Theo Interesting Engineering, máy va chạm Electron-Ion (EIC) đang được xây dựng tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Brookhaven ở New York, là máy gia tốc hạt đầu tiên tích hợp AI và học máy ngay từ khâu thiết kế. Cơ sở nghiên cứu vật lý thế hệ mới này sẽ cho electron va chạm với proton hoặc hạt nhân để thăm dò cấu trúc vật chất. Đây là dự án hợp tác giữa Brookhaven và Phòng thí nghiệm Gia tốc Quốc gia Thomas Jefferson của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE), quy tụ hơn 300 viện nghiên cứu trên toàn thế giới, trị giá 1,7 – 2,8 tỷ USD và dự kiến bắt đầu hoạt động giữa thập niên 2030.
EIC là máy gia tốc dạng vòng dài 3,9 km với hai chùm tia có độ dày bằng sợi tóc, chạy ngược chiều nhau ở gần vận tốc ánh sáng. Máy dò lớn bằng ngôi nhà mang tên ePIC sẽ hoạt động như một máy ảnh 3D tốc độ cao để ghi lại những gì xảy ra khi hai chùm tia va chạm. EIC có thể xử lý 500.000 va chạm mỗi giây trong khi hệ thống học máy phân loại, sàng lọc và tái tạo những gì diễn ra bên trong máy dò. Cỗ máy tái sử dụng các thành phần chính của Máy gia tốc ion nặng tương đối tính (RHIC) tại Brookhaven, đã ngừng hoạt động vào tháng 2.
AI đã được sử dụng để cải thiện hoạt động của máy gia tốc, nhận dạng hạt và phân tích dữ liệu tại nhiều cơ sở như RHIC và Máy gia tốc hạt lớn tại Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân Châu Âu (CERN). Tuy nhiên, trước đây, công cụ AI thường được bổ sung sau nhiều năm xây dựng. Đối với EIC, nhóm chuyên gia EIC-BeamAI đến từ nhiều viện phát triển và thử nghiệm AI để điều chỉnh thiết kế cỗ máy nhanh chóng và chính xác hơn ngay từ đầu.
EIC sẽ sử dụng hàng thập kỷ dữ liệu hoạt động từ RHIC để huấn luyện và kiểm nghiệm công cụ AI. Thuật toán học máy có thể duy trì chất lượng chùm tia tương đương với một nhà vận hành giàu kinh nghiệm. Hệ thống AI cũng tạo ra bản sao kỹ thuật số của máy gia tốc, một mô hình ảo thời gian thực cho phép nhà nghiên cứu thử nghiệm nhiều thay đổi mà không cần tác động vào cỗ máy thật. Bản sao này có thể phát hiện hành vi bất thường của nam châm đủ sớm để kích hoạt tắt máy trước khi gây ra thiệt hại.
Theo Phys.org, các nhà khoa học cũng sử dụng công cụ AI trong thiết kế máy dò bằng cách lập mô hình kỹ thuật số hình dạng máy và chạy mô phỏng va chạm hạt để đánh giá hiệu suất. Họ tinh chỉnh thiết kế nhiều lần thông qua hàng triệu mô phỏng đòi hỏi tính toán phức tạp trước khi bắt tay vào xây dựng. Nhóm nghiên cứu cũng huấn luyện thuật toán dự đoán các thay đổi thiết kế ảnh hưởng đến khả năng nhận dạng hạt của máy dò, giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí tính toán và sử dụng năng lượng.
Khi EIC đi vào hoạt động, máy dò ePIC sẽ tạo ra 100 gigabit dữ liệu mỗi giây. Các hệ thống điều khiển bằng AI sẽ phân loại luồng dữ liệu đó theo thời gian thực, khử nhiễu ở tín hiệu khi va chạm xảy ra. Mô hình học sâu sau đó chuyển đổi dấu vết nhỏ do hạt để lại khi đi qua máy dò thành thông tin chi tiết về năng lượng và động lượng của chúng, cải thiện cả tốc độ và độ chính xác của quá trình tái tạo sự kiện.
Một vụ việc liên quan đến an ninh mạng tại Mỹ đang thu hút sự chú ý khi hai anh em sinh đôi bị cáo buộc phá hoại dữ liệu của chính phủ sau khi mất việc. Tuy nhiên, họ vô tình tự ghi lại toàn bộ hành vi phạm tội của mình qua ứng dụng họp trực tuyến.
Theo Ars Technica, hai anh em Muneeb và Sohaib Akhter, 34 tuổi, từng làm việc cho công ty công nghệ Opexus - đơn vị cung cấp dịch vụ cho hàng chục cơ quan chính phủ Mỹ. Sau khi công ty phát hiện cả hai từng có tiền án liên quan đến tội phạm mạng và gian lận, họ đã bị sa thải.
Tuy nhiên, chỉ ít phút sau cuộc họp chấm dứt hợp đồng, hai người này bị cáo buộc đã truy cập hệ thống nội bộ và xóa 96 cơ sở dữ liệu chứa thông tin của chính phủ Mỹ. Theo hồ sơ vụ án, hành vi này diễn ra trong khoảng một giờ đồng hồ.
Đáng chú ý, cả hai được cho là đã quên tắt cuộc họp Microsoft Teams sau khi bị sa thải. Cuộc họp tiếp tục ghi âm và ghi lại toàn bộ cuộc trò chuyện giữa hai anh em trong lúc thực hiện hành vi phá hoại dữ liệu.
Theo Ars Technica, nội dung ghi âm cho thấy hai người liên tục trao đổi về việc còn kết nối VPN hay không, đồng thời thảo luận việc xóa cơ sở dữ liệu của công ty. Một đoạn được trích dẫn trong hồ sơ điều tra cho thấy họ đã trực tiếp bàn bạc về hành động trả đũa ngay trong lúc hệ thống vẫn đang ghi hình.
Các tài liệu điều tra cũng cho biết hai anh em từng có tiền án từ năm 2015 liên quan đến truy cập trái phép hệ thống máy tính và gian lận điện tử. Công ty Opexus sau đó phát hiện lý lịch này và quyết định chấm dứt hợp đồng lao động.
Vụ việc được giới chuyên gia xem là ví dụ điển hình cho quy trình bảo mật khi sa thải nhân sự trong ngành công nghệ. Theo Ars Technica, nhiều doanh nghiệp hiện có xu hướng vô hiệu hóa tài khoản và quyền truy cập hệ thống trước khi thông báo chấm dứt hợp đồng nhằm tránh nguy cơ phá hoại dữ liệu nội bộ.
Ngoài yếu tố an ninh mạng, vụ án cũng cho thấy rủi ro từ các công cụ họp trực tuyến và tính năng ghi âm tự động. Trong nhiều doanh nghiệp, các cuộc họp trực tuyến hiện được thiết lập tự động ghi hình hoặc tạo bản chép lời để phục vụ công việc. Nếu người dùng quên tắt cuộc họp hoặc không nhận ra hệ thống vẫn ghi âm, toàn bộ nội dung trao đổi có thể bị lưu lại.
Sohaib Akhter đã bị kết tội trong phiên xét xử gần đây, trong khi Muneeb Akhter trước đó nhận tội nhưng sau đó được cho là đã tìm cách rút lại lời nhận tội thông qua nhiều lá thư gửi tòa án. Cả hai hiện đang bị giam giữ tại Mỹ và có thể đối mặt án tù kéo dài.
Theo báo cáo từ ấn phẩm Hàn Quốc The Elec, iPhone 18 Pro sẽ được trang bị công nghệ màn hình LTPO+ mới mẻ. Điều thú vị, chính Samsung là nhà cung cấp tấm nền màn hình này cho Apple.
Trước đó, iPhone 13 Pro và 13 Pro Max ra mắt năm 2021 đã trở thành những mẫu điện thoại đầu tiên của Apple sử dụng công nghệ tấm nền oxit đa tinh thể nhiệt độ thấp (LTPO). Công nghệ này cho phép điều chỉnh tốc độ làm mới, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Đối với iPhone 18 Pro và 18 Pro Max, Apple dự kiến sẽ nâng cấp lên công nghệ LTPO+, một phiên bản cao cấp hơn.
Màn hình AMOLED truyền thống sử dụng silicon đa tinh thể nhiệt độ thấp (LTPS) cho tất cả các bóng bán dẫn màng mỏng (TFT). Trong khi đó, màn hình LTPO tiêu chuẩn sử dụng Indium Gallium Zinc Oxide (IGZO) cho các TFT chuyển mạch. Công nghệ LTPO+ sẽ tiến thêm một bước bằng cách sử dụng oxit cho cả các TFT điều khiển, cho phép kiểm soát chi tiết dòng điện gửi đến OLED, từ đó giúp tấm nền hoạt động tối ưu và tiết kiệm năng lượng hơn.
Samsung và LG Display đã được giao nhiệm vụ cung cấp các tấm nền OLED cao cấp cho iPhone 18 Pro. Trong khi đó, BOE của Trung Quốc không được chọn do gặp phải vấn đề về chất lượng và năng suất. Ngoài ra, sản lượng của Samsung cũng đã tăng từ 10 đến 15% so với năm ngoái cũng là lý do khác khiến BOE bị loại khỏi danh sách.
Một điểm đáng chú ý khác là iPhone 18 Pro có thể trở thành smartphone đầu tiên của Apple trong 4 năm qua có phần notch nhỏ hơn. Công nghệ hồng ngoại dưới màn hình sẽ giúp Apple thu nhỏ phần notch, nhưng BOE không hoàn toàn đáp ứng được thách thức kỹ thuật này.
Mặc dù Apple thường đa dạng hóa chuỗi cung ứng để tạo ra sự cạnh tranh giữa các nhà cung cấp và đàm phán giá tốt hơn, nhưng việc loại bỏ hoàn toàn BOE khỏi chuỗi cung ứng iPhone 18 Pro là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, BOE có thể vẫn cung cấp tấm nền cho các mẫu iPhone 18 tiêu chuẩn.
Dù gặp phải vấn đề hậu cần, công nghệ LTPO+ hứa hẹn sẽ mang lại lợi thế cho iPhone 18 Pro, mặc dù thời gian sử dụng pin kéo dài đến mức nào vẫn còn là một câu hỏi chưa có lời giải. Với lợi thế cạnh tranh về giá, BOE vẫn có thể giữ vai trò đối tác của Apple, tạo điều kiện cho việc đàm phán giá cả trong tương lai.
Trong bối cảnh thế giới công nghệ đang căng mình vì cuộc khủng hoảng giá linh kiện, Windows 11 bỗng chốc trở thành tâm điểm chỉ trích khi bị cáo buộc chiếm dụng tài nguyên máy tính một cách vô tội vạ. Đứng trước làn sóng quay lưng từ người dùng, Microsoft cuối cùng đã phải lộ diện dự án đầy tham vọng mang tên K2 - một nỗ lực nhằm trả lại sự mượt mà cho hệ điều hành của hãng.
Một thử nghiệm gần đây với các công cụ tối ưu hóa độc lập trên GitHub đã hé lộ một sự thật gây sốc: Chỉ với vài tab trình duyệt chạy nền, Windows 11 có thể đẩy mức chiếm dụng lên tới 17 GB RAM. Tuy nhiên, sau khi thực hiện các bước dọn dẹp hệ thống, con số này lập tức giảm xuống còn 11 GB mà không ảnh hưởng đến trải nghiệm. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn rằng 6 GB RAM dư thừa đó đã đi đâu?
Câu trả lời nằm ở hệ thống phần mềm rác (bloatware) và các tiến trình AI chạy ngầm được Microsoft nhồi nhét, vốn liên tục lặp lại sau mỗi 10 giây. Với những bộ PC gaming cấu hình mạnh mẽ, đây có thể chỉ là một con số nhỏ, nhưng với các dòng PC cấu hình thấp hoặc máy chơi game cầm tay (Handheld PC), đây thực sự là một áp lực lớn cho hiệu năng.
Mục tiêu của dự án K2 không chỉ dừng lại ở việc dọn rác. Microsoft đang tham vọng tối ưu hóa Windows 11 sâu đến mức có thể cạnh tranh sòng phẳng với SteamOS của Valve - hệ điều hành vốn nổi tiếng vì sự gọn nhẹ và tối ưu tuyệt đối cho chơi game. K2 hứa hẹn sẽ khai tử bloatware, tinh chỉnh lại cách thức hoạt động của AI và ưu tiên tài nguyên tối đa cho các tác vụ nặng như gaming hay đồ họa.
Trong khi chờ đợi K2 chính thức ra mắt, cộng đồng công nghệ đang truyền tay nhau các công cụ tối ưu từ các nhà phát triển độc lập. Những giải pháp này giúp thu hồi từ 2 - 6 GB RAM trong thời gian thực, giúp giảm tải sự nặng nề của hệ điều hành hiện tại.
Liệu Microsoft có thực sự biến Windows thành một hệ điều hành gọn nhẹ, hay K2 chỉ là một lời hứa suông khác? Câu trả lời sẽ có trong các bản cập nhật lớn sắp tới. Nhưng có một điều chắc chắn là nếu không thay đổi, người dùng sẽ sớm tìm đến những lựa chọn thay thế nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
