“Tây Ban Nha là đối tác tồi tệ trong NATO. Họ không tham gia và không đóng góp. Tôi không muốn liên quan gì tới Tây Ban Nha. Hãy cắt đứt toàn bộ hoạt động thương mại với họ, kể cả các chuyến thăm”, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm 8/7, trong cuộc họp báo chung với Tổng thư ký NATO Mark Rutte.
Nguyên nhân dẫn đến lời đe dọa được cho là vì chính quyền Thủ tướng Pedro Sanchez đã không cho quân đội Mỹ sử dụng căn cứ hải quân Rota và sân bay quân sự Moron để triển khai lực lượng tấn công Iran. Lãnh đạo Mỹ còn bất bình vì Tây Ban Nha từ chối tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP như mục tiêu mà NATO đề ra.
Trong nỗ lực nhằm hàn gắn bất đồng, Thủ tướng Sanchez khẳng định quan hệ giữa Tây Ban Nha và Mỹ vẫn “rất tích cực” và ông đã trao đổi với Tổng thống Trump, trong đó hai bên thảo luận về World Cup 2026. “Hoàn toàn không có căng thẳng gì cả, trái lại còn rất thân thiện”, Thủ tướng Sanchez nói.
Đài BBC dẫn các nguồn tin từ chính phủ Tây Ban Nha cho biết Madrid “không có kế hoạch thay đổi mối quan hệ kinh tế, văn hóa, xã hội tuyệt vời” với Washington.
Đây không phải lần đầu Tổng thống Trump dọa cắt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha. Lãnh đạo Mỹ từng đưa ra tuyên bố tương tự vào tháng 3, nhằm phản ứng lại quan điểm của Thủ tướng Sanchez về xung đột Trung Đông. Không có gì thay đổi đối với quan hệ thương mại song phương sau đó.
Giới chuyên gia nhận định những lời đe dọa của ông Trump khó trở thành hiện thực, do Mỹ sẽ đối mặt với nhiều nguy cơ nếu quyết tâm làm điều đó. “Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất sẽ là mất quyền sử dụng căn cứ Rota và Moron”, Thomas Newdick, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho hay.
Trong hai cơ sở này, quân cảng Rota ở tỉnh Cadiz, miền nam Tây Ban Nha, có vị trí chiến lược gần “cửa ngõ Địa Trung Hải”, tuyến hàng hải kết nối Địa Trung Hải và Đại Tây Dương. Đây là một trong những căn cứ quân sự quan trọng nhất của Washington ở châu Âu, đóng vai trò then chốt trong nhiệm vụ hỗ trợ hoạt động của hải quân Mỹ và các đồng minh trên nhiều khu vực khác nhau.
Căn cứ Rota là trung tâm hậu cần kết nối Bắc Mỹ với châu Âu, Địa Trung Hải, châu Phi và Trung Đông. Cơ sở này hỗ trợ hoạt động vận chuyển nhân lực, thiết bị, nhiên liệu và vật tư thông qua 3 cầu cảng, một sân bay và những kho chứa vũ khí thuộc diện lớn nhất châu Âu.
Đơn vị đồn trú đáng chú ý nhất của Mỹ tại Rota là Hải đoàn Khu trục hạm số 60, một trong 3 hải đoàn tàu khu trục được triển khai thường trực ngoài lục địa Bắc Mỹ và là đơn vị tàu chiến tiền phương duy nhất của hải quân Mỹ ở châu Âu.
Mỹ cũng dự kiến triển khai Lực lượng Hải quân Tiền phương ở châu Âu với tổng cộng 6 chiến hạm đóng quân tại Rota. Tất cả đều được chỉnh sửa đáng kể và trang bị những hệ thống phòng vệ đặc biệt, được tối ưu hóa cho môi trường tác chiến ở châu Âu.
Các đơn vị quan trọng khác của hải quân Mỹ tại Rota là Phi đoàn Trực thăng Chiến đấu Hàng hải số 79, lực lượng vận hành trực thăng săn ngầm MH-60R Seahawk, và Đơn vị Xử lý Vật liệu nổ Lưu động số 8.
Trong khi đó, căn cứ không quân Moron nằm ở phía đông nam thành phố Seville tại miền nam Tây Ban Nha, đóng vai trò là một trong những điểm tập kết và triển khai lực lượng Mỹ tại châu Âu.
Vị trí chiến lược khiến Moron trở thành căn cứ tiền phương phục vụ các hoạt động không quân, nhiệm vụ phản ứng nhanh và cung cấp hỗ trợ trong trường hợp xảy ra tình huống bất ngờ trên khắp châu Âu, châu Phi và Trung Đông.
“Căn cứ này có thể tiếp nhận và hỗ trợ lượng lớn máy bay, thực hiện hoạt động hậu cần, bảo dưỡng, liên lạc, an ninh với sự hỗ trợ từ nước chủ nhà. Tất cả đều nhằm giúp lực lượng Mỹ có thể triển khai nhanh chóng, duy trì hoạt động ở mọi thời điểm và địa điểm cần thiết”, Newdick cho biết.
Trong số đơn vị Mỹ đồn trú tại Moron có Phi đoàn Căn cứ Không quân số 496, trực thuộc Không đoàn Vận tải số 86, được biên chế vận tải cơ C-130J và máy bay chở khách C-21A, C-37A. Không quân Mỹ cũng thường triển khai nhiều loại khí tài quan trọng đến Moron, trong đó có oanh tạc cơ chiến lược.
Moron còn là mắt xích quan trọng trong mạng lưới tiếp dầu trên không xuyên Đại Tây Dương và xuyên châu Âu của Mỹ. “Đây là cửa ngõ hậu cần then chốt cho các đợt điều chuyển lực lượng quy mô lớn nhằm tăng cường hiện diện quân sự ở châu Âu và Trung Đông, cũng như những đợt triển khai xuyên Đại Tây Dương”, Newdick nhận xét.
Moron và Rota đều nằm trong khuôn khổ Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng Mỹ – Tây Ban Nha, trong đó cho phép lực lượng hai nước cùng vận hành căn cứ và chia sẻ cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Cả hai cơ sở là đầu mối quan trọng trong mạng lưới quân sự toàn cầu của Mỹ, đóng vai trò là cầu nối chiến lược giữa châu Âu, châu Phi và Trung Đông, cho phép quân đội Mỹ cơ động và bố trí lực lượng trên nhiều chiến trường khác nhau.
Lực lượng Mỹ vẫn có thể tiếp tục hoạt động nhờ các cơ sở khác ở châu Âu, ngay cả khi bị cấm sử dụng căn cứ Moron và Rota. Dù vậy, họ sẽ gặp rất nhiều khó khăn và tiêu tốn thời gian nếu muốn thay thế các năng lực mà Rota và Moron mang lại.
“Quyền tiếp cận các căn cứ trên, đặc biệt là Rota, có thể là quân bài mạnh nhất để Tây Ban Nha sử dụng trong trường hợp ông Trump hiện thực hóa lời đe dọa của mình”, Newdick nhận định.
"Tôi không ngờ mình sẽ thích một cầu thủ bóng đá nào khác ngoài Cristiano Ronaldo", Gum Li, 34 tuổi, người tỉnh Quảng Đông, hôm 8/7 nói về ấn tượng với tiền đạo cao 1,94 m người Na Uy Erling Haaland.
"Nhưng cậu ấy đã chinh phục tôi sau khi tôi xem rất nhiều video trên mạng xã hội về Haaland thi đấu cho Manchester City, cũng như video về những khoảnh khắc hài hước của cậu ấy ngoài sân cỏ".
Người dùng mạng xã hội Trung Quốc đã biến những biểu cảm phong phú của Haaland thành kho ảnh chế, so sánh anh với chú mèo trong phim Tom và Jerry. Video ghi lại cảnh Haaland chạy nước rút trên sân cỏ, người rướn về phía trước, cũng được chia sẻ khắp mạng xã hội Trung Quốc.
Nhiều người so sánh mái tóc vàng của Haaland với ngôi sao điện ảnh Nicole Kidman, cho rằng tiền đạo này đã thay đổi suy nghĩ của họ về "vẻ đẹp của mái tóc vàng".
Kể từ khi ra mắt tài khoản Douyin hơn một tháng trước, Haaland đã thu hút được 5,8 triệu người theo dõi, nhiều hơn dân số của Na Uy.
Người hâm mộ Trung Quốc đặt cho anh biệt danh "Habao", nghĩa là "Bảo bối Haaland". Trong tiếng Trung, đây là cách gọi em bé một cách âu yếm, hoặc cách cặp đôi dùng để gọi nhau nhằm thể hiện sự trân trọng và tình cảm sâu sắc.
"Tôi nghĩ đây là biệt danh rất hay, tôi rất thích nó", Haaland trả lời khi được hỏi về biệt danh "Habao" hồi đầu tháng 6.
Trên các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc như Taobao, băng đô kiểu Haaland đã trở thành phụ kiện thời trang không thể thiếu. Người hâm mộ nói đùa rằng họ hy vọng có thể giữ được mái tóc hoàn hảo như Haaland sau mỗi trận đấu.
Lượng người hâm mộ khổng lồ đã giúp Haaland giành được nhiều hợp đồng kinh doanh lớn với các công ty Trung Quốc, trong đó có chiến dịch quảng cáo cho thương hiệu trà thảo dược Walovi.
Anh cũng hợp tác với nhà sản xuất thiết bị gia dụng Trung Quốc Midea, hãng có các sản phẩm điều hòa không khí và các sản phẩm làm mát khác đang chứng kiến doanh số tăng vọt ở châu Âu trong bối cảnh nắng nóng chưa từng có.
Haaland còn đang quảng bá cá hồi Đại Tây Dương tươi ngon của Na Uy tại Trung Quốc, một trong những thị trường sản phẩm hải sản lớn nhất của nước này.
Người hâm mộ bóng đá ở Trung Quốc lâu nay luôn cổ vũ cho những ngôi sao bóng đá lớn nhất như Lionel Messi và Cristiano Ronaldo. Nhưng sự nổi tiếng của Haaland lại mang tính chất hoàn toàn khác.
"Cristiano Ronaldo là siêu sao mà chúng tôi ngưỡng mộ từ xa", Li nói. "Ngược lại, Haaland lại giống như một người bạn thân thiết của chúng tôi hơn".
Haaland cũng nhanh chóng thích nghi với phong cách hài hước của người hâm mộ trên mạng xã hội Trung Quốc. Trong một video nổi tiếng trên Douyin, Haaland đã trả lời câu hỏi liệu anh có phải là người máy hay không.
"Có lẽ đôi khi tôi đúng là như vậy", Haaland nhìn thẳng vào máy quay và nói với vẻ mặt lạnh lùng nhưng giọng điệu tinh nghịch.
Người hâm mộ so sánh nền tảng giáo dục Bắc Âu và niềm đam mê bóng đá của Haaland với hệ thống thể thao Trung Quốc, nơi tuyển chọn vận động viên triển vọng từ nhỏ và đề cao sự hy sinh.
"Cậu ấy chơi bóng đá đơn thuần vì yêu thích và mơ ước được chơi. Cậu ấy tự hào khi đại diện cho đất nước, nhưng không tự tạo áp lực hay kỳ vọng quá lớn cho bản thân", Li nói. "Điều đó rất khác so với nhiều vận động viên ở đất nước tôi, những người thường xuất thân từ hoàn cảnh khó khăn và coi thể thao là cách để kiếm sống".
Ngoài kỹ năng chuyên môn, Li cho rằng Haaland dường như rất coi trọng "tình bạn chân thành và tinh thần đồng đội".
"Cậu ấy toát lên vẻ tự tin và hoàn toàn chân thật", cô nói. "Ở nhiều khía cạnh, cậu ấy đang sống cuộc sống mà hầu hết chúng ta đều mong muốn".
Zhang Yihuai, cổ động viên 23 tuổi ở Thượng Hải, cho rằng "Haaland là tiền đạo xuất sắc nhất thế giới".
"Những con số đã nói lên tất cả, anh ấy đã ghi rất nhiều bàn thắng", Zhang nói.
Haaland đang đứng thứ hai trong danh sách Vua phá lưới World Cup 2026 với 7 bàn, gồm cú đúp vào lưới Brazil ở vòng 1/8. Anh đã giành danh hiệu Vua phá lưới Ngoại hạng Anh (Premier League) mùa giải 2025/2026 trong màu áo Manchester City với 27 pha lập công trong 35 trận.
"Anh ấy vẫn còn rất trẻ và tôi nghĩ anh ấy có thể giữ vững vị trí tiền đạo hàng đầu thế giới trong vòng 5 đến 8 năm tới", Zhang nhận định.
Wall Street Journal ngày 18/6 dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết con số được Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Stephen Feinberg đưa ra trong cuộc họp với các nghị sĩ.
Nhiều nghị sĩ Mỹ đã gây áp lực để chính quyền Tổng thống Donald Trump cung cấp bảng thống kê chi phí toàn diện cho chiến dịch tấn công Iran. Một trong những lo ngại là quân đội Mỹ đã cạn kiệt những loại vũ khí quý giá, vốn cần thiết để đối phó với mối đe dọa tiềm tàng ở những nơi khác trên thế giới.
Theo các lãnh đạo Lầu Năm Góc, cơ quan này có thể cạn ngân sách cho hoạt động trong mùa hè nếu quốc hội Mỹ không thông qua dự luật chi tiêu thời chiến mới. Quân đội Mỹ cũng đối mặt nguy cơ cắt giảm hoạt động diễn tập cùng những ưu tiên khác do xung đột với Iran và triển khai binh sĩ dọc biên giới phía nam.
Mọi yêu cầu bổ sung ngân sách của Lầu Năm Góc đều phải được Văn phòng Quản lý Ngân sách của Nhà Trắng (OMB) phê duyệt trước khi trình lên quốc hội Mỹ. Khoản tiền mà Lầu Năm Góc được phân bổ trong năm tài khóa 2026 là khoảng 1.000 tỷ USD.
Một nguồn tin nói rằng một phần ngân sách 80 tỷ USD sẽ được chi cho hoạt động của các chiến hạm, trả lương binh sĩ, mua sắm đạn dược và nhiều khoản khác. Yêu cầu bổ sung ngân sách đầy đủ của chính phủ Mỹ, trong đó có khoản chi cho Lầu Năm Góc và ưu tiên phi quốc phòng khác như nông nghiệp và cứu trợ thiên tai, có thể sẽ tới tay các nghị sĩ trong vài ngày tới.
Nhà Trắng và OMB từ chối trả lời câu hỏi về vấn đề trên. Lầu Năm Góc không phản hồi đề nghị bình luận về cuộc thảo luận của Thứ trưởng Feinberg.
Quân đội Mỹ đang phải giải quyết bài toán chi phí tăng vọt cho một số hoạt động trong năm nay, như vụ bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, xung đột Trung Đông, cũng như các cuộc tập kích xuồng nghi chở ma túy tại vùng Caribe và đông Thái Bình Dương.
Lầu Năm Góc hồi tháng 5 ước tính chiến sự với Iran đã tiêu tốn 29 tỷ USD, song con số thực tế có thể cao hơn.
Thượng nghị sĩ John Barrasso, thành viên đảng Cộng hòa, nói ông đã thảo luận với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong cuộc gặp ngày 16/6 về đảm bảo cho quân đội Mỹ có đủ nguồn lực cần thiết. "Lượng vũ khí của quân đội Mỹ đã giảm sút, chúng ta cần đảm bảo bổ sung đầy đủ", ông nói.
Người dân địa phương phát hiện thi thể người đàn ông nước ngoài trong chiếc ôtô không khóa tại khu đất trống thuộc quận Dangkor, Phnom Penh hôm 30/5. Lực lượng chức năng cùng chuyên gia pháp y sau đó tới hiện trường để khám nghiệm tử thi, xác định danh tính nạn nhân và làm rõ nguyên nhân tử vong.
Tại hiện trường, họ phát hiện nhiều tang vật đáng ngờ bên trong và ngoài xe, gồm hai con dao, khăn giấy và băng keo đều dính máu, dây rút nhựa, gối, tất cùng số lượng lớn chai nước khoáng.
Kết quả khám nghiệm pháp y cho thấy nạn nhân bị nhiều vết thương nghiêm trọng, gồm vết rách ở đầu do bị đánh bằng lực mạnh, nhiều vết bầm tím trên mặt và cổ, mắt tụ máu, cùng các dấu vết bị đánh đập và trói trên tay chân và thân.
Chuyên gia pháp y bước đầu xác định nguyên nhân tử vong là ngạt thở. Nạn nhân bị đánh đập, đâm bằng hung khí và chịu nhiều hành vi bạo lực trước khi chết. Đây được xác định là vụ giết người có mưu tính.
Theo báo cáo điều tra sơ bộ, nạn nhân là Yang Weixin, 53 tuổi, người Trung Quốc, chủ một công ty bất động sản và sống trong tòa chung cư thuộc quận Chroy Changvar.
Vợ nạn nhân khai với cảnh sát rằng chồng bà mất tích vào tối 29/5. Khi kiểm tra camera an ninh tại bãi đỗ xe của khu căn hộ, hình ảnh ghi lại lúc 20h16 cho thấy ba người đàn ông chưa rõ danh tính đã cưỡng ép bắt cóc ông rồi đưa đi bằng ôtô.
Đến 3h ngày 30/5, bà nhận được tin nhắn từ chồng nói rằng những kẻ bắt cóc đang đòi khoản tiền chuộc 2 triệu USD. Ông tiếp tục gửi tin nhắn đến 8h47 sáng cùng ngày và tin nhắn cuối cùng có nội dung "thế là hết".
Khoảng 11h30, bà nhận được cuộc gọi từ cảnh sát thông báo chồng mình đã bị sát hại.
Người vợ cũng cho biết chồng bà từng xảy ra tranh chấp nợ nần với một người đàn ông Trung Quốc từ năm 2014, sau thương vụ kinh doanh thất bại. Năm ngoái, người này tiếp tục đến nhà yêu cầu trả nợ và mâu thuẫn giữa hai bên đã kéo dài nhiều năm.
Cảnh sát đang điều tra liệu vụ bắt cóc và sát hại này có liên quan đến tranh chấp làm ăn nói trên hay không.
