Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.
Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke – ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.
“Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình”, Khải nói.
Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.
Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.
Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.
Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.
Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.
“Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn”, Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.
Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.
“Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn”, Khải kể.
Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.
Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.
Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.
Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.
Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.
“Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì”, thầy nói.
Lê Thị Hoài Thu là học sinh lớp 12A1, trường THPT Cẩm Bình. Theo dữ liệu điểm thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố ngày 1/7, nữ sinh đạt 10 điểm Toán và Hóa, 9,75 điểm Sinh học, là thủ khoa của Hà Tĩnh ở tổ hợp B00.
Thức dậy từ 5h, nữ sinh liên tục làm mới trang tra cứu, hồi hộp chờ xem điểm. Thu cho biết đã tự chấm và ước lượng mức điểm khoảng 29, song vẫn vờ òa khi thấy điểm hiện lên.
"Em phải xem đi xem lại mới dám tin. Khi biết mình là thủ khoa của tỉnh thì rất vui, muốn hét lên thật to nhưng không thể vì đang bị đau họng", Thu chia sẻ.
Nữ sinh kể gọi điện cho mẹ đầu tiên nhưng không liên lạc được. Vài chục phút sau, khi nhận được cuộc gọi hồi âm, em và mẹ gần như nghẹn lời. Ở đầu dây bên kia, mẹ em chỉ kịp nói: "Con làm rất tốt", rồi tiếp tục vào ca làm.
Gia đình Thu có hai chị em, kinh tế không dư dả. Trước đây bố mẹ em làm nông, khoảng một năm nay chuyển sang làm công nhân tại khu kinh tế Vũng Áng để có thêm thu nhập. Biết bố mẹ vất vả, chị em Thu luôn động viên nhau cố gắng học tập. Em chủ yếu học trên lớp và tự học tại nhà, ít tham gia các lớp luyện thi.
Suốt 12 năm, Thu là học sinh giỏi toàn diện. Năm lớp 11, nữ sinh từng tham gia chương trình Đường lên đỉnh Olympia. Dù không vượt qua được vòng thi tuần nhưng được gặp gỡ nhiều bạn học giỏi khiến em có thêm động lực để cố gắng.
Năm học vừa qua, Thu giành giải nhất cấp tỉnh môn Hóa. Nữ sinh nhìn nhận đây là kết quả của quá trình tích lũy kiến thức và rèn luyện bền bỉ nhiều năm. Em gây dựng được nền tảng vững chắc, có lợi thế rõ rệt khi xử lý các dạng bài khó.
Quá trình ôn luyện, Thu cũng không chọn cách học "dồn ép" mà duy trì nhịp ổn định mỗi ngày. Nữ sinh thường dậy từ 5h để ôn bài rồi đến trường. Buổi tối, em tự học từ 20h đến khoảng 23h.
Nữ sinh cho rằng điều quan trọng là hiểu bản chất thay vì học thuộc lòng, bởi như vậy thì có thể vận dụng giải nhiều dạng bài. Như với môn Hóa, ngoài học lý thuyết, Thu tìm hiểu các thí nghiệm để áp dụng.
Với môn Toán, Thu chịu khó luyện đề, hiểu lỗi sai để cố gắng không lặp lại. Cách học này giúp em dù không học thêm nhiều vẫn giữ được phong độ học tập.
Cô Trần Thị Hiến, giáo viên chủ nhiệm lớp 12A1, đánh giá học trò có nền tảng kiến thức vững, tinh thần tự học cao và rất cầu thị.
"Thu không học theo kiểu chạy nước rút mà kiên trì, đào sâu kiến thức, chủ động trong học tập và sẵn sàng hỗ trợ bạn bè", cô Hiến nói.
Nói thêm, thầy Nguyễn Văn Quang, hiệu trưởng trường THPT Cẩm Bình, cho biết Thu giỏi toàn diện, giàu ý chí. Dù hoàn cảnh khó khăn, em luôn giữ tinh thần học tập nghiêm túc. Là học sinh tiêu biểu của trường, Thu vừa được kết nạp Đảng cách đây một tuần.
Nữ sinh dự định đăng ký xét tuyển vào trường Đại học Y Hà Nội, theo ngành Y khoa. Ước mơ trở thành bác sĩ của em bắt nguồn từ mong muốn tự tay chăm sóc người thân khi chứng kiến ông bà nội tuổi cao, thường xuyên đau ốm.
Ngoài ra, Thu còn được truyền cảm hứng khi xem một video về lễ chọn chuyên ngành bác sĩ nội trú của sinh viên Đại học Y Hà Nội. Nhìn khoảnh khắc ấy, em ngưỡng mộ và đặt mục tiêu thi đỗ vào trường.
Điểm chuẩn lớp 10 hệ đại trà được Sở Giáo dục và Đào tạo công bố trưa 30/6. Kể từ năm 2022, thành phố đổi cách tính điểm xét lớp 10, là tổng ba môn Toán, Văn, Anh hệ số 1 cộng điểm ưu tiên (nếu có), thay vì nhân đôi Toán và Văn. Trước sáp nhập, 10,5 là mức điểm chuẩn thấp nhất của TP HCM.
Nhưng năm nay, 10 trường THPT có đầu vào ở mức 9 điểm. Trong số này, THPT Cần Thạnh và THCS-THPT Nguyễn Huệ ở khu vực TP HCM, Bình Dương, còn lại thuộc khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu.
THCS-THPT Nguyễn Huệ cũng là trường có điểm chuẩn giảm mạnh nhất thành phố, từ 14,7 xuống còn 9 điểm. Trường Cần Thạnh, Hắc Dịch, Phước Bửu, Bưng Riềng có điểm chuẩn giảm 0,25-1,5 so với năm ngoái.
Ngược lại, dù lấy điểm chuẩn thấp nhất nhưng so với năm ngoái, đầu vào của trường THPT Trần Phú, Dương Bạch Mai, Nguyễn Văn Cừ đã tăng 0,5-1,5 điểm.
Sở Giáo dục và Đào tạo lý giải các trường có chuẩn đầu vào 9 điểm nằm ở địa bàn có mật độ dân cư thấp, nơi cơ sở vật chất và trường lớp đầy đủ so với nhu cầu của học sinh.
Do đó, Sở điều chỉnh điểm chuẩn xuống mức 9, giảm nhẹ so với mốc thấp nhất 10,5 của những năm trước. Giải pháp này giúp học sinh trên địa bàn được học tại trường gần nơi cư trú, giảm áp lực đi lại, đồng thời khai thác hiệu quả cơ sở vật chất và chỗ học sẵn có.
10 trường lấy điểm chuẩn 9 điểm ba môn của TP HCM:
Kỳ thi lớp 10 kết thúc hôm 2/6. Trong năm đầu tiên sau sáp nhập (TP HCM, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương), thành phố có hơn 151.000 thí sinh, đông nhất cả nước.
Sau quá trình lọc ảo nhóm đỗ trường chuyên, tích hợp, năng khiếu, Sở Giáo dục xác định hơn 112.500 thí sinh trúng tuyển lớp 10 thường.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đến chiều 13-7 đã có gần 800.000 thí sinh đăng ký xét tuyển đại học với hơn 6,3 triệu nguyện vọng. Thí sinh chỉ còn được đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng đến 17h ngày 14-7. Trong đó, 420.138 thí sinh lựa chọn các ngành thuộc lĩnh vực STEM.
Tổng số nguyện vọng đã được thí sinh đăng ký đạt 6.333.326, bình quân gần 8 nguyện vọng/thí sinh. Riêng các ngành STEM ghi nhận 2.093.942 nguyện vọng cho thấy nhóm ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học tiếp tục thu hút đông đảo thí sinh.
Theo kế hoạch tuyển sinh năm 2026, hệ thống đăng ký xét tuyển trực tuyến sẽ đóng vào 17h ngày 14-7. Đây cũng là thời điểm kết thúc việc đăng ký mới và điều chỉnh nguyện vọng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo khuyến cáo thí sinh rà soát kỹ thông tin, sắp xếp thứ tự nguyện vọng phù hợp trước khi hệ thống khóa. Sau khi kết thúc thời gian đăng ký nguyện vọng, quá trình tổng hợp dữ liệu, rà soát nguyện vọng diễn ra từ ngày 15-7 đến hết 3-8, trước khi các cơ sở giáo dục đại học thực hiện quy trình lọc ảo và xét tuyển chính thức.
Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý những lỗi thí sinh thường gặp để tránh sai sót có thể ảnh hưởng đến cơ hội trúng tuyển.
Không chỉ lựa chọn ngành học, khâu đăng ký trên hệ thống cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho hay năm nào cũng có thí sinh nhập sai mã trường, mã ngành (mã xét tuyển) hoặc chọn nhầm chương trình đào tạo. Chỉ một ký tự sai có thể khiến nguyện vọng được ghi nhận sang ngành khác hoặc không hợp lệ.
"Trong hai năm gần đây, thí sinh thường mắc ba lỗi khi đăng ký xét tuyển. Thứ nhất, đăng ký nguyện vọng nhưng không hoàn tất quy trình, như chưa xác nhận hoặc chưa nhập mã OTP nên hệ thống không ghi nhận.
Thứ hai, điều chỉnh nguyện vọng nhưng không xác nhận lần cuối khiến hệ thống chỉ lưu các nguyện vọng đã xác nhận trước đó.
Thứ ba, chọn nhầm mã trường hoặc cơ sở đào tạo do tên trường tương tự nhau. Nhiều thí sinh chỉ phát hiện sai sót khi có kết quả xét tuyển thì đã quá muộn để điều chỉnh", ông Dũng cho biết.
Ngoài ra tất cả thí sinh, kể cả những thí sinh đã được tuyển thẳng, đều phải đăng ký nguyện vọng trên hệ thống tuyển sinh chung trong thời gian quy định. Nếu không thực hiện bước này, kết quả trúng tuyển sẽ không được công nhận.
Sau khi hoàn tất đăng ký nguyện vọng, thí sinh cần kiểm tra lại toàn bộ thông tin trước khi xác nhận. Việc đăng ký xong nhưng không rà soát lại mã trường, mã ngành, tổ hợp xét tuyển hoặc thông tin cá nhân có thể dẫn đến những sai sót đáng tiếc.
Từ ngày 15-7 đến 17h ngày 21-7, thí sinh nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến theo cụm tỉnh, thành.
