Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc, uống rượu, từng thoáng tê tay và nói khó nhưng không khám. Trước nhập viện hơn một ngày, anh đột ngột méo miệng, yếu nửa người phải, mất khả năng nói, gia đình nghĩ bệnh sẽ tự cải thiện nên hôm sau mới đưa vào viện.
Ngày 1/4, BS.CK1 Phan Ngọc Thảo, Khoa Nội Thần kinh – Đột quỵ, Bệnh viện Gia An 115, cho biết người bệnh vào viện đã mất ngôn ngữ toàn bộ, liệt mặt phải, yếu nửa người phải. MRI xác định nhồi máu não bán cầu trái do tắc động mạch não giữa.
Thông thường, sau 24 giờ kể từ khi khởi phát đột quỵ, hầu hết mô não bị thiếu máu đã hoại tử hoàn toàn. Tuy nhiên, để xác định chính xác thể tích vùng não còn có thể cứu, bệnh nhân được chụp CT perfusion trên hệ thống Somatom Force VB30 có tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Bác sĩ xác định vùng não còn cứu được có thể tích lớn, chỉ định can thiệp lấy huyết khối cơ học giúp tái thông mạch máu. Sau điều trị và phục hồi chức năng, tình trạng yếu tay chân và rối loạn ngôn ngữ cải thiện dần.
Bác sĩ Thảo cho biết khi động mạch não bị tắc, não hình thành hai vùng gồm lõi nhồi máu đã hoại tử không hồi phục và vùng “tranh tối tranh sáng” xung quanh – tế bào chưa chết nhưng mất chức năng. Đây là vùng có thể cứu nếu tái thông mạch kịp thời.
Đột quỵ nhồi máu não điều trị hiệu quả nhất trong 4,5 giờ đầu với thuốc tiêu sợi huyết, có thể kéo dài 6-24 giờ với can thiệp lấy huyết khối. Sau 24 giờ, chỉ định rất hạn chế, đòi hỏi bằng chứng từ các chẩn đoán hình ảnh tiên tiến. Trong cấp cứu đột quỵ, “thời gian là não”, trì hoãn sẽ mất cơ hội cứu tế bào thần kinh. May mắn, công nghệ hình ảnh hiện đại đã phát hiện thể tích vùng não còn cứu được của bệnh nhân đủ lớn, tạo tiền đề để các bác sĩ can thiệp muộn và thành công.
“Trường hợp tái thông mạch ở giờ thứ 34 cho thấy tiến bộ của y học giúp tăng cơ hội hồi phục”, bác sĩ đánh giá.
Đột quỵ thường liên quan nhiều yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, ngưng thở khi ngủ, hút thuốc lá, căng thẳng kéo dài, lạm dụng rượu bia, béo phì, lối sống ít vận động, bệnh tim mạch và tiền sử cơn thiếu máu não thoáng qua. Việc chủ động tầm soát, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và xử trí kịp thời khi có dấu hiệu nghi ngờ giúp giảm thiểu thương tổn não và nâng cao khả năng hồi phục.
Để nhận biết sớm đột quỵ, cần nhớ quy tắc BE FAST, cảnh giác với các triệu chứng mất thăng bằng, mờ mắt, méo mặt, tê yếu một bên tay chân, nói khó và đi cấp cứu ngay khi xuất hiện triệu chứng.
Trong công văn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành hôm 2/4, Bộ Y tế xác định ba nhóm cần kiểm soát gắt nhất. Đầu tiên là thực phẩm thuộc diện tự công bố, gồm các sản phẩm bổ sung vi chất, vitamin, khoáng chất, axit amin, enzym và probiotic. Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra chặt hồ sơ, xử lý nghiêm các vi phạm như không công bố, công bố sai hoặc sử dụng phiếu kiểm nghiệm không hợp lệ.
Nhóm phải đăng ký bản công bố, gồm thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt, sản phẩm cho trẻ dưới 36 tháng tuổi và hàng nhập khẩu thuộc diện miễn hoặc giảm kiểm tra, cũng sẽ bị hậu kiểm chặt. Việc hậu kiểm gắn với điều kiện đảm bảo an toàn tại cơ sở sản xuất, chế biến, đặc biệt là bếp ăn tập thể và trường học – nhóm có nguy cơ cao gây ngộ độc.
Cuối cùng là thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp đã công bố sản phẩm, ưu tiên lấy mẫu với các mặt hàng có nguy cơ chứa chất cấm, nhất là sản phẩm quảng cáo hỗ trợ huyết áp, đường huyết, xương khớp, mỡ máu, sinh lý nam và giảm cân.
Các chuyên gia đánh giá đây đều là những mặt hàng mà người mua khó tự kiểm chứng chất lượng, trong khi biên lợi nhuận cao khiến không ít doanh nghiệp sẵn sàng gian lận. Điển hình là vụ án Nguyễn Trung Kiên, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Z-Holding, cùng 8 đồng phạm tổ chức sản xuất, buôn bán thực phẩm giả. Từ năm 2020 đến 2023, nhóm này nhập nguyên liệu trôi nổi, thuê gia công đóng gói nhái thương hiệu và tung ra thị trường nhiều loại sữa giả, thu lợi 2.436 tỷ đồng. Các nghi phạm đã cố tình thổi phồng công dụng "điều trị tiểu đường, ngăn ngừa đột quỵ" để lừa đảo người tiêu dùng trục lợi.
Song song việc giám sát chất lượng, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương phạt nghiêm hành vi quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến, đồng thời công khai danh tính cơ sở vi phạm. Ngành y tế cũng đẩy mạnh phối hợp liên ngành nhằm triệt phá đường dây buôn bán thực phẩm giả, chống buôn lậu và gian lận thương mại.
Để ngăn chặn từ gốc nạn hàng giả, Chính phủ và các bộ ngành đã ban hành nhiều quy định mới hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm, tập trung siết chặt khâu tiền kiểm. Nhà chức trách yêu cầu cơ sở sản xuất phải trực tiếp đứng tên công bố sản phẩm, thay vì để doanh nghiệp thương mại đại diện như trước. Phiếu kiểm nghiệm cũng phải thể hiện đồng thời cả chỉ tiêu an toàn lẫn chất lượng, bịt lỗ hổng "công bố một đằng, chất lượng một nẻo" từng bị lợi dụng nhiều năm. Những thay đổi này nhằm ràng buộc trách nhiệm pháp lý rõ ràng hơn, tránh tình trạng khi xảy ra sự cố thì không ai chịu trách nhiệm.
Với sự hợp tác trên, hai BV sẽ hội chẩn liên viện, phối hợp chuyên môn, chuyển tuyến; triển khai các chương trình chăm sóc răng miệng cho người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền.
Đồng thời, có các khóa đào tạo liên tục và luân phiên cán bộ chuyên môn nâng cao năng lực chuyên sâu...; lồng ghép tư vấn, sàng lọc răng miệng trong chương trình khám sức khỏe người cao tuổi; ứng dụng nền tảng công nghệ thông tin để truyền thông và theo dõi sức khỏe răng miệng. Đặc biệt, cùng nghiên cứu khoa học về sức khỏe răng miệng và bệnh lý liên quan; xây dựng mô hình chăm sóc răng miệng tích hợp tại BV và cộng đồng.
Mới đây, BV Răng hàm mặt T.Ư Hà Nội đã tiến hành điều tra sức khỏe răng miệng cộng đồng tại tỉnh Bắc Ninh (thuộc khuôn khổ đề tài khoa học và công nghệ về nghiên cứu xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe răng miệng cộng đồng tại VN giai đoạn 2025 - 2030, triển khai tại 14 tỉnh, thành, bao gồm cả người trưởng thành và trẻ em).
Bắc Ninh là tỉnh đầu tiên triển khai nghiên cứu, với sự tham gia của khoảng 1.000 người dân địa phương. Thông qua khám, điều tra sức khỏe răng miệng; khảo sát kiến thức, hành vi chăm sóc sức khỏe răng miệng, nghiên cứu đánh giá xu hướng bệnh răng miệng trong cộng đồng; đồng thời thu thập mẫu nước sinh hoạt để xây dựng bản đồ fluor, làm cơ sở xây dựng hướng dẫn sử dụng fluor quốc gia và chiến lược chăm sóc sức khỏe răng miệng cộng đồng.
Kết quả đề tài sẽ cung cấp dữ liệu cho xây dựng chiến lược phát triển ngành răng hàm mặt VN, góp phần nâng cao sức khỏe răng miệng của người dân trong thời gian tới.
Đó là ngồi hàng giờ. Một bác sĩ tim mạch đã lên tiếng cảnh báo tác hại khó lường của thói quen này.
Tiến sĩ Sanjay Bhojraj, bác sĩ tim mạch đang làm việc tại Ấn Độ, với hơn 20 năm kinh nghiệm, trong bài đăng gần đây trên mạng xã hội, đã nhấn mạnh rằng ngồi quá nhiều làm tăng đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch đe dọa tính mạng.
Bác sĩ Sanjay Bhojraj cảnh báo: Thói quen ngồi nhiều hằng ngày làm tăng gấp đôi nguy cơ nhồi máu cơ tim, theo tờ Hindutan Times.
Trong khi nhiều người tập trung vào chế độ ăn uống hoặc hút thuốc, bác sĩ Bhojraj cho biết thiếu vận động thể chất là nguyên nhân chính gây ra bệnh tim mạch.
Bác sĩ Bhojraj cho biết, sau hơn 20 năm theo dõi, ông nhận thấy một thói quen phổ biến là ngồi quá lâu. Việc ngồi hàng giờ làm chậm lưu thông máu, tăng đường huyết và nguy cơ hình thành cục máu đông, từ đó làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Bác sĩ Bhojraj nhấn mạnh, không cần tập luyện quá nhiều, điều quan trọng là tránh ngồi quá lâu. Ông khuyên nên đứng dậy sau mỗi 30 - 60 phút, đi lại nhẹ nhàng, thực hiện vài động tác đơn giản như ngồi xổm để kích hoạt cơ thể. Những thay đổi nhỏ nhưng đều đặn này đã đủ mang lại lợi ích đáng kể.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng đã xác định rằng thiếu hoạt động thể chất là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến tử vong do các bệnh không lây nhiễm. Lối sống ít vận động là nguyên nhân trực tiếp làm tăng huyết áp, béo phì và bệnh tiểu đường - những yếu tố chính gây ra bệnh tim mạch.
Các chuyên gia giải thích rằng ngồi lâu khiến quá trình trao đổi chất chậm lại. Khi cơ thể không vận động, các enzyme giúp phân giải chất béo trong máu giảm đi, khiến mỡ dễ tích tụ hơn. Lâu dần, tình trạng này làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, cản trở lưu thông máu và tạo điều kiện hình thành cục máu đông, từ đó làm gia tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ.
