Trong thông báo công bố hôm 1/5, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã phê duyệt thương vụ bán cho Qatar “dịch vụ tiếp tế cho các tổ hợp phòng không Patriot” với trị giá 4,01 tỷ USD, cùng loạt rocket thuộc Hệ thống Sát thương Chính xác Tiên tiến (APKWS) giá 992,4 triệu USD.
Mỹ cũng duyệt bán cho Kuwait “hệ thống chỉ huy tác chiến tích hợp” trị giá 2,5 tỷ USD, đồng thời thông qua các thương vụ bán rocket APKWS cho Israel và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất với trị giá lần lượt là 992 triệu USD và 147 triệu USD.
Số lượng khí tài và mức giá cuối cùng sẽ được chốt trong quá trình đàm phán giữa bên mua với nhà cung cấp.
Thông thường, quốc hội Mỹ sẽ có 30 ngày kể từ khi nhận thông báo để quyết định có chặn thương vụ hay không. Nếu không gặp sự phản đối từ quốc hội Mỹ, hợp đồng sẽ được trình lên Tổng thống Donald Trump ký duyệt.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Marco Rubio xác định rằng “đang có tình trạng khẩn cấp” buộc chính phủ Mỹ đẩy nhanh quy trình, bỏ qua khâu xét duyệt tại quốc hội để có thể nhanh chóng cung cấp vũ khí cho đồng minh.
Mỹ – Israel ngày 28/2 tấn công hàng loạt mục tiêu ở Iran, khiến xung đột bùng phát và lan ra khắp Trung Đông. Tehran sau đó đáp trả với chiến dịch trả đũa, tập kích tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào hàng loạt cơ sở quân sự của Washington tại khu vực, cũng như hạ tầng của nhiều quốc gia vùng Vịnh.
Bloomberg hôm 30/3 ước tính Iran đã phóng gần 1.200 tên lửa đạn đạo và 4.000 máy bay không người lái (UAV) tự sát dòng Shahed nhằm vào lãnh thổ các nước láng giềng. Số liệu dựa trên thống kê do giới chức các quốc gia vùng Vịnh công bố, vốn được đánh giá là chưa đầy đủ.
Giới chuyên gia đánh giá xung đột đã bào mòn đáng kể nguồn lực của Mỹ, Israel và các đồng minh khu vực, trong đó tiêu hao nghiêm trọng nhất là tên lửa phòng không.
“Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh đã khai hỏa ít nhất 2.400 quả đạn đánh chặn, thậm chí nhiều hơn, để đối phó tên lửa đạn đạo Iran trong hơn một tháng xung đột. Phần lớn trong số này là đạn PAC-3 và PAC-2 GEM-T của tổ hợp Patriot.”, cây bút Gerry Doyle của Bloomberg cho hay.
Dữ liệu từ các Thỏa thuận Bán Vũ khí Quân sự Nước ngoài (FMS) được Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt, cũng như ước tính của 3 chuyên gia và một nguồn tin giấu tên am hiểu tình hình, cho thấy các nước vùng Vịnh sở hữu chưa đến 2.800 tên lửa Patriot trước khi xung đột bùng phát.
Tài liệu FMS chỉ cho thấy lượng tên lửa được khách hàng đề xuất mua hoặc Bộ Ngoại giao Mỹ duyệt bán, trong khi số vũ khí bàn giao trên thực tế có thể thấp hơn. Nỗ lực bù đắp tiêu hao tên lửa của các nước vùng Vịnh cũng được đánh giá là rất khó khăn, do nhu cầu cao và hạn chế về tốc độ chế tạo.
“Nếu không có sự hỗ trợ tích cực của Mỹ, hầu hết quốc gia vùng Vịnh sẽ không còn gì để tự vệ”, Kelly Grieco, chuyên gia về chính sách quốc phòng tại Trung tâm Stimson có trụ sở tại Mỹ, cảnh báo.
Theo Hãng tin Reuters, hôm nay truyền thông nhà nước Iran đưa tin lễ tang của cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei sẽ bắt đầu tại Tehran vào ngày 4-7 và kết thúc bằng việc an táng tại quê nhà ông, thành phố Mashhad ở đông bắc nước này vào ngày 9-7.
Các nghi lễ cũng sẽ được tổ chức vào ngày 7-7 tại thành phố linh thiêng Qom, phía nam Tehran.
Ông Ali Khamenei đã thiệt mạng trong ngày đầu tiên Israel và Mỹ không kích Iran vào hôm 28-2-2026. Vị giáo sĩ 86 tuổi đã lãnh đạo Cộng hòa Hồi giáo Iran trong 36 năm, hiện con trai ông - Mojtaba Khamenei - là lãnh tụ tối cao.
Việc an táng tại quê nhà ông Ali Khamenei dự kiến diễn ra hồi tháng 3, nhưng bị hoãn do chiến tranh. Luật Hồi giáo quy định người chết phải được an táng càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vòng 24 giờ sau khi qua đời, nhưng có thể có ngoại lệ, ví dụ trong thời chiến.
Việc Iran chọn ngày 4-7 gây ra sự chú ý. Hãng tin AFP (Pháp) viết: "Ngày 4-7, thời điểm bắt đầu quốc tang ở Iran, sẽ trùng với Quốc khánh Mỹ. Năm nay đánh dấu kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ".
Theo Hãng tin Reuters, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei vừa cho biết thời gian chính xác để ký bản ghi nhớ Islamabad sẽ không phải Chủ nhật (14-6). "Chúng ta phải chờ xem thời điểm ký kết chính xác, có thể không phải ngày mai" - ông cho biết.
Ông Baghaei nói không loại trừ khả năng ký bản ghi nhớ Islamabad trong những ngày tới, nhưng nhấn mạnh cần thận trọng khi đưa ra bất kỳ bình luận nào về thời điểm ký do sự do dự từ bên còn lại.
Ông thông tin: "Bản ghi nhớ Islamabad, đang được thúc đẩy, tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh. Ở giai đoạn này, (chúng tôi) đã quyết định sẽ không thảo luận về vấn đề hạt nhân".
Trước đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên nền tảng X vào ngày 13-6: "Chúng ta đang tiến gần tới thỏa thuận hòa bình (giữa Mỹ - Iran) hơn bao giờ hết. Việc hoàn tất nhiều khả năng sẽ diễn ra trong vòng 24 giờ tới. Pakistan đang chuẩn bị cho việc ký kết điện tử thỏa thuận hòa bình ngay sau đó, tiếp theo là các cuộc đàm phán ở cấp kỹ thuật vào tuần tới".
Theo Đài Al Jazeera, quân đội Israel tuyên bố đã tiêu diệt một số chiến binh Hezbollah và phá hủy các bệ phóng rocket cũng như nhiều tòa nhà của nhóm vũ trang này ở miền nam Lebanon trong 24 giờ qua.
Họ thông tin hơn 70 địa điểm của Hezbollah đã bị tấn công trong khoảng thời gian này.
Trước đó có tin ít nhất 5 người thiệt mạng và một binh sĩ Lebanon bị thương trong các cuộc tấn công mới nhất của Israel.
Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết một tàu chở dầu đã bị "một vật thể chưa xác định tấn công vào mạn trước bên trái", cách Oman 11km về phía đông.
Theo thông báo đăng trên nền tảng X, thủy thủ đoàn được cho an toàn và không có tác động môi trường.
"Tàu chở dầu đang tiếp tục hành trình tới cảng tiếp theo. Nhà chức trách đang điều tra. Các tàu được khuyến cáo di chuyển thận trọng và báo cáo mọi hoạt động đáng ngờ cho UKMTO" - họ nêu thêm.
Viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 7.4, ông Trump nêu rằng: “Cả một nền văn minh có thể biến mất trong đêm nay, không bao giờ có thể được khôi phục trở lại. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra. Chúng ta sẽ biết vào tối nay, một trong những thời khắc quan trọng nhất trong lịch sử dài và phức tạp của thế giới”.
Trước đó, ông Trump đã đe dọa sẽ phá hủy các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng dân sự khác của Iran, nói rằng nước này sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng nếu không mở cửa eo biển Hormuz trước 20 giờ ngày 7.4 theo giờ Mỹ (7 giờ sáng 8.4 theo giờ Việt Nam).
Sau bài viết của ông Trump, CNN dẫn lời Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết sẽ có “rất nhiều cuộc đàm phán" trước thời hạn mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran. Ông Vance khẳng định cuộc chiến với Iran sẽ kết thúc “rất sớm”, thế nhưng việc nó kết thúc ra sau sẽ phụ thuộc vào người Iran.
Ngay sau lời cảnh báo mới nhất từ Tổng thống Trump, Iran đã ra tuyên bố đáp trả, nhấn mạnh nước này sẽ không ngần ngại tăng gấp đôi các cuộc tấn công với các bệ phóng tên lửa mới. Theo India TV, Iran cho biết đã đóng băng tất cả kênh ngoại giao và đàm phán gián tiếp với Mỹ.
Theo các nguồn thạo tin, Pakistan đang là một trong số những nước trung gian tích cực nhất trong việc tìm giải pháp hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Các nước trung gian được cho là đã gửi thông điệp từ Iran đến Mỹ rằng nếu Washington tấn công hạ tầng năng lượng Iran, Tehran sẽ đáp trả bằng các đợt không kích nhằm cơ sở năng lượng của các đồng minh và đối tác của Mỹ ở khắp Trung Đông, Reuters đưa tin.
Trên boong một con tàu chở dầu đang qua lại vùng biển giữa vịnh Oman và eo biển Hormuz ngày 15/4, thuyền trưởng người Iraq Rahman al-Jubouri đang làm việc tại một trong những hành lang hàng hải căng thẳng nhất thế giới, nơi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran đang làm gián đoạn thương mại toàn cầu, thủy thủ mắc kẹt và đối mặt nguy cơ bị tấn công.
Đối với al-Jubouri, người đã làm việc trên biển từ năm 1984, kinh qua nhiều thập kỷ biến động như Chiến tranh Iran - Iraq và Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, cuộc xung đột hiện nay không phải điều lạ lẫm.
Một lần nữa, ông lại làm việc ở những vùng biển nguy hiểm, nơi các cuộc tấn công quân sự bất ngờ luôn rình rập tàu thuyền đi qua các cửa ngõ quan trọng như Bab el-Mandeb và vịnh Ba Tư.
"Công việc giờ đây thực sự rủi ro, chẳng biết lúc nào bom rơi trúng tàu. Chúng tôi đang lênh đênh trên một quả cầu lửa", ông nói.
Al-Jubouri đã ở trên con tàu chở dầu Sea Moon treo cờ Palau được 4 tháng. Ông và các thủy thủ đang di chuyển từ vịnh Aden về phía vịnh Oman để dỡ dầu tại cảng Ras Isa ở Yemen.
Lộ trình không đi qua eo biển Hormuz, nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro cao vì nằm gần lối vào eo biển này. Hành trình bị trì hoãn bởi lo ngại về an ninh và gián đoạn hậu cần khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra. Chiến sự khiến dòng chảy năng lượng toàn cầu tắc nghẽn, buộc nhiều tàu phải đổi lộ trình hoặc nằm chờ trong vịnh.
Lực lượng quân sự Mỹ ngày 19/4 đã bắt một tàu hàng treo cờ Iran khi con tàu di chuyển qua vòng phong tỏa của hải quân gần eo biển. Đây là vụ chặn tàu đầu tiên từ khi Mỹ tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran tuần trước.
Công việc tiềm ẩn nhiều nguy cơ khiến thủy thủ trên tàu Sea Moon phải thường xuyên diễn tập an toàn chuẩn bị ứng phó tấn công. "Cầu Thượng đế đừng để điều đó xảy ra", ông al-Jubouri nói.
Năm ngoái, khi đang cập cảng ở Yemen, con tàu của ông đã bị tấn công. "Tôi lập tức chặt đứt dây neo, chuẩn bị động cơ và rời cảng bằng mọi giá để bảo vệ thủy thủ và con tàu", ông kể lại.
Mảnh bom đã văng trúng tàu chở dầu khi nó đang rời đi, gây hư hại nhẹ, nhưng toàn bộ thủy thủ đã thoát nạn an toàn. Bất chấp mối đe dọa dai dẳng, con tàu sau đó đã quay lại hoạt động tại cảng và tiếp tục lộ trình đã định.
Tuy nhiên, không phải tất cả thành viên trong đoàn của al-Jubouri đều có thể chịu đựng được những hiểm nguy của công việc này. Ông cho biết đội ngũ của mình đã giảm từ 27 thủy thủ xuống còn 17 người. Nỗi sợ khiến họ rời đi.
Hàng chục năm kinh nghiệm đi biển khiến al-Jubouri thích nghi tốt với áp lực. Ông cho hay nhu yếu phẩm cơ bản vẫn ổn định. Thực phẩm và nước đóng chai được bổ sung thường xuyên tại cảng, không xảy ra tình trạng thiếu hụt lớn.
Tuy nhiên, đã 4 tháng qua al-Jubouri chưa được gặp gia đình. Giống nhiều người khác, ông thường đau đáu nỗi nhớ nhà.
"Chúng tôi buồn vì phải xa gia đình và quê hương", ông nói, cho hay Internet giúp họ bớt cô đơn, nhưng chẳng thể xóa nhòa được cảm giác xa xôi cách trở, nhất là khi họ đang phải đối mặt với lằn ranh sinh tử mỗi ngày.
