Các cuộc thảo luận về “thuyết không khí văn phòng” (office air theory) đang diễn ra trên nhiều nền tảng mạng xã hội, bắt nguồn từ loạt video triệu view của Noa Donlan, nữ nhân viên văn phòng tại Mỹ. Cô đăng nhiều bài chứng minh mình rời nhà với diện mạo chỉn chu, song đến giữa trưa, da bắt đầu khô, tóc bết dầu.
“Tình trạng này xuất hiện từ khi tôi làm việc toàn thời gian 4 năm trước”, Donlan nói. Cô đã đổi công ty nhiều lần, sự xuống sắc vẫn tiếp diễn.
Chia sẻ của Donlan nhận sự đồng cảm của dân công sở. Nhiều người nói hệ thống điều hòa, máy sưởi và việc thiếu khí trời là thủ phạm làm suy giảm ngoại hình. Từ khóa “office air theory” lan truyền, đặt ra câu hỏi: Môi trường làm việc thực sự gây hại, hay chúng ta đang làm quá vấn đề?
Bác sĩ da liễu Hazal Jafari (Iran) xác nhận có cơ sở khoa học đằng sau trải nghiệm này. Độ ẩm thấp là nguyên nhân chính. Nó hút nước ra khỏi da, khiến da khô ráp và nhạy cảm hơn vào cuối ngày. Tuy nhiên, bà cho rằng việc đổ lỗi cho điều hòa gây mụn trứng cá hay viêm da là hơi cường điệu.
Chuyên gia chất lượng không khí trong nhà Glenn Gault (Mỹ) đồng tình với quan điểm trên. Ông cho biết môi trường văn phòng thường có cả ba yếu tố bất lợi: không khí khô, khả năng lọc kém và nồng độ carbon dioxide (CO2) cao. Độ ẩm thường xuyên ở mức thấp 20-30%, trong khi chỉ số CO2 từ 800 đến 1.200 ppm (mức lý tưởng là dưới 800 ppm).
Ông Gault cũng chỉ ra một tác nhân thường bị bỏ qua là các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC). Các văn phòng thường dùng vật liệu như gỗ ép hoặc hóa chất tẩy rửa mạnh để khử khuẩn không gian chung, từ đó giải phóng lượng lớn VOC gây khô da, đỏ mắt.
5 cách đối phó với “không khí văn phòng”
Để duy trì vẻ ngoài tươi tắn đến 17h, Rhysa Phommachanh, chuyên gia chăm sóc da tại Landys Chemist (Anh), gợi ý các giải pháp:
Cấp ẩm thường xuyên: Không khí khô làm mất độ ẩm tự nhiên. Hãy thoa kem dưỡng ẩm khi da còn hơi ẩm. Đặt một máy phun sương nhỏ trên bàn làm việc hoặc dùng xịt khoáng định kỳ.
Kiểm soát tóc xơ rối: Thoa một lượng nhỏ dầu argan hoặc serum vào đuôi tóc để tránh tích điện. Các kiểu tóc búi thấp hoặc tết cũng giúp bảo vệ nếp tóc suốt cả ngày.
Giữ lớp trang điểm: Sử dụng kem lót dưỡng ẩm, ưu tiên mỹ phẩm dạng kem thay vì dạng bột và kết thúc bằng xịt khóa nền để ngăn tình trạng mốc mặt (cakey) trong điều kiện khô hanh.
Chăm sóc môi và tay: Bôi kem dưỡng tay chứa ceramide và son dưỡng môi để củng cố hàng rào bảo vệ da, ngăn ngừa nứt nẻ.
Chọn trang phục thoáng khí: Các loại vải tự nhiên như cotton, lụa hoặc len giúp giảm tĩnh điện và giúp cơ thể dễ thở hơn.
“Một chút độ ẩm, không khí sạch hơn quanh bàn làm việc và những lúc nghỉ giải lao để hít thở khí trời sẽ mang lại hiệu quả lớn. Đôi khi không phải khuôn mặt bạn đang thay đổi, mà chính là không khí xung quanh bạn”, ông Gault nhấn mạnh.
Sau các bài viết nói về thực trạng nhiều trẻ lên mạng "cày" game bất chấp, có bạn đọc gửi bình luận đến diễn đàn: "Các nhà phát hành game hiện nay dùng đủ mọi thủ thuật để giữ chân người chơi, ra mắt chương trình, trang phục mới... Trẻ nghiện game sẽ mất dần kỹ năng giao tiếp xã hội".
Nhưng có một ý kiến của bạn đọc Nguyễn Văn Cao Nguyên tự nhận là "hơi trái chiều nhưng mong được mọi người cùng bàn luận". Bạn đọc này nói lâu nay chúng ta bài xích game online nhưng cũng có những game online bổ ích lại là cứu cánh.
Theo Cao Nguyên, có những người trẻ không nhiều cơ hội chứng tỏ bản thân nên đến với thế giới ảo rồi tìm được bạn bè cùng chơi game và mang lại cảm giác ảo của thành công, chơi hay lại là cơ hội chứng minh bản thân.
"Xã hội bây giờ 16 năm, liên tục mỗi ngày 12 tiếng chỉ tập trung điểm số. Những em học lực kém hầu như ít có môi trường phát triển bản thân. Thử tưởng tượng thay vì những tiệm net hoạt động chui sao chúng ta không có những trung tâm giải trí với nhiều game lành mạnh và cộng đồng hỗ trợ các em", bạn này viết.
Ý kiến trên được bạn đọc Toàn Nguyễn chia sẻ và bổ sung rằng không thể xem game là thứ phá hủy tiền đồ của một người. Lý giải, bạn đọc này nói những người đang chơi game cùng mình trong bang hội đều là những người thành đạt trong xã hội, thường xuyên sinh hoạt trên Discord và có những trao đổi thẳng thắn về vấn đề nhức nhối này của xã hội.
Anh nói tất cả đều là trụ cột gia đình, có công ăn việc làm ổn định, chỉ chơi vào thời gian rảnh và lập luận "chơi game không hề xấu đến nỗi phải bị bài xích, cái xấu chính là nghiện game". "Cái họ nghiện chính là cái cảm giác được thừa nhận trong thế giới ảo, được là con người thật của chính mình, không bị ai ép buộc phải trở thành một "mơ ước" cho người khác", Toàn Nguyễn viết.
Bạn đọc khác chỉ đồng thuận với Toàn Nguyễn ở khía cạnh người lớn chơi và làm chủ việc chơi game của mình, song khẳng định rằng điều này không có nghĩa với việc tùy ý để cho con trẻ tiếp xúc với game, đặc biệt là game online. Bạn đọc nói môi trường game online không khác gì mạng xã hội, luôn có đủ mọi thể loại mà trẻ em chưa đủ chín chắn để phân biệt đâu là người tốt, đâu là người xấu.
Một bạn đọc khác đề xuất thay vì cấm đoán và không cho tiếp xúc game, có thể để game như một "phần thưởng" giúp tụi nhỏ giải trí sau giờ học căng thẳng. Đồng thời cha mẹ cũng nên tìm hiểu về game để có cái nhìn bao quát hơn mà biết cách giới hạn những game nào vô danh sách "phần thưởng" cho con.
Bạn đọc này ủng hộ tuyệt đối không cho trẻ mẫu giáo và tiểu học tiếp xúc với game online. Nếu có chỉ là chơi vài game offline kích thích tư duy, trí tưởng tượng như Minecraft, xây dựng TP, nông trại...
Theo bạn đọc, việc đó phần nào có lợi cho sự phát triển trí não của trẻ bởi khi chơi tụi nhỏ phải dùng nhiều kỹ năng về tư duy, logic, toán học... song quan trọng vẫn là phụ huynh phải đồng hành cùng con nhiều hơn.
Bạn đọc ký tên Lien chia sẻ: "Hè tôi cho con về quê sống cùng bà ngoại, con được chạy xe đạp, chơi đánh cầu, chơi năm mười, tối thì 21h ngủ hết vì bà ngoại ngủ sớm nên không ai được thức. Ở quê còn được đi chợ quê, ăn cá sông, tép sông, rau thì đủ loại, ăn các món quê mà bà ngoại lại nấu ăn rất ngon".
Một blogger ẩm thực người Trung Quốc đang thu hút sự chú ý toàn cầu khi sáng tạo món "gà rán trong suốt" có vẻ ngoài giống như pha lê. Không chỉ là món ăn, sản phẩm này còn được xem như một tác phẩm nghệ thuật ẩm thực độc đáo.
Hiện tượng này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội sau khi video giới thiệu món ăn được đăng tải, thu hút hàng trăm nghìn lượt xem và bình luận.
Được biết, tác giả của món ăn là blogger Cai Nan, người nổi tiếng với phong cách sáng tạo dựa trên nguyên lý ẩm thực phân tử. Anh thường biến những nguyên liệu quen thuộc thành các món ăn có hình thức lạ mắt, mang tính trình diễn cao.
Đáng chú ý trong video mới nhất, Cai Nan cho biết ý tưởng tạo ra "gà rán trong suốt" ban đầu tưởng chừng không thể thực hiện. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng khiến người xem bất ngờ khi toàn bộ món ăn có độ trong như thủy tinh nhưng vẫn giữ được cấu trúc hoàn chỉnh.
Món ăn độc lạ này có quá trình chế biến khá công phu. Phần xương được tái tạo từ hỗn hợp collagen và gel, tạo hình rồi làm đông để đạt độ trong suốt.
Trong khi đó, phần thịt gà được xử lý thành dạng lỏng trước khi áp dụng kỹ thuật tạo hình để mô phỏng lại cấu trúc sợi thịt.
Sau khi hoàn thiện, các bộ phận được lắp ráp lại thành miếng "gà rán" hoàn chỉnh, mang diện mạo trong suốt hiếm thấy. Món ăn này nhanh chóng trở thành chủ đề bàn luận sôi nổi, nhiều người gọi đây là ranh giới mới giữa ẩm thực và nghệ thuật.
Cô gái 9X ấy đã khai trương Limart Zero Waste đầu tiên tại TP.HCM năm 2019 với hai mục tiêu rõ ràng: giảm rác thải nhựa, và tạo việc làm cho người khuyết tật, trả lương hằng tháng từ 7-12 triệu đồng/người/tháng tùy kỹ năng và vị trí.
Trò chuyện cùng Tuổi Trẻ, chị Hằng chia sẻ: "Chọn tuyển dụng người khuyết tật, tôi muốn tái định nghĩa năng lực của họ. Tôi nhìn thấy ở họ nguồn lực bị lãng quên".
* Hành trình chị đang đi đã bắt đầu thế nào?
- Khó khăn nhất không phải ở kỹ thuật mà là niềm tin. Ngay gia đình có khi cũng không tin con em mình có thể làm ra sản phẩm thời trang cao cấp. Chúng tôi bắt đầu trong một căn xưởng nhỏ, ngôn ngữ là ánh mắt và ký hiệu vụng về.
Có ngày chúng tôi hỏng hàng chục mét vải tái chế, thùng hàng lỗi ngổn ngang. Nhưng hành trình đó không phải tôi giúp họ, mà là chúng tôi cùng nhau tìm hướng đi.
* Câu chuyện nào khiến chị nhớ mãi khi làm việc với các nhân viên đặc biệt ấy?
- Thực lòng tôi từng nghĩ mình phải vất vả hơn nhiều, rằng mình sẽ bảo bọc, che chở họ. Tôi có lo lắng về hiệu suất và khả năng giao tiếp, một kiểu định kiến mang tên "sự thương hại kín đáo" song tôi đã bất ngờ bởi chính sự nỗ lực của các bạn.
Họ không cần sự thương hại, chỉ cần công bằng. Các bạn khiếm thính tại dự án Limloop của công ty có khả năng tập trung cao độ mà ngay cả người nghe bình thường khó lòng đạt được.
Tôi nhớ mãi bạn nhân viên khiếm thính ngày đầu đến xưởng luôn cúi gằm mặt không dám nhìn thẳng vào ai. Sau sáu tháng, thấy khách hàng tỏ ra thích thú khi cầm trên tay chiếc túi do bạn ấy tạo ra, bạn đã dùng ngôn ngữ ký hiệu nói với tôi bạn rất vui và tự tin để sáng tạo nhiều hơn nữa. Câu nói đó tiếp thêm động lực để tôi biết mình đang đi đúng hướng.
* Liệu xã hội đang hiểu chưa đúng về năng lực của người khuyết tật?
- Xã hội thường nhìn vào cái họ thiếu thay vì cái họ có. Chúng ta gọi là người khuyết tật và đóng khung họ với những công việc đơn giản nhưng thực tế họ có thể là nghệ nhân, nhà thiết kế, chuyên viên kinh doanh xuất sắc nếu được cung cấp một hệ sinh thái hỗ trợ phù hợp.
Chúng ta cần văn hóa thấu cảm. Khi tạo ra một môi trường xóa bỏ rào cản, bạn sẽ nhận lại một đội ngũ tận hiến.
Tại Limloop và Limart, nhờ họ mà chúng tôi tối ưu hóa quy trình trực quan hóa, giúp mọi thứ trở nên đơn giản và hiệu quả hơn. Họ trân trọng công việc hơn bất cứ ai. Mỗi giờ ở xưởng là một giờ họ được sống rực rỡ nhất. Tinh thần trách nhiệm của họ không đến từ áp lực KPI mà là niềm tự hào về nghề nghiệp.
* Chị cho rằng rào cản của người khuyết tật đến từ đâu?
- Đáng buồn thay rào cản lớn nhất không phải là cơ sở vật chất mà từ các định kiến, có doanh nghiệp sợ rắc rối, sợ chi phí phát sinh. Với lao động khuyết tật, rào cản lớn nhất là sự tự ti tích tụ qua nhiều năm bị xã hội từ chối.
Đó còn là sự lệch pha trong giao tiếp. Người nghe thường mất kiên nhẫn khi phải lặp lại hoặc học cách dùng ký hiệu. Sự cô lập về mặt cảm xúc trong môi trường làm việc chính là rào cản vô hình khiến họ khó phát huy hết năng lực.
* Chị thấy chính sách hiện tại cho người khuyết tật cần thay đổi gì?
- Chúng ta đã có những bước tiến nhưng vẫn mang tính chất hỗ trợ hơn là thúc đẩy. Các chính sách hiện còn nặng thủ tục hành chính khiến doanh nghiệp ngại tiếp cận. Chúng ta cần chính sách ưu tiên cụ thể hơn như ưu đãi thuế hoặc ưu tiên mua sắm công cho các doanh nghiệp có tỉ lệ người khuyết tật cao. Đặc biệt, cần đầu tư mạnh vào giáo dục nghề nghiệp công nghệ cao cho người khuyết tật để họ bắt kịp kỷ nguyên số.
* Câu chuyện mà doanh nghiệp của chị đang áp dụng là gì?
- Chúng tôi xây dựng hệ sinh thái không rào cản. Không chỉ là lối đi cho người dùng xe lăn hay đèn tín hiệu cho người khiếm thính, chính sách linh hoạt cho người khiếm thị mà là xây dựng văn hóa tôn trọng sự khác biệt. Chúng tôi học ngôn ngữ của nhau, cùng nhau xây dựng một thế giới chung chứ không yêu cầu họ hòa nhập vào thế giới của người bình thường.
Tôi cho rằng với doanh nghiệp xin đừng bắt đầu vì trách nhiệm xã hội mà hãy bắt đầu vì bạn nhận thấy giá trị thực sự của người khuyết tật. Chỉ cần kiên nhẫn trong ba tháng đầu đào tạo, sau đó bạn sẽ có những nhân viên xuất sắc nhất mà bạn từng sở hữu. Đừng cho họ cá, hãy cho họ cần câu và một hồ nước công bằng để câu cá.
