Người Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã bất đồng về nguồn gốc hàng loạt món ăn, từ cà phê, lá nho nhồi đến cả baklava – di sản để lại từ nhiều thế kỷ cùng tồn tại dưới thời Đế chế Ottoman. Giờ đây, người Thổ Nhĩ Kỳ bức xúc khi cho rằng người Hy Lạp “nhận vơ” công lao với món súp mà họ gọi là iskembe, vốn được xem là một phần văn hóa lâu đời của đất nước. Iskeme là súp lòng bò, nổi tiếng với hương vị đậm đà, hấp dẫn và được gọi là patsa tại Hy Lạp.
Dimitris Tsarouhas, chủ một nhà hàng ở thành phố Thessaloniki của Hy Lạp chuyên về món “patsa”, đang nỗ lực đăng ký món súp này với UNESCO như một món ăn truyền thống độc đáo của Hy Lạp, có nguồn gốc từ thời sử thi “Odyssey” của Homer .
Chủ nhà hàng Tsarouhas đã tập hợp một hồ sơ đồ sộ, chi tiết với sự hỗ trợ của một tổ chức văn hóa địa phương và Lena Oflidis, tác giả cuốn sách duy nhất ghi chép về lịch sử món súp này, nhằm đưa patsa vào danh mục di sản văn hóa của Hy Lạp.
Tại nhà hàng Tsarouhas, hàng chục thực khách ghé đến vào mọi thời điểm trong ngày, đặc biệt là lúc rạng sáng, để thưởng thức patsa. Nhiều người tin rằng món súp ăn cùng ớt này giúp làm dịu dạ dày sau một đêm quá chén.
Đầu bếp Pantazis Koukoumvris của nhà hàng Tsarouhas cho biết công thức món ăn này được người Byzantine tiếp nhận từ người Hy Lạp cổ đại, rồi truyền lại cho người Ottoman.
Ông Dimitris Tsarouhas cũng chỉ ra rằng công thức patsa từng được nhắc đến trong sử thi Odyssey, trong bữa tiệc mà Penelope, vợ của Odysseus, chuẩn bị cho những kẻ cầu hôn vào ngày chồng bà trở về sau hành trình dài.
Theo ông, đoạn này mô tả món dạ dày bò nhồi mỡ động vật và huyết.
“Nếu đó không phải là patsa, thì còn có thể là gì nữa?”, ông đặt câu hỏi.
Dù phía Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định đây là phát minh của họ, Tsarouhas tỏ ra không lo ngại. Ông cho rằng phía bên kia hoàn toàn có thể thử chứng minh nếu có đủ cơ sở.
“Không ai ngăn họ thử cả”, ông nói và tin mình có đầy đủ cơ sở để bảo hộ, công nhận món ăn này. Ông tin hai nước sẽ không vì điều này mà chia rẽ vì hương vị món ăn chính là thứ gắn kết.
Tuy nhiên, “sự gắn kết qua ẩm thực” không phải điều mà Ali Turkmen nghĩ đến. Chủ nhà hàng người Thổ Nhĩ Kỳ 59 tuổi cho rằng món ăn này mang tính đặc trưng lịch sử và văn hóa của người Thổ, dù tại Hy Lạp, nó cũng được xem là món ăn quen thuộc vào đêm khuya hoặc sau những cuộc nhậu.
“Cũng giống như baklava và nhiều thứ khác, họ muốn nhận đó là của riêng mình. Lòng bò là thứ rất riêng của người Thổ”, Turkmen nói về nỗ lực của Hy Lạp. Nhưng sẽ rất khó để họ tuyên bố sở hữu một thứ vốn là đặc trưng của Thổ Nhĩ Kỳ, theo Turkmen vì món ăn này đã là một phần văn hóa của họ hàng trăm năm.
Tại Istanbul, Ali Ohtamis là người phụ trách căn bếp tại nhà hàng Alem Iskembe của Turkmen, một địa chỉ chuyên phục vụ món súp truyền thống tại khu phố Kiziltoprak. Mỗi ngày, từ 4h, Ohtamis bắt đầu đun sôi dạ dày bò (lòng bò) sau khi đã làm sạch kỹ lưỡng. Theo ông, quá trình nấu kéo dài 8-9 tiếng, trước khi thịt được cắt theo khẩu vị của từng thực khách, to hoặc nhỏ.
Dù cả phiên bản Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đều dựa trên nền nước dùng đậm đà, nhiều tỏi, món iskembe của Thổ Nhĩ Kỳ chỉ sử dụng duy nhất phần lòng bò.
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc Hy Lạp “chiếm dụng” một món ăn được xem là niềm tự hào quốc gia. Cổng tin tức Onedio dẫn lại ghi chép của nhà du hành thế kỷ 17 Evliya Celebi, trong đó mô tả những người bán súp lòng và súp móng giò tại Istanbul, như bằng chứng cho thấy món ăn này đã có lịch sử 400 năm tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Khách quen của Alem Iskembe, Murat Pajik, bày tỏ quan điểm dứt khoát rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên chấp nhận động thái từ phía Hy Lạp.
“Cần phải có biện pháp. Súp lòng là một trong những món ăn mà chúng ta nên quảng bá ra thế giới”, Pajik nói.
Trong khi đó, tại Hy Lạp, Christos Mousoulis lại có góc nhìn khác. Là khách quen của nhà hàng Tsarouhas, ông cho biết món patsa đã được chế biến theo cách truyền thống trong các gia đình Hy Lạp qua nhiều thế hệ.
“Món ăn có thể tương đồng. Nhưng chúng tôi lớn lên cùng với patsa của Hy Lạp”, ông nói.
Ngày 18.5, UBND tỉnh Gia Lai cho biết đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 đối với Khu đô thị du lịch nghỉ dưỡng quốc tế biển Ghềnh Ráng - Vũng Chua.
Khu vực lập quy hoạch nằm trên địa bàn các phường Quy Nhơn Nam, Quy Nhơn Bắc và Quy Nhơn Tây (trước đây thuộc TP.Quy Nhơn, tỉnh Bình Định), tiếp giáp Biển Đông, với tổng diện tích dự kiến khoảng 2.878 ha.
Theo quy hoạch sơ bộ, khu vực này dự kiến có quy mô dân số khoảng 40.000 người. Lượng khách trung bình ước đạt hơn 6.900 người/ngày và có thể tăng lên hơn 17.200 lượt khách vào các giai đoạn cao điểm. Diện tích đất xây dựng đô thị dự kiến khoảng 1.543 ha.
Khu vực quy hoạch được chia thành 2 tiểu khu chính gồm núi Vũng Chua và khu núi Xuân Vân - Quy Hòa.
Tại khu vực núi Vũng Chua, quy hoạch định hướng phát triển các khu nhà ở ven sườn núi, công trình dịch vụ, khu lưu trú nghỉ dưỡng, trung tâm thể thao và sân golf.
Trong khi đó, khu vực Quy Hòa - Xuân Vân sẽ phát triển các tổ hợp lưu trú, vui chơi giải trí, dịch vụ du lịch ven biển, đồng thời kết hợp bảo tồn các công trình di tích, tôn giáo hiện hữu.
Quy hoạch cũng đề cập việc phát triển các loại hình vận tải phục vụ du lịch như taxi bay, thủy phi cơ… Cùng với đó là kế hoạch mở rộng tuyến quốc lộ 1D đoạn qua Quy Hòa kết nối trung tâm Quy Nhơn; xây dựng tuyến đường kết nối đô thị Quy Hòa qua núi Vũng Chua đi Long Vân; quy hoạch đường lên núi Vũng Chua phục vụ tham quan, ngắm cảnh.
Trước đó, ngày 5.5, ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo kế hoạch triển khai Khu đô thị du lịch nghỉ dưỡng quốc tế biển Ghềnh Ráng - Vũng Chua. Dự án được xác định là một trong những công trình trọng điểm, mang ý nghĩa chiến lược trong định hướng phát triển không gian đô thị, du lịch và dịch vụ chất lượng cao của địa phương.
Một nội dung thu hút sự quan tâm là phương án di dời Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quy Hòa để phục vụ triển khai dự án. Theo UBND tỉnh Gia Lai, việc di dời phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, xây dựng phương án tổng thể nhằm bảo đảm hoạt động khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người dân không bị gián đoạn. Việc di dời chỉ được thực hiện sau khi hoàn thiện đầy đủ các điều kiện cần thiết tại địa điểm mới theo đúng quy định.
Ông Nguyễn Tự Công Hoàng giao Sở Tài chính rà soát, đề xuất các nội dung liên quan đến thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hồ sơ về công tác di dời Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quy Hòa, trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai cũng yêu cầu các sở, ngành liên quan tăng cường phối hợp, chủ động tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ dự án, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ trong quy hoạch, yêu cầu quốc phòng - an ninh, bảo tồn cảnh quan tự nhiên, di tích lịch sử - văn hóa và hạn chế tác
Sự kiện thu hút rất đông du khách gần xa kéo về tham quan, check-in trong những ngày diễn ra Lễ hội du lịch hè Gia Lai 2026 tại khu vực bãi biển Quy Nhơn.
Theo Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai, Liên hoan diều nghệ thuật diễn ra từ ngày 19 tới 21-6 tại khu vực bãi biển đường Xuân Diệu và quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Quy Nhơn.
Tham gia trình diễn trên bãi biển là gần 20 câu lạc bộ, đội, nhóm diều nghệ thuật trong và ngoài tỉnh. Do đặc thù biểu diễn diều phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết, nên thời gian thả diều sẽ được linh hoạt điều chỉnh phù hợp với tốc độ gió.
Khi những cánh diều khổng lồ sặc sỡ được bay trên bờ biển Quy Nhơn, hàng ngàn người dân và du khách đã tới check-in chụp ảnh, quay video đưa lên trang cá nhân trên mạng xã hội.
Không gian bãi biển hết sức đông vui, sôi động trong những ngày diễn ra chuỗi hoạt động của Lễ hội du lịch hè.
Theo ban tổ chức, các đội thi sẽ được chấm điểm các bài trình diễn theo những nội dung: Diều không xương (diều khí động học); diều bầy; diều đồng đội.
Ban tổ chức cũng sẽ trao các giải phụ gồm giải diều được bình chọn qua mạng nhiều nhất; giải diều trang trí mặt đất đẹp, ấn tượng nhất.
Vụ tai nạn liên quan đến Orla Wates, nữ du khách Anh 19 tuổi, khi tham gia tour "Ha Giang Loop" (vòng lặp Hà Giang) được chia sẻ rộng rãi trên truyền thông quốc tế tuần qua đặt ra vấn đề về chất lượng của các tour phượt bằng xe máy. Một công ty chuyên cung cấp dịch vụ easy rider tại Hà Giang xác nhận tài xế của mình có liên quan trực tiếp đến vụ việc và đang phối hợp với cơ quan chức năng để làm rõ.
Nhiều năm nay, đội ngũ "easy rider" (người bản địa lái xe máy chở khách) đã trở thành biểu tượng của du lịch vùng cao. Tuy nhiên, sự phát triển nóng khiến các đơn vị gặp khó trong quản lý nhân sự.
Anh Linh Hữu Khương, đại diện BiBi Ha Giang, cho biết từng chứng kiến những đoàn khách lên tới 60-80 người, kéo dài 3 km trên đường đèo. Khi đoàn quá đông, người đi sau thường có xu hướng tăng tốc, phóng nhanh vượt ẩu để không bị lạc nhóm, gây rủi ro lớn cho du khách ngồi sau.
Ông Hoàng Văn Huỳnh, một tài xế xe tải chạy tuyến Hà Giang từ năm 2008, chia sẻ ông thường xuyên "thấy sợ" khi chạm mặt các đoàn xe này bởi họ thường vượt nối đuôi nhau ngay cả tại những khúc cua khuất tầm nhìn. Đường trong khu vực Cao nguyên đá Đồng Văn hiện đã được cải thiện về chất lượng mặt đường, song chính điều này lại khiến nhiều tài xế chủ quan, duy trì vận tốc vượt mức an toàn trên các đoạn đèo dốc tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Theo các đơn vị lữ hành, tổ chức tour, trong những năm gần đây, số vụ tai nạn giao thông liên quan đến du khách nước ngoài có xu hướng gia tăng, trong đó phần lớn xảy ra trên các cung đường đèo dốc thuộc các xã vùng cao núi đá phía bắc.
Bên cạnh kỹ năng lái, ý thức của đội ngũ lái xe đang là "điểm đen". Dani, một du khách Mỹ, du lịch Hà Giang vào cuối tháng 3, cho biết cô cảm thấy bất an khi chứng kiến các easy rider uống đồ uống có cồn tại các bữa tiệc mỗi đêm, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, phản xạ kém vào sáng hôm sau.
Cian Killoran, du khách Ireland, thậm chí còn thấy các tài xế trẻ vận hành xe với vận tốc 100 km/h ở đoạn đường tốt chỉ để "thể hiện kỹ năng" với khách nữ.
"Nhiều lái xe còn quá trẻ, liều lĩnh và thiếu suy nghĩ. Họ tự tin thái quá vào khả năng của mình mà bỏ qua an toàn của khách", Cian nói. Việc tài xế sử dụng thuốc lào, tụ tập uống rượu đến đêm khuya dường như đã trở thành một phần ''thói quen'' trong đội ngũ này.
Hoạt động "easy rider" rộ lên từ năm 2018 nhưng đến nay, tỷ lệ tài xế người bản địa có chứng chỉ hành nghề du lịch chuyên nghiệp và khả năng giao tiếp tiếng Anh vẫn còn rất hạn chế. Thông thường, trong một đoàn từ 8-15 lái xe, chỉ có duy nhất trưởng đoàn là người có thể sử dụng ngoại ngữ để hướng dẫn khách.
Lỗ hổng không chỉ nằm ở người lái thuê mà còn ở quy trình sàng lọc khách tự lái. Cian cho biết trong chuyến đi của anh, có công ty chỉ kiểm tra năng lực của khách bằng cách cho đi thẳng 20 m trong sân rồi giao xe cho họ tự chinh phục những cung đường được coi là nguy hiểm nhất Việt Nam.
Hậu quả là ngay trong ngày đầu, một thành viên trong đoàn anh đã gặp tai nạn rách đầu gối khi phanh gấp tại góc cua hẹp. Sự thiếu trách nhiệm của các đơn vị cho thuê xe trong việc đánh giá kỹ năng thực tế của khách ngoại quốc đang trực tiếp đẩy họ vào nguy hiểm.
Mặc dù luật pháp Việt Nam quy định người điều khiển xe máy trên 50cc phải có giấy phép lái xe phù hợp và bằng lái quốc tế (IDP) phải kèm theo bằng lái gốc, nhưng trên thực tế, việc kiểm tra giấy tờ tại các điểm cho thuê xe vẫn còn bị bỏ ngỏ.
Trước những sự cố liên tiếp, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTTDL) tỉnh Tuyên Quang ngày 13/4 đã ra văn bản yêu cầu các đơn vị lữ hành và cơ sở cho thuê xe máy thắt chặt quy định an toàn. Sở nghiêm cấm các đơn vị không có giấy phép lữ hành tự ý tổ chức, quảng bá hoặc chào bán tour; đồng thời yêu cầu các cơ sở vận chuyển không được tự ý ghép khách hoặc thay đổi lộ trình đã thống nhất.
Theo yêu cầu mới, các đơn vị cung ứng dịch vụ chỉ được phục vụ khách dựa trên hợp đồng pháp lý rõ ràng, xác định cụ thể danh tính lái xe, phương tiện và trách nhiệm phối hợp khi xảy ra sự cố. Sở VHTTDL cũng dự kiến tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý vận chuyển khách du lịch nhằm cập nhật quy định pháp luật và các giải pháp đảm bảo an toàn giao thông cho doanh nghiệp trên địa bàn.
Để siết chặt quản lý, ông Nguyễn Văn Hãnh, Phó chủ tịch xã Phố Bảng, cho rằng lực lượng chức năng cần tăng cường các đợt kiểm tra đột xuất trên quốc lộ nhằm tăng tính răn đe, chấp nhận việc có thể làm gián đoạn tạm thời hành trình của du khách để đổi lấy sự an toàn bền vững.
Nhiều chuyên gia đề xuất các đơn vị lữ hành cần chủ động chia nhỏ đoàn với quy mô tối đa 8 khách mỗi tour, bố trí đủ trưởng nhóm dẫn đoàn và phó nhóm chốt đuôi để kiểm soát tốc độ.
Công tác quản lý tại các điểm lưu trú cũng cần được siết chặt nhằm tuyệt đối cấm tài xế sử dụng đồ uống có cồn vào buổi tối. Nhằm tạo ra cơ chế giám sát minh bạch, các doanh nghiệp được khuyến nghị xây dựng hệ thống chấm điểm dựa trên phản hồi của khách hàng. Những lái xe vi phạm quy định hoặc chạy ẩu cần bị sa thải và thông báo công khai trong cộng đồng du lịch để ngăn chặn việc tái phạm.
"Du khách xứng đáng có một chuyến đi an toàn để trở về nhà", Cian Killoran nhấn mạnh. Nếu không sớm lấp đầy các lỗ hổng quản lý, thương hiệu "Ha Giang Loop" đứng trước nguy cơ bị tổn hại trong mắt cộng đồng du lịch quốc tế.
