Những ngày cuối tháng 5/2026, nắng nóng gay gắt bao trùm nhiều khu vực trên cả nước, đặc biệt tại miền Bắc, nền nhiệt liên tục duy trì ở mức cao khiến nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến, tạo sức ép rất lớn lên công tác vận hành hệ thống điện quốc gia.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương tại cuộc họp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương ngày 26/5, các cơ quan khí tượng trong nước và quốc tế đều nhận định năm 2026 đang đối mặt với nhiều dị thường khí hậu, trong đó nguy cơ xuất hiện hiện tượng “Siêu El Nino” từ tháng 7 tới lên tới khoảng 80%. Hiện tượng này có thể kéo theo nắng nóng kéo dài, hạn hán và suy giảm lượng nước về các hồ thủy điện.
Không chỉ tác động đến đời sống dân sinh, thời tiết cực đoan đang tạo áp lực chưa từng có lên hệ thống điện. Từ đầu tháng 4 đến nay, đặc biệt trong các đợt nắng nóng từ ngày 13-15/5 và 23-27/5, phụ tải điện toàn quốc liên tục xác lập các mức kỷ lục mới.
Số liệu từ Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho thấy, đến ngày 25/5, công suất cực đại toàn hệ thống đã đạt 57.120 MW, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng tiêu thụ điện đạt 1,171 tỷ kWh, tăng 11,8%. Riêng miền Bắc, công suất cực đại đạt 29.667 MW, tăng tới 26,2% so với cùng kỳ năm trước; sản lượng điện tiêu thụ đạt 603 triệu kWh, tăng 20,2%.
Đặc biệt, đỉnh phụ tải hiện không còn tập trung vào ban ngày mà đã dịch chuyển mạnh sang khung giờ tối từ 20h đến 23h. Đây là thời điểm hệ thống điện chịu áp lực lớn nhất do nguồn điện mặt trời không còn phát điện, trong khi nhiều hồ thủy điện nhỏ thiếu nước, khả năng huy động nguồn bị hạn chế đáng kể.
Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, nhu cầu điện dự báo sẽ tiếp tục tăng rất cao. Theo Bộ Công Thương, nếu GDP tăng trưởng trên 10%, nhu cầu phụ tải điện cũng sẽ tăng tương ứng hoặc cao hơn, tạo áp lực lớn đối với cả nguồn điện, lưới truyền tải và công tác điều độ hệ thống.
Trước áp lực phụ tải tăng cao, Bộ Công Thương đã chỉ đạo NSMO và các đơn vị điện lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong mùa cao điểm nắng nóng.
Theo đó, ngành điện đang tập trung nâng cao khả dụng của hệ thống truyền tải và phân phối điện, đặc biệt đối với các công trình cấp điện cho miền Bắc như nâng công suất máy biến áp AT1 Hòa Bình, đưa vào vận hành MBA AT1 T500 Phố Nối và AT7 T220 Hà Đông.
Đối với nguồn thủy điện, các hồ chứa được vận hành linh hoạt, ưu tiên tích nước và phát điện vào khung giờ cao điểm tối. NSMO cũng đã yêu cầu các nhà máy thủy điện nhỏ miền Bắc điều chỉnh biểu đồ phát điện để hỗ trợ hệ thống trong các khung giờ phụ tải cao. Đến nay, 301/301 nhà máy với tổng công suất khoảng 3.000 MW đã thực hiện điều chỉnh theo yêu cầu.
Với nhiệt điện than, các tổ máy khả dụng được huy động tối đa nhằm tăng dự phòng cho hệ thống. Các đơn vị phát điện được yêu cầu khẩn trương khắc phục sự cố, nâng công suất khả dụng để đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong giờ cao điểm tối.
Trong khi đó, các nguồn điện khí và nhiệt điện dầu cũng được huy động linh hoạt. NSMO phối hợp với PV GAS tối ưu nguồn cấp khí, đồng thời chuyển đổi giữa khí nội địa, LNG và dầu DO nhằm bảo đảm khả năng phát điện và giảm chi phí hệ thống. Một số nguồn điện dầu giá thành cao như Ô Môn I, Thủ Đức, Cần Thơ cũng được huy động để bảo đảm an toàn cung ứng điện.
Đáng chú ý, nhằm phù hợp với đặc tính phụ tải mùa hè, NSMO đã đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường mới ngay trong tháng 6/2026 để điều tiết nhu cầu sử dụng điện, đặc biệt trong khung giờ từ 17h30 đến 22h30.
Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia năng lượng, trong bối cảnh phụ tải tăng trưởng nhanh, việc chỉ dựa vào các giải pháp kỹ thuật sẽ rất khó giảm áp lực cho hệ thống điện nếu thiếu sự đồng hành của người dân và doanh nghiệp trong sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, thời gian gần đây, nắng nóng gay gắt, trong khi hoạt động sản xuất cũng đang gia tăng, gây áp lực lớn lên hệ thống điện.
Do đó, ngoài việc ngành điện tiếp tục triển khai các giải pháp để đảm bảo nhu cầu điện cho phát triển kinh tế – xã hội, Bộ Công Thương cũng rất mong người dân và các cơ sở sản xuất đồng hành trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Bên cạnh một số giải pháp đã được thể hiện rất rõ trong Chỉ thị 09 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương cũng đề xuất thêm một giải pháp. Cụ thể: Cần chuyển dịch thời gian sử dụng điện, tránh vào giờ cao điểm. Đây là giải pháp nhằm tạo điều kiện cho sản xuất, giảm áp lực cho hệ thống điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao.
Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, trước hết Nhà nước, các bộ, ngành và các cơ quan phải thực hiện thay đổi giờ hoạt động phù hợp. Bộ Công Thương đề nghị bên cạnh các doanh nghiệp thì các cơ quan nhà nước, cơ sở sử dụng điện lớn cùng tính toán phương án điều chỉnh thời gian hoạt động phù hợp với tình hình thực tế của phụ tải.
Bộ Công Thương đã giao các đơn vị làm việc với địa phương, đồng thời yêu cầu địa phương phối hợp với các cơ sở sản xuất, kinh doanh xây dựng phương án điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện, hạn chế phụ tải vào giờ cao điểm.
Bộ cũng đã giao cho các cơ quan, đơn vị làm việc với địa phương, đồng thời yêu cầu các địa phương phối hợp với các cơ sở sản xuất, kinh doanh trong việc điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện. Ví dụ, với các cơ sở sản xuất công nghiệp, thông thường sẽ có những phương án cân đối lại hoạt động sản xuất để hạn chế phụ tải vào giờ cao điểm.
Để hình thành một thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp, các chuyên gia cho rằng cần đồng thời tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về đất đai, nguồn vốn, quy hoạch và khung pháp lý.
Đây là nội dung được các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách trao đổi tại Phiên tọa đàm cấp cao với chủ đề "Cơ chế, chính sách phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê giá hợp lý: Động lực mới cho an sinh nhà ở và phát triển đô thị bền vững".
Mở đầu tọa đàm, ông Vũ Sỹ Kiên - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định nhà ở cho thuê là phân khúc đặc biệt và đang trở thành một ưu tiên trong chiến lược phát triển thị trường bất động sản thời gian tới.
Theo ông, thời gian qua Chính phủ và Quốc hội đã ban hành nhiều cơ chế nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản, từ bố trí quỹ đất, xử lý các dự án tồn đọng đến cải cách chính sách xác định giá đất.
Đáng chú ý, ông Kiên cho rằng một trong những nút thắt lớn nhất hiện nay là Việt Nam chưa đánh giá đầy đủ quy mô và nhu cầu thực tế của phân khúc nhà ở cho thuê.
Theo lãnh đạo Cục Quản lý đất đai, cần sớm rà soát, đánh giá toàn diện nhu cầu nhà ở cho thuê trên phạm vi cả nước để làm cơ sở cho việc bố trí quỹ đất, xây dựng quy hoạch và thiết kế chính sách phù hợp.
Ông cũng đề xuất có thể thí điểm phát triển nhà ở cho thuê tại các khu vực TOD, trung tâm đô thị - nơi tập trung nhiều người trẻ, chuyên gia - với cơ chế ưu đãi mạnh về đất đai; đồng thời phát triển nhà ở cho thuê tại các khu công nghiệp phục vụ lực lượng lao động có thu nhập trung bình và thấp.
Từ góc độ pháp lý, PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến - Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội cho rằng hệ thống pháp luật hiện hành vẫn chưa có cơ chế riêng cho nhà ở cho thuê.
Theo ông, dù Luật Nhà ở năm 2023 đã có chương riêng về nhà ở xã hội nhưng chưa có quy định đầy đủ đối với nhà ở cho thuê, dẫn tới khoảng trống trong thiết kế chính sách.
"Nếu chưa xác định được khái niệm pháp lý cụ thể của nhà ở cho thuê thì sẽ rất khó trong việc thiết kế chính sách và cơ chế quản lý phù hợp", ông Tuyến nói.
Chuyên gia pháp lý đề xuất trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản thời gian tới cần xây dựng hệ thống quy định riêng cho nhà ở cho thuê, bao gồm cơ chế tiếp cận đất đai, ưu đãi đầu tư, trách nhiệm chuẩn bị quỹ đất của địa phương và các quy định bảo vệ quyền lợi người thuê.
Theo ông, các quy định về hợp đồng thuê nhà, quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư cũng như người thuê cần được cụ thể hóa thay vì chỉ áp dụng các quy định chung của Bộ luật Dân sự.
Ở góc độ tài chính, TS. Lê Xuân Nghĩa - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ Quốc gia cho rằng nguồn vốn là điểm nghẽn lớn nhất đối với mô hình nhà ở cho thuê.
Theo ông, đặc thù của loại hình này là thời gian hoàn vốn dài trong khi nguồn vốn của hệ thống ngân hàng chủ yếu mang tính ngắn và trung hạn.
"Nếu Việt Nam muốn hình thành được nền tảng nhà ở cho thuê trong 10 năm tới thì cần sử dụng vốn đầu tư công và các nguồn vốn từ Chính phủ, chứ không nên quá trông chờ vào các gói tín dụng ưu đãi", TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định.
Ông dẫn chứng gói tín dụng ưu đãi dành cho nhà ở xã hội hiện có tỉ lệ giải ngân rất thấp, cho thấy việc kỳ vọng ngân hàng thương mại cung cấp nguồn vốn dài hạn với lãi suất thấp là không dễ dàng.
Theo chuyên gia này, nguồn lực phù hợp hơn cho phát triển nhà ở cho thuê là vốn Chính phủ và trái phiếu Chính phủ với kỳ hạn dài, chi phí vốn thấp.
Bên cạnh vốn, TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm quốc tế, trong đó Nhà nước đóng vai trò chuẩn bị đất đai, quy hoạch và nguồn lực ban đầu, còn khu vực tư nhân hoặc các tổ chức có năng lực đảm nhận vai trò đầu tư, vận hành và quản lý.
Ở góc độ chiến lược phát triển dài hạn, GS.TS Hoàng Văn Cường - Đại biểu Quốc hội khóa XV cho rằng sự dịch chuyển trong nhu cầu nhà ở của thế hệ trẻ đang tạo nền tảng cho sự phát triển của thị trường nhà ở cho thuê.
Theo ông, khác với các thế hệ trước thường gắn bó lâu dài với một địa phương hoặc nơi làm việc, người trẻ ngày nay có xu hướng dịch chuyển cao hơn, khiến nhu cầu thuê nhà ngày càng gia tăng. "Phát triển nhà ở cho thuê là một xu thế tất yếu", ông Cường nhận định.
Tuy nhiên, vị chuyên gia nhấn mạnh thị trường này chỉ có thể phát triển bền vững khi có sự kết hợp giữa Nhà nước và khu vực tư nhân.
Theo đó, Nhà nước cần đóng vai trò dẫn dắt thông qua việc bố trí quỹ đất, đầu tư hạ tầng, hoàn thiện cơ chế thuế và các chính sách hỗ trợ. Đây là những yếu tố giúp giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả dự án và tạo động lực để doanh nghiệp tham gia.
Bên cạnh đó, ông Hoàng Văn Cường cho rằng Việt Nam cần phát triển các công cụ tài chính bất động sản hiện đại như quỹ đầu tư bất động sản (REIT), tạo điều kiện để người dân tham gia đầu tư với số vốn nhỏ, đồng thời cung cấp nguồn vốn dài hạn cho thị trường.
"Không thể kỳ vọng các dự án nhà ở cho thuê được tài trợ hoàn toàn bằng vốn vay ngân hàng với lãi suất thương mại", ông nói.
Phát triển nhà ở cho thuê giá hợp lý không chỉ là giải pháp an sinh mà còn là một cấu phần quan trọng của quá trình tái cấu trúc thị trường bất động sản.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, các chuyên gia cho rằng cần một chiến lược tổng thể với sự tham gia đồng bộ của Nhà nước và khu vực tư nhân; trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua đất đai, quy hoạch, hạ tầng và thể chế, còn doanh nghiệp là lực lượng đầu tư và vận hành thị trường.
Nhà máy Chế biến thủy sản Minh Phú Khánh An chính thức khánh thành sáng 28.6 tại Khu công nghiệp Khánh An (xã Khánh An, tỉnh Cà Mau), dự kiến tạo hơn 5.000 việc làm và nâng năng lực chế biến, xuất khẩu tôm.
Được xây dựng trên diện tích 4,95 ha, trong đó khu nhà xưởng rộng 24.500 m², Nhà máy Chế biến thủy sản Minh Phú Khánh An được đầu tư theo hướng hiện đại với mức độ tự động hóa cao ở nhiều công đoạn. Theo thông tin từ doanh nghiệp, các khâu phân cỡ, phân màu, lột xẻ đã được tự động hóa hoàn toàn, trong khi công đoạn ép duỗi nobashi đạt mức tự động hóa khoảng 70 - 80%.
Bà Chu Thị Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú cho biết, nhà máy được định hướng trở thành một trong những cơ sở chế biến thủy sản hiện đại hàng đầu. Nhiều dây chuyền sản xuất được bố trí tách biệt nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm chéo, đồng thời doanh nghiệp đầu tư hệ thống robot phân cỡ, phân màu cùng các thiết bị tự động hóa để nâng cao năng suất, ổn định chất lượng và đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường nhập khẩu.
Theo bà Bình, ngoài mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất, nhà máy còn được thiết kế với không gian làm việc rộng rãi, thông thoáng nhằm cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động. Dự án cũng hướng đến việc tạo đầu ra ổn định cho vùng nuôi tôm trong và ngoài tỉnh, góp phần nâng cao giá trị chuỗi cung ứng tôm Việt Nam.
Phát biểu tại lễ khánh thành, ông Lữ Quang Ngời, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết ngành tôm tiếp tục giữ vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của tỉnh đạt hơn 2,4 tỉ USD, tiếp tục đưa Cà Mau trở thành một trong những trung tâm chế biến, xuất khẩu thủy sản hàng đầu cả nước.
Theo ông Lữ Quang Ngời, Công ty cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú là doanh nghiệp có đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Năm 2025, tập đoàn đạt kim ngạch xuất khẩu trên 542 triệu USD và tạo việc làm ổn định cho hơn 13.000 lao động.
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đánh giá việc đưa Nhà máy Chế biến thủy sản Minh Phú Khánh An vào hoạt động sẽ góp phần nâng cao năng lực chế biến, gia tăng giá trị xuất khẩu, ổn định đầu ra cho vùng nguyên liệu, thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị ngành tôm theo hướng hiện đại, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của tôm Cà Mau trên thị trường quốc tế.
Ông cũng khẳng định tỉnh sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình vận hành dự án nhằm phát huy hiệu quả đầu tư, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế địa phương.
Nhà máy Chế biến thủy sản Minh Phú Khánh An là 1 trong chuỗi 6 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư với diện tích 24,6 ha tại Lô 7 và Lô 8 Khu công nghiệp Khánh An.
Sống trong một con ngõ nhỏ trên đường Lý Nam Đế (Hà Nội), chị Thanh Xuân luôn ưu tiên những mẫu xe nhỏ gọn, dễ sử dụng. Sau hơn 10 năm gắn bó với chiếc Cub 50, chị quyết định chuyển sang VinFast Evo Lite khi xe cũ ngày càng xuống cấp, động cơ yếu, cốp nhỏ và phải bảo dưỡng thường xuyên. Theo chị, mẫu xe điện của VinFast đã giải quyết trọn vẹn những bất tiện trên.
"Evo Lite có kích thước rất vừa vặn, dắt ra dắt vào ngõ nhỏ rất tiện. Xe chạy êm, không có tiếng động cơ, không có mùi xăng. Cảm giác đi nhàn hơn chiếc xe cũ rất nhiều", chị Xuân tấm tắc.
Những cảm nhận của chị Xuân đến từ chính thiết kế hướng tới nhu cầu di chuyển hằng ngày của Evo Lite. Xe sở hữu kích thước 1.856 x 683 x 1.133mm cùng cơ chế vận hành đơn giản, dễ làm quen. Kích thước gọn, ga điện mượt và vận tốc được giới hạn ở mức 49 km/h giúp Evo Lite mang lại cảm giác "đi phố không áp lực", nhất là trong điều kiện giao thông đông đúc.
Không chỉ phù hợp với người dùng cần một phương tiện gọn gàng để di chuyển trong đô thị, Evo Lite còn được nhiều học sinh, sinh viên lựa chọn nhờ không yêu cầu bằng lái và dễ sử dụng. Nguyễn Nhật Ánh, sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Hà Nội), cho biết mẫu xe đáp ứng tốt nhu cầu đi lại giữa trường, ký túc xá, nơi làm thêm hay những buổi gặp gỡ bạn bè.
"Evo Lite phù hợp với nhu cầu đi lại của sinh viên. Hơn nữa, xe không yêu cầu bằng lái nên chỉ cần mua về là chạy", nữ sinh cho biết.
Bên cạnh khả năng xoay trở linh hoạt, Evo Lite còn có nhiều trang bị hợp với người dùng trẻ như cổng sạc Type A và Type C, hệ thống đèn LED, màn hình điện tử, cốp chứa đồ tiện dụng và thiết kế hiện đại. Động cơ điện công suất 2.300W cho phản hồi ga mượt, giúp người dùng di chuyển trong phố đông nhẹ nhàng hơn, nhất là khi phải dừng, chạy liên tục.
"Không lo sạc, không ngại hết pin"
Điểm khác biệt lớn của Evo Lite so với nhiều mẫu xe điện phổ thông khác là hệ sinh thái đổi pin, sạc pin rộng khắp. Thay vì phải xếp hàng đổ xăng, người dùng có thể di chuyển nhanh chóng đến các tủ đổi pin và thao tác trong 1 phút. Công nghệ này giúp việc vận hành xe điện đã dễ nay còn tiện hơn.
"Ở ký túc xá không dễ cắm sạc qua đêm nên em thấy đổi pin là tiện nhất. Chỉ cần ghé tủ đổi pin gần nhất, đổi viên pin đầy là có thể đi tiếp ngay. Vừa tiện hơn đổ xăng, vừa sạch sẽ và an toàn hơn", Nhật Ánh nhận xét.
Ngoài ra, Evo Lite còn giúp người dùng tối ưu đáng kể chi phí vận hành. Hiện VinFast đang áp dụng chính sách miễn phí đổi pin 20 lần/tháng đến ngày 30/6/2028, trong khi chi phí thuê pin chỉ 175.000 đồng/tháng. Bên cạnh đó, nhờ sử dụng động cơ điện, xe không cần thay dầu máy, có ít chi tiết hao mòn hơn động cơ xăng truyền thống, qua đó giảm đáng kể chi phí bảo dưỡng trong quá trình sử dụng lâu dài.
Lợi thế về chi phí của Evo Lite còn được thể hiện ngay từ khâu mua xe. Với mức giá niêm yết từ 17 triệu đồng, giá lăn bánh của Evo Lite còn trở nên hấp dẫn hơn với loạt ưu đãi hè lên tới 16% giá trị xe. Trong đó, khách hàng nhận được ưu đãi 10% trong chương trình mùa hè, 6% từ chương trình "Mãnh liệt vì tương lai Xanh". Theo đại diện một số đại lý, giá lăn bánh của mẫu xe này hiện chỉ hơn 14 triệu đồng.
