Mới đây, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cảnh báo, yêu cầu rà soát về một loại sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ ăn dặm, nghi có chứa thuốc chuột. Hiện sản phẩm cảnh báo chưa có báo cáo ghi nhận tại Việt Nam.
Trên thực tế, tại bệnh viện đã tiếp nhận các ca ngộ độc thuốc diệt chuột là trẻ nhỏ, do uống nhầm. Bệnh viện Nhi T.Ư từng tiếp nhận bệnh nhi 10 tuổi, vào viện trong tình trạng nguy kịch do ngộ độc thuốc diệt chuột, với biểu hiện khó thở, tím tái, suy hô hấp, suy tuần hoàn, hôn mê sâu, co giật liên tục, rối loạn nhịp tim và tổn thương thận cấp.
Xét nghiệm định lượng độc chất trong mẫu máu, nước tiểu bệnh nhi này và ống thuốc cho kết quả trẻ dương tính với natri fluoroacetate, là hợp chất cực độc thường có trong một số loại thuốc diệt chuột không rõ nguồn gốc.
Cứu chữa cho bệnh nhi, cùng với xử trí cấp cứu ngay lập tức, bao gồm hỗ trợ thở máy, thuốc điều chỉnh rối loạn nhịp tim, các bác sĩ đã áp dụng lọc máu liên tục để hỗ trợ chức năng thận, điều trị chống phù não nhằm hạn chế tổn thương não.
Theo Bệnh viện Nhi T.Ư, chất natri fluoroacetate là một hợp chất cực độc từng được phát hiện trong một số loại thuốc diệt chuột không rõ nguồn gốc. Chất này có thể gây ngừng tim, tổn thương não, gan, thận và tử vong chỉ với liều lượng nhỏ.
Loại thuốc diệt chuột khiến bé ngộ độc nguy kịch sau khi uống phải, là ống nước màu trắng, không tem nhãn, có hình dạng gần giống với các ống men vi sinh hoặc thuốc uống dành cho trẻ nhỏ, rất dễ gây tò mò, nhầm lẫn cho trẻ.
Khoa Cấp cứu và chống độc Bệnh viện Nhi T.Ư cũng từng tiếp nhận chùm ca bệnh 5 trẻ (độ tuổi từ 7 – 9) cùng nhập viện do ngộ độc thuốc diệt chuột.
Nguyên nhân do các trẻ này cùng uống một số ống thuốc màu đỏ đựng trong túi bóng, do các em nhặt được. Sau uống, các trẻ nôn, đau bụng, đau đầu, thậm chí có trẻ bị co giật… Tại bệnh viện, các trẻ được chẩn đoán ngộ độc thuốc diệt chuột fluoroacetat qua các triệu chứng và kết quả xét nghiệm độc chất.
Bệnh viện Nhi T.Ư từng điều trị 2 bệnh nhi ngộ độc thuốc diệt chuột do ăn nhầm trứng gà đã tiêm thuốc diệt chuột mà gia đình dùng để làm bẫy chuột.
Khoảng 3 – 4 giờ sau ăn nhầm phải trứng này, cả hai cùng xuất hiện triệu chứng chóng mặt, buồn nôn và được gia đình đưa đến bệnh viện tỉnh rồi nhanh chóng được chuyển đến Bệnh viện Nhi T.Ư. Tại đây, các bác sĩ xác định trẻ bị ngộ độc thuốc diệt chuột chứa thành phần bromadiolone, đây là một chất gây rối loạn đông máu kéo dài.
Bệnh viện Nhi T.Ư đặc biệt lưu ý các gia đình có trẻ nhỏ, cần để thuốc, hóa chất độc hại tránh xa tầm tay trẻ, tốt nhất nên cất ở những nơi kín đáo, trẻ ít có cơ hội tiếp xúc.
Không đựng hóa chất trong vỏ chai đựng nước uống hoặc các chai lọ có màu sắc bắt mắt thu hút sự chú ý của trẻ. Luôn có người lớn giám sát trẻ trong quá trình sinh hoạt, vui chơi, đặc biệt tại những khu vực tiềm ẩn nguy hiểm như nhà kho, nhà vệ sinh, bếp hoặc khu vực chứa hóa chất.
Giáo dục và hướng dẫn nghiêm khắc cho trẻ về sự nguy hiểm và không được uống bất kỳ loại dung dịch, chế phẩm nào không rõ nguồn gốc nếu không có sự cho phép của người lớn.
Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc hóa chất (nôn, co giật, khó thở, hôn mê…), cần nhanh chóng đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Việc xử trí tại nhà không đúng cách có thể làm chậm quá trình cứu sống và tăng nguy cơ biến chứng cho trẻ.
Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc, uống rượu, từng thoáng tê tay và nói khó nhưng không khám. Trước nhập viện hơn một ngày, anh đột ngột méo miệng, yếu nửa người phải, mất khả năng nói, gia đình nghĩ bệnh sẽ tự cải thiện nên hôm sau mới đưa vào viện.
Ngày 1/4, BS.CK1 Phan Ngọc Thảo, Khoa Nội Thần kinh - Đột quỵ, Bệnh viện Gia An 115, cho biết người bệnh vào viện đã mất ngôn ngữ toàn bộ, liệt mặt phải, yếu nửa người phải. MRI xác định nhồi máu não bán cầu trái do tắc động mạch não giữa.
Thông thường, sau 24 giờ kể từ khi khởi phát đột quỵ, hầu hết mô não bị thiếu máu đã hoại tử hoàn toàn. Tuy nhiên, để xác định chính xác thể tích vùng não còn có thể cứu, bệnh nhân được chụp CT perfusion trên hệ thống Somatom Force VB30 có tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Bác sĩ xác định vùng não còn cứu được có thể tích lớn, chỉ định can thiệp lấy huyết khối cơ học giúp tái thông mạch máu. Sau điều trị và phục hồi chức năng, tình trạng yếu tay chân và rối loạn ngôn ngữ cải thiện dần.
Bác sĩ Thảo cho biết khi động mạch não bị tắc, não hình thành hai vùng gồm lõi nhồi máu đã hoại tử không hồi phục và vùng "tranh tối tranh sáng" xung quanh - tế bào chưa chết nhưng mất chức năng. Đây là vùng có thể cứu nếu tái thông mạch kịp thời.
Đột quỵ nhồi máu não điều trị hiệu quả nhất trong 4,5 giờ đầu với thuốc tiêu sợi huyết, có thể kéo dài 6-24 giờ với can thiệp lấy huyết khối. Sau 24 giờ, chỉ định rất hạn chế, đòi hỏi bằng chứng từ các chẩn đoán hình ảnh tiên tiến. Trong cấp cứu đột quỵ, "thời gian là não", trì hoãn sẽ mất cơ hội cứu tế bào thần kinh. May mắn, công nghệ hình ảnh hiện đại đã phát hiện thể tích vùng não còn cứu được của bệnh nhân đủ lớn, tạo tiền đề để các bác sĩ can thiệp muộn và thành công.
"Trường hợp tái thông mạch ở giờ thứ 34 cho thấy tiến bộ của y học giúp tăng cơ hội hồi phục", bác sĩ đánh giá.
Đột quỵ thường liên quan nhiều yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, ngưng thở khi ngủ, hút thuốc lá, căng thẳng kéo dài, lạm dụng rượu bia, béo phì, lối sống ít vận động, bệnh tim mạch và tiền sử cơn thiếu máu não thoáng qua. Việc chủ động tầm soát, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và xử trí kịp thời khi có dấu hiệu nghi ngờ giúp giảm thiểu thương tổn não và nâng cao khả năng hồi phục.
Để nhận biết sớm đột quỵ, cần nhớ quy tắc BE FAST, cảnh giác với các triệu chứng mất thăng bằng, mờ mắt, méo mặt, tê yếu một bên tay chân, nói khó và đi cấp cứu ngay khi xuất hiện triệu chứng.
"Khoảng 70 - 80% trường hợp ung thư phổi tại Việt Nam được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn, làm giảm cơ hội điều trị triệt căn và làm tăng gánh nặng chi phí cho người bệnh, gia đình và hệ thống y tế.
Tại Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Bạch Mai, khoảng 10% bệnh nhân ung thư phổi phát hiện giai đoạn sớm, khi khối u nhỏ, kích thước 2 - 3 mm, là thời điểm cho phép phẫu thuật lấy u và có thể không phải điều trị hóa chất sau mổ", PGS-TS, bác sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Ung bướu và y học hạt nhân, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết tại buổi khám sàng lọc miễn phí ung thư phổi do trung tâm tổ chức ngày 10.5.
Riêng buổi sáng 10.5, trong số 50 người được khám sàng lọc, có 4 người được phát hiện có nốt phổi. 2/4 ca có yếu tố nguy cơ sẽ được chỉ định chẩn đoán chuyên sâu, ứng dụng AI trong đọc kết quả, hỗ trợ bác sĩ đưa ra chẩn đoán.
Bác sĩ Phương chia sẻ, phát hiện sớm ung thư phổi có ý nghĩa rất quan trọng, vì giai đoạn sớm người bệnh có thể được điều trị triệt căn góp phần cải thiện hiệu quả và giảm chi phí điều trị, chăm sóc.
Khi khối u nhỏ, sau phẫu thuật lấy u, nhiều trường hợp không phải điều trị bổ trợ (hóa trị, thuốc đích...).
Với các ca ung thư phổi tiến triển, nhiều ca bệnh đã được kiểm soát lâu dài, vì hiện có các thuốc, phương pháp điều trị mới, và các xét nghiệm chẩn đoán chính xác, giúp bác sĩ đưa ra phác đồ tối ưu.
Nhưng để điều trị tốt nhất và giảm thấp nhất các chi phí, bác sĩ Phương nhấn mạnh vai trò của sàng lọc phát hiện sớm ung thư phổi, đặc biệt ở các nhóm có nguy cơ cao.
Đó là người trên 50 tuổi và có một trong các yếu tố nguy cơ: hút thuốc lá, thuốc lào nhiều năm (từ 20 bao/năm); tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm nghề nghiệp, sống trong môi trường nhiễm xạ; tiền sử gia đình có người thân (thế hệ thứ nhất) mắc ung thư phổi; người mắc bệnh phổi mạn tính (COPD hoặc xơ phổi); hút thuốc lá thụ động.
"Chúng tôi mong muốn duy trì chương trình và lâu dài trong nước có chương trình tầm soát ung thư phổi ở quy mô quốc gia, giúp tăng tỷ lệ người mắc ung thư phổi được phát hiện sớm", PGS Phương chia sẻ.
Theo Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, sàng lọc ung thư phổi bằng chụp cắt lớp vi tính liều thấp ở nhóm nguy cơ cao đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ tử vong do ung thư phổi so với chụp X-quang ngực thông thường. Vì vậy, việc chủ động tầm soát ở người có yếu tố nguy cơ là bước quan trọng để chuyển từ "phát hiện khi có triệu chứng" sang "phát hiện khi còn có thể can thiệp hiệu quả".
Ung thư phổi hiện là một trong những thách thức lớn nhất của y tế toàn cầu. Dữ liệu ung thư toàn cầu (GLOBOCAN) năm 2022 cho biết, thế giới ghi nhận khoảng 2,5 triệu ca mắc mới và 1,8 triệu ca tử vong do ung thư phổi, là nguyên nhân tử vong do ung thư hàng đầu.
Tại Việt Nam, hệ thống y tế ghi nhận khoảng 24.426 ca mắc mới/năm và 22.597 ca tử vong do ung thư phổi (năm 2022). Đây là bệnh đứng thứ hai trong nhóm các ung thư phổ biến nhất và là một trong những nguyên nhân gây tử vong ung thư hàng đầu. Hiện đa số người bệnh được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.
Chương trình khám sàng lọc miễn phí ung thư phổi được Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức trong 3 ngày: 10, 17 và 24.5 cho 240 người bệnh.
Tham gia chương trình, các cá nhân được các chuyên gia ung bướu tư vấn về chăm sóc, theo dõi sức khỏe phổi, đặc biệt khi có yếu tố nguy cơ. Các ca có nốt phổi lành tính sẽ được tư vấn tái khám định kỳ để đánh giá về sự biến đổi.
Đến 17h ngày 17-6, cơ quan chức năng ghi nhận tổng cộng 93 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì tại một cơ sở trên địa bàn phường Đạo Thạnh, tỉnh Đồng Tháp. Trong đó có 1 bệnh nhân diễn biến nặng đã được chuyển tuyến lên TP.HCM điều trị chuyên sâu.
Vụ việc bắt đầu từ trưa 16-6 và kéo dài đến chiều hôm sau, khi nhiều người dân xuất hiện các triệu chứng bất thường và phải nhập viện cấp cứu.
Theo báo cáo nhanh của UBND phường Đạo Thạnh, các trường hợp nghi ngộ độc được xác định liên quan đến việc ăn bánh mì thịt tại cơ sở bánh mì Hồng Ngọc 37, địa chỉ số 64-64 Bis-62 Lý Thường Kiệt.
Những ca đầu tiên được ghi nhận lúc 11h30 ngày 16-6 tại Trung tâm Y tế khu vực Mỹ Tho, sau đó tiếp tục xuất hiện thêm nhiều trường hợp phải nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang và Bệnh viện Quân y 120.
Chỉ trong chưa đầy 24 giờ, số ca nghi ngộ độc tăng lên 93 người, được phân bố điều trị tại nhiều cơ sở y tế, trong đó 40 người tại Bệnh viện Quân y 120, 37 người tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang, 14 người tại Trung tâm Y tế khu vực Mỹ Tho và 2 trường hợp theo dõi tại cơ sở khám chữa bệnh.
Các bệnh nhân đều có triệu chứng điển hình của ngộ độc thực phẩm như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, sốt, tê tay, mệt mỏi và đau đầu.
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, cơ quan chức năng đã kiểm tra liên ngành cơ sở kinh doanh bánh mì Hồng Ngọc 37, và yêu cầu tạm ngừng hoạt động từ 19h ngày 16-6 để phục vụ điều tra.
Trong quá trình kiểm tra, đoàn liên ngành test nhanh hàn the đối với một số mẫu thực phẩm như chả lụa, jambon và xúc xích, kết quả đều âm tính. Tuy nhiên việc xác định nguyên nhân gặp khó khăn do không còn mẫu thực phẩm mà bệnh nhân đã sử dụng.
Cơ quan chức năng đã lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm, nhằm xác định chính xác nguyên nhân vụ việc.
