Một nhóm những người ở độ tuổi 20 và 30 tại thủ đô Washington hồi tháng 3 đã thay điện thoại thông minh bằng điện thoại chỉ có chức năng cơ bản, bắt đầu hành trình một tháng “cai nghiện kỹ thuật số” – xu hướng đang nổi lên trong giới trẻ Mỹ nhằm thoát khỏi những tác động tiêu cực của mạng xã hội.
“Tôi đứng đợi xe buýt mà không biết khi nào xe đến”, Jay West, 29 tuổi, kể lại hôm 21/4.
Anh tham gia thử thách “Một tháng ngoại tuyến” (Month Offline) do công ty khởi nghiệp nhỏ Dumb tổ chức, với sự hỗ trợ từ nhóm cộng đồng địa phương.
Thói quen cũ rất khó bỏ. West thường vô thức thò tay vào túi tìm điện thoại rồi bất chợt nhận ra trong đó chẳng có gì cả.
Nhưng cuối cùng, anh cảm thấy bản thân được giải phóng.
“Đôi khi tôi thấy buồn chán nhưng không phải vấn đề lớn”, West chia sẻ vào một buổi tối tháng 4 tại khu vườn cộng đồng, nơi những người tham gia cai nghiện điện thoại gặp nhau để chia sẻ về những khó khăn và niềm vui khi ngắt kết nối. “Buồn chán một chút cũng tốt thôi”.
Ngồi bên cạnh anh là Rachael Schultz, 35 tuổi, người đã phải hỏi đường người lạ trên phố. Còn Lizzie Benjamin, 25 tuổi, thì tìm lại đĩa CD cũ mà bố cô từng ghi để nghe nhạc mà không cần dùng đến ứng dụng Spotify.
Trước khi tham gia đợt cai nghiện này, Bobby Loomis, 25 tuổi, nhân viên bất động sản, thậm chí không thể xem hết một tập phim truyền hình mà không kiểm tra điện thoại.
Nhưng giờ đây, khi không còn đeo tai nghe, anh thích thú lắng nghe tiếng chim hót mỗi khi đi dạo quanh Washington. Khi đợt cai nghiện kết thúc, thời gian sử dụng điện thoại mỗi ngày của anh đã giảm từ 6 tiếng xuống còn 4 tiếng, xấp xỉ mức trung bình của người trưởng thành tại Mỹ.
Các nhà khoa học từ lâu đã cảnh báo chứng nghiện điện thoại có liên quan đến việc giảm khả năng tập trung, gây ra các vấn đề về giấc ngủ và lo âu. Trong một phán quyết mang tính bước ngoặt vào cuối tháng 3, một tòa án tại California đã tuyên bố Instagram và YouTube phải chịu trách nhiệm về tính chất gây nghiện trên các nền tảng của họ.
Ngày càng nhiều thanh niên Mỹ chú ý đến điều này. Theo một cuộc thăm dò của YouGov thực hiện năm ngoái, hơn 2/3 số người từ 18 đến 29 tuổi muốn giảm thời gian sử dụng thiết bị.
Nhiều công cụ mới đã ra đời để hiện thực hóa điều đó: các ứng dụng cai nghiện kỹ thuật số, thiết bị chặn điện thoại và các nhóm tổ chức cai nghiện dài ngày như ở Washington. Trên các giảng đường đại học, việc “kiêng” mạng xã hội trong vài tuần đang trở nên phổ biến, những buổi tối không màn hình giữa bạn bè đã trở thành trào lưu ở các thành phố lớn.
Kostadin Kushlev, nhà nghiên cứu tâm lý tại đại học Georgetown, cho biết việc không dùng điện thoại thông minh dù chỉ trong vài tuần cũng giúp “tâm lý thoải mái hơn và cải thiện khả năng duy trì sự tập trung”. Ông nói thêm rằng các nghiên cứu sơ bộ cho thấy những hiệu ứng này sẽ tồn tại lâu dài theo thời gian.
Josh Morin, một trong những người tổ chức chương trình tại Washington, tin rằng vứt bỏ điện thoại là chưa đủ mà cần một giải pháp thay thế hấp dẫn hơn để duy trì thói quen cách xa điện thoại thông minh. Hàng tuần, anh tổ chức buổi thảo luận cho người tham gia tại một quán karaoke ở khu phố sầm uất nhất thủ đô.
“Để thực sự phá vỡ thói quen dùng điện thoại, bạn phải tạo ra một đời sống cộng đồng phong phú và thú vị hơn”, Morin nói.
Sáng kiến “Một tháng ngoại tuyến” do công ty Dumb phát động một năm trước, với chi phí tham gia khoảng 100 USD mỗi người. Họ được phát một chiếc điện thoại nắp gập cài sẵn vài công cụ thiết yếu như nghe gọi, nhắn tin và Uber.
Công ty khởi nghiệp này đang tiến từng bước nhỏ và hy vọng vượt mốc 1.000 người dùng vào tháng 5. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận thấy một xu hướng lớn hơn.
Graham Burnett, giáo sư lịch sử tại đại học Princeton, nhận định đây là “khởi đầu của một phong trào thực thụ”, tương tự sự ra đời của phong trào môi trường vào những năm 1960 đã dẫn đến những đạo luật bảo vệ môi trường mang tính lịch sử.
Kendall Schrohe, 23 tuổi, làm việc tại một tổ chức giám sát quyền riêng tư kỹ thuật số, đã hoàn thành đợt cai nghiện tại Washington hồi tháng 1. Giờ đây, cô có thể đi lại trong khu phố mà không cần Google Maps, đã xóa Instagram và tự lập nhóm “tỉnh táo kỹ thuật số” của riêng mình.
“Tôi nhìn mọi thứ qua lăng kính lạc quan và tôi cảm thấy chúng ta thực sự đang ở điểm khởi đầu của một điều gì đó mới mẻ”, cô nói.
Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV hôm nay phát sóng hình ảnh Li Xiong với đầu gần như cạo trọc, bị còng tay và bị cảnh sát áp giải xuống từ máy bay của hãng China Southern Airlines. Theo Bộ Công an Trung Quốc, Li đóng vai trò trung tâm trong một "tổ chức đánh bạc và lừa đảo xuyên biên giới quy mô lớn".
"Các cuộc điều tra cho thấy Li Xiong, cựu chủ tịch Huione Group thuộc Prince Group, bị nghi liên quan nhiều tội danh", CCTV đưa tin.
Li bị bắt tại Campuchia và bị trục xuất theo yêu cầu của phía Trung Quốc sau cuộc điều tra chung kéo dài nhiều tháng, Bộ Nội vụ Campuchia cho hay. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói rằng "chống cờ bạc trực tuyến và lừa đảo qua mạng là trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế".
Chen Zhi, người sáng lập Prince Group, đã bị dẫn độ từ Campuchia về Trung Quốc hồi tháng 1.
CCTV mô tả Li là "thành viên cốt lõi trong băng nhóm tội phạm của Chen Zhi". "Li Xiong hiện bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định pháp luật", đài này nêu thêm.
Mạng lưới chống tội phạm tài chính của Bộ Tài chính Mỹ (FinCEN) hồi tháng 5/2025 xác định Huione Group là "mối quan ngại chính về rửa tiền". Theo họ, tập đoàn này đã tiếp tay cho hơn 4 tỷ USD giao dịch bất hợp pháp từ tháng 8/2021 đến tháng 1/2025.
FinCEN đã cấm các tổ chức tài chính Mỹ duy trì tài khoản cho Huione và xử lý các giao dịch liên quan đến tập đoàn có trụ sở tại Campuchia này kể từ tháng 10/2025.
Trong những năm gần đây, Campuchia trở thành điểm nóng của các hoạt động lừa đảo trực tuyến. Các nhóm tội phạm xuyên quốc gia ban đầu chủ yếu nhắm vào người nói tiếng Trung, sau đó mở rộng mục tiêu và chiếm đoạt hàng chục tỷ USD mỗi năm từ các nạn nhân trên toàn thế giới.
Thủ tướng Campuchia Hun Manet hồi tháng 2 nói rằng các trung tâm lừa đảo đang phá hoại nền kinh tế Campuchia và làm xấu hình ảnh quốc gia. Cả Chen và Li đều sinh ra tại Trung Quốc và từng được cấp quốc tịch Campuchia, nhưng sau đó đã bị Phnom Penh thu hồi. Giới chức Campuchia cam kết đóng cửa toàn bộ trung tâm lừa đảo trực tuyến trước cuối tháng 4.
Theo Hãng tin Reuters, nếu một cuộc trao đổi như vậy diễn ra, đây sẽ là động thái chưa từng có tiền lệ.
Kể từ khi Mỹ và Trung Quốc chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1979, lãnh đạo Đài Loan và Tổng thống Mỹ chưa từng có cuộc hội đàm trực tiếp nào với nhau.
Trung Quốc xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và đến nay không loại trừ biện pháp vũ lực để thống nhất.
Mỹ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng có nghĩa vụ hỗ trợ hòn đảo này tự vệ theo Đạo luật Quan hệ Đài Loan.
Hôm 20-5, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ nói chuyện với lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết.
Cơ quan ngoại giao Đài Loan đã nhắc lại phát biểu trước đó cùng ngày của ông Lại, theo đó nếu có cơ hội nói chuyện với ông Trump, nhà lãnh đạo Đài Loan sẽ khẳng định rằng hòn đảo này tiếp tục duy trì hiện trạng tại eo biển Đài Loan.
"Ngoài việc cam kết duy trì hiện trạng ổn định tại eo biển Đài Loan, ông Lại Thanh Đức cũng sẵn lòng thảo luận những vấn đề này với Tổng thống Trump" - Cơ quan ngoại giao Đài Loan cho biết, nhưng không nêu chi tiết.
Vào cuối năm 2016, khi đang là Tổng thống đắc cử, ông Trump đã phá vỡ thông lệ ngoại giao nhiều thập niên của Mỹ khi trực tiếp điện đàm với lãnh đạo Đài Loan khi đó là bà Thái Anh Văn.
Trong chuyến thăm Trung Quốc vừa qua, Tổng thống Trump tiết lộ ông đã thảo luận về vấn đề Đài Loan với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng không đưa ra bất kỳ cam kết nào.
"Ông ấy không muốn chứng kiến một cuộc đấu tranh giành độc lập (cho Đài Loan). Tôi không đưa ra bình luận gì về vấn đề này, tôi chỉ lắng nghe ông ấy. Ông ấy rất kiên quyết về vấn đề Đài Loan, còn tôi thì không đưa ra cam kết theo hướng nào cả" - ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One trên đường trở về Washington hôm 15-5.
Theo Hãng tin AFP ngày 12-4, Thủ tướng Campuchia Hun Manet khẳng định kể từ sau lệnh ngừng bắn hồi tháng 12 năm ngoái, Phnom Penh và Bangkok đã tuân thủ các nội dung tuyên bố chung trong cuộc họp đặc biệt lần thứ 3 của Ủy ban Biên giới chung (GBC).
Theo ông, việc duy trì lệnh ngừng bắn đã tạo ra “cơ hội quan trọng” để tiến tới giải quyết các tranh chấp lãnh thổ giữa hai quốc gia.
Tờ Khmer Times cho hay Thủ tướng Campuchia đặc biệt nhấn mạnh điểm 3 của tuyên bố chung, trong đó quy định mọi thỏa thuận tạm thời không được ảnh hưởng đến đường biên giới quốc tế cuối cùng.
Ông kêu gọi Ủy ban Biên giới chung sớm nối lại các hoạt động khảo sát và phân định trên thực địa, phù hợp với thỏa thuận hiện có nhằm đạt được hòa bình lâu dài dọc theo biên giới.
Bên cạnh đó, hai bên cần nhất trí sử dụng các cơ chế hiện có của GBC để bảo đảm an toàn cho đội khảo sát chung, ưu tiên việc tiến hành các hoạt động khảo sát và phân định tại những khu vực biên giới bị ảnh hưởng, nơi có dân thường sinh sống.
Thủ tướng Hun Manet bày tỏ "hy vọng mạnh mẽ" rằng hai quốc gia láng giềng có thể sớm hợp tác "nhanh chóng và chân thành".
"Đây sẽ là nền tảng cho hòa bình lâu dài, giúp người dân sinh sống dọc khu vực biên giới chung được an cư trong yên bình. Campuchia hoàn toàn sẵn sàng", ông viết trên mạng xã hội.
Tuy nhiên theo AFP, phía Thái Lan cho biết vẫn chưa sẵn sàng nối lại đàm phán. Ngoại trưởng Sihasak Phuangketkeow khẳng định Bangkok cần tuân theo "các quy trình riêng", dù thừa nhận Phnom Penh có quyền đưa ra lời kêu gọi.
Tranh chấp giữa Thái Lan và Campuchia xoay quanh việc phân định đường biên giới dài khoảng 800km, có nguồn gốc từ thời kỳ thuộc địa Pháp. Bất đồng này đã kéo dài suốt nhiều thập kỷ và nhiều lần bùng phát thành xung đột.
Năm ngoái căng thẳng leo thang thành các đợt giao tranh khiến hàng chục người thiệt mạng và hơn một triệu người phải rời bỏ nhà cửa trong các đợt bạo lực vào tháng 7 và tháng 12.
Hai bên sau đó đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào cuối tháng 12, mở đường cho các cuộc đàm phán về biên giới. Tuy vậy tình hình tại khu vực giáp ranh vẫn chưa ổn định, khi hai nước liên tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm cam kết.
