Những ngày cuối tháng 6, tin Nguyễn Thiện Nhân, học sinh lớp 9A3, trường THCS&THPT Hưng Điền B (xã Hưng Điền), đỗ thủ khoa thi lớp 10 của tỉnh khiến nhiều người nức lòng.
Trong kỳ thi vào lớp 10 chuyên, Nhân giành điểm tuyệt đối 10 ở ba môn: Toán chuyên, Toán thường, tiếng Anh, cùng 9,25 điểm Ngữ văn. Với kết quả này, em đạt 49,25/50 điểm xét tuyển.
Trước đó, Nhân cũng ghi tên mình vào top 10 thí sinh dẫn đầu kỳ thi đầu vào của trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP HCM. Trong đó, em đạt 9,5 điểm Toán chuyên, 10 điểm Toán thường.
Nam sinh cũng là “ngôi sao” của trường với 9 năm liền là học sinh giỏi, xuất sắc, đạt giải nhất cấp tỉnh thi học sinh giỏi máy tính cầm tay năm học vừa qua.
Nhân là anh cả trong nhà có 3 anh em, bố là giáo viên dạy nhạc, mẹ là dược sĩ. Nam sinh kể trước đây chưa thấy có năng khiếu với môn học nào. Năm lớp 6, một lần thấy em làm bài tập khá nhanh nên giáo viên cho giải thử đề khó hơn. Thấy hứng thú vì được thử thách, Nhân bắt đầu ngồi nhiều giờ để tư duy và tìm đáp án theo những cách khác nhau. Từ đó, thầy cô tăng dần độ khó, giao thêm nhiều đề Toán của các trường năng khiếu để em làm. Nhân cũng đăng ký học online với các giáo viên toán tại TP HCM.
Trước kỳ thi vào lớp 10, mỗi ngày em đều dành từ 2 đến 4 giờ để giải đề các năm trước của trường Phổ thông Năng khiếu. Dù duy trì thói quen học hàng ngày, nhưng em không quá ép bản thân, khi nào thấy căng thẳng sẽ dừng lại để nghỉ. Gặp một đề toán khó, em tự mày mò lâu nhất có thể, đến khi nào cảm thấy thật bế tắc mới nhờ các thầy giúp.
“Có đề toán khó em phải mất cả tuần để tìm đáp án”, Nhân chia sẻ.
Thầy Phạm Hoàng Thái, giáo viên dạy Toán, trường THCS&THPT Hưng Điền B, vẫn nhớ hai năm trước, một cậu học trò dong dỏng cao bất ngờ đứng lên xin học riêng với thầy. Lúc này, anh Thái đã nhận ra khả năng toán học của Nhân nhưng vẫn hỏi: “Em học để làm gì”. Nam sinh cho biết học để sau này có một công việc tốt, nuôi sống bản thân và gia đình. Anh Thái sau đó từ chối, yêu cầu em ngồi xuống rồi tiếp tục giảng bài.
Giờ ra chơi, Nhân tiếp tục chạy theo thầy và hỏi vì sao không chịu dạy em.
“Lúc đó tôi đã nói với em nếu học chỉ để lo cho bản thân thì kết quả sẽ rất hạn hẹp so với việc phục vụ xã hội”, anh Thái nhớ lại.
Với sự hướng dẫn của anh Thái, ngoài học Toán, Nhân còn đọc nhiều đầu sách về khoa học, văn học như Hạt giống tâm hồn, Hành trình về phương Đông, cuộc đời các nhà khoa học nổi tiếng.
Nam sinh cho biết sẽ nhâp học trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP HCM.
“Học ở trường Năng khiếu sẽ có cơ hội tiếp xúc với nhiều học sinh, thầy cô giỏi, từ đó em sẽ có điều kiện tốt hơn để phát triển bản thân”, Nhân nói, cho biết về lâu dài dự kiến theo đuổi ngành Công nghệ thông tin hoặc Sư phạm toán.
“Làm thầy dạy toán cho các em nhỏ cũng vui”, Nhân nói.
Phổ điểm môn tiếng Việt theo nguồn thống kê của thí sinh (TS) gửi về là thấp nhất trong số các phân môn. Thậm chí, thủ khoa, á khoa dù có tới 2 phần thi đạt điểm tuyệt đối thì điểm số tiếng Việt vẫn không được "đẹp".
Thật sự đề thi phần tiếng Việt kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 không quá khó và tốt hơn rất nhiều so với các đề đánh giá năng lực trước đây, nhưng đề có tính phân hóa sâu.
Những câu về chính tả, dùng từ, ngữ pháp, câu về thực tế cuộc sống đều gắn bó với thói quen sử dụng ngôn ngữ hằng ngày của chúng ta. TS thấy khó bởi vì đây là những từ mà các em không thường dùng, chẳng hạn như từ "túng quẫn", "nghĩ quẩn"…, những từ Hán Việt như "cố nhân", "cổ nhân"...
Hai bài đọc hiểu gồm một văn bản thông tin và một văn bản nghị luận đi rất sâu vào khả năng vận dụng đặc trưng thể loại văn bản để làm bài. Đây là điểm nổi bật, cho thấy đề thi bám sát chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở phân môn ngữ văn.
Bên cạnh 2 bài đọc hiểu (gồm 10 câu hỏi), đề có 11 câu đọc hiểu các văn bản văn học, bao gồm các mức độ nhận biết, thông hiểu. Phần này khá dài, văn bản văn học nhiều thể loại khác nhau: thần thoại, thơ văn trung đại, kịch, phi hư cấu, truyện… Thống kê sơ bộ cho thấy: có 1 câu hỏi về truyện dân gian, 2 câu hỏi về biện pháp tu từ trong thơ, truyện, 1 câu hỏi về đặc trưng nhân vật kịch, 1 câu hỏi về đặc điểm thơ tượng trưng, 1 câu hỏi về cái tôi trữ tình trong thể ký, 2 câu hỏi về thơ văn trung đại… Điều này cho thấy đề đánh giá năng lực không chỉ sâu mà còn rộng.
Dạng câu hỏi đa dạng, thử thách đọc hiểu cao. Bên cạnh những câu hỏi khá quen thuộc đối với TS như: đặc trưng thể loại truyện dân gian, biện pháp tu từ, nội dung chính, đặc điểm tính cách nhân vật; thì còn có những câu hỏi về niêm luật thơ Đường luật, đặc điểm "cái tôi" trong văn bản phi hư cấu, hay hình ảnh thơ tượng trưng… Đây là dạng câu hỏi khá mới. Như vậy, không loại trừ trường hợp "tính mới" này tiếp tục được duy trì trong đề thi đợt 2.
Đây là thời điểm để TS có 2 hoạt động luyện: luyện đọc và luyện đề. Việc luyện đọc giúp TS đọc nhanh, nắm ý tốt và không loay hoay khi xử lý một đề thi quá dài. Luyện đề giúp TS quen với yếu tố thời gian, bộ não cũng quen với việc xử lý thông tin ở nhiều mảng.
Kỷ luật ở giai đoạn này mà TS cần đặt ra là cố gắng giải được 3 đề/tuần. Nên xử lý một đề thi trong một khoảng thời gian cố định là 150 phút để quen với yếu tố thời gian.
Với những câu thuộc về thói quen sử dụng ngôn ngữ (như chính tả, ngữ pháp, dùng từ…), bên cạnh việc luyện đề (để biết thêm từ mới), TS không nên dành nhiều thời gian cho những câu này. Bởi vì đây là những câu thuộc về thói quen, kinh nghiệm chia sẻ là: dạng câu hỏi này chỉ có thể một là biết, hai là không biết. Do đó, tốn thời gian để nghĩ ở những câu hỏi này khi làm bài là không cần thiết mà nên dành thời gian cho câu khác và môn khác.
TS cần nắm vững đặc trưng các thể loại văn bản: thơ, truyện, kịch, các thể loại văn học dân gian, phi hư cấu, văn bản thông tin, văn bản nghị luận. Các em cần đọc lại tri thức về thể loại. Không chỉ cần nắm vững, các em phải luyện tập sử dụng các kiến thức này để đọc hiểu một văn bản cụ thể thông qua việc luyện đề với những nguồn đề uy tín.
Theo thống kê kết quả điểm thi lớp 10 TP.HCM năm 2026, nhiều trường THCS có từ 50% - gần 80% học sinh đạt từ 23 điểm trở lên cho tổng điểm 3 môn thi văn, toán, ngoại ngữ. Cụ thể như sau:
Trường THCS Nguyễn Du, phường Bến Thành có 226 học sinh thi lớp 10 công lập. Thí sinh đạt điểm thi 3 môn cao nhất ở trường này là em Trịnh Gia Kiệt, học sinh lớp 9/7 với 28,75 điểm (tính cả điểm ưu tiên), nằm trong top 3 những học sinh đạt điểm thi lớp 10 cao nhất thành phố năm nay.
Trường THCS Nguyễn Du có 21 học sinh xuất sắc trúng tuyển vào lớp 10 chuyên của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, THPT chuyên Trần Đại Nghĩa và THPT chuyên Lê Quý Đôn; 13 học sinh trúng tuyển Trường Phổ thông Năng khiếu - Đại học Quốc gia TP.HCM.
Điểm trung bình 3 môn thi lớp 10 toàn trường Nguyễn Du đạt 22,5 điểm; 57,52% học sinh đạt từ 23 điểm trở lên (130/226 học sinh).
Ở Trường trung học Thực hành Sài Gòn - Đại học Sài Gòn, thí sinh đạt điểm thi cao nhất trường này có tổng điểm 3 môn thi đạt 28,5 điểm. 70 học sinh xuất sắc trúng tuyển vào các lớp chuyên của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong và THPT chuyên Trần Đại Nghĩa; 43 học sinh trúng tuyển Trường Phổ thông Năng khiếu.
Đây là một trong những trường có điểm thi rất cao ở thành phố với 78% học sinh đạt từ 23 điểm trở lên (375/481 học sinh); điểm trung bình 3 môn toàn trường đạt 24,1 điểm.
Ở Trường THCS Vân Đồn, phường Xóm Chiếu, thí sinh đạt điểm thi lớp 10 cao nhất trường là em Phương Gia Khải, lớp 9A2, đạt 29 điểm (tính cả điểm ưu tiên), top 4 thành phố.
Năm nay, Trường Vân Đồn có 306 học sinh dự thi lớp 10. Trong đó có 99 học sinh đạt từ 24 điểm trở lên, tỉ lệ 47,82%; 168 học sinh đạt từ 21 điểm trở lên, tỉ lệ 81,15%.
Ở Trường THCS Hoa Lư, phường Tăng Nhơn Phú, năm nay có số học sinh đậu vào lớp 10 chuyên rất cao. Trong số 551 học sinh dự thi lớp 10, có 68 học sinh đậu vào các trường THPT chuyên thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM; 39 học sinh đậu vào Trường Phổ thông Năng khiếu.
Thí sinh có tổng điểm 3 môn thi cao nhất ở trường này đạt 27,75 điểm. Điểm thi trung bình toàn khối 9 ở Trường Hoa Lư đạt 22,17 điểm. Số học sinh đạt từ 20 điểm trở lên là 412/551 em, tỉ lệ 75%.
Tại lễ tri ân và trưởng thành đầy ý nghĩa, chia sẻ với học sinh lớp 12, sắp kết thúc 3 năm THPT, thầy Trịnh Hoàng Quân, Hiệu trưởng Trường THPT Võ Thị Sáu (P.Gia Định), chia sẻ:
"Ba năm không quá dài, nhưng đủ để những cô cậu học trò ngày nào còn rụt rè trong bộ đồng phục mới, hôm nay đã trưởng thành hơn, chững chạc hơn và biết suy nghĩ cho tương lai của mình. Mái trường này đã chứng kiến những buổi học miệt mài, những lần các em cười vang trong giờ ra chơi, cả những áp lực, lo âu, những lần vấp ngã rồi tự mình đứng dậy. Và cũng chính nơi đây đã lưu giữ những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ tuổi của ước mơ, khát vọng và niềm tin''.
Vào những ngày trước khi học trò của mình chuẩn bị bước vào kỳ thi quan trọng và chính thức rời xa mái trường đã gắn bó 3 năm thanh xuân, thầy hiệu trưởng đã gửi gắm chữ "Tĩnh" với các em.
Hiệu trưởng Trịnh Hoàng Quân xúc động nói: ''Trong cuộc sống này, người ta thường nhắc nhiều đến "tốc độ", phải nhanh hơn, giỏi hơn, thành công sớm hơn người khác. Nhưng đôi khi, điều giúp con người đi xa và đi bền lại chính là sự "tĩnh".
"Tĩnh" là bình tĩnh trước áp lực. Những ngày sắp tới, các em sẽ đối diện với kỳ thi tốt nghiệp THPT, một cột mốc quan trọng. Thầy biết có em đang lo lắng, có em áp lực, có em sợ mình chưa đủ tốt. Nhưng các em à, khi tâm mình rối, kiến thức sẽ rối theo. Chỉ khi giữ được sự bình tĩnh, các em mới có thể làm tốt nhất những gì mình đã cố gắng suốt bao năm qua. Hãy tin rằng: một tâm thế vững vàng đôi khi còn quan trọng hơn cả việc học thêm vài đề thi nữa".
Thầy Quân chia sẻ: "'Tĩnh' còn là biết lắng nghe chính mình giữa những ồn ào của cuộc sống. Sau cánh cổng trường này, sẽ có rất nhiều lựa chọn, rất nhiều ngã rẽ. Có người thành công sớm, có người đi chậm hơn. Nhưng cuộc đời không phải là một cuộc đua để hơn thua với người khác. Điều quan trọng là các em hiểu mình muốn trở thành người như thế nào, sống ra sao để không hối tiếc. Đừng vì áp lực từ xã hội mà đánh mất sự tử tế, sự chân thành và những giá trị tốt đẹp bên trong mình''.
Hiệu trưởng Trường THPT Võ Thị Sáu không quên gửi gắm: '''Tĩnh' cũng là biết sống biết ơn. Biết ơn cha mẹ đã âm thầm hy sinh phía sau những bước trưởng thành của các em. Biết ơn thầy cô đã kiên nhẫn dạy dỗ, nâng đỡ các em suốt những năm tháng học trò. Và biết ơn cả những khó khăn, thất bại, bởi chính những điều đó sẽ làm các em mạnh mẽ hơn.
Rồi mai này, có em sẽ trở thành bác sĩ, kỹ sư, giáo viên, doanh nhân... Có em sẽ đi rất xa khỏi quê hương này. Nhưng thầy mong rằng dù ở đâu, các em vẫn luôn giữ trong mình một trái tim ấm áp, một tinh thần tử tế và một tâm hồn biết "tĩnh" trước những biến động của cuộc đời.
Bởi người trưởng thành không phải là người không còn vấp ngã mà là người biết giữ cho mình sự điềm tĩnh sau những lần chông chênh. Chúc các em đủ bản lĩnh để bước tiếp, đủ yêu thương để sống đẹp và đủ 'tĩnh' để đi thật xa trên hành trình của cuộc đời''.
