Theo Hãng thông tấn Reuters ngày 23-4, Đài Loan cho biết Seychelles, Mauritius và Madagascar đã đơn phương rút lại giấy phép bay qua không phận đối với máy bay chở lãnh đạo Lại Thanh Đức, chỉ một ngày trước khi ông bắt đầu chuyến công du tới Eswatini.
Eswatini là một trong 12 quốc gia còn duy trì quan hệ ngoại giao chính thức với vùng lãnh thổ Đài Loan, đồng thời là nước duy nhất ở châu Phi có quan hệ này.
Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo của Đài Loan phải hủy toàn bộ chuyến thăm nước ngoài vì không được cấp quyền quá cảnh – cho thấy một bước leo thang mới trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm thu hẹp không gian hoạt động quốc tế của Đài Bắc.
“Một số quốc gia đang hành động theo chỉ đạo của Trung Quốc khi can thiệp vào sự an toàn và phẩm giá của các chuyến công du thông thường của quan chức Đài Loan”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ phát biểu ngày 22-4, không nêu đích danh ba nước trên.
Quan chức này nhấn mạnh trách nhiệm quản lý vùng không phận quốc tế vượt ra ngoài không phận chủ quyền của các nước đó “chỉ nhằm đảm bảo an toàn hàng không, chứ không phải để làm công cụ chính trị cho Bắc Kinh”.
“Đây là thêm một ví dụ cho thấy Bắc Kinh đang tiến hành chiến dịch đe dọa nhằm vào vùng lãnh thổ Đài Loan và các nước ủng hộ trên toàn thế giới, lạm dụng hệ thống hàng không dân dụng quốc tế và đe dọa hòa bình, thịnh vượng toàn cầu”, quan chức này nói thêm.
Mỹ cũng yêu cầu Trung Quốc chấm dứt các biện pháp gây sức ép quân sự, ngoại giao và kinh tế đối với Đài Loan.
Một quan chức an ninh cấp cao của Đài Loan cho biết Trung Quốc đã gây sức ép lên ba quốc gia châu Phi nói trên, thậm chí đe dọa trừng phạt kinh tế, bao gồm rút lại các chương trình xóa nợ.
Đáp lại những chỉ trích, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 23-4 kiên quyết bác bỏ cáo buộc của Mỹ, cho rằng Washington “nên chấm dứt can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc thông qua vấn đề Đài Loan”. Người phát ngôn Quách Gia Côn cũng khẳng định những tuyên bố từ phía Mỹ là “vô căn cứ”.
Bắc Kinh lâu nay luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất.
Chuyến đi của ông Lại dự kiến khởi hành ngày 22-4, nhằm tham dự lễ kỷ niệm 40 năm ngày Quốc vương Mswati III lên ngôi và sinh nhật lần thứ 58 của nhà vua.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 19-5, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo đã phê duyệt thương vụ bán hơn 4 tỉ USD trực thăng quân sự cho Hàn Quốc.
Theo thông cáo, Washington chấp thuận để Hàn Quốc chi 3 tỉ USD mua 24 trực thăng hải quân MH-60R "Romeo" Seahawk. Đây là dòng máy bay chuyên thực hiện nhiệm vụ săn và tiêu diệt tàu ngầm, đồng thời có khả năng tấn công các mục tiêu trên đất liền.
Cùng lúc, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng bật đèn xanh cho gói nâng cấp trị giá 1,2 tỉ USD dành cho phi đội trực thăng tấn công chủ lực Apache của Hàn Quốc.
Thương vụ trên được Bộ Ngoại giao Mỹ thông qua trong bối cảnh Seoul cam kết đẩy mạnh mua sắm khí tài Mỹ để tăng cường năng lực phòng thủ trước Triều Tiên.
Theo tuyên bố từ bộ này, thương vụ "sẽ nâng cao năng lực của Hàn Quốc trong việc đối phó với các mối đe dọa hiện tại và tương lai", đồng thời tạo ra "một lực lượng đáng tin cậy, đủ sức răn đe các đối thủ".
Tập đoàn Lockheed Martin là nhà thầu chính trong hợp đồng cung cấp 24 chiếc MH-60R, trong khi Boeing đảm nhiệm vai trò nhà thầu chính cho chương trình nâng cấp Apache - bao gồm các bộ thiết bị điện tử radar và hệ thống vô tuyến, cùng nhiều khí tài khác.
Thương vụ nằm trong khuôn khổ cam kết mà Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đưa ra tại cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 11.
Khi đó, ông Lee tuyên bố Seoul sẽ chi 25 tỉ USD mua khí tài quân sự Mỹ từ nay đến năm 2030, đồng thời đóng góp 33 tỉ USD hỗ trợ lực lượng Mỹ đồn trú tại Hàn Quốc.
Ông Trump từ lâu liên tục gây sức ép buộc các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng, đồng thời nhiều lần đặt câu hỏi về sự cần thiết của việc Mỹ duy trì lực lượng ở nước ngoài.
Trong khi đó, ông Lee Jae Myung chủ trương đối thoại với Triều Tiên mà không kèm điều kiện tiên quyết. Tuy nhiên đến nay, Bình Nhưỡng vẫn chưa có động thái đáp lại.
Ở nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump từng ba lần gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, thậm chí có lần tuyên bố hai người "đã phải lòng nhau". Tuy nhiên trong nhiệm kỳ hiện tại, ông chủ Nhà Trắng dành rất ít sự quan tâm cho vấn đề Bình Nhưỡng.
Hãng thông tấn Tasnim hôm nay dẫn lời ông Masoud Tangestani, lãnh đạo quận Jam thuộc tỉnh Bushehr, thông báo lực lượng phòng không Iran đã khai hỏa trong đêm và phá hủy một "máy bay thù địch", thêm rằng thành phố Jam đã có thể trở lại cuộc sống bình thường.
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB sau đó cho biết vụ đánh chặn diễn ra trong đêm 28/5. Hãng thông tấn Fars dẫn các nguồn tin khu vực nói rằng hệ thống phòng không Iran đã bắn trúng một phi cơ trên vịnh Ba Tư, khiến phương tiện này lao xuống biển.
Các nhân chứng đã nghe thấy một vài tiếng nổ tại tỉnh Bushehr, nằm dọc bờ biển vịnh Ba Tư, được mô tả là âm thanh của các hệ thống phòng không đang khai hỏa. IRIB cũng ghi nhận một tiếng nổ lớn ở khu vực nội đô thành phố Jam.
Giới chức Iran chưa công bố thêm thông tin về loại máy bay bị bắn hạ hoặc nguồn gốc của nó. Chưa có quốc gia nào trong khu vực lên tiếng về thông tin.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của lực lượng Mỹ tại Trung Đông, phủ nhận đồn đoán rằng đó là máy bay nước này. "Tất cả lực lượng đường không của Mỹ đều được kiểm đếm. Không có chiếc nào bị bắn hạ", CENTCOM cho hay.
Sự việc diễn ra hơn ba ngày sau khi Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper của Mỹ ở vùng duyên hải phía nam. Một máy bay trinh sát tầm xa RQ-4 Global Hawk và một tiêm kích tàng hình F-35 cũng phải rời không phận Iran do sức ép hỏa lực.
Tỉnh Bushehr là nơi đặt nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của Iran, cơ sở đã thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế trong nhiều thập kỷ. Vị trí bên bờ vịnh Ba Tư cũng khiến tỉnh này có ý nghĩa chiến lược và quân sự quan trọng trong khu vực.
Được đặt trong một hộp tam giác nhỏ gọn trước giờ phóng, bốn "bản sao" với kích thước chỉ bằng USB của chính các phi hành gia đã đồng hành cùng chuyến bay lịch sử của Artemis 2. Tuy nhiên, theo nhiều khía cạnh, hành trình thực sự của chúng mới chỉ bắt đầu, theo Đài CNN hôm 10.4.
Các bản sao trên thực tế là những thiết bị vi lỏng chứa mô tủy xương nuôi cấy từ tế bào của các nhà du hành vũ trụ Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch thuộc Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), và đồng nghiệp Canada Jeremy Hansen.
Giới nghiên cứu cho rằng cuộc thí nghiệm sẽ sớm mang lại những hiểu biết chưa từng có về tác động của môi trường không gian đối với sức khỏe con người.
Được đặt tên là AVATAR, cuộc nghiên cứu cho phép các nhà khoa học mô phỏng phản ứng của các cơ quan bên trong cơ thể phi hành gia trong điều kiện không gian sâu.
Bà Lisa Carnell, Giám đốc bộ phận Khoa học Sinh học và Vật lý của NASA, giải thích AVATAR cung cấp cái nhìn chi tiết hơn so với biện pháp xét nghiệm y tế truyền thống về thời điểm và vị trí những thay đổi sinh học bắt đầu xảy ra.
"Chúng tôi chưa từng làm điều này trước đây", bà nói.
Do các nhà nghiên cứu chọn tập trung vào tủy xương trong thí nghiệm lần này, bà Carnell kỳ vọng thu thập dữ liệu về phản ứng miễn dịch của phi hành đoàn khi tiếp xúc với môi trường bức xạ cao trong không gian sâu.
Những thông tin thu hoạch được có thể giúp phát triển các phương pháp điều trị theo hướng cá nhân hóa, hỗ trợ phi hành gia trong các sứ mệnh dài ngày, và thậm chí xa hơn nữa trong vũ trụ.
"Khi chúng tôi gửi các phiên bản mini bên cạnh các nhà du hành vũ trụ Christina, Victor, Reid, Jeremy, chúng đều có thể phản ứng khác nhau trong môi trường bức xạ không gian sâu", theo bà Carnell, thêm rằng có người sẽ đề kháng tốt, có người lại nhạy cảm hơn.
Thông qua những gì thu thập được từ cuộc thí nghiệm, NASA kỳ vọng tạo ra những bộ dụng cụ y tế "thiết kế riêng" cho từng cá nhân trong hành trình khám phá mặt trăng hoặc cuộc du hành đến sao Hỏa.
Mục tiêu về dài hạn là gửi các "avatar sinh học" vào không gian trước các chuyến đi, nhằm dự đoán nguy cơ cho sức khỏe và giúp phi hành đoàn chuẩn bị từ sớm cho các sứ mệnh dài hạn.
