Theo luật Cư trú năm 2020, việc đăng ký và quản lý cư trú nhằm bảo đảm quyền tự do cư trú của công dân, đồng thời giúp Nhà nước cập nhật chính xác thông tin vào cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Thông tin cư trú chính xác là điều kiện tiên quyết để thực hiện các thủ tục hành chính, hưởng thụ các chính sách bảo hiểm y tế theo hộ gia đình và các quyền lợi hợp pháp khác. Tuy nhiên, người dân thường “quên” xóa đăng ký thường trú khi không còn đủ điều kiện.
Đại diện Công an phường Dĩ An, TP.HCM, cho biết qua công tác quản lý dân cư, đơn vị đã phát hiện hơn 1.000 nhân khẩu thuộc diện thông báo, xác minh xóa đăng ký thường trú, được quy định tại khoản 1 Điều 24 luật Cư trú 2020.
Những nhân khẩu trên đa số thuộc diện vắng mặt liên tục tại nơi thường trú từ 12 tháng trở lên mà không đăng ký cư trú tại chỗ ở khác hay bán nhà mà không được chủ sở hữu mới đồng ý cho giữ đăng ký thường trú tại chỗ ở đó.
Một trường hợp khác cũng chiếm số lượng lớn là nhân khẩu (đa số người trẻ) đăng ký thường trú tại nơi thuê, mượn, ở nhờ. Nhưng khi họ chấm dứt việc thuê, mượn, ở nhờ thì không được chủ nhà đồng ý cho giữ đăng ký thường trú tại chỗ ở đó.
Như trường hợp căn nhà có địa chỉ trên đường Nguyễn Đức Thiệu (khu phố Thống Nhất 2) đã bán nhiều lần nhưng hai chủ nhà trước với tổng cộng 9 nhân khẩu vẫn chưa xóa đăng ký thường trú tại số nhà này theo quy định.
Tương tự, bà Trần Thị Bích Liên hiện là chủ nhà có địa chỉ ở khu phố Bình Minh 1, P.Dĩ An cũng không biết nơi ở hợp pháp của mình có đến 3 nhân khẩu (chủ nhà cũ) còn giữ đăng ký thường trú tại đây.
Cũng theo Công an phường Dĩ An, nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do một bộ phận người dân vẫn muốn duy trì nơi thường trú tại “chôn nhau cắt rốn” để sau này có thể quay về hoặc sợ chế độ chính sách bị gián đoạn. Thậm chí, một số người còn “quên” xóa đăng ký thường trú, dù đủ điều kiện đăng ký cư trú tại nơi ở mới.
Sau gần một tuần Công an phường Dĩ An phát thông báo danh sách đủ điều kiện xóa đăng ký thường trú thì đã có nhiều người thực hiện thủ tục xóa đăng ký thường trú theo quy định.
Không riêng ở khu vực đô thị, tình trạng bán nhà chuyển đi nơi khác mà vẫn giữ đăng ký thường trú cũng xảy ra ở địa bàn nông thôn. Như trường hợp T.H.T (29 tuổi, địa chỉ thường trú ở tổ 3, ấp 1B, xã Phước Hòa, TP.HCM), đã bán nhà vào khoảng tháng 7.2023 và chuyển đi nơi khác. Từ đó đến nay, T. không làm thủ tục đăng ký cư trú tại nơi ở mới và cũng không rõ T. đang ở đâu, làm gì.
Hay hộ T.N.Th (thường trú ấp Vĩnh An, xã Phước Hòa, TP.HCM) có 5 nhân khẩu đã bán nhà, chuyển đi nơi khác. Sau đó, ngôi nhà này tiếp tục chuyển nhượng qua nhiều chủ, đến hiện tại thuộc sở hữu của N.T.H.A (39 tuổi) nhưng không rõ hộ ông Th. đang ở đâu, làm gì. Công an xã Phước Hòa đã xác minh, lập hồ sơ đề nghị xóa đăng ký thường trú theo quy định tại Điều 24 luật Cư trú 2020.
Nói về tình trạng trên, thượng tá Nguyễn Thái Sơn, Trưởng Công an xã Phước Hòa, TP.HCM, cho biết qua thực tế kiểm tra, đơn vị nhận thấy vẫn còn tình trạng người dân chưa thực hiện thủ tục xóa đăng ký thường trú như các trường hợp đủ điều kiện như trên. Điều này dẫn đến tình trạng “cư trú ảo”, khiến dữ liệu dân cư chưa sát thực tế, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về an ninh trật tự và việc tham mưu triển khai các chính sách an sinh xã hội ở địa phương.
Theo thượng tá Nguyễn Thái Sơn, thực hiện chỉ đạo của Công an thành phố, địa phương đã tập trung lực lượng rà soát, lập danh sách các trường hợp hộ, nhân khẩu thuộc diện xóa đăng ký cư trú theo quy định.
Cũng theo đại diện Công an xã Phước Hòa, với phương châm “rà soát phát hiện đến đâu, xóa đến đó”, Công an xã tiếp tục kiểm tra, lập danh sách tất cả các trường hợp thuộc diện xóa đăng ký thường trú nhằm tuyệt đối không để phát sinh thêm các trường hợp đủ điều kiện xóa nhưng chưa thực hiện. Sau đó khi có kết quả rà soát, Công an xã tiến hành thông báo, vận động người dân tự giác thực hiện thủ tục đăng ký cư trú theo quy định. Nếu sau 7 ngày kể từ khi thông báo mà người dân không thực hiện, Công an cấp xã sẽ lập biên bản ghi nhận và tiến hành xóa đăng ký thường trú theo quy định.
Tương tự, đại diện Công an phường Dĩ An cũng cho biết việc chấp hành quy định về đăng ký cư trú không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là hành động thiết thực của mỗi công dân nhằm bảo vệ quyền lợi cá nhân và góp phần xây dựng một xã hội quản lý thông minh, minh bạch. Do đó khi không đủ điều kiện duy trì đăng ký thường trú tại nơi ở cũ, người dân cần thực hiện xóa đăng ký thường trú ngay và tiến hành đăng ký cư trú tại nơi ở mới. Người dân có thể thực hiện đăng ký cư trú trên cổng dịch vụ công hoặc ra trụ sở Công an cấp xã để được hướng dẫn. Đối với trường hợp gặp vướng mắc pháp lý về nhà ở, không thể tiến đăng ký cư trú thì có thể liên hệ cảnh sát khu vực ở địa phương thực hiện khai báo nơi ở.
Riêng những căn nhà đã bán nhiều lần, chủ mới nên liên hệ với cảnh sát khu vực hoặc công an cấp xã để kiểm tra nhân khẩu đăng ký cư trú ở căn nhà này nhằm tránh những vụ việc không mong muốn. Khi phát hiện người khác đăng ký cư trú tại địa chỉ nhà mình, chủ sở hữu có thể liên hệ với công an ở địa phương thực hiện thủ tục xác minh, xóa đăng ký cư trú đối với họ.
Tại 1199 Lê Đức Thọ, P.An Hội Đông (TP.HCM), quán cà phê này gây chú ý khi lựa chọn hướng đi khác biệt: biến tôn cũ và phế liệu thành một không gian mang đậm dấu ấn sáng tạo. Không chạy theo phong cách hiện đại hay thiết kế cầu kỳ, không gian tại quán gây ấn tượng bởi sự mộc mạc và cách sắp đặt ngẫu hứng. Những vật liệu như tôn cũ, dây kim loại, chai lọ… được tái chế thành các chi tiết trang trí độc đáo, tạo nên tổng thể vừa lạ mắt vừa gần gũi.
Điểm nhấn của quán là cách tận dụng các vật liệu tái chế, đặc biệt là những chi tiết làm từ ve chai. Các vật dụng này được bố trí xen kẽ, tạo nên tổng thể hài hòa nhưng vẫn giữ được nét riêng. Bàn ghế trong quán chủ yếu được làm thủ công từ vật liệu cũ, mỗi sản phẩm có kiểu dáng khác nhau, không trùng lặp, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng vừa tạo cảm giác mới lạ cho khách.
Trần Duy Đức, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho biết tình cờ đi ngang qua nên ghé vào trải nghiệm. "Mình thấy không gian quán khá lạ nên vào thử, rồi thấy cũng hợp và thích cách quán làm", Đức chia sẻ.
Theo Đức, điểm ấn tượng nằm ở cách quán sử dụng những vật liệu ít thấy trong quán cà phê như bánh xích, dây xích cũ hay mái tôn rỉ sét để trang trí. "Tường và trần cũng làm từ những mảnh tôn cũ tạo cảm giác như quay lại không gian xưa, khá khác biệt so với những quán khác", Đức nói thêm.
Vũ Xuân Quỳnh Nga, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đến quán cùng bạn sau khi thấy những chia sẻ trên mạng xã hội. "Bạn mình ở gần đây nên rủ qua thử. Mình xem trước thấy không gian khá đẹp nên ghé vào", Nga chia sẻ.
Theo Nga, quán mang lại cảm giác gần gũi và gợi nhiều ký ức. "Không gian ở đây khiến mình thấy giống như được trở về nhà, có chút hoài niệm, khác với những quán cà phê hiện đại mà mình thường đi", Nga chia sẻ.
Theo anh Mai Quang Vinh, chủ quán Tôn Cũ Cà Phê, ý tưởng xây dựng quán xuất phát từ mong muốn "hồi sinh" những vật liệu tưởng chừng đã bị lãng quên. "Những thứ này đều là đồ phế liệu, là những thứ người ta đã bỏ đi và thường được gọi là cái không có giá trị, không còn linh hồn. Mình muốn mang chúng về để tái sinh, chuyển hóa thành một câu chuyện khác có ý nghĩa và giá trị sử dụng hơn", anh Vinh chia sẻ.
Để có được không gian như hiện tại, anh Vinh đã trải qua hành trình với rất nhiều khó khăn. Anh phải lặn lội đến từng bãi phế liệu, tìm kiếm từng thứ một. "Nếu đi kiếm bình thường, có lẽ phải mất 10 năm mới đủ những thứ như thế này. Nhưng vì đam mê, đi đâu mình cũng nhìn thấy chúng và phải hình dung ngay trong đầu là món đồ này sẽ nằm ở đâu, vị trí nào trong quán", anh Vinh nói.
Dù được thiết kế từ những vật liệu cũ, anh Vinh cho rằng không gian quán không hề lỗi thời mà vẫn thu hút đông đảo khách trẻ. Với anh, đây là cách để truyền đạt những giá trị lịch sử một cách trực quan nhất. "Giới trẻ bây giờ nhìn thấy những món đồ từ thời xưa có thể không hiểu nó là cái gì. Chính sự tò mò đó thôi thúc các bạn tìm hiểu, để biết rằng thế hệ đi trước đã từng sống và vất vả như thế nào", anh Vinh nói thêm.
Không tập trung vào sự mới mẻ hay hiện đại, quán lựa chọn khai thác giá trị từ đồ tái chế, biến những chi tiết tưởng chừng đơn giản thành điểm nhấn trong thiết kế, qua đó tạo nên một không gian vừa lạ mắt vừa có tính nhận diện riêng, cũng chính vì thế, quán thu hút rất nhiều bạn trẻ đến đây vừa thưởng thức cà phê, vừa thư giãn và hoài niệm qua những vật dụng nhuốm màu thời gian.
Ông Phạm Chánh Trung cho biết tới thời điểm hiện tại, theo thống kê sơ bộ, hơn 9.000 trường hợp phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi tại TP.HCM được nhận hỗ trợ chính sách. Việc hỗ trợ chính sách này nhằm góp phần khuyến khích các vợ chồng trẻ sinh con, nuôi dạy con.
"Cụ thể, về nhận hỗ trợ chính sách theo Nghị quyết 40 là 7.695 trường hợp; với định mức hỗ trợ 3 triệu đồng/trường hợp, với tổng kinh phí hỗ trợ là hơn 23 tỉ đồng. Về nhận hỗ trợ chính sách theo Nghị quyết 32 là 1.310 trường hợp; với định mức hỗ trợ 5 triệu đồng/trường hợp, với tổng kinh phí hỗ trợ là hơn 6,5 tỉ đồng", ông Trung thông tin.
Theo ông Trung, chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi góp phần duy trì mức sinh hợp lý và chủ động thích ứng với xu hướng già hóa dân số.
Ông Trung cho biết: "Sau thời gian triển khai, việc đã thực hiện chi trả cho hơn 9.000 trường hợp cho thấy chính sách đã đi vào cuộc sống, nhận được sự quan tâm và đồng thuận của người dân, góp phần tạo hiệu ứng truyền thông tích cực, nâng cao nhận thức về việc sinh đủ 2 con. Hệ thống triển khai từ cơ sở từng bước được hoàn thiện, việc thực hiện rà soát xác định đối tượng và chi trả ngày càng thuận lợi hơn cũng như làm tiền đề cho việc thực thi các chính sách hỗ trợ khác trong tương lai".
Cũng theo ông Trung, đây là những bước đầu tiên của chính sách khuyến sinh và cần thêm thời gian để đánh giá hiệu quả của chính sách cũng như các giải pháp hữu hiệu hơn và phù hợp nguyện vọng của người dân.
Chị Đỗ Thị Kim Hường (32 tuổi, ngụ đường Trường Chinh, P.Tân Bình) nói: "Nhận được 5 triệu đồng là sự khích lệ kịp thời, nhất là lúc gia đình vừa có thêm em bé. Nhưng tôi mong có thêm hỗ trợ về nhà ở xã hội hoặc vay ưu đãi, vì chi phí mua nhà mới là gánh nặng lớn nhất hiện nay".
Còn chị Hoàng Ngọc Diễm (31 tuổi, ngụ đường Man Thiện, P.Tăng Nhơn Phú) chia sẻ: "Nhận được tiền thì rất vui, nhưng nuôi con là câu chuyện dài. Tôi mong thành phố có thêm chính sách giảm học phí mầm non, hỗ trợ chi phí gửi trẻ, để phụ nữ có thể sớm quay lại làm việc mà không quá áp lực tài chính".
Đã nhận được hỗ trợ 5 triệu đồng khi sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, chị Hà Thị Thu Hải (33 tuổi, ngụ đường Hồ Học Lãm, P.An Lạc) cho rằng mức hỗ trợ này còn khá khiêm tốn so với chi phí nuôi con tại đô thị lớn như TP.HCM.
Nói về điều này, ông Phạm Chánh Trung cho biết: "Chúng tôi thống nhất rằng với điều kiện sống tại một đô thị lớn như TP.HCM, 5 triệu đồng không phải là khoản chi phí lớn để nuôi con. Tuy nhiên, cần khẳng định rõ ý nghĩa chính của chính sách không nằm ở việc hỗ trợ tài chính, mà là việc ghi nhận và trân trọng, động viên đối với các gia đình sinh đủ 2 con. TP.HCM khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con trong độ tuổi phù hợp, qua đó từng bước nâng mức sinh, hướng tới mục tiêu khoảng 1,6 con/phụ nữ trong thời gian tới".
Chị Trần Thị Minh Thùy (28 tuổi, ngụ đường Phạm Văn Đồng, P.Thủ Đức) chia sẻ: "Khoản hỗ trợ mang tính động viên nhiều hơn là vật chất. Điều tôi kỳ vọng là tăng thời gian nghỉ thai sản cho cả cha và mẹ, hoặc linh hoạt giờ làm để cha mẹ có thêm thời gian chăm con trong những năm đầu đời".
Chị Thùy thắc mắc liệu trong thời gian tới, TP.HCM có dự kiến mở rộng hoặc điều chỉnh chính sách như tăng mức hỗ trợ, thêm ưu đãi về nhà ở, giáo dục, y tế… để tạo động lực sinh con cho người trẻ?
Xung quanh vấn đề này, ông Trung cho biết thời gian tới TP.HCM sẽ hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, chăm sóc y tế, giáo dục, tăng mức lương tối thiểu để cải thiện đời sống gia đình, hỗ trợ mua nhà ở xã hội, miễn giảm thuế thu nhập cá nhân, tăng thời gian nghỉ thai sản, điều chỉnh thời gian giữ trẻ mầm non bắt đầu từ 6 tháng tuổi, tăng thời gian giữ trẻ ở trường học, hỗ trợ chi phí bán trú... để các cặp vợ chồng trẻ có thể thật sự yên tâm sinh con và sinh 2 con trở lên. Việc chi trả hỗ trợ sẽ được thực hiện liên tục trong quá trình triển khai chính sách. "Để đảm bảo chính sách kịp thời đến đúng đối tượng hỗ trợ, bên cạnh việc địa phương xác định, người dân phối hợp cung cấp một số giấy tờ liên quan làm căn cứ đối chiếu thông tin, xác nhận điều kiện hưởng chính sách", ông Trung nói.
Chia sẻ thêm về những rào cản lớn nhất khiến người trẻ ngại sinh con hiện nay, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM cho biết qua theo dõi thực tiễn nhiều năm đã nhận thấy nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở yếu tố nhận thức, mà chủ yếu xuất phát từ áp lực kinh tế và môi trường sống đô thị.
Trần Ngọc Minh Thanh, thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2025, cho rằng vấn đề dễ xảy ra trong quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT chính là việc quá tải kiến thức, nhất là giai đoạn cuối.
Theo thủ khoa Minh Thanh, quá tải kiến thức có thể là do học nhồi nhét quá nhiều dẫn đến não bộ không thể tiếp thu và xử lý hết được. Hoặc bạn thúc ép bản thân mình quá đà khiến cơ thể bắt đầu có những biểu hiện như mệt mỏi, chán nản trước ngày thi, từ đó rất dễ bị "burnout" (kiệt sức trong học tập hoặc nghề nghiệp).
Chia sẻ một số lời khuyên để thí sinh không bị quá tải kiến thức, Minh Thanh nói: "Trước hết các bạn nên dành một chút thời gian để bản thân được nghỉ ngơi. Trong quá trình ôn luyện, mình sử dụng phương pháp học Pomodoro, tức chia nhỏ thời gian học và xen kẽ những khoảng nghỉ ngắn. Thường mình sẽ học 50 phút và nghỉ 10 phút".
Thanh cũng lưu ý trong quá trình nghỉ 10 phút sẽ không lướt điện thoại, xem mạng xã hội. Thay vào đó, dù giải bài tập chưa xong, Thanh vẫn đặt bút xuống và hít thở thật sâu, rồi ngồi nghỉ ngơi thư giãn, hết 10 phút sẽ quay lại với bài học.
"Các bạn không nên nhồi ép bản thân học quá nhiều mà hãy để cơ thể được thư giãn một chút sau những giờ căng thẳng. Cũng không nên học nhiều giờ liên tục khiến bản thân dễ rơi vào tình trạng suy kiệt, dẫn đến bị "burnout" sớm", Minh Thanh nhắn gửi.
Ngoài ra, thủ khoa cho rằng thí sinh đừng nên giải đề quá nhanh. "Đúng là việc giải đề sẽ giúp ích rất nhiều cho các bạn. Tuy nhiên mình đề cao việc giải đề khoa học hơn. Tức các bạn nên giải đề một cách chậm chậm, từ từ và hiểu sâu về một đề, hơn là giải nhiều, giải nhanh nhưng không hiệu quả", Minh Thanh nói.
Thủ khoa cũng cho biết thêm khi giải quá nhiều đề, não bộ sẽ tiếp nhận quá nhiều kiến thức vừa mới vừa khó, khiến bản thân không xử lý hết được. Từ đó dẫn đến những suy nghĩ tiêu cực về bản thân rồi tự chất vấn rằng: "Cái bài này mà không giải được thì đi thi sẽ như thế nào?". Theo Minh Thanh, chưa đi thi mà đã có những dấu hiệu suy nghĩ tiêu cực sẽ dẫn đến rất nhiều hậu quả sau này.
Minh Thanh nói: "Khi quá tiêu cực sẽ dẫn đến dễ burnout, dễ nản trước khi thi. Mình mong các bạn sẽ luôn có những phút giây giải đề hiệu quả nhất và phải luôn tích cực trong mọi hoàn cảnh. Mỗi bài tập khó chính là một cánh cửa mới, một cơ hội mới cho các bạn tiếp thu kiến thức. Hãy hết sức bình tĩnh và làm những điều mình có thể".
Với những gì chia sẻ trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi hôm nay, Minh Thanh mong có thể giúp thí sinh tránh gặp phải sai lầm mà bản thân đã từng vấp phải, cũng như thí sinh sẽ không mất quá nhiều thời gian để sửa chữa những lỗi lầm ấy. "Việc chia sẻ kinh nghiệm ôn thi với mong muốn giúp các bạn có thể đạt đến những ước mơ của mình và mình mong đó cũng là động lực học tập cho các bạn", Minh Thanh gửi gắm.
