nhằm tránh phát sinh những cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng.
Theo vị này, Nghị định 241 không phải là sự "ưu ái" dành cho xe bán tải, mà là bước điều chỉnh nhằm đưa cách thức tổ chức giao thông tiệm cận hơn với thực tế phát triển của thị trường ô tô Việt Nam. Tuy nhiên, để quy định phát huy hiệu quả lâu dài, vẫn cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, địa phương và người sử dụng nhằm bảo đảm việc áp dụng được thống nhất, minh bạch và phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông trong tương lai.
Tin Gốc: Thanh Niên
