Khi nhắc đến tiểu đường, đa số chúng ta thường mặc định đó là căn bệnh của những người thừa cân, béo phì. Tuy nhiên, bác sĩ giảm cân nổi tiếng Tiêu Tiệp Kiện (Đài Loan) mới đây đã chia sẻ góc nhìn mới, theo đó hủ phạm thực sự gây bệnh là mỡ nội tạng tích tụ trong ổ bụng, còn cân nặng chỉ là yếu tố liên đới.
Theo bác sĩ Tiêu, chỉ cần dịch chuyển được lượng mỡ từ nội tạng ra dưới da, chỉ số đường huyết sẽ có cơ hội trở về mức bình thường.
Trên trang cá nhân, bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện kể lại câu chuyện của chính mình thời còn là bác sĩ nội trú. Trong một lần tình cờ xét nghiệm máu vào buổi sáng, anh bàng hoàng nhận thấy chỉ số đường huyết lúc đói lên tới 106 mg/dL (trong khi mức bình thường phải dưới 100 mg/dL).
Đáng chú ý, thời điểm đó anh chưa đầy 30 tuổi, chân tay thon gọn, chỉ số BMI chỉ vỏn vẹn 22 – một con số lý tưởng theo tiêu chuẩn y khoa. “Tôi không thể tin được mình lại đang ở giai đoạn tiền tiểu đường”, anh nhớ lại.
Bác sĩ Tiêu giải thích rằng trọng tâm của việc đảo ngược tiền tiểu đường có thể không nằm ở việc giảm cân cực đoan. Một nghiên cứu đã chỉ ra mỡ nội tạng vùng bụng mới là tác nhân khiến cơ thể kháng insulin.
Hiện tượng này được gọi là “tích tụ mỡ lạc chỗ” (Ectopic fat), khi mỡ không nằm dưới da mà xâm lấn vào gan, tụy và xung quanh ruột. Tình trạng này gây ra phản ứng viêm toàn thân, ngăn chặn các tín hiệu của insulin, dẫn đến tăng đường huyết.
Vị bác sĩ khẳng định, chìa khóa giúp anh thoát khỏi nguy cơ bệnh tật không phải là cắt bỏ hoàn toàn tinh bột, mà là áp dụng chiến lược giảm mỡ nội tạng và kháng viêm cho cơ thể.
Dựa trên kinh nghiệm cá nhân và nghiên cứu khoa học, bác sĩ Tiêu Tiệp Kiện đúc kết 4 quy tắc cốt lõi để loại bỏ mỡ “lạc chỗ”:
Áp dụng “Chu kỳ Carbon” (Carb Cycling)
Vào những ngày không tập thể dục, hãy thay thế cơm trắng tinh chế bằng các loại tinh bột hấp thụ chậm như gạo lứt, khoai lang.
Nói không với đồ uống có đường
Loại bỏ hoàn toàn đường fructose – tác nhân trực tiếp gây “quá tải” cho gan và tích mỡ nội tạng. Đây chính là bước ngoặt giúp bác sĩ Tiêu thành công ổn định đường huyết.
Chống viêm bằng thực phẩm
Tăng cường tiêu thụ các loại dầu tốt giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, dầu oliu nguyên chất. Những chất béo lành mạnh này đóng vai trò như “chiếc bình cứu hỏa” dập tắt các phản ứng viêm do mỡ nội tạng gây ra.
Chỉ cần 15 phút vận động nhẹ nhàng sau khi ăn sẽ giúp tiêu thụ lượng glucose tự do trong máu, ngăn chặn chúng chuyển hóa thành mỡ tích tụ trong nội tạng.
Bác sĩ Tiêu nhấn mạnh, việc hiểu đúng về cơ chế tích mỡ sẽ giúp quá trình điều trị tiểu đường trở nên khoa học và bền vững hơn, thay vì chỉ chạy theo những thực đơn ăn kiêng khắt khe.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, khuyến cáo nắng nóng gay gắt không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm làm suy giảm trí nhớ, khả năng tập trung và sức khỏe tâm thần.
Bác sĩ Hoàng giải thích cơ thể người luôn cố gắng duy trì nhiệt độ lõi ở mức 36,5-37,5 độ C. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, hệ điều nhiệt phải hoạt động hết công suất để tỏa nhiệt. Tình trạng mất nước và thiếu ngủ kéo dài khiến nồng độ hormone căng thẳng cortisol tăng vọt. Do đó, người dân cần tổ chức lại nhịp sinh học, dồn việc vào những giờ mát mẻ và nghỉ ngơi lúc nắng gắt thay vì cố gắng chịu đựng thời tiết khắc nghiệt.
Mọi người nên tận dụng khoảng thời gian 5h-9h sáng để giải quyết công việc quan trọng. Lúc này, không khí trong lành và não bộ tỉnh táo nhất, rất phù hợp để tập thể dục, xử lý công việc phức tạp hoặc cho trẻ học các môn tư duy logic.
Từ 9h đến 10h, nhiệt độ bắt đầu tăng, người dân chuyển dần sang các hoạt động nhẹ nhàng.
Giai đoạn 10h-16h ghi nhận mức nhiệt gay gắt nhất trong ngày. Bác sĩ khuyên mọi người hạn chế ra ngoài, tránh vận động thể lực mạnh. Mọi người chỉ nên làm việc, học tập những nội dung quen thuộc trong phòng thoáng mát và tranh thủ chợp mắt 20-30 phút.
Khoảng thời gian 16h-19h, nhiệt độ môi trường giảm dần nhưng vẫn tích tụ hơi nóng. Lúc này, người dân ưu tiên vận động nhẹ như đi bộ, kéo giãn cơ thể, tắm rửa và ăn tối.
Từ 19h đến 22h30, không khí dịu mát giúp mọi người xử lý nốt công việc tồn đọng, nhưng cần tránh hoạt động trí óc sát giờ ngủ.
Bác sĩ lưu ý làm việc liên tục khiến não bộ quá tải và thân nhiệt tăng nhanh. Mọi người cần thường xuyên đứng dậy đi lại, xoay khớp, vươn vai và hít thở sâu giữa các phiên làm việc để giải tỏa căng thẳng. Mọi người duy trì thói quen ngủ trước 23h nhằm đảm bảo sự tỉnh táo cho ngày hôm sau, bởi giấc ngủ trưa ngắn dưới 45 phút chỉ đóng vai trò hỗ trợ não bộ tạm thời. Đồng thời, người dân hạn chế tiêu thụ cà phê, trà, nước tăng lực, nước ngọt và nước đá lạnh nhằm ngăn ngừa các tổn thương cho thận và hệ tim mạch.
Chiều 26.4, thông tin từ Bệnh viện Đà Nẵng cho biết, một bác sĩ của bệnh viện vừa kịp thời cứu sống người đàn ông bị ngưng tim khi đang chơi pickleball trên địa bàn thành phố.
Trước đó, vào ngày 25.4, tại một sân thể thao trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, một người đàn ông bất ngờ ngã quỵ khi đang chơi pickleball. Thời điểm xảy ra sự việc, bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Quang Huy (Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đà Nẵng) đang chuẩn bị đến bệnh viện làm việc thì nghe tiếng kêu cứu từ khu vực đối diện nhà.
Ngay lập tức có mặt tại hiện trường, bác sĩ Huy xác định bệnh nhân đã mất ý thức, tím tái, thở yếu, sùi bọt mép, mạch khó bắt - những dấu hiệu điển hình của tình trạng ngưng tuần hoàn.
Không chần chừ, bác sĩ tiến hành khai thông đường thở, làm sạch đờm dãi và thực hiện hồi sinh tim phổi (CPR) bằng ép tim ngoài lồng ngực.
Trong điều kiện không có hỗ trợ, một mình bác sĩ Huy liên tục ép tim trong hơn 5 phút. Nhờ can thiệp kịp thời và đúng kỹ thuật, bệnh nhân dần có nhịp tim trở lại, mạch rõ hơn và bắt đầu hồi phục ý thức.
Ngay sau đó, lực lượng cấp cứu 115 thành phố Đà Nẵng có mặt, tiếp nhận và chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế để tiếp tục điều trị. Theo thông tin từ bệnh viện, sức khỏe bệnh nhân hiện đã ổn định và được xuất viện về nhà theo dõi.
Tiến sĩ - bác sĩ Lê Đức Nhân, Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng, cho biết trên là trường hợp điển hình cho thấy vai trò quyết định của sơ cứu ban đầu trong các tình huống ngưng tim đột ngột.
Theo bác sĩ Nhân, thời gian là yếu tố sống còn, nếu người bệnh được phát hiện sớm và được thực hiện hồi sinh tim phổi đúng cách ngay tại chỗ, cơ hội cứu sống sẽ tăng lên đáng kể.
Cũng theo bác sĩ Nhân, đơn vị thời gian qua thường xuyên tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ năng cấp cứu ngừng tuần hoàn - hô hấp cơ bản cho nhân viên y tế, đồng thời hướng tới phổ cập kỹ năng sơ cấp cứu thiết yếu trong cộng đồng nhằm nâng cao khả năng ứng phó các tình huống khẩn cấp.
Từ ngày 5/4, ngành y tế bắt đầu thí điểm mô hình này tại một số khu vực xa trung tâm, ở các trạm y tế xã điểm Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước. Nhân viên y tế sẽ chủ động đến từng hộ gia đình, đặc biệt ưu tiên người cao tuổi, để thăm khám và theo dõi sức khỏe thường xuyên.
Đi cùng họ là "túi y tế thông minh" - bộ dụng cụ nhỏ gọn nhưng có thể đo huyết áp, SpO2 (nồng độ oxy trong máu), làm xét nghiệm nhanh để phát hiện sớm các bệnh mạn tính phổ biến. Kết quả sẽ được cập nhật ngay vào hệ thống quản lý sức khỏe, giúp bác sĩ theo dõi liên tục mà người dân không cần đi lại nhiều.
Với cách làm này, nếu cần thiết, bác sĩ tuyến cơ sở cũng có thể kết nối từ xa với chuyên gia tuyến trên để tư vấn thêm. Người dân vì thế vẫn được khám đúng quy trình, nhưng thuận tiện hơn rất nhiều.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết đây là bước khởi động nhằm vận hành đồng bộ mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư". Để mô hình hiệu quả, Sở Y tế xác định cần sự phối hợp của ba lực lượng, tạo thành thế "kiềng 3 chân".
Trong đó, ngành y tế xây dựng quy trình, đào tạo, đảm bảo thuốc, thiết bị và hệ thống dữ liệu. Chính quyền địa phương phân chia địa bàn, huy động cộng tác viên, tạo sự tin tưởng với người dân. Trạm y tế phối hợp với cộng tác viên sức khỏe, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, tổ chức chăm sóc tại nhà khi cần thiết.
Khi mô hình vận hành ổn định, người dân không chỉ được khám khi bệnh mà còn được theo dõi sức khỏe định kỳ ngay tại nhà, phát hiện sớm nguy cơ để xử lý kịp thời. Trạm y tế vì vậy cũng gần gũi hơn, trở thành nơi đồng hành chăm sóc sức khỏe lâu dài cho mỗi gia đình, thay vì chỉ là "nơi khám bệnh ban đầu", góp phần giảm tải tuyến trên.
Song song đó, TP HCM cũng đang đưa bác sĩ từ 56 bệnh viện lớn về 60 trạm y tế để khám, tầm soát ung thư và một số bệnh phức tạp miễn phí cho khoảng 16.000 người dân, bắt đầu từ 5/4. Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần, và có thể đi khám ở bất kỳ cơ sở y tế nào mà không cần phụ thuộc nơi cư trú.
