“Theo chỉ đạo từ Tổng tư lệnh, lực lượng Mỹ đã tiến hành các đợt không kích tăng cường vào Iran để làm suy giảm hơn nữa khả năng đe dọa tự do hàng hải tại eo biển Hormuz”, Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, thông báo trên X ngày 8/7.
CENTCOM không nêu cụ thể các mục tiêu bị nhắm tới. Theo cơ quan này, Mỹ quy trách nhiệm cho Iran về những vụ tàu thương mại bị tấn công khi đang lưu thông qua Hormuz.
“Đây là hành động đáp trả vụ Iran tấn công các tàu thuyền ngày hôm qua. Nếu chuyện đó còn tái diễn, hậu quả sẽ nghiêm trọng hơn rất nhiều”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Theo hãng thông tấn Iran IRNA, nhiều vụ nổ đã xuất hiện tại các địa điểm dọc bờ biển miền nam nước này, làm rung chuyển các thành phố cảng Bandar Abbas, Konarak và Chabahar. Một phần thành phố Chabahar bị mất điện và có tiếng chiến đấu cơ vang lên gần đảo Kish.
Mehr News đưa tin nhiều vụ nổ cũng được ghi nhận tại thành phố Iranshahr, đông nam Iran. Trong khi đó, Nournews, trang tin có liên hệ với Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cho biết Tehran chuẩn bị phát động một “cuộc tấn công quy mô lớn” nhằm vào các căn cứ quân đội Mỹ trong khu vực để đáp trả.
Đợt tập kích mới diễn ra không lâu sau khi Tổng thống Trump ngày 8/7 tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ với Iran đã kết thúc. “Đàm phán với họ chỉ lãng phí thời gian”, ông chủ Nhà Trắng phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ, khi được hỏi liệu thỏa thuận ngừng bắn với Iran còn hiệu lực hay không.
Iran cho rằng các phần chủ chốt trong bản ghi nhớ mà hai bên ký hồi giữa tháng 6 đã vô hiệu sau tuyên bố của ông Trump, cảnh báo Mỹ về “hậu quả nguy hiểm” từ việc này.
Iran kêu gọi các nước láng giềng ở vịnh Ba Tư “thực hiện nghĩa vụ pháp lý quốc tế, tránh việc lãnh thổ và cơ sở vật chất được dùng để phát động tấn công nhằm vào Iran”. Tehran tuyên bố không ngần ngại bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền và an ninh quốc gia, sẵn sàng đáp trả vào nguồn gốc của hành động gây hấn.
Mohsen Rezaee, cố vấn quân sự của lãnh tụ tối cao Iran, cảnh báo “kẻ thù sẽ phải trả giá đắt” vì tấn công nước này.
Quân đội Mỹ đêm 7/7 cũng đã tập kích hơn 80 mục tiêu tại các khu vực trong và gần eo biển Hormuz để đáp trả việc “Iran nhắm vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz”. Truyền thông Iran ghi nhận nhiều vụ nổ xảy ra ở ven biển miền nam nước này rạng sáng 8/7.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các mục tiêu quân sự Mỹ tại Kuwait và Bahrain để đáp trả, dọa mở rộng phạm vi tấn công nếu Washington “tiếp tục gây hấn”.
Theo Hãng tin Reuters ngày 11-7, Bộ Tài chính Mỹ đã đưa 14 cá nhân và thực thể Iran vào danh sách trừng phạt, trong đó có Ali Ansari - một chủ ngân hàng, doanh nhân Iran sống tại Dubai và được Washington mô tả là nhân vật quản lý tài chính chủ chốt của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei.
Ông Ansari trước đây từng bị Anh trừng phạt vì hỗ trợ tài chính cho các hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và các tổ chức liên quan.
Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc ông Ansari đã chuyển hướng dòng tiền công quỹ vào một danh mục bất động sản và tài sản thương mại rộng khắp ở nước ngoài nhằm tư lợi cho bản thân, giới tinh hoa cầm quyền và IRGC.
Theo Washington, ông Ansari đã sử dụng hàng loạt công ty vỏ bọc và tài khoản ngân hàng tại nhiều quốc gia để tích lũy khối tài sản trị giá hàng triệu USD.
Dù nhiều tài sản đứng tên ông Ansari, Mỹ cho rằng lợi ích tài chính từ chúng cuối cùng thuộc về ông Khamenei, gia đình và một số nhân vật cấp cao Iran cùng IRGC.
Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cũng trừng phạt ba cơ sở đổi ngoại tệ tại Iran và nhiều công ty "bình phong" ở nước ngoài.
Các mạng lưới này bị cáo buộc chuyển hàng tỉ USD mỗi năm thay mặt những ngân hàng Iran đang chịu trừng phạt, đồng thời sử dụng nhiều lớp công ty vỏ bọc để che giấu hoạt động tài chính của Tehran.
"Mỹ đang hành động quyết liệt nhằm cắt đứt các nguồn tài chính duy trì giới cầm quyền Iran", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott tuyên bố.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng khẳng định Washington sẽ tiếp tục sử dụng "mọi công cụ có trong tay" để cô lập ông Khamenei và các quan chức cấp cao Iran khỏi hệ thống tài chính toàn cầu.
Đáng chú ý, Điều 9 trong Biên bản ghi nhớ (MoU) Mỹ - Iran đạt được hồi tháng trước quy định Washington "không áp đặt bất kỳ lệnh trừng phạt mới nào và không triển khai thêm lực lượng tới khu vực".
Ngày 10-7, Iran tuyên bố sẵn sàng "phòng thủ toàn diện" nếu Mỹ vi phạm thỏa thuận. Chủ tịch Quốc hội kiêm Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Baqer Qalibaf khẳng định cuộc chiến sẽ không bao giờ kết thúc bằng việc Tehran đầu hàng.
Các lệnh trừng phạt được công bố sau một tuần xung đột tái bùng phát, khi ba tàu chở dầu của Qatar và Saudi Arabia bị Iran tấn công ở eo biển Homruz. Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu tại Iran sau đó, trong khi Tehran đáp trả bằng các đòn tấn công nhằm vào cơ sở quân sự Mỹ tại vùng Vịnh.
Tổng thống Donald Trump ngày 10-7 tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran đã chấm dứt, song cho biết Washington đồng ý tiếp tục đàm phán theo đề nghị của Tehran - điều Iran đã bác bỏ ngay sau đó.
Hôm 8.7, Tổng thống Trump và đoàn tháp tùng đã di chuyển từ địa điểm tổ chức hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ đến Anh trên Không lực Một cũ, trước khi chuyển sang chiếc Boeing do Qatar tặng cho chặng bay vượt Đại Tây Dương về Mỹ.
Việc đổi máy bay giữa chừng đã làm dấy lên những câu hỏi về mức độ an toàn thực sự của chiếc Không lực Một mới, theo báo The Hill hôm nay 10.7.
Nhà Trắng cho hay do biện pháp phòng ngừa từ lực lượng Mật vụ, kế hoạch quay về Mỹ sau hội nghị NATO đã được thay đổi.
Về phần mình, Tổng thống Trump nói rằng việc ông sử dụng lại chiếc Không lực Một là nhằm để chuyên cơ mới có thời gian ra mắt tại Anh. Tuy nhiên, ông không trả lời những câu hỏi của báo giới về việc liệu sự thay đổi này đến từ lo ngại liên quan nguy cơ ám sát hay không.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran tái bùng phát, cũng như những lời đe dọa nhằm vào nhà lãnh đạo Mỹ từ Tehran.
Bản thân ông Trump cũng xác nhận: "Tôi là mục tiêu số 1 trong danh sách ám sát của Iran".
Việc thay đổi kế hoạch bay cũng làm nổi bật những quan ngại về an ninh đến từ các nghị sĩ và quan chức Mỹ về việc liệu máy bay do Qatar tặng đã được nâng cấp đầy đủ những hệ thống phòng vệ và các năng lực khác để bảo vệ tổng thống trên hành trình hay chưa.
Trong khi cho hay vẫn chưa thể biết được chính xác toàn bộ những khác biệt giữa Không lực Một cũ và chiếc từ Qatar, ông Richard Aboulafia, chuyên gia tư vấn về hàng không quân sự, cho rằng chuyên cơ mới vẫn chưa đạt chuẩn như chiếc cũ.
Điều này do cần nhiều thời gian và tiền bạc để trang bị cho Không lực Một mức độ năng lực theo yêu cầu.
Hoàng gia Qatar đã tặng chiếc Boeing 747-8 cho Tổng thống Donald Trump hồi năm ngoái. Đến tháng 6 năm nay, Nhà Trắng đã tổ chức lễ ra mắt cho thành viên mới của đội bay Không lực Một sau thời gian nâng cấp chiếc máy bay trên.
Đây là tuyến đường chiến lược đặc biệt, có ý nghĩa quan trọng đối với phái bộ UNISFA, chính quyền và người dân địa phương, góp phần kết nối trung tâm Abyei với Agok, thúc đẩy sự phát triển chung của toàn khu vực.
Tuy nhiên do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, đặc biệt là nền "đất đen" đặc trưng cùng mưa lớn kéo dài, tuyến đường đã xuống cấp nghiêm trọng.
Việc này không chỉ gây gián đoạn giao thông mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tuần tra của phái bộ UNISFA, cản trở các nỗ lực cứu trợ nhân đạo.
Vì vậy ngay sau khi nhận nhiệm vụ và được sự đề nghị của chính quyền, Đội công binh số 4 của Việt Nam đã lập kế hoạch, huy động tối đa nhân lực, phương tiện, triển khai đồng bộ để đẩy nhanh tiến độ dự án.
Vượt qua điều kiện khắc nghiệt từ thực địa, với tinh thần "vượt nắng, thắng mưa", Đội công binh số 4 đã huy động 70 - 80 nhân sự, gần 30 xe tải cùng nhiều máy móc, thi công 10 giờ/ngày, kể cả lễ, cuối tuần.
Kết quả dự án được hoàn thành trong 85 ngày, vượt tiến độ 35 ngày so với kế hoạch, qua đó khẳng định năng lực tổ chức thi công, tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp hiệu quả giữa lực lượng Công binh Việt Nam với phái bộ Liên hợp quốc và chính quyền địa phương.
Tại lễ bàn giao, Thiếu tướng Ganesh Kumar Shrestha - Tư lệnh phái bộ UNISFA - đã biểu dương tinh thần trách nhiệm của các cán bộ, đồng thời khẳng định từ khi phái bộ UNISFA thành lập đến nay, đây là công trình đầu tiên mang ý nghĩa và tầm vóc to lớn nhất của phái bộ UNISFA làm cho người dân.
"Việc hoàn thành tuyến đường này là một thành tựu chưa từng có, mở ra cơ hội kết nối hạ tầng và nâng cao an ninh trong khu vực. Những nỗ lực của Đội công binh số 4 thực sự xứng đáng được ghi nhận, đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ", Thiếu tướng Ganesh Kumar Shrestha cho biết.
Bà Uchenna Odenigbo, Trưởng Phòng Hỗ trợ nhiệm vụ (CMS) phái bộ UNISFA, cũng khẳng định mỗi mét đường hoàn thành là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy của lực lượng Công binh Việt Nam, biến những khó khăn, thách thức thành giá trị thiết thực cho cộng đồng địa phương.
