Kết quả về công tác giám sát và phản biện được nêu bật trong dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2026 – 2031. Theo đó, MTTQ Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong phát huy dân chủ, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, thực hiện giám sát và phản biện xã hội.
Công tác giám sát, phản biện xã hội được xác định là nhiệm vụ trọng tâm và triển khai đồng bộ trong hệ thống MTTQ và các tổ chức chính trị – xã hội. Bám sát Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 26.10.2022 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp đã chủ trì, hiệp thương với các tổ chức chính trị – xã hội ban hành kế hoạch giám sát, phản biện xã hội năm 2025 từ sớm, bảo đảm lựa chọn các nội dung, vấn đề giám sát thiết thực, được nhân dân quan tâm.
Trong đó một số tỉnh, thành phố đã tổ chức giám sát hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp sau sắp xếp, giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của chính quyền địa phương cấp xã.
Các tổ chức chính trị – xã hội chủ động, linh hoạt trong hoạt động giám sát và phản biện xã hội, phát huy tính đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho thành viên, hội viên của tổ chức mình. Ở cấp Trung ương, trong giai đoạn 2024 – 2026, MTTQ Việt Nam chủ trì thực hiện 5 nội dung giám sát; các tổ chức chính trị – xã hội chủ trì thực hiện 12 nội dung giám sát; ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp phối hợp với các cơ quan chức năng đã tổ chức hơn 2.300 cuộc giám sát.
Hoạt động phản biện xã hội được tăng cường, bám sát chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội; chương trình hoạt động của HĐND, UBND các cấp. Tập trung phản biện xã hội các dự án, dự thảo văn bản pháp luật, đề án, chính sách có phạm vi, nội dung điều chỉnh trực tiếp liên quan tới quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, đoàn viên, hội viên, việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Ủy ban MTTQ Việt Nam cũng đã ban hành kế hoạch, tổ chức phản biện xã hội đối với 7 dự án luật.
Các địa phương đã tổ chức 1.362 hội nghị phản biện, tham vấn ý kiến góp ý vào các quyết sách của địa phương liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân. Ý kiến phản biện xã hội đa dạng, phong phú, sâu sắc, được cơ quan có thẩm quyền đánh giá cao và được xác định là tài liệu bắt buộc trong các hồ sơ trình ban hành. MTTQ Việt Nam đã tham gia góp ý trên 3.240 đề án, 4.670 chương trình phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội; nhiều ý kiến đã được tổng hợp, tiếp thu đưa vào báo cáo trình Quốc hội, HĐND các cấp.
Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội đã nêu cao tính chủ động trong công tác tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; giáo dục liêm chính; tiếp nhận và xử lý các thông tin phản ánh, tố cáo về tham nhũng, tiêu cực; phản ánh, kiến nghị với các cơ quan có trách nhiệm giải quyết; theo dõi, giám sát quá trình giải quyết. Cùng đó là giám sát đảng viên, người đứng đầu, cán bộ dân cử, thực hiện trách nhiệm của đảng viên nơi cư trú được xác định là nhiệm vụ trọng tâm và được triển khai thực hiện tại nhiều địa phương.
Công tác tổng hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân được thực hiện thường xuyên, nền nếp, bảo đảm tính khách quan, kịp thời. Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã phối hợp với Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội ký ban hành Nghị quyết liên tịch quy định chi tiết việc tổ chức tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp. Cạnh đó, MTTQ Việt Nam cũng duy trì hiệu quả việc phối hợp tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri và tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân, triển khai việc theo dõi, giám sát thực hiện chương trình hành động của đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp.
Đáng chú ý, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt để nhân dân làm chủ trong thực hiện dân chủ ở cơ sở, kịp thời hướng dẫn tổ chức và hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã; chú trọng nâng cao chất lượng hoạt động hòa giải ở cơ sở.
Công tác tiếp dân, xử lý đơn, thư khiếu nại, tố cáo của công dân được thực hiện theo đúng quy định; tăng cường tiếp công dân trong các kỳ họp Quốc hội, HĐND các cấp, đại hội đảng các cấp. Phối hợp xây dựng Nghị quyết số 99/2025/NQ/UBTVQH15 ngày 26.9.2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn hội thẩm.
Trong các mục tiêu cụ thể của nhiệm kỳ mới, dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031, chỉ rõ hằng năm Ủy ban MTTQ Việt Nam tổ chức đánh giá độc lập bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh, công bố kết quả an sinh cộng đồng, thực hiện “3 công khai – 3 giám sát”. Cùng đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp tỉnh cần tổ chức ít nhất 5 chương trình, nội dung giám sát xã hội; phản biện xã hội ít nhất 5 dự thảo văn bản; với cấp xã con số này là 3.
Chương trình hành động MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2026 – 2031 cũng nhấn mạnh cần tập trung thực hiện chất lượng, hiệu quả Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 26.10.2022 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về phát huy vai trò, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội theo hướng chủ động ngay từ khâu xây dựng và triển khai chính sách, đảm bảo tính dân chủ, khách quan, mang tính xây dựng.
Ban hành và triển khai có hiệu quả đề án đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội giai đoạn 2026 – 2031. Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp chủ trì hiệp thương, phối hợp với các tổ chức chính trị – xã hội lựa chọn các nội dung, chương trình giám sát và phản biện xã hội. Yêu cầu cần bám sát chủ trương, chính sách lớn, nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, bảo vệ môi trường và những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, những vấn đề xã hội quan tâm, bức xúc, nhất là ở địa phương để xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát, phản biện xã hội nhiệm kỳ và hằng năm.
Cạnh đó, cần xác lập cơ chế theo dõi, đôn đốc đến cùng kết quả giải quyết các kiến nghị sau giám sát, phản biện xã hội. Nghiên cứu xây dựng cơ chế để khuyến khích, huy động có hiệu quả các chuyên gia, nhà khoa học, nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, người có kinh nghiệm thực tiễn, người có uy tín trong các dân tộc, tôn giáo và nhân dân tham gia hoạt động giám sát, phản biện xã hội. Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan có thẩm quyền trong tiếp nhận, xử lý kết quả giám sát, phản biện xã hội.
Để công tác giám sát không trở nên chung chung, dự thảo cũng chỉ rõ cần thực hiện kỷ cương, minh bạch trong quá trình thực thi, thi đua thiết thực, kiểm tra đến cùng việc thực hiện áp dụng công thức “3 dễ – 3 rõ – 3 đo”: dễ hiểu – dễ nhớ – dễ làm; rõ mục tiêu – rõ trách nhiệm – rõ thời hạn; đo đầu vào – đo đầu ra – đo tác động.
Tăng cường kiểm tra, giám sát, khen thưởng – kỷ luật nghiêm minh; không bao biện làm thay, không né tránh va chạm, không chạy theo thành tích. Cán bộ Mặt trận và các đoàn thể phải là hạt nhân nòng cốt, giữ “3 gần”: gần dân – gần cơ sở – gần không gian số; “5 phải”: phải lắng nghe – phải đối thoại – phải làm mẫu – phải chịu trách nhiệm – phải báo cáo kết quả; “4 không”: không hình thức – không né tránh – không đùn đẩy – không làm sai chức năng.
Đúng 8 giờ 30, đoàn kỵ binh hộ tống xe của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiến vào Phủ Tổng thống. Các nghệ sĩ của Sri Lanka biểu diễn những điệu múa truyền thống chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake ra tận nơi đỗ xe ô tô chào đón và mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bước đến khu vực Lễ đài. Quân nhạc cử quốc thiều Việt Nam và Sri Lanka. Sau đó, 21 loạt đại bác vang lên chào mừng.
Đội trưởng Đội Danh dự báo cáo và mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm duyệt đội danh dự. Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giới thiệu thành phần đoàn hai bên tham dự tại lễ đón.
Kết thúc lễ đón, Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao hai nước tiến hành hội đàm.
Kể từ khi Việt Nam và Sri Lanka thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 21.7.1970, quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước đã không ngừng được củng cố và phát triển trên nhiều lĩnh vực.
Sự gắn kết bền chặt từ quá khứ đến hiện tại chính là cơ sở để Việt Nam và Sri Lanka hướng tới nâng tầm quan hệ song phương, tạo sức mạnh và hành trang để cả hai quốc gia vững bước trong giai đoạn phát triển mới.
Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Sri Lanka sẽ trở thành dấu mốc chính trị quan trọng, tạo xung lực mới và mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ hai nước với tin cậy chính trị được tăng cường ở mức cao hơn, hợp tác trên phạm vi và tầm mức sâu rộng hơn, hiệu quả và thực chất hơn.
Chuyến thăm không chỉ tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Việt Nam trong thúc đẩy quan hệ với Sri Lanka mà còn thể hiện quyết tâm chung trong việc nâng tầm mối quan hệ hữu nghị truyền thống với Sri Lanka từ chiều sâu lịch sử sang hợp tác cùng phát triển, vì thịnh vượng chung của hai dân tộc.
Tại buổi lễ, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Nguyễn Hoàng Anh đã công bố Quyết định của Chủ tịch nước bổ nhiệm 5 Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại nước ngoài.
Theo quyết định, ông Trịnh Minh Mạnh, Trưởng ban Đào tạo đại học và sau đại học, Học viện Ngoại giao, Bộ Ngoại giao, được bổ nhiệm làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Ấn Độ, kiêm nhiệm Cộng hòa Dân chủ Liên bang Nepal và Vương quốc Bhutan.
Bà Nguyễn Hương Trà, quyền Viện trưởng, Viện Nghiên cứu chiến lược ngoại giao, Học viện Ngoại giao, Bộ Ngoại giao, được bổ nhiệm làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, kiêm nhiệm Đại Công quốc Luxembourg và Đại diện thường trực Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu.
Ông Doãn Khánh Tâm, Phó giám đốc Trung tâm Thông tin tư liệu, Học viện Ngoại giao, Bộ Ngoại giao, được bổ nhiệm làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Cộng hòa Dân chủ nhân dân Triều Tiên.
Bà Châu Mai Anh, Phó cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch đối ngoại, Bộ Ngoại giao, được bổ nhiệm làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Liên bang Thụy Sĩ, kiêm nhiệm Công quốc Liechtenstein.
Ông Nguyễn Thành Lê, Phó viện trưởng Viện Biển Đông, Học viện Ngoại giao, Bộ Ngoại giao, được bổ nhiệm làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Cộng hòa Kazakhstan, kiêm nhiệm Cộng hòa Kyrgyzstan, Cộng hòa Tajikistan và Georgia.
Trao quyết định bổ nhiệm và giao nhiệm vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, các đại sứ phải nhận thức sâu sắc trọng trách của mình, phát huy bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần trách nhiệm, góp phần đưa quan hệ Việt Nam với các nước đi vào chiều sâu, thực chất, ổn định, bền vững và hiệu quả.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, đối ngoại càng phải gắn chặt với tiến trình phát triển, đối ngoại phải mở đường cho phát triển, góp phần hóa giải những thách thức, tranh thủ được những nguồn lực bên ngoài, nâng cao vị thế đất nước, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, cùng với quốc phòng, an ninh phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả.
Để thực hiện yêu cầu nhiệm vụ, các đại sứ phải nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược; giữ vững và làm sâu sắc thêm cục diện đối ngoại, độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, là bạn, là đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tế.
Thúc đẩy quan hệ với các nước đi vào chiều sâu, nhất là các nước láng giềng, đối tác lớn, đối tác chiến lược, bạn bè truyền thống; kiên trì xây dựng lòng tin, giữ đối thoại, thúc đẩy hợp tác và xử lý khéo léo các khác biệt.
Đồng thời, kiên quyết bảo vệ các lợi ích chính đáng của Việt Nam. Đối ngoại góp phần giữ nước từ khi chưa nguy, tạo dựng một môi trường thuận lợi nhất cho sự phát triển.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải đưa ngoại giao kinh tế, khoa học, công nghệ và phục vụ phát triển vào vị trí trung tâm; đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho phát triển khoa học, công nghệ và mở rộng thị trường.
Các cơ quan đại diện phải trở thành các "trạm rada" phát hiện cơ hội, là cầu nối với các trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học, công nghệ, đồng thời cũng là điểm tựa cho các doanh nghiệp, địa phương và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Các đại sứ cần sớm xây dựng kế hoạch hành động cụ thể cho từng địa bàn, xác định rõ thế mạnh, nhu cầu, cơ hội hợp tác, nguồn lực và kết quả phải chuyển từ "hoạt động sang sản phẩm"; từ "tư duy quan hệ sang tạo ra giá trị phát triển".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, các đại sứ phải là người kể câu chuyện Việt Nam một cách thuyết phục, một dân tộc yêu chuộng hòa bình nhưng kiên cường, một đất nước đổi mới mạnh mẽ, giàu bản sắc văn hóa, một Việt Nam sẵn sàng đóng góp vào các vấn đề chung của khu vực cũng như là của thế giới. Ngoại giao văn hóa, thông tin, đối ngoại mà công tác người Việt Nam ở nước ngoài, bảo hộ công dân phải được triển khai hiệu quả hơn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, các đại sứ phải xây dựng một tập thể thống nhất, kỷ luật, tận tụy, có văn hóa công vụ và có tinh thần phụng sự đất nước; phải biết tập hợp, điều phối lực lượng trong các cơ quan đại diện, phát huy sức mạnh tổng hợp, tránh chồng chéo, mọi hoạt động phục vụ lợi ích chung của quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các đại sứ sau khi nhận nhiệm vụ, khẩn trương cụ thể hóa các yêu cầu thành chương trình hành động của cơ quan mình, xác định rõ trọng tâm, tiến độ, trách nhiệm và hiệu quả.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng các đại sứ sẽ hoàn thành tốt trọng trách, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, bảo vệ lợi ích quốc gia, tranh thủ được nguồn lực bên ngoài và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Lê Quang Mạnh trình bày dự thảo Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI bằng hệ thống biểu quyết điện tử. Kết quả 488 đại biểu tán thành trên số 488 đại biểu tham gia (bằng 100% đại biểu Quốc hội có mặt và bằng 97,6% tổng số đại biểu).
Theo đó, cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ, gồm: Bộ Quốc phòng; Bộ Công an; Bộ Ngoại giao; Bộ Nội vụ; Bộ Tư pháp; Bộ Tài chính; Bộ Công thương; Bộ NN-MT; Bộ Xây dựng; Bộ VH-TT-DL; Bộ KH-CN; Bộ GD-ĐT; Bộ Y tế; Bộ Dân tộc và Tôn giáo; Ngân hàng Nhà nước; Thanh tra Chính phủ; Văn phòng Chính phủ.
Như vậy, cơ cấu tổ chức Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031 vẫn giữ nguyên so với cơ cấu bộ máy Chính phủ sau sắp xếp của nhiệm kỳ trước.
