Từ đầu năm 2026 đến nay, “nậm thoong” xuất hiện ngày càng nhiều tại khu vực biên giới Lao Bảo. Đây không phải đồ uống công nghiệp mà được nấu thủ công từ lá cây có nguồn gốc từ Lào, có màu nâu nhạt, mùi thơm nhẹ, thường đựng trong chai nhựa lớn và bán với giá chỉ vài chục nghìn đồng.
Theo Công an xã Lao Bảo, thời gian gần đây, không ít thanh thiếu niên có xu hướng sử dụng loại nước này để tìm cảm giác “hưng phấn”. Tuy nhiên, việc lạm dụng có thể kéo theo nhiều hệ lụy như kích thích thần kinh, mất kiểm soát hành vi, thậm chí phát sinh các vi phạm pháp luật như gây rối trật tự, trộm cắp, đánh nhau.
Thượng tá Trần Hữu Sơn, Trưởng công an xã Lao Bảo, cho biết “nậm thoong” có thể khiến người dùng tỉnh táo, thức đêm nhưng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và tâm lý. Hiện cơ quan công an mới dừng ở mức cảnh báo, chưa có quy định cụ thể để xử phạt hành vi sử dụng loại nước này.
“Chúng tôi đã báo cáo tình hình này lên lãnh đạo Công an tỉnh, chính quyền địa phương… để cấp trên nắm bắt và có phương án chỉ đạo hướng xử lý”, thượng tá Sơn nhấn mạnh.
Đáng lo ngại, việc mua bán và sử dụng “nậm thoong” diễn ra nhỏ lẻ, kín đáo. Nguồn tin tại địa phương cho biết loại nước này được nấu với số lượng khá lớn (nấu trong các thùng phuy cả trăm lít) ở những khu vực vắng vẻ, sau đó giao tận nơi với giá khoảng 45.000 – 50.000 đồng/chai loại 1,5 lít.
Không chỉ dễ mua, “nậm thoong” còn nhanh chóng lan trong giới trẻ theo kiểu tụ tập uống chung. Tại các công viên, khu vui chơi, nhiều nhóm thanh thiếu niên cùng sử dụng loại nước này, để lại hàng loạt vỏ chai sau khi dùng. Giá rẻ và tâm lý tò mò khiến không ít học sinh THCS, THPT trở thành đối tượng dễ bị lôi kéo.
Tên gọi “nậm thoong” xuất phát từ tiếng Lào, “nậm” nghĩa là nước, “thoong” là cách gọi dân gian của cây kratom, cho thấy nguồn gốc xuyên biên giới của loại đồ uống này. Với đặc thù là địa bàn giáp Lào, có cửa khẩu quốc tế, Lao Bảo vốn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh trật tự, đặc biệt liên quan đến các chất có tác động thần kinh.
Trước thực trạng trên, Công an xã Lao Bảo đã có văn bản đề nghị các đơn vị, đoàn thể phối hợp vào cuộc. Trong đó, Mặt trận và các tổ chức tăng cường tuyên truyền, vận động người dân nâng cao nhận thức; gia đình quản lý, giáo dục con em không sử dụng đồ uống không rõ nguồn gốc. Đoàn thanh niên, nhà trường cũng được yêu cầu đẩy mạnh giáo dục, kịp thời phát hiện các trường hợp liên quan.
Lực lượng chức năng nhận định, việc chủ động nắm tình hình từ cơ sở, phát hiện sớm và ngăn chặn kịp thời là giải pháp quan trọng nhằm không để “nậm thoong” tiếp tục lan rộng, ảnh hưởng đến đời sống và an ninh trật tự khu vực biên giới.
Liên quan đến cây kratom, PGS-TS Nguyễn Thành Triết, Trưởng bộ môn Dược học cổ truyền, Đại học Y dược TP.HCM, cho hay kratom (Mitragyna speciosa) là một loài cây nhiệt đới có nguồn gốc từ Đông Nam Á, được sử dụng lâu đời vì đặc tính kích thích và giảm đau của nó.
Những năm gần đây, kratom đã trở nên phổ biến ở phương Tây như một phương pháp điều trị thay thế cho chứng lo âu, đau đớn và cai nghiện opioid do các alkaloid có hoạt tính như mitragynine và 7-hydroxymitragynine, tác động lên các thụ thể opioid.
Do việc sử dụng ngày càng tăng, kết hợp với sự hiểu biết hạn chế về tác dụng dược lý, dữ liệu an toàn và nguy cơ quá liều của kratom cần phải được nghiên cứu thêm.
Theo PGS-TS Nguyễn Thành Triết, việc sử dụng kratom khác biệt rõ rệt giữa Đông Nam Á và phương Tây, không chỉ về bối cảnh văn hóa mà còn về cách thức điều chế dược liệu này và các tác dụng của nó.
Ở Đông Nam Á, kratom theo truyền thống được sử dụng bằng cách nhai lá tươi hoặc pha thành trà ngay sau khi thu hoạch, các phương pháp này giữ lại hàm lượng 7-hydroxymitragynine (một alkaloid hoạt tính mạnh kiểu opioid) thấp hơn. Việc sử dụng lâu đời này, đặc biệt là trong số những người lao động tìm kiếm tác dụng chống mệt mỏi và hiệu quả giảm đau, dẫn đến một số tác dụng phụ nghiêm trọng được ghi nhận.
Trái ngược với cách sử dụng truyền thống, các sản phẩm chứa kratom ở phương Tây thường được chiết xuất từ lá khô và đã qua chế biến, được bào chế thành dạng bột thuốc, viên nang hoặc cao chiết, có thể làm tăng hàm lượng các alkaloid có hoạt tính và dẫn đến việc tổng liều lượng cao hơn so với các chế phẩm truyền thống (dùng dạng thô), từ đó có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc.
Ông Triết cho rằng, việc tiếp tục các nghiên cứu khoa học và đưa ra các quy định có thông tin đầy đủ có thể bảo vệ sức khỏe cộng đồng với cách tiếp cận có chừng mực, dựa trên khoa học sẽ là điều cần thiết để định hình quy định về kratom và ứng dụng lâm sàng trong tương lai.
“Ở nước ta hiện vẫn chưa có quy định về việc quản lý sử dụng dược liệu kratom, vì vậy việc sử dụng dược liệu này phải được thực hiện một cách thận trọng, lưu ý về độ tuổi, liều lượng sử dụng và không dùng kèm theo các thuốc đặc trị khác cùng nhau. Khi cần sử dụng kratom trong điều trị cũng cần tham khảo và theo hướng dẫn của các chuyên gia”, PGS-TS Nguyễn Thành Triết nhấn mạnh.
Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là "tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp" theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm - chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: "lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến".
"Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân", luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp - Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ "gỗ vườn nhà" hay "cây vườn nhà", nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là "lâm sản" và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với "gỗ vườn nhà" hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
"Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát", luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi "đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản".
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
"Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26", luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là "lâm sản" theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Ngày 24.4, Công an tỉnh Thanh Hóa thông tin, lực lượng của Bộ Công an, Công an tỉnh Thanh Hóa vừa phối hợp với Công an Lào (thành lập Ban chuyên án) bắt quả tang 196 nghi phạm đánh bạc và tổ chức đánh bạc bằng hình thức chọi gà tại Trường gà quốc tế Viêng Xay (tại huyện Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn, Lào).
Kết quả điều tra xác định, Trường gà quốc tế Viêng Xay do Đào Anh Dũng (47 tuổi), và vợ là Quách Thị Hằng (cùng ngụ số 3 Hoàng Hoa Thám, P.Hà Đông, Hà Nội) cầm đầu và trực tiếp điều hành hoạt động.
Vợ chồng Đào Anh Dũng đã xây dựng trường gà quy mô lớn, ngoài các khu vực tổ chức chọi gà còn có các khu căng tin phục vụ ăn uống, phòng nghỉ…, hoạt động khép kín để phục vụ các "con bạc".
"Con bạc" tham gia chơi khi thắng cược phải nộp cho chủ trường gà 5% tiền thắng cược. Tính riêng khoảng thời gian từ ngày 19.1 - 26.3, Trường gà quốc tế Viêng Xay thu tiền thắng cược từ người chơi với tổng số tiền hơn 13 tỉ đồng.
Khi lực lượng công an ập vào trường gà, bắt quả tang 205 người đang có các hành vi tổ chức đánh bạc và đánh bạc bằng hình thức chọi gà. Tang vật thu giữ, gồm: 36 ô tô, 186 điện thoại di động, 23 gà chọi, 208 hộ chiếu và giấy thông hành…
Kết quả điều tra đã xác định số tiền giao dịch đánh bạc của Trường gà quốc tế Viêng Xay là hơn 1.200 tỉ đồng.
Ngoài tổ chức đánh bạc trực tiếp, Trường gà quốc tế Viêng Xay còn tổ chức đánh bạc trực tuyến bằng cách livestream qua web "tg999.live"; hội nhóm telegram "truonggaviengxay999" để "con bạc" đánh bạc qua mạng.
Trong 205 nghi phạm bị bắt quả tang, đến ngày 24.4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố 196 bị can, và đang tiếp tục điều tra, làm rõ.
Buổi cà phê trò chuyện bàn về chủ đề "Lương mới theo năng suất" được công đoàn và lãnh đạo Công ty TNHH MTV Kho vận Sài Gòn Co.op tổ chức trong không gian quán cà phê nhỏ ở phường Tân Định.
Tại đây, hơn 20 nhân viên công ty cùng bàn về chuyện tăng lương, những tâm tư, đề xuất của mình với phương án trả lương 3P - hệ thống trả lương hiện đại, công bằng dựa vào 3 yếu tố: position (vị trí), person (năng lực) và performance (hiệu suất).
Ông Đỗ Xuân Thành, Phó giám đốc công ty cho biết hiện nay đơn vị đang chịu nhiều áp lực trong hoạt động kinh doanh, tuyển dụng lao động phổ thông. Đặc biệt, vào mùa cao điểm, lượng hàng hóa tăng cao nhưng rất khó tuyển người.
Bên cạnh đó, nhiều người lao động rất nỗ lực, muốn làm thêm để tăng lương, tăng thu nhập nhưng cơ chế trả lương cũ chưa đáp ứng. Do đó, công ty đã nghiên cứu về mô hình trả lương 3P với mục tiêu khuyến khích người lao động nâng cao hiệu quả công việc, tăng năng suất để tăng thu nhập, doanh nghiệp theo đó cũng có lợi khi chi trả đúng người, đúng việc.
Ông Thành cho biết, công ty đang thí điểm cơ chế lương mới 3P tại bộ phận soạn hàng. Dự kiến, thu nhập của người lao động có thể tăng hơn 40%, năng suất soạn hàng dự kiến tăng gấp đôi so với hiện tại. Lãnh đạo công ty tiếp tục đánh giá kết quả và hoàn thiện cơ chế trả lương mới trong tương lai.
Anh Trần Bảo Khang Duy (24 tuổi), thuộc bộ phận kế hoạch của công ty, nhìn nhận cơ chế trả lương mới theo năng suất phản ánh đúng sự đóng góp thực tế của mỗi người. Khi hiệu quả công việc được đánh giá đúng và công bằng, nhân viên có động lực để làm việc, nâng cao năng suất, sáng tạo.
Anh Phạm Tiến Trung, Tổ trưởng nhập hàng kho Lê Minh Xuân cho biết, hiện đơn vị đau đáu trong việc giữ chân các lao động trẻ gen Z gắn bó lâu dài với công ty. Nguyên nhân là lao động trẻ chưa định hướng rõ mục tiêu, tâm lý thích nhảy việc. Chưa kể, người trẻ thường có nhiều mong muốn khác ngoài tiền lương khi đi làm, như: môi trường làm việc phải năng động, phúc lợi tốt, hoạt động vui chơi của công ty đa dạng…
Do đó, anh Trung đề xuất công ty phát triển phong trào thể thao, văn nghệ, công tác xã hội… để thu hút và giữ chân lao động trẻ.
Ông Tạ Quang Bắc, Chủ tịch Công đoàn công ty cho biết buổi "cà phê sáng cùng sếp" nằm trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Tháng Công nhân 2026 do Liên đoàn Lao động TP.HCM phát động. Thông qua mô hình này, tổ chức công đoàn, lãnh đạo công ty mong muốn tạo không gian gần gũi để người lao động dễ dàng bày tỏ những nguyện vọng, đề xuất ý kiến vì quyền lợi bản thân và sự phát triển chung của công ty.
