Một buổi sáng ngày đầu tháng 7, cơn mưa bất chợt dội xối xả khắp các tuyến phố ở Hà Nội. Dòng xe vốn chen chúc trên đường càng trở nên chật vật dưới màn mưa lớn. Người tham gia giao thông cố nhích từng chút trong vội vã, người ướt sũng chôn chân tại các điểm ngập.
Đối lập hoàn toàn với bức tranh ngột ngạt đó, phía trên cao tại ga metro Cầu Giấy, không gian lại sạch sẽ, mát mẻ và yên tĩnh. Tại đây, chúng tôi gặp Lại Xuân Trà (19 tuổi, sinh viên năm nhất Trường đại học Sư phạm Hà Nội), đang thong dong xuống ga sau một chuyến đi êm ái.
Suốt thời gian theo học tại Hà Nội, Trà không đi xe máy. Trước mắt, cậu sinh viên cũng chưa có ý định mua xe vì nhu cầu đi lại chưa cao. Với Trà, việc phải đi trên đường phố Hà Nội bằng xe máy là một nỗi ám ảnh vì tình trạng tắc đường, chen lấn, khói bụi và nguy cơ mất an toàn giao thông.
“Do còn đang đi học chưa phải đi lại nhiều nên mọi di chuyển của em đều bằng tàu điện kết hợp với xe buýt và đi bộ. Các chuyến tàu có thể đi xa, nhiều nhà ga để lên xuống, quan trọng là sạch sẽ và giá vé hợp túi tiền sinh viên”, Trà tâm sự.
Trà cho biết cũng đã tìm hiểu về mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị vừa được Hà Nội công bố và coi đây là một niềm vui lớn khi tương lai có thể di chuyển khắp Hà Nội cũng như các vùng ngoại thành xa bằng tàu điện.
“Sau này, khi có người yêu, em sẽ dẫn bạn gái đi chơi bằng tàu điện. Trong thời gian tàu chạy, em sẽ có nhiều thời gian để trò chuyện với bạn gái, không phải căng thẳng nhìn đường như đi xe máy”, Trà cười nói.
Bên cạnh những thuận lợi hiện tại, Trà cũng trăn trở về tương lai xa khi đi làm, cần đi nhiều nơi hơn, mong rằng các tuyến metro trong quy hoạch sẽ sớm được hoàn thiện để người dân được thuận tiện hơn.
Kết thúc ngày làm việc trong buổi chiều nắng nóng gay gắt, anh Nguyễn Văn Nam, nhân viên văn phòng, chậm rãi lên metro để trở về nhà. Bước ra ga Vành Đai 3, nơi có nút giao Khuất Duy Tiến với “đặc sản” ùn tắc ngay bên dưới, anh Nam vẫn luyến tiếc khoang tàu mát lạnh và bản nhạc chưa kịp nghe xong.
Nơi làm việc cách nhà 7 km, thay vì phải chen lấn, di chuyển mệt mỏi bằng xe máy, hơn nửa năm nay anh Nam chọn đi tàu điện đến nơi làm việc chỉ trong hơn 10 phút. Dù tiện lợi, nhưng anh Nam cho rằng, các tuyến metro vẫn cần cải thiện thêm. Cần có đầy đủ điểm gửi xe cho người dân đi từ xa đến. Giá vé cũng cần tính toán hợp lý hơn cho từng chặng để những người thu nhập thấp được hưởng lợi nhiều hơn.
“Người dân có thể đi bộ từ 1 km trở lại để đến ga tàu, còn những người đi xa hơn cần chỗ gửi xe để lên tàu. Tại nhiều điểm vẫn chưa có chỗ gửi xe nên hơi bất tiện, nếu khắc phục được thêm điều này sẽ thu hút người dân đi tàu nhiều hơn”, anh Nam chia sẻ.
Không chỉ thu hút giới trẻ, tàu điện đang dần trở nên thân thuộc với những bậc cao niên. Ông Nguyễn Gia Cung (62 tuổi) cho biết hơn một năm nay đã sử dụng tàu điện nhiều hơn. Ông thường đưa đón cháu đi học về bằng phương tiện này, hai vợ chồng ông cũng sử dụng metro kết hợp xe buýt, đi chơi một số điểm tại Hà Nội.
“Nhà tôi có hai vợ chồng ở với nhau, các con đã lớn và ra ở riêng. Hôm nào buồn buồn, hai ông bà lại lên tàu điện đi ngắm phố phường, tâm sự. Khi xuống tàu, chúng tôi chuyển qua đi xe buýt di chuyển tới điểm đến. Do còn ít tuyến metro nên vẫn còn hạn chế điểm đến, sau này nhiều tuyến có lẽ sẽ thuận tiện hơn”, ông Cung chia sẻ.
Theo ông Cung, các tuyến tàu thuận tiện nhưng còn khá ít lựa chọn điểm đến. Trước các thông tin quy hoạch thủ đô, ông Cung kỳ vọng: “Tôi mong chính quyền sớm hoàn thiện các tuyến tàu đi xa hơn, phủ khắp Hà Nội để những người già, người trẻ đều được hưởng lợi”.
Lời gửi gắm của ông Gia Cung cũng chính là bài toán mà TS Nguyễn Xuân Thủy (chuyên gia giao thông, nguyên Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản GTVT) đã trăn trở suốt hàng chục năm qua.
Với gần 40 năm kinh nghiệm nghiên cứu, tâm huyết về lĩnh vực giao thông, ông Thủy cho rằng hệ thống metro chính là “yết hầu” của giao thông Hà Nội nhờ năng lực vận chuyển cực đại có thể lên tới 60.000 hành khách/giờ, gấp 10 lần xe buýt cỡ lớn. Đây là chìa khóa duy nhất để giải tỏa áp lực giờ cao điểm và xóa sổ ùn tắc.
Tuy nhiên, đứng trước mạng lưới 18 tuyến của quy hoạch 100 năm, vị chuyên gia cho rằng, Hà Nội cần cẩn trọng với việc đầu tư dàn trải. Cần nhìn thẳng vào thực tế hạ tầng tại Hà Nội và quy hoạch hợp lý về các tuyến cần thiết trước mắt và kịp tiến độ thi công để tránh gây lãng phí.
“Đường sắt đô thị sinh ra để phục vụ nội đô mật độ cao nên các tuyến ra ngoại thành như sân bay Nội Bài chỉ cần một tuyến là đủ. Nên làm tuyến nào dứt điểm tuyến đó để lập tức đưa vào khai thác, tránh lãng phí. Thành phố phát triển đến đâu, metro bám theo đến đó”, TS Nguyễn Xuân Thủy phân tích.
Ông cũng đánh giá, lượng người dân tham gia di chuyển bằng metro tại Hà Nội có tăng trong các năm qua nhưng nhìn vào thực tế còn cách xa mốc hoạt động hiệu quả cực đại 60.000 hành khách/giờ. Để những thói quen văn minh của người dân hôm nay lan tỏa ra toàn xã hội, ông Thủy cho rằng, hệ thống metro tương lai phải đạt độ chính xác cao về giờ giấc, mạng lưới nhà ga đủ dày, các điểm trung chuyển phải cực kỳ thuận tiện và phục vụ người dân phải tốt hơn.
Vị chuyên gia dự báo, nếu giữ đúng kỷ cương quy hoạch và hoàn thiện các lõi TOD, giai đoạn 2030 – 2040 sẽ là bước ngoặt lớn khi tỷ lệ người dân Hà Nội chọn phương tiện công cộng chạm mốc 40%. Đó cũng là lúc thói quen đi tàu điện sẽ dần trở nên thân thuộc với những người dân thủ đô.
Ban Thường vụ Thành ủy Huế điều động ông Nguyễn Thanh Bình, 52 tuổi, Phó chủ tịch thường trực UBND TP Huế nhiệm kỳ 2021-2026, giữ chức Bí thư phường Thuận Hóa nhiệm kỳ 2025-2030, thay ông Nguyễn Đình Bách.
Ông Nguyễn Thanh Bình có trình độ thạc sĩ quan hệ quốc tế, từng là Giám đốc Sở Ngoại vụ, Chánh Văn phòng Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế, Bí thư huyện Phong Điền. Tháng 10/2020, khi đang là Bí thư huyện Phong Điền, ông là một trong 8 người sống sót trong vụ sạt lở tại trạm kiểm lâm 67 khiến 13 cán bộ, chiến sĩ hy sinh khi đi cứu hộ công nhân thủy điện Rào Trăng 3.
Cùng thời điểm, Ban Thường vụ Thành ủy điều động ông Nguyễn Đình Bách, 51 tuổi, Bí thư phường Thuận Hóa, giữ chức Bí thư phường Phú Xuân. Ông Bách từng là Chủ tịch huyện, Bí thư huyện Phong Điền và Chủ tịch quận Thuận Hóa.
Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng, được điều động giữ chức Bí thư xã A Lưới 2, thay ông Nguyễn Mạnh Hùng chuyển công tác.
Ở khối chính quyền, Chủ tịch UBND TP Huế Nguyễn Khắc Toàn trao quyết định điều động ông Phan Quý Phương, 54 tuổi, Phó chủ tịch UBND TP Huế nhiệm kỳ 2021-2026, giữ chức Trưởng ban Ban Quản lý Khu Kinh tế và công nghiệp thành phố. Ông Phương thay ông Lê Văn Tuệ, người trước đó đã được bầu làm Trưởng ban Pháp chế HĐND thành phố nhiệm kỳ 2026-2031.
UBND TP Huế đồng thời tiếp nhận, bổ nhiệm ông Võ Lê Nhật, 49 tuổi, Bí thư phường Phú Xuân, giữ chức Giám đốc Sở Xây dựng, thay ông Lê Anh Tuấn. Ông Nhật là kiến trúc sư, thạc sĩ quy hoạch, từng là Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Chủ tịch TP Huế cũ, Bí thư quận Phú Xuân.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, 46 tuổi, Bí thư xã A Lưới 2, được điều động, bổ nhiệm làm Phó giám đốc Sở Công Thương. Ông từng là Chủ tịch và Bí thư huyện A Lưới.
Các quyết định điều động, bổ nhiệm có thời hạn 5 năm.
Chủ tịch UBND TP Huế Nguyễn Khắc Toàn đề nghị các cán bộ trên cương vị mới giữ vững bản lĩnh chính trị, nâng cao trách nhiệm, phát huy kinh nghiệm, đổi mới lề lối làm việc, tăng cường kỷ luật hành chính và cải cách thủ tục để nâng cao hiệu quả quản lý.
Đại diện các cán bộ nhận nhiệm vụ cam kết tiếp tục học hỏi, nâng cao năng lực và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Đường Nguyễn Chí Thanh dài khoảng 1,8 km, có 10 làn xe cơ giới và xe thô sơ, kết nối với nhiều nút giao lớn của Hà Nội. Trước tình trạng ùn tắc kéo dài theo một chiều vào giờ cao điểm, Cục Cảnh sát giao thông đang xem xét phương án xén dải phân cách để tổ chức giao thông đảo chiều.
Đường Nguyễn Chí Thanh dài khoảng 1,8 km, có 10 làn xe cơ giới và xe thô sơ, kết nối với nhiều nút giao lớn của Hà Nội. Trước tình trạng ùn tắc kéo dài theo một chiều vào giờ cao điểm, Cục Cảnh sát giao thông đang xem xét phương án xén dải phân cách để tổ chức giao thông đảo chiều.
Giờ cao điểm sáng, đường Nguyễn Chí Thanh thường ùn tắc kéo dài theo hướng vào nội đô, trong khi chiều ngược lại khá thông thoáng với lượng phương tiện ít hơn đáng kể.
Giờ cao điểm sáng, đường Nguyễn Chí Thanh thường ùn tắc kéo dài theo hướng vào nội đô, trong khi chiều ngược lại khá thông thoáng với lượng phương tiện ít hơn đáng kể.
Nhằm giảm ùn tắc, năm 2018, cơ quan chức năng từng xén dải phân cách để mở rộng mặt đường. Hiện dải phân cách giữa tuyến còn rộng hơn 4 m, trồng nhiều cây xanh.
Nhằm giảm ùn tắc, năm 2018, cơ quan chức năng từng xén dải phân cách để mở rộng mặt đường. Hiện dải phân cách giữa tuyến còn rộng hơn 4 m, trồng nhiều cây xanh.
Ùn tắc kéo dài khiến nhiều xe máy phải chạy lên vỉa hè để tìm lối di chuyển khi các làn đường ken đặc phương tiện, gần như không còn khoảng trống lưu thông.
Ùn tắc kéo dài khiến nhiều xe máy phải chạy lên vỉa hè để tìm lối di chuyển khi các làn đường ken đặc phương tiện, gần như không còn khoảng trống lưu thông.
Giờ cao điểm chiều, tuyến Nguyễn Chí Thanh hướng ra nội đô ùn tắc kéo dài, phương tiện di chuyển chậm, nhiều thời điểm gần như nhích từng mét.
Giờ cao điểm chiều, tuyến Nguyễn Chí Thanh hướng ra nội đô ùn tắc kéo dài, phương tiện di chuyển chậm, nhiều thời điểm gần như nhích từng mét.
Vào giờ cao điểm khi giao thông ùn ứ kéo dài, nhiều xe máy vẫn liên tục tràn vào làn ưu tiên dành cho BRT khiến giao thông thêm lộn xộn.
Khu vực này thường xuyên xuất hiện cảnh 2 làn hỗn hợp nhưng có tới 3 hàng ôtô chen kín mặt đường. Ôtô nối đuôi, dàn hàng ngang khiến người đi xe máy buộc phải luồn lách hoặc di chuyển lên vỉa hè để tìm lối đi.
Vào giờ cao điểm khi giao thông ùn ứ kéo dài, nhiều xe máy vẫn liên tục tràn vào làn ưu tiên dành cho BRT khiến giao thông thêm lộn xộn.
Khu vực này thường xuyên xuất hiện cảnh 2 làn hỗn hợp nhưng có tới 3 hàng ôtô chen kín mặt đường. Ôtô nối đuôi, dàn hàng ngang khiến người đi xe máy buộc phải luồn lách hoặc di chuyển lên vỉa hè để tìm lối đi.
Dải phân cách giữa trên tuyến rộng khoảng 4-6 m, được trồng cỏ và bố trí các nhà chờ của xe buýt nhanh BRT. Trên tuyến Lê Văn Lương, ùn tắc giao thông thường xuyên xảy ra tại nhiều điểm giao cắt lớn như khu vực Hoàng Minh Giám, Nguyễn Tuân, Hoàng Đạo Thúy hay cầu vượt Lê Văn Lương - Láng Hạ, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm.
Dải phân cách giữa trên tuyến rộng khoảng 4-6 m, được trồng cỏ và bố trí các nhà chờ của xe buýt nhanh BRT. Trên tuyến Lê Văn Lương, ùn tắc giao thông thường xuyên xảy ra tại nhiều điểm giao cắt lớn như khu vực Hoàng Minh Giám, Nguyễn Tuân, Hoàng Đạo Thúy hay cầu vượt Lê Văn Lương - Láng Hạ, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm.
Theo đề xuất của Cục Cảnh sát giao thông, vào cao điểm buổi sáng sẽ ưu tiên tăng làn cho hướng từ ngoại thành vào trung tâm thành phố, trong khi cuối giờ chiều sẽ điều chỉnh theo chiều ngược lại để phục vụ nhu cầu người dân rời nội đô. Hiện thời điểm áp dụng chưa được công bố.
Việc phân làn dự kiến được điều tiết dựa trên mật độ phương tiện thực tế tại từng thời điểm nhằm nâng cao hiệu quả khai thác mặt đường và giảm ùn tắc. Mô hình này tương tự phương án giao thông đang áp dụng trên đường Cộng Hòa (TP HCM) từ giữa tháng 5 vừa qua.
Theo đề xuất của Cục Cảnh sát giao thông, vào cao điểm buổi sáng sẽ ưu tiên tăng làn cho hướng từ ngoại thành vào trung tâm thành phố, trong khi cuối giờ chiều sẽ điều chỉnh theo chiều ngược lại để phục vụ nhu cầu người dân rời nội đô. Hiện thời điểm áp dụng chưa được công bố.
Việc phân làn dự kiến được điều tiết dựa trên mật độ phương tiện thực tế tại từng thời điểm nhằm nâng cao hiệu quả khai thác mặt đường và giảm ùn tắc. Mô hình này tương tự phương án giao thông đang áp dụng trên đường Cộng Hòa (TP HCM) từ giữa tháng 5 vừa qua.
Khi những video đầu tiên về vụ 5 học sinh đuối nước trên sông Lô lan truyền trên mạng xã hội chiều 18/5, ông Trương Hữu Khoa ngồi trước màn hình điện thoại ở nhà riêng tại xã Hải Lựu. "Tôi xem mà nước mắt cứ chảy dàn dụa vì xót thương vô cùng", ông kể.
Ít phút sau, ông chạy xe máy hơn 20 km tới hiện trường ở khu vực bãi bồi ven sông thuộc thôn Yên Kiều, xã Sông Lô. Người đàn ông từng có gần 30 năm gắn với nghề sông nước nói ông đi vì nghĩ phải xuống đó xem có thể giúp được gì.
Khi ông có mặt, lực lượng chức năng đang dùng thuyền và móc sắt rà dọc lòng sông. Trên bờ, tiếng khóc gọi tên con vang lên liên tục giữa đám đông ken đặc người đứng dõi theo công tác cứu hộ.
Sau khi giới thiệu bản thân có kinh nghiệm bơi lặn và xin phép lực lượng công an tham gia hỗ trợ, ông được chấp thuận. Người đàn ông 53 tuổi cởi áo rồi lao xuống dòng sông lạnh.
Ông kể trước khi lặn xuống nước đã thầm khấn nguyện rồi liên tục gọi các nạn nhân trong tâm trí: "Các con ơi, nếu hữu duyên thì báo cho bác biết các con ở đâu, bác sẽ đưa các con về với gia đình".
Quan sát mặt sông trước khi lặn, ông Khoa chú ý khu vực nước xoáy nằm cách chỗ các học sinh để quần áo vài chục mét. Với kinh nghiệm nhiều năm làm nghề chài lưới trên sông, ông nhận định phía dưới có thể là hố sâu nơi các nạn nhân bị cuốn xuống.
Đúng như dự đoán, dưới lớp nước sâu khoảng 4 m, ông bắt gặp cảnh tượng khiến bản thân ám ảnh: hai học sinh ôm ghì lấy nhau dưới đáy sông. "Tôi định gỡ ra để đưa từng cháu lên nhưng hai cháu ghì chặt quá nên phải kéo cả hai lên cùng lúc", ông nói.
Dòng nước sâu và chảy xiết khiến việc kéo hai nạn nhân lên mặt nước rất khó khăn. Khi đưa được các em vào bờ bàn giao cho lực lượng chức năng, ông gần như kiệt sức nhưng vẫn tiếp tục lao xuống sông tìm kiếm những nạn nhân còn lại.
Khoảng nửa giờ sau, ông phát hiện thêm một học sinh khác cách vị trí trước khoảng 20 m. Đây cũng là nạn nhân cuối cùng được tìm thấy dưới lòng sông.
Sau nhiều giờ ngụp lặn dưới nước sâu, ông Khoa lên bờ trong trạng thái thấm mệt. Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ đã trực tiếp động viên và trao phong bì cảm ơn tinh thần cứu nạn của ông.
Tối cùng ngày, khi mở phong bì, gia đình ông bất ngờ vì bên trong có 20 triệu đồng. Sau khi bàn bạc, vợ chồng ông quyết định dùng toàn bộ số tiền để hỗ trợ gia đình các nạn nhân. Sáng 19/5, ông cùng vợ tới thăm cả 5 gia đình có con gặp nạn, gửi mỗi nhà 4 triệu đồng để phụ lo hậu sự. "Tiền thì quý thật, nhưng nỗi đau mất con của các gia đình còn lớn hơn nhiều", ông chia sẻ.
Khoảng 10 năm nay, ông Khoa không còn gắn bó với nghề chài lưới mà phụ giúp các con kinh doanh vật liệu xây dựng. Ông thường xuyên tham gia hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ người dân vùng lũ và các hoàn cảnh khó khăn ở nhiều tỉnh miền núi phía Bắc, miền Trung.
Ông Hoàng Mạnh Hồng, Chánh văn phòng HĐND và UBND xã Sông Lô cho biết ông Khoa đã hỗ trợ tìm thấy 3 nạn nhân. Một nạn nhân được người dân tìm thấy ngay sau khi xảy ra vụ việc, một nạn nhân còn lại được lực lượng chức năng phát hiện.
Việc tìm kiếm gặp nhiều khó khăn do lòng sông rộng, nước sâu và dòng chảy phức tạp. Các lực lượng phải chia nhiều tổ rà soát khu vực xảy ra tai nạn và các đoạn sông lân cận.
Hiện xã Sông Lô đã lập 5 tổ công tác hỗ trợ các gia đình tổ chức tang lễ, mai táng các nạn nhân. Đại diện UBND xã cho biết những ngày tới địa phương sẽ họp để đánh giá toàn bộ vụ việc.
Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo phụ huynh tăng cường quản lý con em, không để trẻ tự ý tắm sông, suối, ao hồ khi không có người lớn đi cùng; đồng thời trang bị kỹ năng phòng chống đuối nước để hạn chế những tai nạn tương tự.
Khoảng 16h ngày 18/5, nhóm 9 nam sinh 13-14 tuổi ra khu vực bãi bồi sông Lô thuộc thôn Yên Kiều, xã Sông Lô để tắm. Một em bất ngờ bị đuối nước, 4 em đi cùng phát hiện đã lao ra ứng cứu nhưng cũng bị nước cuốn khiến cả 5 em tử vong.
