Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp – Môi trường) thông tin về các trận mưa đá dồn dập xảy ra trong dịp nghỉ lễ 30.4 – 1.5, gây thiệt hại nặng nề ở nhiều địa phương.
Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, qua số liệu ghi nhận được và cập nhật báo cáo các địa phương, riêng trong chiều tối và đêm ngày 2.5, giông lốc, mưa đá xảy ra tại các tỉnh: Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên và thủ đô Hà Nội. Chiều tối và đêm 3.5, Nghệ An, Hà Tĩnh ghi nhận xảy ra giông lốc, sét và mưa đá.
Ngoài ra, trong khoảng thời gian từ chiều tối 2.5 đến sáng 4.5, các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung bộ xảy ra mưa giông diện rộng, một số nơi có mưa to đến rất to như: trạm Tân Pheo (Phú Thọ) là 171 mm; Lâm Thao (Phú Thọ) là 168 mm; Kỳ Giang (Hà Tĩnh) là 156 mm…
“Mưa giông, lốc sét xuất hiện trong khoảng thời gian giao mùa (tháng 4 – 5 và giai đoạn tháng 9 – 10) ở miền Bắc không phải là bất thường và không hiếm gặp. Nhưng trong giai đoạn đầu tháng 5, mưa đá xuất hiện tập trung nhiều ở cả miền núi, trung du và đồng bằng là một điều hiếm gặp”, ông Hưởng nói.
Theo phản ánh từ người dân các tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Nghệ An, nhiều khu vực có những hạt đá to như trái bóng tennis, quả trứng gà. Những viên đá lớn này xuyên thủng mái nhà, làm vỡ kính ô tô, gây thiệt hại nặng cho các khu nhà xưởng…
Giải thích về nguyên nhân hình thành những hạt đá “khủng” này, ông Nguyễn Văn Hưởng cho rằng, hiện tượng mưa đá kích thước lớn, có hạt đá cỡ quả trứng gà hoặc bóng tennis có thể là do trong những ngày qua, khu vực này liên tục duy trì trạng thái nóng ẩm, có nắng ban ngày, làm tích lũy năng lượng đối lưu trong khí quyển.
Trong khi đó, ở trên cao đang tồn tại rãnh thấp trong đới gió tây mạnh ở độ cao khoảng 5.000 m. Cùng thời điểm đó, ở phía bắc có bộ phận không khí lạnh yếu dịch chuyển xuống phía nam, nén rãnh áp thấp đi qua miền Bắc.
Ngoài ra vào thời gian buổi chiều, nhiệt độ tăng cao, khối không khí nóng ẩm bị đẩy bốc lên mạnh, hình thành các đám mây giông phát triển rất nhanh theo chiều thẳng đứng. Trong môi trường có độ bất ổn định lớn này, dòng khí đi lên rất mạnh để giữ các khối băng trong các đám mây giông lâu hơn và khiến chúng ngày càng lớn trước khi rơi xuống.
Các hạt đá này nếu tan hết thành nước trước khi tới mặt đất sẽ tạo thành các trận mưa bình thường nếu không kịp tan hết thì sẽ tạo thành các trận mưa đá.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, khoảng ngày 8 – 9.5, nước ta tiếp tục đón thêm một đợt không khí lạnh mới tác động nên khoảng cuối tuần này miền Bắc sẽ có mưa giông, nguy cơ tiếp tục xảy ra mưa đá, lốc, sét và gió giật mạnh.
Ông Nguyễn Văn Hưởng cũng cho rằng, mưa đá là hiện tượng có quy mô rất nhỏ thường đi kèm với các trận giông mạnh trong giai đoạn chuyển mùa.
Mưa đá thường đi kèm những dấu hiệu khá đặc trưng mà người dân có thể chủ động nhận biết, như bầu trời xuất hiện mây giông phát triển mạnh, không khí chuyển từ oi nóng sang mát lạnh rất nhanh, gió giật mạnh, mưa rào lớn kèm theo sấm sét.
Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người dân nên nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn, tránh ở ngoài trời hoặc dưới các cây lớn.
Ngoài thường xuyên theo dõi các bản tin cảnh báo, khi quan sát thấy bầu trời tối sầm, các đám mây giông mạnh phát triển đó là khi có nguy cơ xảy ra giông, lốc và mưa đá, người dân hạn chế ra ngoài đường, tìm nơi trú ẩn an toàn chờ qua cơn giông mới tiếp tục di chuyển, tránh đứng dưới cây to, cột điện, biển quảng cáo hoặc các công trình tạm.
“Khi có mưa đá, người dân nên trú trong nhà, đóng kín cửa, tránh xa cửa kính để hạn chế bị vỡ gây thương tích. Đối với gió giật mạnh, người dân cần chủ động gia cố mái nhà, chằng chống vật dụng dễ bị gió cuốn, không ở gần khu vực có nguy cơ sập đổ; chủ động tắt các thiết bị điện khi có sét, hạn chế sử dụng điện thoại ngoài trời để giảm rủi ro bị sét đánh”, ông Hưởng khuyến cáo.
Ngày 4-4, thông tin từ UBND tỉnh Tây Ninh cho biết đã giao UBND các xã Bến Lức, Mỹ Yên khẩn trương vận động các hộ dân, xử lý dứt điểm để đảm bảo bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư thi công dự án ĐT.830E chậm nhất vào ngày 15-4.
Dự án ĐT.830E dài khoảng 9,3km nối từ cao tốc TP.HCM - Trung Lương đến ĐT.830E. Đây là dự án quan trọng khi trùng với tuyến vành đai 4 TP.HCM và đặc biệt là sớm giúp giảm tải áp lực giao thông qua khu vực trung tâm đô thị Bến Lức.
Dự án được khởi công từ tháng 4-2023 với tổng mức đầu tư xây dựng hơn 786 tỉ đồng và hơn 2.000 tỉ đồng giải phóng mặt bằng. Giai đoạn 1 đầu tư 2 đường song hành dọc theo tuyến, mỗi đường song hành gồm 2 làn xe hỗn hợp rộng 7m và 1 làn xe thô sơ rộng 2,5m, đầu tư các cầu vượt sông Bến Lức trên đường song hành hai bên.
Phần đường nối ra ĐT.830 với quy mô hoàn chỉnh 6 làn xe rộng với 20m, nền đường rộng 30m.
Giai đoạn hoàn chỉnh sẽ thành đường cao tốc 8 làn xe chạy, 2 làn dừng khẩn cấp, phần đường song hành 4 làn xe hỗn hợp (mỗi chiều 2 làn).
Đến năm 2025, dự án đã được bố trí vốn xây dựng gần 432 tỉ đồng. Kế hoạch bố trí vốn xây dựng năm 2026 là 190 tỉ đồng nhưng đến nay mới chỉ giải ngân 850 triệu đồng, được 0,45%. Nguyên do là dự án vẫn còn ngổn ngang nhiều nhà dân chưa giải tỏa được trong nhiều đoạn ngay giữa dự án.
Cụ thể, dự án được chia ra là 4 gói thầu nhưng cả 4 đơn vị thi công hiện nay đều chưa được bàn giao hết mặt bằng. 4 gói thầu mới thi công lần lượt đạt 56,46%, 50,75%, 39,98% và 50,55%.
Hiện tại đã bồi thường, hỗ trợ cho 878 trường hợp bị ảnh hưởng với tổng diện tích thu hồi 40,16ha, kinh phí hơn 1.644 tỉ đồng.
Đã có 843/878 trường hợp (96%) nhận bồi thường với số tiền hơn 1.527 tỉ đồng (92%), còn lại 35 trường hợp chưa nhận tiền với số tiền hơn 117 tỉ đồng với tổng diện tích 1,84ha.
Trong đó có 15 trường hợp thuộc xã Mỹ Yên và 20 trường hợp thuộc xã Bến Lức.
Lý do chủ yếu là người dân không đồng ý với giá bồi thường thiệt hại về đất, một số hộ có nhà, đất chỉ giải tỏa một phần nhưng tiếp tục đề nghị bồi thường toàn bộ, một số đề nghị bố trí nền tái định cư.
Theo báo cáo từ chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Tây Ninh, trong số 35 hộ dân chưa đồng ý nhận tiền bồi thường giải phóng mặt bằng, có 10 trường hợp nằm trong phạm vi thi công tại 7 vị trí với diện tích khoảng 700m2 mặt bằng.
Bao gồm tại nút giao đường Nguyễn Văn Nhâm còn 4 hộ, nút giao ĐT.830C còn 4 hộ, nút giao quốc lộ 1 còn 2 hộ.
Đây cũng chính là các trường hợp trọng điểm UBND tỉnh yêu cầu phải khẩn trương vận động, xử lý sớm để khẩn trương bàn giao mặt bằng, trách ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.
Bên cạnh đó, một số hộ còn chờ tái định cư, chưa nhận nền tái định cư cũng chưa di dời, khiến toàn bộ mặt bằng dự án còn nhiều ngổn ngang.
Đến thời điểm này, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Tây Ninh đã phối hợp UBND xã Bến Lức tổ chức cho 304/306 hộ bốc thăm chọn nền (gồm 207 lô nền tái định cư và 97 nền giao đất có thu tiền sử dụng đất).
Bên cạnh việc yêu cầu địa phương sớm bàn giao mặt bằng, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Tây Ninh cũng được giao nhiệm vụ phối hợp với UBND xã Bến Lức khẩn trương làm việc với các hộ dân thuộc diện tái định cư về việc bàn giao lô nền còn đang vướng mắc để báo cáo cho Ban Chỉ đạo bồi thường giải phóng mặt bằng của tỉnh.
Đồng thời làm việc với các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ, xử phạt các trường hợp chậm tiến độ theo hợp đồng xây dựng hạ tầng khu tái định cư, đảm bảo hoàn thành công trình trước ngày 10-5.
Thông tin được Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Huế công bố ngày 15/5, sau kỳ họp thứ 8 xem xét dấu hiệu vi phạm của nhiều tổ chức, cá nhân.
Theo kết luận, trong thời gian giữ cương vị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, ông Nguyễn Đình Đức thiếu kiểm tra, giám sát việc ký kết, lựa chọn nhà thầu và thực hiện các hợp đồng truyền thông thuộc Chương trình nông thôn mới.
Những sơ hở này đã tạo điều kiện để Công ty Cát Tường Quân làm giả hồ sơ, chứng từ phát sóng nhằm hoàn tất thủ tục nghiệm thu, thanh quyết toán để chiếm đoạt ngân sách.
Sau khi sai phạm bị phát hiện, ông Đức cũng chưa chỉ đạo rà soát toàn bộ các hợp đồng đã ký với doanh nghiệp này để ngăn ngừa vi phạm tương tự, đồng thời chưa chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét, xử lý vụ việc.
Cơ quan kiểm tra đánh giá vi phạm của ông Đức gây hậu quả nghiêm trọng, làm giảm uy tín cá nhân và tổ chức đảng nơi công tác nên đề nghị xem xét thi hành kỷ luật.
Cũng tại kỳ họp này, Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Huế quyết định kỷ luật khiển trách ông Hoàng Thế Hùng, Chánh Văn phòng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, nguyên Phó chánh Văn phòng phụ trách Văn phòng Cục Thi hành án dân sự tỉnh Thừa Thiên Huế.
Theo kết luận, trong thời gian công tác tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh, ông Hùng thiếu trách nhiệm trong giám sát, kiểm kê quỹ tiền mặt, tài khoản tạm giữ thi hành án và quản lý thiết bị chứa dữ liệu chữ ký số cá nhân. Những sơ hở này đã để kế toán nghiệp vụ lợi dụng lấy cắp thiết bị, làm giả chứng từ để chiếm đoạt tiền tạm giữ thi hành án.
Ngày 13.5, tại buổi làm việc với đoàn công tác Ủy ban Kinh tế và tài chính của Quốc hội, UBND tỉnh Gia Lai đã báo cáo về tình hình trụ sở dôi dư trên địa bàn sau sáp nhập.
Thực tế hiện nay, khu vực phía đông tỉnh, nơi đặt trụ sở chính quyền và nhiều sở, ngành, đang thiếu phòng làm việc, trong khi không ít trụ sở tại khu vực phía tây lại bỏ trống, chưa được khai thác hiệu quả. Trước thực trạng này, tỉnh Gia Lai đã tính toán phương án bố trí lực lượng công an, quân đội sử dụng một số trụ sở phù hợp nhằm tận dụng cơ sở vật chất hiện có, tránh lãng phí tài sản công.
Hiện toàn tỉnh có 909 trụ sở, song mới có 238 nơi được bố trí sử dụng. Với những trụ sở dôi dư nằm xen kẽ trong khu dân cư, địa phương đề xuất đưa ra đấu giá để tránh lãng phí nguồn lực đất đai. Cùng với đó, tỉnh cũng dự trữ một số trụ sở phục vụ nhu cầu làm việc sau này, số còn lại sẽ tiếp tục được tính toán phương án cho thuê, còn trước mắt là thuê người bảo vệ trông coi.
Riêng các trụ sở ở vùng sâu, vùng xa, việc tìm phương án sử dụng gặp nhiều khó khăn. Dù có đề xuất chuyển đổi thành điểm trường hoặc cơ sở y tế, song nhiều nơi không thể tận dụng do không đáp ứng điều kiện liền kề, kết nối hạ tầng và nhu cầu thực tế. Chính vì vậy, đây là bài toán khó nên tỉnh đang cố gắng, nỗ lực để xử lý phù hợp.
Ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho biết việc sắp xếp, xử lý trụ sở công sau sáp nhập là bài toán khó, cần có thời gian và lộ trình phù hợp, bởi "không thể tránh khỏi lãng phí ngay lập tức". Theo ông Thanh, trước mắt tỉnh sẽ tạm thời giao, thuê lực lượng bảo vệ trông coi các trụ sở xã, sở, ngành dôi dư nhằm tránh xuống cấp, thất thoát tài sản.
