Sự việc diễn ra khi tàu hàng Lian Star treo cờ Gambia di chuyển trên vùng biển quốc tế ở vịnh Oman hôm 29/5, nhưng thông tin chỉ được giới chức Mỹ công bố hôm nay.
“Lực lượng Mỹ phát hiện tàu Lian Star hướng tới cảng Iran và phát hơn 20 cảnh báo rằng phương tiện này đang vi phạm lệnh phong tỏa. Sau khi thủy thủ đoàn không tuân thủ yêu cầu, máy bay Mỹ đã phóng tên lửa Hellfire nhằm vào phòng máy. Tàu không còn hướng tới Iran nữa”, Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho hay.
Chủng loại máy bay khai hỏa tên lửa không được công bố.
CENTCOM nói rằng đây là tàu hàng thứ 6 bị chặn trong chiến dịch phong tỏa nhằm vào các cảng biển Iran, trong đó 5 tàu bị vô hiệu hóa và một chiếc được tiếp tục hành trình. 116 tàu hàng cũng bị buộc đổi hướng trong quá trình thực thi lệnh phong tỏa.
Một quan chức Mỹ tiết lộ tàu Lian Star đang trôi dạt trên vịnh Oman và lực lượng Mỹ chưa đổ bộ xuống phương tiện này.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cùng ngày tuyên bố bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) MQ-1 Predator của Mỹ, cáo buộc phi cơ xâm nhập vùng trời Iran và có ý định thực hiện “hành động thù địch”.
Các diễn biến xảy ra cùng ngày Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải nếu Iran rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz, chấm dứt phong tỏa tuyến đường thủy này và phối hợp xử lý lượng uranium làm giàu cao.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển từ đầu chiến sự, buộc các tàu thương mại xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ, Israel cùng những bên tham gia xung đột.
Trong khi đó, hải quân Mỹ từ ngày 13/4 thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ mọi tàu hàng đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Dù lệnh ngừng bắn có hiệu lực giữa từ đầu tháng 4 vẫn được duy trì, Washington và Tehran chưa đạt thỏa thuận gia hạn ngừng bắn thêm 60 ngày và mở cửa eo biển Hormuz, làm tiền đề tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.
Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh giới quan sát kỳ vọng cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tập trung vào loạt vấn đề kinh tế - thương mại. Một trọng tâm là khả năng gia hạn thỏa thuận "đình chiến thương mại" đạt được hồi tháng 10, theo đó hai bên tạm dừng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu trả đũa.
Theo Reuters, Trung Quốc muốn gia hạn thỏa thuận ít nhất một năm, trong khi Mỹ đề xuất thời hạn 6 tháng. Bắc Kinh cũng được cho là muốn Washington cam kết không áp thêm các biện pháp trả đũa thương mại, đồng thời dỡ bỏ một số hạn chế đối với thiết bị sản xuất chip và chip nhớ tiên tiến. Mặc dù chi tiết về chuyến đi vẫn đang được hoàn thiện, chương trình nghị sự rất có thể sẽ bao gồm các cuộc thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI).
Với Boeing, chuyến thăm có thể mở ra cơ hội cho một đơn hàng lớn từ Trung Quốc, có thể gồm khoảng 500 máy bay Boeing 737 MAX cùng nhiều máy bay thân rộng khác.
Trước thềm chuyến thăm của ông Trump, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 7.5 nói quan hệ Mỹ - Trung duy trì ổn định giữa nhiều biến động, đồng thời nhấn mạnh Washington cần tuân thủ nguyên tắc "một Trung Quốc".
Đón tiếp Tổng thống Putin tại sân bay Bắc Kinh có Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị, các quan chức Trung Quốc và Nga. Theo Tân Hoa xã, chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin có ý nghĩa quan trọng, khi năm nay đánh dấu kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược Trung Quốc - Nga và 25 năm ký kết Hiệp ước láng giềng tốt và hợp tác hữu nghị giữa hai nước.
Truyền thông Trung Quốc cho hay hợp tác chiến lược giữa Trung Quốc và Nga có ý nghĩa rất lớn trong việc duy trì ổn định chiến lược toàn cầu, bảo vệ chủ nghĩa đa phương và trật tự quốc tế.
Trước khi lên đường công du Trung Quốc, Tổng thống Putin có bài phát biểu cho biết quan hệ giữa Moscow và Bắc Kinh "đã đạt đến một tầm cao chưa từng có, thể hiện rõ nhất qua sự sẵn sàng hỗ trợ lẫn nhau của hai nước trong các vấn đề then chốt, bao gồm cả việc bảo vệ chủ quyền", theo TASS.
Ông Putin nêu thêm kim ngạch thương mại giữa Nga và Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng và đã vượt mốc 200 tỉ USD.
Tân Hoa xã dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn ngày 19.5 nói rằng bày tỏ sự tin tưởng rằng dưới sự chỉ đạo chiến lược của Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin, tình hữu nghị lâu dài giữa hai nước sẽ nhận được sự ủng hộ rộng rãi hơn nữa từ công chúng.
Tại Trung Quốc, nhà lãnh đạo Nga dự kiến gặp gỡ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, tiến hành các cuộc đàm phán Nga - Trung ở hình thức hẹp và mở rộng, cùng nhau khởi động các chương trình giáo dục và thảo luận về các vấn đề toàn cầu cấp bách nhất.
Ông Putin cũng dự kiến sẽ có một số cuộc gặp khác, bao gồm cuộc đàm phán với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường, tập trung vào các vấn đề thương mại và kinh tế.
Bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về tình hình chiến sự với Iran dự kiến diễn ra lúc 21h ngày 1/4 (8h hôm nay giờ Hà Nội). Đây sẽ là bài phát biểu quan trọng đầu tiên của ông trước toàn quốc về xung đột kể từ khi Mỹ - Israel phát động tấn công Iran ngày 28/2.
Tổng thống Mỹ gần đây phát tín hiệu rằng ông đang tìm cách đạt thỏa thuận với Tehran, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết "những ngày sắp tới sẽ mang tính quyết định".
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Iran đã hạ thấp tầm quan trọng của sự kiện, nói rằng những phát biểu của Tổng thống Mỹ "không phải cơ sở đáng tin cậy" để đánh giá tình hình.
Sau khi bị Mỹ - Israel tấn công hôm 28/2, Iran đã phát động chiến dịch trả đũa bằng cách nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng ở Trung Đông bằng tên lửa, máy bay không người lái.
Tehran cũng phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua. Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
Cuộc xung đột đã khiến hơn 3.000 người chết trên toàn Trung Đông, chủ yếu ở Iran và Lebanon.
