Chiếc ba lô của cậu bé Gia Hào, chuẩn bị vào lớp 10, không có máy chơi game hay iPad như những chuyến du lịch trước. Thay vào đó là áo khoác mỏng, bình nước, ít đồ ăn nhẹ và chiếc khăn đa năng.
“Ba dặn hôm nay chỉ có đường rừng và dốc đá, không có Wi-Fi đâu”, Hào cười.
Chị Ngọc Nhung, mẹ của hai con gái, kể rằng nhiều năm trước, gia đình chị cũng như nhiều người khác, hè là tìm điểm đến có khách sạn đẹp, hồ bơi rộng, buffet ngon.
Năm 2024, cả nhà đi Úc. Năm 2025 đến Nhật Bản. Và mùa hè năm ngoái còn được cùng nhau xem các hoạt động kỷ niệm 80 năm Quốc khánh. Nhưng đến mùa hè năm nay, chị quyết định “đổi kịch bản”.
Bốn cuối tuần liên tiếp, hai con theo mẹ chinh phục núi Dinh, núi Phước Bửu – Hồ Tràm, Vườn quốc gia Bù Gia Mập và đỉnh Langbiang. “Tôi từng nghĩ con sẽ khóc, đòi về giữa chừng vì leo núi rất mệt. Ai ngờ chính các con lại là người động viên mẹ cố lên”, chị cười.
Điều khiến chị bất ngờ hơn là sau mỗi chuyến đi, câu chuyện của hai con không còn xoay quanh trò chơi điện tử hay video trên mạng. Các con kể về cây cổ thụ trong rừng, con suối nước lạnh, dấu chân thú rừng, những người kiểm lâm hay cuộc sống của đồng bào ở vùng đệm Vườn quốc gia Bù Gia Mập.
“Mùa hè của con bây giờ được đo bằng số ngọn núi đã leo, chứ không phải số tập phim đã xem”, chị Nhung nói.
Đường lên Langbiang dài gần 12 km. Có những đoạn dốc dựng đứng khiến người lớn cũng phải dừng lại lấy hơi. Gia đình chị Mỹ Vân vẫn quyết định đưa hai con trai đang học lớp 8 và lớp 9 cùng chinh phục.
Vợ chồng chị vốn duy trì tập gym nhiều năm nên hiểu rằng sức khỏe không thể có được chỉ bằng lời khuyên. “Tôi muốn các con thấy rằng cơ thể khỏe mạnh là nhờ vận động mỗi ngày. Và thiên nhiên luôn đáng để mình dành thời gian khám phá”, chị nói.
Năm ngoái, cả nhà chị đã chinh phục núi Bà Đen. Năm nay là Langbiang. Mỗi chuyến đi lại bổ sung một “bài học” mới. Có hôm chỉ một chai nước cũng trở thành thứ quý giá, vì phải tính toán uống sao cho đủ đến cuối hành trình. “Đó là những điều con khó cảm nhận nếu chỉ ở trong khu nghỉ dưỡng”, chị Vân chia sẻ.
Còn đối với anh Đình Khải, những chuyến leo núi của gia đình không phải để chinh phục đỉnh cao mà để vượt qua chính mình. Mùa hè năm nay, gia đình anh đặt mục tiêu mỗi tháng leo một ngọn núi.
Có hôm cô con gái học lớp 6 vừa đi vừa than mỏi chân. Có lúc cậu con trai lớp 8 muốn dừng lại vì đoạn dốc quá dài. Nhưng anh không thúc ép.
“Tôi chỉ nói với các con rằng nếu mệt thì nghỉ. Nhưng đừng bỏ cuộc khi chưa thử thêm vài bước nữa”, anh Khải nói. Cuối cùng, cả hai đều tự mình bước đến đích. “Khoảnh khắc đó đáng giá hơn bất kỳ tấm huy chương nào”, anh nói.
Phương Thảo, học sinh lớp 7, thừa nhận trước đây mùa hè của em chủ yếu ở nhà, xem điện thoại hoặc đi học thêm. Đến khi được cha mẹ đăng ký tham gia những chuyến trekking, em mới biết mình có thể leo núi, băng rừng, lội suối.
“Lúc đầu con rất sợ độ cao. Nhưng lên đến nơi thì thấy mình giỏi hơn mình nghĩ”, Phương Thảo bộc bạch.
Gia Hào cũng có cảm giác tương tự. Mỗi chuyến đi, cậu đều lên mạng tìm hiểu trước về địa hình, thời tiết và những vật dụng cần mang theo.
“Lần đi núi Bà Đen, em không chuẩn bị áo khoác nên lúc xuống núi rất lạnh. Đi Langbiang thì em nhớ mang theo ngay”, Hào cười. Những kinh nghiệm nhỏ ấy không có trong sách giáo khoa nhưng lại được ghi nhớ rất lâu.
Các chuyên gia giáo dục nhiều lần khuyến khích cha mẹ tạo cơ hội để trẻ trải nghiệm thiên nhiên, vận động ngoài trời nhằm phát triển thể chất, khả năng thích nghi và kỹ năng giải quyết vấn đề.
Nhưng với nhiều phụ huynh, điều quý giá nhất lại đến từ những thay đổi rất giản dị. Đứa trẻ từng chỉ chăm chăm nhìn vào màn hình giờ biết ngẩng lên ngắm mây.
Đứa trẻ từng than chán vì mất Wi-Fi giờ háo hức hỏi cha mẹ: “Cuối tuần mình leo núi nào nữa?”. Có lẽ, mùa hè không nhất thiết phải đi thật xa hay thật đắt tiền.
Đôi khi chỉ cần cùng con bước vào một cánh rừng, lội qua một con suối hay chạm tay lên đỉnh một ngọn núi, cả gia đình đã có thêm những câu chuyện để nhớ rất lâu.
Chủ đề trẻ em nghiện game đã được cảnh báo từ rất lâu, được báo chí phản ánh rất nhiều về thực trạng cùng hậu quả đã nóng trở lại khi vấn đề có nên cấm trẻ dùng mạng xã hội được đặt ra hiện nay.
Sau các bài viết nói về thực trạng nhiều trẻ lên mạng "cày" game bất chấp, có bạn đọc gửi bình luận đến diễn đàn: "Các nhà phát hành game hiện nay dùng đủ mọi thủ thuật để giữ chân người chơi, ra mắt chương trình, trang phục mới... Trẻ nghiện game sẽ mất dần kỹ năng giao tiếp xã hội".
Nhưng có một ý kiến của bạn đọc Nguyễn Văn Cao Nguyên tự nhận là "hơi trái chiều nhưng mong được mọi người cùng bàn luận". Bạn đọc này nói lâu nay chúng ta bài xích game online nhưng cũng có những game online bổ ích lại là cứu cánh.
Theo Cao Nguyên, có những người trẻ không nhiều cơ hội chứng tỏ bản thân nên đến với thế giới ảo rồi tìm được bạn bè cùng chơi game và mang lại cảm giác ảo của thành công, chơi hay lại là cơ hội chứng minh bản thân.
"Xã hội bây giờ 16 năm, liên tục mỗi ngày 12 tiếng chỉ tập trung điểm số. Những em học lực kém hầu như ít có môi trường phát triển bản thân. Thử tưởng tượng thay vì những tiệm net hoạt động chui sao chúng ta không có những trung tâm giải trí với nhiều game lành mạnh và cộng đồng hỗ trợ các em", bạn này viết.
Ý kiến trên được bạn đọc Toàn Nguyễn chia sẻ và bổ sung rằng không thể xem game là thứ phá hủy tiền đồ của một người. Lý giải, bạn đọc này nói những người đang chơi game cùng mình trong bang hội đều là những người thành đạt trong xã hội, thường xuyên sinh hoạt trên Discord và có những trao đổi thẳng thắn về vấn đề nhức nhối này của xã hội.
Anh nói tất cả đều là trụ cột gia đình, có công ăn việc làm ổn định, chỉ chơi vào thời gian rảnh và lập luận "chơi game không hề xấu đến nỗi phải bị bài xích, cái xấu chính là nghiện game". "Cái họ nghiện chính là cái cảm giác được thừa nhận trong thế giới ảo, được là con người thật của chính mình, không bị ai ép buộc phải trở thành một "mơ ước" cho người khác", Toàn Nguyễn viết.
Bạn đọc khác chỉ đồng thuận với Toàn Nguyễn ở khía cạnh người lớn chơi và làm chủ việc chơi game của mình, song khẳng định rằng điều này không có nghĩa với việc tùy ý để cho con trẻ tiếp xúc với game, đặc biệt là game online. Bạn đọc nói môi trường game online không khác gì mạng xã hội, luôn có đủ mọi thể loại mà trẻ em chưa đủ chín chắn để phân biệt đâu là người tốt, đâu là người xấu.
Một bạn đọc khác đề xuất thay vì cấm đoán và không cho tiếp xúc game, có thể để game như một "phần thưởng" giúp tụi nhỏ giải trí sau giờ học căng thẳng. Đồng thời cha mẹ cũng nên tìm hiểu về game để có cái nhìn bao quát hơn mà biết cách giới hạn những game nào vô danh sách "phần thưởng" cho con.
Bạn đọc này ủng hộ tuyệt đối không cho trẻ mẫu giáo và tiểu học tiếp xúc với game online. Nếu có chỉ là chơi vài game offline kích thích tư duy, trí tưởng tượng như Minecraft, xây dựng TP, nông trại...
Theo bạn đọc, việc đó phần nào có lợi cho sự phát triển trí não của trẻ bởi khi chơi tụi nhỏ phải dùng nhiều kỹ năng về tư duy, logic, toán học... song quan trọng vẫn là phụ huynh phải đồng hành cùng con nhiều hơn.
Bạn đọc ký tên Lien chia sẻ: "Hè tôi cho con về quê sống cùng bà ngoại, con được chạy xe đạp, chơi đánh cầu, chơi năm mười, tối thì 21h ngủ hết vì bà ngoại ngủ sớm nên không ai được thức. Ở quê còn được đi chợ quê, ăn cá sông, tép sông, rau thì đủ loại, ăn các món quê mà bà ngoại lại nấu ăn rất ngon".
Chia sẻ với truyền thông Trung Quốc về vụ việc, cô gái họ Bạch (26 tuổi) cho hay: “Từ khoảnh khắc anh ta trốn tránh trách nhiệm, mối quan hệ giữa chúng tôi đã không còn là người yêu, mà trở thành bên gây tai nạn và nạn nhân, bị đơn và nguyên đơn”.
Trước đó, cô Bạch từng có mối quan hệ tình cảm rất tốt với chàng trai họ Trương. Tháng 4/2024, cô và gia đình bạn trai đi du lịch trên ô tô tự lái nhưng không may gặp tai nạn.
Chiếc xe do anh Trương điều khiển đã va chạm với một xe tải lớn, khiến cả 5 người trên xe bị thương, trong đó cô Bạch bị thương nặng nhất. Chẩn đoán y tế cho thấy cô Bạch bị liệt nửa người. Bạn trai cô, anh Trương, được xác định là nguyên nhân chính gây tai nạn do lái xe lấn làn.
Theo cơ quan chức năng, bạn trai cô phải chịu trách nhiệm pháp lý. Người bạn trai cũng từng hứa sẽ chịu trách nhiệm và ứng trước hơn 100.000 nhân dân tệ (350 triệu đồng) chi phí y tế và chăm sóc cô Bạch. Tuy nhiên, 2 tháng sau, anh Trương và gia đình đột nhiên biến mất.
Sau khi không liên lạc được với bạn trai, cô Bạch đã khởi kiện anh Trương. Vụ án đã được đưa ra xét xử vào ngày 7/4 vừa qua. “Lý do tôi khởi kiện rất đơn giản: Tôi đã phải trả giá rồi, không thể để người lái xe không chịu trách nhiệm”, cô Bạch cho hay.
Cô gái 26 tuổi vốn làm việc tại một ngân hàng nhưng sau vụ tai nạn đã không thể đi lại. Cô nhận được một khoản trợ cấp từ nơi làm việc song khoản tiền này chỉ đủ để trang trải một phần khó khăn trong cuộc sống.
Một mình đối mặt với biến cố bất ngờ, cô Bạch còn phải chịu thêm tổn thương từ những bình luận tiêu cực trên mạng. Nhiều người cho rằng, cô gái đang cố tình “đào mỏ” gia đình bạn trai khi người kia không còn tình cảm.
Nạn nhân cho biết, sau khi bạn trai biến mất, cô không còn khả năng chi trả chi phí điều trị tiếp theo nên đành rời bệnh viện, về quê nhà để tĩnh dưỡng.
Hiện tại, cô Bạch đang kiên trì thực hiện những bài phục hồi chức năng cơ bản. Cô cho biết đầu gối không thể giữ vững, chân xuất hiện tình trạng teo cơ nhanh, không thể ngồi lâu liên tục, ban đêm cũng không thể ngủ.
Từ một cô gái xinh đẹp, sau vụ tai nạn, cô đối diện với nhiều biến chứng, bàng quang bị teo, nguy cơ phải mang túi đựng nước tiểu suốt đời.
Trong suốt một năm qua, cô gái phải ngồi xe lăn và nỗ lực tìm mọi cách thích nghi với cuộc sống mới. Bên cạnh những lời công kích, cô cũng nhận được nhiều sự ủng hộ và động viên từ cộng đồng mạng.
Cô bày tỏ: “Tôi cảm thấy mình như một ngọn cỏ, dù là trên nền xi măng hay dưới mái hiên, tôi vẫn cố gắng vươn lên bằng tất cả sức lực để sống thật tốt”.
Sau vụ tai nạn, điều thu hút sự chú ý của dư luận không chỉ là diễn biến sự việc, mà còn là đời sống của hai người từng là một cặp đôi có nhiều kỷ niệm đẹp, giờ bỗng hóa người dưng. Một người thì phải đối mặt với biến cố, chịu thêm tổn thương từ bạo lực mạng, một người thì biến mất.
Nhắc đến thực phẩm giàu protein, đa phần mọi người sẽ nghĩ tới cá hồi. Tuy nhiên, xét về hàm lượng protein trên cùng 100gram thực phẩm, cá chép có thể cung cấp khoảng 22–23g protein, trong khi cá hồi trung bình khoảng 20–22g, tùy loại.
Với hàm lượng protein cao, cá chép giòn là thực phẩm phù hợp với người tuổi trung niên, người cần bổ sung đạm để tăng cường sức khỏe, duy trì khối cơ. Cùng với đó, những dưỡng chất quan trọng trong cá chép giòn như phốt pho, kali, canxi, sắt cùng các vitamin nhóm B… cũng góp phần hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh, cơ bắp và chuyển hóa năng lượng.
Theo y học cổ truyền, cá chép giòn có vị ngọt, tính bình, quy kinh tỳ và vị giúp bổ khí, bổ thận, tiêu phù và hỗ trợ tiêu hóa. Cá vẫn thường dùng trong những bài thuốc đông y chữa các triệu chứng như phù nề, giải độc, rối loạn tiêu hóa… phù hợp với người trung niên và cao tuổi khi được sử dụng trong chế độ ăn cân đối.
Ưu điểm nổi bật của cá chép giòn là phần thịt trắng, săn chắc, khi nấu không bị bở như cá chép thông thường. Bởi vậy mà loại cá này là nguyên liệu để chế biến rất nhiều món ngon như hấp, om, rang muối, nướng, xào, nấu lẩu hoặc nấu cháo.
Để chọn được cá chép giòn chất lượng, nên ưu tiên chọn cá còn sống, bơi khỏe, trọng lượng từ khoảng 2kg trở lên. Cá càng to thì cấu trúc cơ thịt càng săn chắc, độ giòn càng cao.
Cá chép giòn rang muối: Thịt cá được phi lê ướp chút hạt nêm, nước mắt, tiêu, tỏi để 15 phút cho ngấm. Tẩm bột rồi chiên vàng giòn trước khi đảo cùng hỗn hợp rang muối. Bột rang muối chế biến gồm: Hạt sen, đậu xanh, gạo nếp, tôm khô... ngâm khoảng 1 tiếng để ráo rồi rang khô, đem xay. Rang chút muối hột, tiêu, lá chanh, sả, bột ớt… đem xay trộn đều. Món ăn có lớp vỏ giòn thơm nhưng phần thịt bên trong vẫn giữ được độ dai đặc trưng.
Gỏi cá chép giòn: Thịt cá thái lát mỏng, trộn cùng riềng, sả, tỏi, chanh, thính và vừng rang. Món gỏi các chép giòn ăn kèm nước chấm mẻ đậm đà tạo nên món gỏi có vị chua thanh, thơm đặc trưng.
Cá chép giòn xào nấm rơm: Cá chép giòn làm sạch, dùng dao lọc phi lê 2 nửa mình cá và cắt thành miếng vừa ăn. Nấm rơm làm sạch phần chân nấm, cắt đôi nấm rơm mang đi ngâm với nước muối loãng từ 7 - 10 phút rồi xả lại với nước sạch. Cà chua rửa sạch cắt mỏng, hành lá cắt khúc dài vừa, hành tây bóc vỏ cắt múi cau. Thì là rửa sạch, cắt khúc như hành lá, hành khô và gừng băm nhỏ.
Thành phẩm được món cá chép giòn xào nấm giữ được độ giòn tự nhiên của cá đồng thời tăng hương vị thanh ngọt với nấm.
Lẩu cá chép giòn: Nước dùng ninh từ xương cá kết hợp cà chua, dứa và các loại rau tạo vị chua ngọt hài hòa. Thịt cá chín tới vẫn giữ được độ giòn, ăn cùng nấm, rau xanh và bún tươi rất thích hợp trong những ngày sum họp gia đình.
Cá chép giòn là một loại cá có giá trị dinh dưỡng cao, ít chất béo. Đối với những người có thể trạng yếu, ăn cá chép giòn rất tốt cho sức khỏe. Cá có thể đóng vai trò nhất định trong việc tăng cường chức năng lá lách và dạ dày, bảo vệ mạch máu não, đồng thời tăng cường trí nhớ.
Ngoài những món ăn trên thì cá chép giòn có thể hầm súp, cháo hay món hấp, đều rất bổ dưỡng. Ở độ tuổi trung niên và cao tuổi, bạn nên tiêu thụ ở mức độ vừa phải, điều chỉnh chế độ ăn uống theo tình trạng thể chất của mình.
