Cuối tuần trước, tôi theo chân môi giới đi xem một căn hộ chung cư diện tích khoảng 30 m2 ở Hà Nội. Căn nhà nằm trong một dự án được quảng cáo là “cao cấp”, diện tích vừa đủ kê một chiếc giường, bộ sofa nhỏ và góc bếp. Giá chào bán được đưa ra là gần 5 tỷ đồng. Nghe xong, tôi đứng hình mất mấy giây mới hoàn hồn rồi lấy lý do suy nghĩ thêm để bỏ về.
Nhiều năm đi làm, mỗi tháng tôi kiếm khoảng 40 triệu đồng. Tôi không tiêu xài hoang phí, nhưng đến lúc thật sự nghĩ đến chuyện mua nhà ở Hà Nội, tôi mới thấy khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà xa hơn tưởng tượng rất nhiều. Nếu sống thực tế và an toàn, nhiều nhất tôi chỉ có thể dành khoảng 30% thu nhập cho việc mua nhà, tức khoảng 13 triệu đồng mỗi tháng. Đó là mức để tôi còn tiền sinh hoạt, chăm sóc gia đình, lo cho con cái ăn học và dự phòng những lúc đau ốm hay thất nghiệp.
Tôi từng đọc đâu đó rằng với thu nhập khoảng 25 triệu đồng một tháng mới nên vay khoảng 500 triệu để tránh áp lực tài chính quá lớn. Trong khi đó, trường hợp của tôi bây giờ là muốn mua căn hộ 5 tỷ phải vay thêm khoảng 3 tỷ đồng, dù đã dồn toàn bộ 2 tỷ tích lũy sau nhiều năm đi làm. Nhưng nếu dốc hết tiền mua nhà, rồi tôi sẽ sống bằng gì?
Điều khiến tôi càng khó chấp nhận hơn là nhiều dự án chung cư hiện nay gần như đều tự gắn mác “cao cấp” để đẩy giá bán lên cao. Nhưng thực tế đi xem mới thấy nhiều nơi xung quanh gần như không có tiện ích gì đáng kể, chỉ một tòa chung cư mọc chơ lơ giữa khu vực còn ngổn ngang. Có nơi hành lang hẹp đến mức hai người đi qua còn phải né nhau. Không gian xanh ít ỏi, khu sinh hoạt chung sơ sài, mật độ xây dựng dày đặc. Vậy nhưng giá bán vẫn bị đẩy lên mức của “căn hộ cao cấp”.
>> 10 năm sống trong nợ nần khi tôi mua chung cư Hà Nội
Tôi nghĩ đã đến lúc cần có quy định rõ ràng hơn về tiêu chuẩn của một chung cư cao cấp. Cao cấp thì phải có tiêu chí cụ thể: mật độ xây dựng ra sao, diện tích cây xanh thế nào, tiện ích công cộng gồm những gì, chất lượng hành lang, chỗ để xe, không gian sinh hoạt chung, khoảng cách giữa các tòa nhà… Không thể chỉ cần sảnh đẹp hay gắn vài từ quảng cáo mỹ miều là giá bán tăng thêm cả tỷ đồng. Dự án nào không đạt tiêu chuẩn, nếu quảng cáo sai hoặc cố tình đánh tráo khái niệm để bán giá cao thì cần bị xử phạt.
Điều khiến tôi áp lực là cảm giác mình luôn phải chạy theo một thứ ngày càng xa tầm với. Tốc độ tăng giá bất động sản lúc nào cũng nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tiết kiệm của người đi làm công ăn lương. Có lúc tôi tự trách bản thân vì chưa giỏi hơn, kiếm chưa nhiều hơn. Nhưng rồi nhìn quanh, tôi thấy rất nhiều người trẻ cũng ở trong trạng thái tương tự. Thu nhập không thấp, làm việc chăm chỉ, sống tiết kiệm, nhưng vẫn cảm thấy mơ hồ khi nghĩ đến chuyện an cư.
Tôi biết sẽ có người nói rằng có thể chọn ở xa trung tâm hơn, hoặc chấp nhận vay dài hạn vài chục năm. Nhưng liệu một căn hộ nhỏ với khoản nợ quá lớn có đáng để đánh đổi cảm giác an toàn của cả cuộc sống hay không?
"Tôi từng rất háo hức khi dọn về ở nhà ba lầu, có sân vườn trồng cây, có chỗ đậu ôtô. Nhưng sau niềm vui, sự phấn khích ban đầu là chuỗi ngày leo cầu thang, ăn cơm ở lầu một, đi ngủ ở lầu ba, đi lên tới nơi thì không còn muốn đi xuống nữa vì phải leo quá xa và quá mệt. Thậm chí, bản thân tôi mới chưa tới 40 tuổi đã bị tràn dịch khớp. Sau một năm rưỡi, tôi quyết định mua một căn chung cư để chuyển lên đó ở.
Dù ở chung cư chật chội một chút nhưng thú thật tôi cảm thấy nhẹ nhàng hơn nhiều. Căn hộ có ban công nên tôi có thể ngắm cảnh từ tầng cao, không còn bị muỗi đốt. Mỗi loại hình nhà ở đều có ưu - nhược điểm riêng, nhưng với tôi, quyết định cho thuê nhà đất và lên ở chung cư là hoàn toàn đúng đắn. Nếu có ngày dọn về nhà đất, tôi nhất định phải lắp thêm cái thang máy cho đỡ cực".
Đó là chia sẻ của độc giả Raphhoang về lựa chọn loại hình nhà ở cho tuổi già của bản thân. Khi còn trẻ, nhiều người chọn nơi ở dựa trên công việc, trường học hay khoảng cách đi lại. Nhưng càng lớn tuổi, đặc biệt khi nghĩ đến chuyện dưỡng già, tiêu chí về chỗ ở lại thay đổi rất nhiều. Có người muốn sống trong nhà mặt đất để có khoảng sân nhỏ trồng cây, nuôi thú cưng, đi lại tự do và giữ cảm giác quen thuộc của nhiều thế hệ trước. Nhưng cũng không ít người lớn tuổi bắt đầu nghiêng về chung cư vì sự tiện lợi: có thang máy, bảo vệ, siêu thị, công viên, bệnh viện và hàng xóm ở gần khi cần hỗ trợ.
>> Băn khoăn khi bán chung cư để mua nhà mặt đất 18 tỷ dưỡng già
Từng trải nghiệm cả hai loại hình nhà ở, bạn đọc Dzungtranhung nêu quan điểm: Tôi từng sống trong một căn hộ 140 m2 tại quận trung tâm, và hiện ở nhà mặt đất (khu compound, cách căn hộ cũ 5 km). Đến giờ, tôi đang thấy hối tiếc vì đã bán căn hộ cũ đi, để chuyển xuống nhà đất. Tôi nhận thấy ở chung cư có đầy đủ cơ sở vật chất khép kín (bể bơi, phòng tập thể chất, phòng xông hơi, khuôn viên đi bộ, tập thể dục...). Quan trọng nhất là nhà không có muỗi và côn trùng - những thứ mà ở nhà mặt đất khó có thể tránh. Tôi cũng đang tìm mua căn hộ khác để vài năm nữa dọn lên đó dưỡng già".
Cùng chung suy nghĩ, độc giả Ohuynhthuy bình luận: "Tôi vừa dọn lên chung cư được mấy tháng. Theo ý kiến cá nhân tôi, tuổi già ở chung cư là khỏe nhất. Mọi thứ đã có ban quản lý lo hết. Phí quản lý cũng chỉ là một phần nhỏ, vì khi ở nhà mặt đất bạn phải tự bỏ tiền ra lo từ cái máy bơm đến an ninh. Chưa kể, tuổi già ập đến mà ở nhà nhiều tầng là không khả thi. Ở chung cư, tôi né được cảnh chó đánh dấu lãnh thổ trước cửa nhà, hay hàng xóm hát hò tận đêm khuya... Chưa kể những tiện ích như hồ bơi, phòng gym ngay dưới chân chung cư cũng là điều mà nếu ở nhà mặt đất tôi không thể có được. Tôi sẽ tiếp tục ở chung cư cho tới già".
Trong khi đó, lựa chọn ở nhà mặt đất, bạn đọc Nguyenthanhphat phân tích: "Vợ chồng tôi hiện 43 tuổi và đang sống trong nhà mặt đất với không gian rộng rãi, có sân thượng, ban công để trồng cây theo sở thích, nuôi vài bể cá kiểng. May mắn hơn là phía sau nhà tôi còn có một công viên nhỏ, mỗi ngày được nhìn cây cối, chim chóc và nhiều loài động vật sống khá tự nhiên. Thật sự sau khoảng 5 năm, chất lượng sống và sức khỏe của cả gia đình tôi cải thiện rất rõ. Vì vậy, tôi vẫn khuyên nên mua nhà đất để nâng chất lượng sống, nhất là ở tuổi trung niên trở đi".
Tôi vừa xem một đoạn video ghi lại tình huống vừa buồn cười vừa đáng suy nghĩ: Một thanh niên gặp tai nạn giao thông nhẹ, hàng xóm vội vàng mở điện thoại để tìm người thân liên lạc nhưng loay hoay mãi không thấy. Lý do: Chàng trai lưu số điện thoại của mẹ là "chủ nợ".
Nhiều người thả cảm xúc haha, bởi không ít người trẻ hiện nay có thói quen đặt biệt danh độc lạ cho người thân trong danh bạ.
Nhưng đằng sau tiếng cười đó là một vấn đề nghiêm túc: Khi sự cố xảy ra, những chi tiết tưởng chừng vô hại lại có thể gây chậm trễ trong việc liên lạc và hỗ trợ.
Thực tế, tình huống trong video còn may mắn ở một điểm là vẫn có thể mở được điện thoại của nạn nhân. Nếu máy bị khóa, người xung quanh gần như không có cách nào biết phải gọi cho ai.
Trong khi đó, hầu hết smartphone hiện nay đều có tính năng thiết lập liên hệ khẩn cấp và thông tin y tế hiển thị ngay cả khi màn hình khóa. Tuy nhiên, rất nhiều người bỏ qua hoặc chưa từng thiết lập.
Một thay đổi nhỏ trong thói quen có thể tạo ra khác biệt lớn như thiết lập số liên lạc khẩn cấp, cập nhật thông tin y tế cơ bản của bản thân, những việc này không mất nhiều thời gian, nhưng trong những tình huống bất ngờ, chúng có thể giúp người khác hỗ trợ nhanh chóng và chính xác hơn.
Tôi và một người bạn vừa có cuộc tranh cãi khá gay gắt vì một đơn hàng giao muộn 5 phút. Sau khi nhận hàng đồ ăn đặt online, bạn tôi mở điện thoại, bấm đánh giá một sao cho shipper. Tôi khá bất ngờ vì hành động đó, nhưng bạn lại dứt khoát: "Phải làm vậy họ mới cải thiện chất lượng dịch vụ".
Tôi không đồng tình. Với tôi, 5 phút không phải vấn đề lớn, nhất là trong bối cảnh giao thông, thời tiết hay nhiều yếu tố khách quan khác. Quan trọng hơn, tôi nghĩ đến người giao hàng phía sau đơn đó. Một đánh giá một sao như vậy có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, thậm chí là cơ hội nhận đơn của họ trong tương lai.
Bạn tôi lại có lý lẽ riêng khi cho rằng "nếu ai cũng dễ dãi, bỏ qua những sai sót dù nhỏ, thì dịch vụ sẽ không thể tốt lên". Theo bạn, hệ thống đánh giá tồn tại chính là để phản ánh trải nghiệm thực tế của khách hàng, và việc chấm điểm thấp khi không hài lòng là điều bình thường.
Tất nhiên, nếu nhìn từ góc độ người tiêu dùng, đã trả tiền thì người mua có quyền đòi hỏi dịch vụ đúng cam kết, chính xác từng phút. Nhưng khi nhìn vấn đề từ góc độ tình người, sự thông cảm với một công việc vốn đã nhiều áp lực, tôi thấy không nên quá nặng tay và phũ phàng như vậy.
>> 'Mua 5 kg cua biển làm quà du lịch, nhận về 1,2 kg dây buộc'
Là khách hàng, tôi cũng từng khó chịu khi đơn hàng đến muộn, nhất là khi đang cần gấp. Nhưng nếu là người giao hàng, chỉ cần một vài đánh giá thấp liên tiếp, thu nhập có thể bị ảnh hưởng đáng kể, trong khi không phải lúc nào họ cũng kiểm soát được mọi yếu tố khách quan bên ngoài.
Hệ thống đánh giá là cần thiết để duy trì chất lượng dịch vụ. Nhưng cách chúng ta sử dụng nó cũng phản ánh thái độ với những người đứng ở phía sau mỗi đơn hàng. Một đánh giá một sao có thể là hợp lý trong những trường hợp nghiêm trọng: thái độ không tốt, giao sai, làm hỏng đồ. Nhưng với những sai lệch rất nhỏ, như chậm vài phút, liệu có cần thiết phải chấm điểm tối thiểu theo hướng tiêu cực như vậy?
Tôi vẫn nhớ ánh mắt hơi ngạc nhiên của bạn khi tôi nói: "Có thể cậu đúng về nguyên tắc, nhưng chưa chắc đã hợp tình". Và có lẽ, bạn nghĩ tôi sai khi đặt nặng yếu tố cảm thông mà bỏ qua tiêu chuẩn dịch vụ. Giữa quyền lợi của người dùng và sinh kế của người lao động, ranh giới đôi khi rất mong manh. Còn bạn, trong tình huống đó, bạn sẽ chọn cách nào? Đánh giá nghiêm khắc để giữ chuẩn dịch vụ, hay linh hoạt hơn để giữ lại một chút cảm thông?
