Chiều muộn, cậu học trò nghèo này dẫn chúng tôi vào nhà em trong một con hẻm đường Bến Bạch Đằng, khu vực 13, P.Ô Môn, TP.Cần Thơ. Dáng em gầy gò lướt qua những dãy nhà san sát đông người. Chiếc quần thể thao sờn cũ mặc hơn 3 năm, nay đã ngắn hơn mắt cá chân nhưng Toàn không có sự lựa chọn nào khác.
Toàn cho biết hàng xóm chủ yếu là lao động nghèo, không ruộng đất. Đàn ông đi vác vật liệu xây dựng, gạo, cám; phụ nữ phụ quán ăn hoặc ở nhà làm nội trợ. “Hồi trước cha em cũng đi vác cám cho nhà máy. Nhưng một ngày nọ ông bị đột quỵ. Bệnh viện cho về nhà được mấy ngày thì cha mất, bỏ lại 4 mẹ con em”, Toàn kể.
Toàn mồ côi cha khi mới học lớp 2, khi đó em chưa hiểu thấu nỗi đau mất mát nhưng nhiều lúc bật khóc vì thấy thiệt thòi. Trong khi bạn bè được cha mẹ đón đưa tới trường thì Toàn tự mình đi rèn con chữ. Toàn bồi hồi: “Cha mất 2 năm thì ông nội cũng mất. Gia đình từ đó không còn người đàn ông trụ cột nên khó khăn càng chồng chất. Tiền ăn còn thiếu hụt nên không thể sửa sang lại nhà”.
Toàn và em gái ở trong căn nhà của ông bà nội để lại, còn người chị thì ở trọ và học ở ĐH Cần Thơ. Hai anh em bất lực nhìn những thanh cột bị nứt nẻ, trơ ra cả lõi sắt. Vách nhà thủng đủ chỗ, nắng hay mưa đều có thể dội vào. Mái ngói không còn đầy đủ nên dột khắp nơi.
Không gian bên trong chật hẹp, nhiều đồ đạc. Chiếc giường xếp cũ kỹ vừa là chỗ ngủ vừa là góc học tập của Toàn. Dù tù túng, nóng nực hai anh em vẫn cố cam chịu vì chẳng biết đi đâu. “Sống ở đây thì cọng rau, chén gạo đều phải mua. Vì vậy, để lo cho các con ăn học, mẹ em phải rời quê đi làm công nhân ở TP.HCM suốt 7 năm nay rồi”, Toàn bộc bạch.
Ngày mẹ đi làm, Toàn mới học lớp 5. Các con còn quá nhỏ nên bà gửi gắm cho người cô ruột thứ ba nâng đỡ. Người cô này có chồng và con, nhưng hết lòng thương yêu chị em Toàn và đưa các cháu về sống chung. Nhà cô chỉ cách một dòng sông nên mỗi chiều tối Toàn tranh thủ chạy về nhà mình để bật đèn và thắp nhang cho ông, bà nội cùng với cha.
Đến khi lớp 10, Toàn chuyển qua ở với người cô ruột thứ 4. Bà bán rau ở chợ, không có con nên xem chị em Toàn như con ruột. Thế nhưng nghề nghiệp bấp bênh nên tháng 4 vừa qua, người cô này theo chồng lên Đồng Nai kiếm sống. Anh em Toàn lâm cảnh bơ vơ, phải nương tựa vào nhau mà sống. “Quê ngoại em ở Thanh Hóa, từ nhỏ tới lớn em mới ra đó một lần thôi. Lúc này em thấy mình lênh đênh, sợ sẽ bỏ lỡ cơ hội vào đại học”, Toàn rưng rưng.
Nhiều đêm Toàn không thể ngủ vì lòng nặng trĩu. Nhìn cảnh nhà trống trải, hiu quạnh, em ước có mẹ bên cạnh để gia đình ấm cúng, đông vui hơn. Toàn nói: “Càng nghĩ em càng thương mẹ. Một mình mẹ gồng gánh nuôi 3 đứa con khôn lớn, chịu biết bao áp lực, vất vả. Mẹ không bao giờ than thở cực nhọc, nhưng gương mặt hốc hác, xanh xao của mẹ đã cho thấy điều đó”.
Suốt 7 năm qua, những dịp lễ tết mẹ Toàn mới về quê. Bà chỉ được nghỉ chủ nhật, các ngày còn lại đều tranh thủ tăng ca. Dù mệt mỏi, bà luôn cố gắng vun đắp tình cảm cho các con bằng cách gọi điện về thăm hỏi thường xuyên. “Thấy mẹ vất vả, từ khi thi tốt nghiệp THPT đến nay, em chưa dám nói ra ước mơ của mình là muốn học ngành marketing. Bởi em biết tiền lo học phí đầu vào, sinh hoạt các thứ là quá sức với mẹ lúc này”, Toàn buồn bã nói.
Nỗi băn khoăn của Toàn khiến mọi người thấy thương cho sự nỗ lực của em. Không chỉ học khá, hè những năm trước Toàn còn đi phục vụ tiệc cưới để kiếm tiền phụ mẹ. Tính tình chịu khó của Toàn để lại nhiều thiện cảm với mọi người. Với cô Nguyễn Thị Duyên, giáo viên chủ nhiệm lớp 12A9 (Trường THPT Lưu Hữu Phước), Toàn lễ phép và có nghị lực vượt khó đáng quý.
Theo kỳ họp HĐND TP.HCM mới đây đã thông qua chủ trương đầu tư Dự án công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội. Đặc biệt, dự án bao gồm việc mở rộng đường Nguyễn Tất Thành từ 8 - 10 làn xe cùng nhiều hạng mục giao thông quan trọng khác tại khu vực phía nam TP.HCM.
Theo ghi nhận của người viết, tuyến đường Nguyễn Tất Thành rơi vào tình trạng giao thông ùn tắc, dòng xe ken đặc kéo dài tuyến đường gần như không còn khoảng trống khiến việc di chuyển của người dân gặp nhiều khó khăn.
Đang ngồi chờ khách đặt xe, Lê Chí Hào (25 tuổi), tài xế công nghệ, cho biết: "Giờ tan tầm công nhân, học sinh, sinh viên đổ ra đường nên tình trạng kẹt xe là chuyện khá quen thuộc".
Theo Hào, bản thân ít khi đi qua tuyến đường Nguyễn Tất Thành, chỉ khi có chuyến xe mới di chuyển qua tuyến đường này. "Qua giờ cao điểm đường cũng thông thoáng, còn giờ cao điểm thì rất kẹt xe", Hào chia sẻ.
Trước thông tin tuyến đường Nguyễn Tất Thành dự kiến được mở rộng, Hào mong muốn dự án sớm được triển khai. "Đường được mở rộng thì việc đi lại sẽ thuận tiện hơn, người dân cũng đỡ vất vả mỗi khi lưu thông", Hào kỳ vọng nói.
Trong khi đó, Lê Tuấn Khang, sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho biết thường xuyên đi đường Nguyễn Tất Thành để đến trường học, mỗi lần đi qua tuyến đường này đều xảy ra tình trạng ùn tắc giao thông.
"Vào giờ cao điểm, đoạn đường này kẹt xe rất nhiều. Đứng giữa dòng xe đông, mình cảm thấy khá ngột ngạt vì hơi nóng từ các phương tiện. Có những lúc phải chờ từ 5 - 10 phút mới có thể di chuyển tiếp", Khang nói.
Theo Khang, trong một tuần bản thân di chuyển trên tuyến đường này khoảng 4 - 5 lần, gần như lần nào cũng gặp ùn tắc. Có hôm Khang bị trễ học vì kẹt xe từ khu vực cầu đến trường.
"Mình lướt báo thấy thông tin tuyến đường Nguyễn Tất Thành dự kiến được mở rộng làn xe, mình mong muốn dự án sớm được triển khai để sinh viên như tụi mình di chuyển dễ dàng hơn, giảm tình trạng ùn tắc kéo dài", Khang bày tỏ.
Lê Hoàng Vũ (24 tuổi), sửa chữa tàu biển, ngụ P.Tân Mỹ, TP.HCM, chia sẻ thỉnh thoảng di chuyển qua tuyến đường này để đi làm. Đến giờ cao điểm, lượng xe máy và xe hơi trở nên đông đúc khiến việc lưu thông gặp nhiều khó khăn. "Kẹt xe thì xe chỉ nhích từng chút một, nhất là chạy xe giữa thời tiết nắng nóng khiến mình khó chịu",Vũ nói.
Dù không di chuyển qua tuyến đường này hằng ngày mà tùy theo công việc. Vũ tình cờ đọc thông tin tuyến đường Nguyễn Tất Thành sắp mở rộng làn xe trên báo chí, mong dự án sớm triển khai nhằm giảm ùn tắc giao thông.
Thường xuyên di chuyển trên tuyến đường này, Nguyễn Tấn Dũng, sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho biết đi từ khoảng 6 giờ sáng để vào học tiết một thì giao thông còn thông thoáng. Tuy nhiên, từ khoảng 7 giờ trở đi, bắt đầu lượng xe tăng cao khiến xảy ra tình trạng ùn tắc.
"Đường đông cộng thêm khói bụi từ các xe khác khiến mình rất mệt. Mỗi lần muốn chuyển làn để vào trường đều rất khó vì dòng xe chạy liên tục, nhiều lúc phải đi đường vòng mới sang được", Dũng kể.
Khi biết thông tin tuyến đường Nguyễn Tất Thành sắp được mở rộng nhiều làn xe, Dũng bày tỏ: "Đây là tuyến đường huyết mạch nên mình mong dự án sớm được triển khai để giảm kẹt xe".
Ba đại diện của Việt Nam lọt vào danh sách điểm tham quan hàng đầu châu Á gồm: Phố cổ Hội An (TP.Đà Nẵng) và 2 địa điểm tại TP.HCM là Bảo tàng Chứng tích chiến tranh và Địa đạo Củ Chi. Đây là Giải thưởng Travelers' Choice Awards Best of the Best của nền tảng du lịch Tripadvisor vinh danh danh sách những điểm tham quan hàng đầu châu Á.
Người viết đã từng đến Bảo tàng Chứng tích chiến tranh (số 28 đường Võ Văn Tần, P.Xuân Hòa) vào một ngày không phải cuối tuần, cũng không vào dịp lễ, nhưng vẫn chứng kiến hàng dài người xếp hàng vào tham quan. Ở đó, những bức tranh, hiện vật như cuốn phim lịch sử kể lại về hành trình giữ nước, về chặng đường bền bỉ đấu tranh kiên cường bất khuất của dân tộc Việt Nam.
Chị Trần Thị Mỹ Thương đưa con trai Chu Tiến Minh, học sinh Trường THCS Trần Phú (Cư xá Bắc Hải, P.Hòa Hưng) đến Bảo tàng Chứng tích chiến tranh như một thói quen. Chị thích lịch sử, thích đến bảo tàng và các địa danh lịch sử để tìm hiểu.
Tiến Minh thì cho biết được đến Bảo tàng Chứng tích chiến tranh và những địa danh lịch sử giúp em tự hào hơn về hòa bình hôm nay có được. "Sau này con muốn trở thành youtuber để giới thiệu về những điểm đến du lịch của Việt Nam. Mẹ con đã có kế hoạch sắp tới đi Địa đạo Củ Chi", Tiến Minh háo hức chia sẻ.
Hoàng Kim Ngọc, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng, sinh ra ở Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), lên TP.HCM học tập và gắn bó 4 năm nay. Ngọc vui mừng khi nghe tin TP.HCM có 2 địa danh lọt vào danh sách các điểm tham quan hàng đầu Châu Á. "Trong 3 địa điểm được vinh danh, may mắn tôi đã tới Hội An và Bảo tàng Chứng tích chiến tranh. Tôi rất xúc động khi đến Bảo tàng Chứng tích chiến tranh. Người nước ngoài đến rất nhiều, tôi mong các bạn trẻ sẽ tới ít nhất một lần để hiểu rõ hơn về giá trị hòa bình hôm nay có được. Dịp tới, tôi và bạn sẽ đến Địa đạo Củ Chi. Tôi cảm thấy rất may mắn và hạnh phúc khi được lớn lên ở thành phố tuyệt vời này", Kim Ngọc chia sẻ.
Nguyễn Thị Hoài Như (24 tuổi, ngụ tại 139 Bình Quới, P.Bình Quới) đã gắn bó với TP.HCM được 5 năm nên cô cảm thấy rất mừng, "nở mày nở mặt" khi Việt Nam có 3 điểm đến lọt vào danh sách các điểm tham quan hàng đầu Châu Á trong đó TP.HCM có tận 2 điểm. "Học tập, sinh sống tại thành phố mang tên Bác, tôi thấy đó là điều đặc biệt, tôi rất tự hào", Hoài Như chia sẻ và cho biết sẽ lên kế hoạch cùng bạn bè khám phá 2 điểm đến ý nghĩa này.
Lê Thị Ngọc Ngân, giáo viên Trường mầm non Mỹ Thành Bắc (Đồng Tháp), xúc động khi nhớ về chuyến tham quan Địa đạo Củ Chi, nơi quá khứ hiện lên rõ nét qua từng đường hầm chật hẹp, bếp Hoàng Cầm... Ngọc Ngân nói: "Điều làm tôi ấn tượng nhất không chỉ là công trình địa đạo độc đáo dưới lòng đất mà còn là cảm giác xúc động và tự hào khi được tận mắt tìm hiểu về một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc".
Không chỉ là cô giáo mầm non, Ngọc Ngân hiện là Phó chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam xã Mỹ Thành, tỉnh Đồng Tháp. Đọc thông tin, Việt Nam có 3 địa điểm, trong đó TP.HCM có tận 2 điểm lọt vào danh sách các điểm tham quan hàng đầu Châu Á là Bảo tàng Chứng tích chiến tranh và Địa đạo Củ Chi, cô rất tự hào. Ngân nói trước đây cô biết về lịch sử chủ yếu qua sách vở, nhưng khi trực tiếp trải nghiệm tại Địa đạo Củ Chi, những trang sử ấy trở nên chân thực và sống động hơn rất nhiều.
"Tôi nhận ra rằng nền hòa bình, độc lập mà chúng ta đang có hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Từ đó, tôi càng thêm tự hào về truyền thống dân tộc và ý thức hơn về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ, phát huy những giá trị lịch sử quý báu của đất nước", Ngọc Ngân bày tỏ.
Ông Nguyễn Trần Hữu Thắng (Phó chủ tịch Hội Du lịch đường thủy TP.HCM) cho rằng số liệu biết nói về lượng khách du lịch đến Bảo tàng Chứng tích chiến tranh và Địa đạo Củ Chi là bằng chứng rõ ràng nhất góp phần định vị TP.HCM là điểm đến của du lịch văn hóa - lịch sử tại châu Á.
Với những đặc thù là khu vực đông sinh viên và người dân lưu trú, nên vấn đề an ninh, trật tự ở Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM luôn đặt ra nhiều thử thách.
PGS.TS Nguyễn Minh Tâm, Phó giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Trung tâm quản lý ký túc xá và Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, xúc động cho biết "Trạm an ninh" là ước mơ của ĐH Quốc gia hơn 10 năm nay. Theo PGS.TS Nguyễn Minh Tâm, từ nhiều năm trước, ĐH Quốc gia cũng làm việc với Công an tỉnh Bình Dương để có một đồn công an triển khai an ninh trật tự, an toàn giao thông, nhưng khi tổ chức thực hiện vướng nhiều quy định về hành lang pháp lý, chưa đủ điều kiện để thành lập. Nay Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM được khánh thành là tiền đề rất tốt cho Khu đô thị trong công tác giữ vững an ninh trật tự, đảm bảo môi trường học tập và lưu trú tốt nhất cho sinh viên, giảng viên…
Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM được xây dựng theo Quy chế phối hợp giữa Trung tâm quản lý ký túc xá và Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM với Công an phường Linh Xuân và Công an phường Đông Hòa về phối hợp đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội và phòng chống tội phạm tại Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM trên địa bàn 2 phường.
Ông Tăng Hữu Thủy, Giám đốc Trung tâm quản lý ký túc xá và Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết việc đưa vào vận hành Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM sẽ là bước củng cố quan trọng để tăng hiện diện lực lượng tại chỗ, rút ngắn thời gian phối hợp xử lý và nâng hiệu quả điều hành thực địa trên toàn khu vực.
Trung tâm sẽ cùng công an 2 phường xây dựng cơ chế vận hành để đảm bảo Trạm an ninh sẽ là điểm tập hợp lực lượng thường trực của công an, an ninh cơ sở 2 phường và lực lượng đối ứng của trung tâm để tổ chức tuần tra, kiểm tra theo lịch định kỳ, đột xuất; là địa điểm thường trực của lực lượng an ninh đảm bảo an ninh trật tự, an toàn đô thị, phòng chống cháy nổ của trung tâm và toàn Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, đồng thời đây cũng là nơi trao đổi thông tin, nắm tình hình, giao ban, hội ý, hội họp giữa công an 2 địa phương với trung tâm; giao ban công tác tuần tra, kiểm tra địa bàn theo lịch đã thống nhất.
Bên cạnh đó, với địa thế nằm trên ngọn đồi cao, trung tâm còn mong muốn đây là địa điểm đẹp để sinh viên check-in, hỗ trợ cán bộ giảng viên, sinh viên, phụ huynh kịp thời, đồng thời cũng kỳ vọng đây là địa điểm có thể tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ quy mô nhỏ của sinh viên.
Việc khánh thành và đưa vào vận hành, sử dụng đồng thời hoàn thiện cơ chế triển khai, phối hợp Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM sẽ giúp tăng cường hiệu quả công tác phối hợp giữa 3 đơn vị giúp nâng cao chất lượng công tác phối hợp, tuần tra, kiểm soát hướng đến đảm an ninh, an toàn tại ĐH Quốc gia TP.HCM; giúp sinh viên có môi trường rèn luyện, sinh hoạt, học tập chất lượng hơn, an toàn hơn; góp phần hoàn thành mục tiêu chiến lược của ĐH Quốc gia TP.HCM và xây dựng đô thị đại học trí thức, xanh, thân thiện, hiện đại.
Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM với diện tích xây dựng 72 m2, diện tích khuôn viên thảm cỏ xung quanh 400 m2, với tổng mức đầu tư 700 triệu đồng. Trạm được khởi công ngày 7.3 và hoàn thành, đưa vào sử dụng ngày 9.4.
