Các cuộc thảo luận về “thuyết không khí văn phòng” (office air theory) đang diễn ra trên nhiều nền tảng mạng xã hội, bắt nguồn từ loạt video triệu view của Noa Donlan, nữ nhân viên văn phòng tại Mỹ. Cô đăng nhiều bài chứng minh mình rời nhà với diện mạo chỉn chu, song đến giữa trưa, da bắt đầu khô, tóc bết dầu.
“Tình trạng này xuất hiện từ khi tôi làm việc toàn thời gian 4 năm trước”, Donlan nói. Cô đã đổi công ty nhiều lần, sự xuống sắc vẫn tiếp diễn.
Chia sẻ của Donlan nhận sự đồng cảm của dân công sở. Nhiều người nói hệ thống điều hòa, máy sưởi và việc thiếu khí trời là thủ phạm làm suy giảm ngoại hình. Từ khóa “office air theory” lan truyền, đặt ra câu hỏi: Môi trường làm việc thực sự gây hại, hay chúng ta đang làm quá vấn đề?
Bác sĩ da liễu Hazal Jafari (Iran) xác nhận có cơ sở khoa học đằng sau trải nghiệm này. Độ ẩm thấp là nguyên nhân chính. Nó hút nước ra khỏi da, khiến da khô ráp và nhạy cảm hơn vào cuối ngày. Tuy nhiên, bà cho rằng việc đổ lỗi cho điều hòa gây mụn trứng cá hay viêm da là hơi cường điệu.
Chuyên gia chất lượng không khí trong nhà Glenn Gault (Mỹ) đồng tình với quan điểm trên. Ông cho biết môi trường văn phòng thường có cả ba yếu tố bất lợi: không khí khô, khả năng lọc kém và nồng độ carbon dioxide (CO2) cao. Độ ẩm thường xuyên ở mức thấp 20-30%, trong khi chỉ số CO2 từ 800 đến 1.200 ppm (mức lý tưởng là dưới 800 ppm).
Ông Gault cũng chỉ ra một tác nhân thường bị bỏ qua là các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC). Các văn phòng thường dùng vật liệu như gỗ ép hoặc hóa chất tẩy rửa mạnh để khử khuẩn không gian chung, từ đó giải phóng lượng lớn VOC gây khô da, đỏ mắt.
5 cách đối phó với “không khí văn phòng”
Để duy trì vẻ ngoài tươi tắn đến 17h, Rhysa Phommachanh, chuyên gia chăm sóc da tại Landys Chemist (Anh), gợi ý các giải pháp:
Cấp ẩm thường xuyên: Không khí khô làm mất độ ẩm tự nhiên. Hãy thoa kem dưỡng ẩm khi da còn hơi ẩm. Đặt một máy phun sương nhỏ trên bàn làm việc hoặc dùng xịt khoáng định kỳ.
Kiểm soát tóc xơ rối: Thoa một lượng nhỏ dầu argan hoặc serum vào đuôi tóc để tránh tích điện. Các kiểu tóc búi thấp hoặc tết cũng giúp bảo vệ nếp tóc suốt cả ngày.
Giữ lớp trang điểm: Sử dụng kem lót dưỡng ẩm, ưu tiên mỹ phẩm dạng kem thay vì dạng bột và kết thúc bằng xịt khóa nền để ngăn tình trạng mốc mặt (cakey) trong điều kiện khô hanh.
Chăm sóc môi và tay: Bôi kem dưỡng tay chứa ceramide và son dưỡng môi để củng cố hàng rào bảo vệ da, ngăn ngừa nứt nẻ.
Chọn trang phục thoáng khí: Các loại vải tự nhiên như cotton, lụa hoặc len giúp giảm tĩnh điện và giúp cơ thể dễ thở hơn.
“Một chút độ ẩm, không khí sạch hơn quanh bàn làm việc và những lúc nghỉ giải lao để hít thở khí trời sẽ mang lại hiệu quả lớn. Đôi khi không phải khuôn mặt bạn đang thay đổi, mà chính là không khí xung quanh bạn”, ông Gault nhấn mạnh.
Trong những ngày đi trải nghiệm thực tế, chúng tôi có dịp gặp anh Chu Duy Thiện (41 tuổi) và chị Nguyễn Thị Huyền (36 tuổi) - hai hành khách đặc biệt với chiếc xe lăn "độc bản".
Nhà vệ sinh và cửa lùa dành cho người khuyết tật vận động tại ga Thủ Đức - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Trên tàu metro số 1, họ nhận ra phương tiện hiện đại này mang lại cho họ cảm giác được đối xử bình đẳng, thể hiện trong từng chi tiết như lối đi dẫn hướng, ký hiệu nổi, thang máy hay âm thanh thông báo tại nhà ga.
Điều khiến anh Thiện ấn tượng nhất lại đến từ một chi tiết rất nhỏ: cánh cửa nhà vệ sinh tại nhà ga.
Thiết kế cửa lùa - nhẹ - gọn, giúp người ngồi xe lăn giảm lực tay khi sử dụng. "Đây là thiết kế hợp lý nhất trong các thiết kế" - anh nhận xét.
Trong nhà vệ sinh, có các hạng mục như thanh vịn hay nút hỗ trợ khẩn cấp cũng được bố trí thuận tiện, tạo cảm giác an toàn cho người sử dụng.
Bảng giá vé chữ nổi tại ga Bến Thành, tuyến metro số 1 - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Metro không chỉ mang lại sự thuận tiện trong việc đi lại, mà còn tạo cảm giác an tâm từ những chi tiết thiết kế: trên tàu có khu vực riêng dành cho người sử dụng xe lăn, giúp họ dễ dàng ổn định vị trí trong suốt hành trình. Điều đó được thể hiện rõ qua trải nghiệm của chị Huyền: "Mọi sự ưu tiên của metro hướng về người khuyết tật".
Sự hỗ trợ kịp thời cùng thái độ niềm nở của nhân viên nhà ga khiến mỗi chuyến đi trở nên nhẹ nhàng hơn, không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn xóa đi phần nào khoảng cách tâm lý.
Với chị, metro không chỉ là phương tiện mà còn mở ra cơ hội mới. "Từ khi có metro, công việc của mình có nhiều lựa chọn hơn" - chị nói.
Khoảng cách giữa tàu và ke ga tại tuyến metro số 1 còn cao đối với người sử dụng xe lăn - Ảnh: QUỲNH TRÂM
Giao thông công cộng cũng là một cách thành phố lắng nghe nhu cầu của công dân, đặc biệt là nhóm yếu thế.
Tuy vậy hành trình ấy không phải lúc nào cũng trọn vẹn. Việc thiếu thông tin từ ban đầu, cùng những bất cập như khoảng cách giữa tàu và ke ga còn cao hay thiếu thang máy, đường dốc kết nối, vẫn có thể làm gián đoạn trải nghiệm của người khuyết tật.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực ban đầu, cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng tăng cường tính liên tục của hạ tầng tiếp cận: đảm bảo thang máy hoạt động ổn định, thu hẹp khoảng cách tàu - ke ga, bổ sung đường dốc và lối đi phù hợp tại khu vực ngoài nhà ga.
Đồng thời việc cung cấp thông tin hướng dẫn rõ ràng ngay từ trước chuyến đi và nâng cao năng lực hỗ trợ của nhân viên cũng là yếu tố quan trọng, góp phần hướng đến một thiết kế toàn diện và phổ quát trong tương lai.
Cùng nhìn ra thế giới, có thể thấy thiết kế giao thông dễ tiếp cận không còn là lựa chọn mà đã trở thành tiêu chuẩn.
Tại Nhật Bản, hệ thống metro được xây dựng với triết lý "không rào cản": từ thang máy, lối dốc, gạch dẫn hướng cho người khiếm thị đến khoảng cách tàu - ke ga được kiểm soát nhằm đảm bảo an toàn.
Tại Hàn Quốc, việc bố trí thang máy gần lối vào, gạch dẫn hướng và biển báo rõ ràng giúp người khuyết tật di chuyển độc lập hơn.
Trong khi đó, thành phố León (Mexico) kết hợp hạ tầng với chính sách hỗ trợ như xe sàn thấp, thang nâng và miễn phí vé, qua đó thúc đẩy người khuyết tật tham gia vào giáo dục và thị trường lao động, giảm bớt sự cô lập trong đời sống đô thị.
Từ những mô hình này, có thể thấy, điểm cốt lõi của giao thông đó chính là sự đồng bộ và nhất quán trong toàn bộ hệ thống bao trùm tiện lợi cho người khuyết tật.
Lễ trao giải được tổ chức ngày 28-5 tại Hà Nội, với sự tham dự của anh Bùi Quang Huy - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn.
Anh Nguyễn Duy Thành đã giành chiến thắng với tác phẩm tranh cổ động Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai.
Tác phẩm được anh phát triển theo biểu trưng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII với hình tượng chính là chim bồ câu - biểu tượng của hòa bình, khát vọng tuổi trẻ.
Các nét đậm được vẽ tối giản và có độ dày tương đương các nét chính của biểu trưng. Đường đi lên của cánh chim cũng song song với các đường đi lên của biểu trưng, tạo thành một thể thống nhất, hoàn chỉnh.
Ngoài giải nhất dành cho tác giả Nguyễn Duy Thành, ban tổ chức còn trao 2 giải nhì, 3 giải ba và 5 giải khuyến khích, 3 giải sáng tạo, 1 giải thí sinh nhỏ tuổi có tác phẩm xuất sắc nhất.
Năm 2025, số ca sinh của Trung Quốc giảm còn 7,92 triệu trẻ, mức thấp nhất lịch sử (kể từ khi được thống kê). Tổng tỷ suất sinh ở mức 1,09, bằng một nửa mức sinh thay thế 2,1, bất chấp chính sách một con đã được bỏ từ năm 2016 và có nhiều chính sách khuyến sinh. Trong bối cảnh đó, cấu trúc gia đình phân hóa thành hai thái cực: kiên quyết không đẻ hoặc sinh nhiều con.
Lu Lu, 36 tuổi, ở Bắc Kinh nhận thấy sự thay đổi này khi con gái vào tiểu học. Trong lớp có 46 học sinh, 33 em đến từ gia đình có hai con, hai gia đình khác chuẩn bị sinh con thứ ba. Việc chỉ có một con khiến Lu Lu trở thành thiểu số trong nhóm phụ huynh.
Dữ liệu chính thức cho thấy tỷ lệ sinh con thứ hai đã tăng từ 45% lên 51% vào năm 2017. Đến năm 2022, tỷ lệ trẻ là con thứ hai trở lên đạt 53,9%, vượt qua số lượng con đầu lòng. Cùng lúc, tỷ lệ hộ gia đình một thế hệ (sống một mình hoặc vợ chồng không con) tăng từ 34% (năm 2010) lên gần 50% (năm 2020).
Tại Thượng Hải, Li Lixia, 33 tuổi, kể cô từng mặc định thế hệ mình sẽ duy trì mô hình gia đình một con. Suy nghĩ này thay đổi khi cô dự một đám cưới hồi tháng 5. Trong 5 cặp vợ chồng là con một sinh sau năm 1995, hai cặp đã có con thứ hai hoặc thứ ba, hai cặp quyết định không có con (DINK). Chỉ một cặp muốn có một con nhưng chưa sinh.
Phần lớn những người kiên định đẻ một con thuộc tầng lớp trung lưu thành thị, ưu tiên "nuôi tốt" thay vì số lượng. "Từ nhỏ tôi đã là duy nhất của bố mẹ. Họ dành điều tốt nhất cho tôi và tôi cũng muốn dành tất cả cho con mình", Li Lixia nói.
Nhóm từ chối sinh con phần lớn là người rời quê lên phố lập nghiệp. Chen Fang, 39 tuổi, làm việc tại một doanh nghiệp nhà nước ở Nam Kinh, cho biết cô từ bỏ ý định sinh con thứ hai do áp lực thời gian. "Sau 35 tuổi, tôi nhận thấy sức lực giảm đi. Đi làm về còn phải kèm con học, tôi sẽ không gánh nổi nếu sinh thêm", cô nói.
Lu Lu cũng kể cô từng nghĩ đến chuyện sinh nhiều con, nhưng chi phí sinh hoạt cao và việc không có ông bà nội ngoại hỗ trợ khiến cô dừng lại ở một con.
Ở thái cực ngược lại, những người vốn là con một nhưng quyết định đẻ nhiều con lại gặp lúng túng. Wang Jianan, 33 tuổi, cho biết cô sinh bé thứ hai với niềm tin tài chính ổn định sẽ giải quyết được mọi việc. Tuy nhiên, do lớn lên không có anh chị em, cô thiếu kinh nghiệm khi phải học cách cân bằng cảm xúc và hóa giải mâu thuẫn giữa hai con.
Tương tự, sau khi có con trai thứ hai, vợ chồng anh Liu Feng kể họ liên tục cãi nhau về việc phân bổ tài chính: nên cho con gái lớn dự trại hè hay ưu tiên mua nhà ở khu có trường học tốt cho con trai nhỏ. "Trước đây có một con, vợ chồng hiếm khi cãi nhau. Giờ số lần tranh cãi nhiều hơn cả 10 năm trước cộng lại", anh nói.
Phó giáo sư Shen Yifei, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Gia đình tại Đại học Phục Đán, cho biết áp lực "nuôi dạy con chuyên sâu" đang vắt kiệt sức lực của các bậc cha mẹ, khiến người trẻ e ngại sinh đẻ. Bà Shen cho biết chính sách khuyến sinh cần các giải pháp thực tế, như giảm chi phí giáo dục mầm non và hỗ trợ đời sống cho nhóm người cao tuổi từ quê lên phố trông cháu, nhằm trực tiếp giảm tải cho người trẻ.
