Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), năm 2026 chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino nên tình trạng khô nóng xuất hiện sớm, số ngày nắng nóng gia tăng và dự báo còn tiếp tục gay gắt hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa thiếu hụt phổ biến từ 10%-40%, nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ.
Để chủ động bảo vệ sức khỏe người dân trong mùa nắng nóng, Cục Phòng bệnh đã gửi công văn tới Sở Y tế các tỉnh, thành phố, yêu cầu tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các biện pháp chăm sóc sức khỏe mùa nắng nóng và xử lý nước sinh hoạt an toàn.
Theo Bộ Y tế, các vấn đề sức khỏe thường gặp trong mùa nắng nóng gồm say nắng, say nóng, đột quỵ do nóng. Nguyên nhân chủ yếu do tiếp xúc quá lâu với nhiệt độ cao hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Nguy cơ này cao hơn ở nhóm người già, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai, người mắc các bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính…), người lao động làm việc ngoài trời.
Tác động của nắng nóng đến mỗi người phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc với nắng nóng, mức độ tăng thân nhiệt của cơ thể.
Trong mùa nắng nóng, khi xuất hiện các biểu hiện mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, chuột rút, tim đập nhanh, cảnh báo nguy cơ say nắng. Trường hợp nặng có thể đau đầu dữ dội, khó thở, cảm giác buồn nôn, nôn, co giật, ngất xỉu hoặc hôn mê, trụy tim, mạch nhanh, huyết áp tụt, thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Khi có dấu hiệu say nắng, người dân cần nhanh chóng đưa nạn nhân vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo, chườm mát cơ thể bằng khăn hoặc có thể dội nước mát vào nạn nhân rồi lau khô. Nên đặt khăn có nước mát vào vùng nách, bẹn, hai bên cổ để nhanh chóng giảm thân nhiệt.
Bộ Y tế khuyến cáo hạn chế người dân ra đường từ 10h đến 16h. Những người đang ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp không nên đi ra ngoài trời nắng đột ngột mà cần phải có một khoảng thời gian để cơ thể thích nghi với môi trường bên ngoài bằng cách tăng nhiệt độ điều hòa trong phòng hoặc ngồi nghỉ trong bóng mát trước khi đi ra ngoài trời.
Người dân được khuyến nghị mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, thấm mồ hôi.
Tăng cường ăn các loại rau xanh và hoa quả, nên có món canh trong bữa ăn hàng ngày. Đặc biệt cần uống tối thiểu 1,5 – 2 lít nước/ngày. Nên uống thành nhiều lần trong ngày, không nên uống quá nhiều nước trong một lần.
Người dân không nên sử dụng đồ uống có cồn, cần bổ sung nước đều đặn, có thể bổ sung thêm oresol hoặc thêm muối vào nước với những trường hợp ra nhiều mồ hôi khi làm việc.
Rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng và sức chống chịu của bản thân với điều kiện thời tiết nắng nóng.
Đối với người lao động phải làm việc ngoài trời, Bộ Y tế khuyến cáo nên bố trí thời gian làm việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn; sau khoảng 45 phút đến 1 giờ làm việc cần nghỉ từ 15-20 phút tại nơi thoáng mát.
Người lao động cũng được khuyến cáo sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ như mũ, kính, quần áo chống nắng; uống nước thường xuyên và không sử dụng đồ uống có cồn trong thời gian làm việc.
Bệnh viện tăng cường chống nóng cho người bệnh
Sáng 26/5, trong khuôn viên Bệnh viện Bạch Mai, nơi thân nhân người bệnh ngồi chờ, các quạt điện được trang bị, quạt hết tốc lực. Bên cạnh đó, hệ thống phun sương cũng được kích hoạt. “Ngồi dưới bóng mát, có thêm quạt điện, quạt phun sương, chúng tôi cũng thấy bớt đi ngột ngạt”, một người nhà bệnh nhân chia sẻ.
Ngoài ra, hệ thống nước sạch cung cấp nước uống cho người dân cũng được bệnh viện lắp đặt miễn phí.
Trong phòng bệnh, khu khám bệnh đều được trang bị điều hòa, quạt mát cho người bệnh.
Tương tự, Bệnh viện K cũng triển khai các giải pháp chống nóng, hỗ trợ bệnh nhân hiệu quả hướng đến bảo đảm thực hiện tốt công tác khám, chữa bệnh trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Hiện tại, mỗi ngày Bệnh viện K tiếp đón trên 2.000 lượt bệnh nhân đến khám và tiếp nhận nhiều người bệnh nhập viện, điều trị nội trú.
Bệnh viện triển khai đón tiếp từ 5h sáng tại cơ sở Tân Triều, 6h sáng hàng ngày tại cơ sở Quán Sứ và Tam Hiệp.
Tại cơ sở chính được bố trí 33 bàn khám, cơ sở Quán Sứ và Tam Hiệp là 18 bàn khám, giúp quá trình khám bệnh diễn ra nhanh chóng hơn. Bệnh viện đã bổ sung nhân lực hướng dẫn người bệnh giúp giảm áp lực tại khu vực phòng khám, khu vực chẩn đoán hình ảnh, khu vực nội soi, xét nghiệm…
Các hệ thống thiết bị y tế hiện đại được trang bị vận hành hỗ trợ tối đa công tác chẩn đoán, điều trị; các máy bấm số tự động, thanh toán không dùng tiền mặt; quét mã QR trả kết quả, giúp người bệnh tiết kiệm rất nhiều thời gian và chủ động hơn trong việc thăm khám và theo dõi hồ sơ sức khỏe.
Người bệnh và người nhà được sử dụng nước uống miễn phí với hệ thống lọc nước đảm bảo chất lượng. Tại các khoa điều trị có bố trí cây nước nóng và lạnh để đảm bảo đáp ứng nhu cầu thiết thực của người bệnh, đặc biệt là những bệnh nhân cao tuổi hay người bệnh mới phẫu thuật có nhiều nhu cầu như sử dụng nước ấm, pha sữa…
Bệnh viện bổ sung lắp đặt điều hòa, bật điều hòa 24/24 giờ tại tất cả các buồng bệnh, khu vực khám bệnh; tăng, cường quạt mát công suất lớn, ghế ngồi tại các khu vực sảnh chờ để người bệnh, người nhà cảm thấy thoải mái hơn trong quá trình điều trị, làm thủ tục.
Khuôn viên bệnh viện được tăng cường thêm nhiều cây xanh đặc biệt là tại các khoa khám bệnh, phòng điều trị để làm dịu bớt nắng nóng, thanh lọc không khí ngột ngạt oi bức.
Ngoài ra, bệnh viện cũng đề nghị các bác sĩ điều trị chủ động trao đổi, hẹn lịch thăm khám tạo điều kiện tối đa cho bệnh nhân đặc biệt với những người bệnh ở tỉnh xa.
Bác sĩ khuyến cáo, người dân di chuyển xa khi đi khám bệnh cần luôn mang theo nước, ô, áo, mũ chống nắng, mặc quần áo thấm hút mồ hôi để hạn chế tối đa sự tiếp xúc của nắng nóng lên cơ thể.
Khi đó điểm glasgow (thang đo hôn mê) là 7-8 điểm, tức mức độ chấn thương nặng, đã được đặt nội khí quản thở máy và có chỉ định mổ cấp cứu
Khoảng cách từ Tây Bắc về Hà Nội là quá xa (453km) đối với một bệnh nhân đang đứng giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết. Sau khi hội chẩn, chúng tôi quyết định một phương án không dễ dàng: thay vì đưa bệnh nhân nặng về tiềm ẩn nhiều rủi ro vì quãng đường quá xa, chúng tôi cử bác sĩ lên trực tiếp phẫu thuật cấp cứu tại bệnh viện tỉnh, sau đó khi tình trạng ổn định mới chuyển bệnh nhân về Hà Nội để tiếp tục điều trị.
Và người được chọn: TS Nguyễn Thanh Xuân, Phó trưởng Khoa Thần kinh 1 lên đường dưới sự giúp đỡ rất nhiệt tình của Vietnam Airlines, sau 2 giờ bệnh nhân được phẫu thuật lấy máu tụ, giải tỏa não và 2 ngày sau bệnh nhân được chuyển về Khoa Hồi sức tích cực 2 - Trung tâm Gây mê và hồi sức ngoại khoa, Bệnh viện hữu nghị Việt Đức điều trị tiếp, sau đó khoảng 3-4 tuần bệnh nhân được cứu sống và ra viện.
Trong y khoa, có những thời điểm phải đưa ra quyết định rất nhanh nhưng dựa trên sự bình tĩnh tuyệt đối. Chỉ một lựa chọn đúng lúc có thể thay đổi cả cuộc đời một con người.
Hôm nay, trong chuyến công tác tại Nghệ An, tôi gặp lại bệnh nhân uống với nhau cốc bia giữa cái nắng gắt của miền Trung, tôi thực sự xúc động. Anh khỏe mạnh, đi lại, sinh hoạt gần như bình thường. Nếu không biết câu chuyện phía sau, ít ai nghĩ rằng anh từng ở rất gần cửa tử.
Trong câu chuyện của mình, anh kể:
"Không hiểu sao mình linh cảm trên đường về Hà Nội, mình thấy trời đất tối đen, sương mù dày đặc và hình dung mình đang đi về phía có ánh sáng ở xa. Rồi khi hôn mê nằm hồi sức, mình có cảm giác như đang rơi xuống một cái hố rất sâu, cố vùng vẫy, cố bơi để thoát ra. Đúng lúc kiệt sức nhất, có một bàn tay đưa xuống kéo mình lên...".
Tôi lặng người và hơi rùng mình nghe anh kể. Thỉnh thoảng, tôi vẫn được nghe những câu chuyện của bệnh nhân hôn mê, nguy kịch khi được cứu sống, họ kể lại những gì họ thấy khi nằm điều trị tại hồi sức.
Vì vậy tôi luôn nhắc nhân viên của mình: "Hãy chăm sóc bệnh nhân bằng sự tận tâm của mình vì dù có hôn mê họ vẫn biết được mình điều trị chăm sóc như thế nào". Nhiều khi chúng ta không trung thực nơi trần thế nhưng không thể lừa dối được cõi âm…
Là người làm nghề y, chúng tôi tin vào khoa học, vào phẫu thuật, vào thuốc men, máy thở và những nỗ lực không ngừng nghỉ của cả một tập thể. Nhưng sau nhiều năm điều trị bệnh nhân nặng, tôi cũng hiểu rằng có những điều vượt ra ngoài những con số trên monitor.
Có thể đó là nghị lực sống mãnh liệt của người bệnh.
Có thể đó là tình yêu của gia đình đang chờ đợi.
Có thể đó là sự tận tâm của những người thầy thuốc chưa bao giờ từ bỏ hy vọng.
Và cũng có thể, ở một góc nào đó của cuộc đời, đó chính là "bàn tay của số phận" trao thêm cho con người một cơ hội được sống.
Điều kỳ diệu không phải là chiến thắng cái chết.
Điều kỳ diệu là sau khi đi qua bóng tối, con người ta biết trân trọng hơn từng ngày được sống, được yêu thương và được trở về bên gia đình.
Với chúng tôi, đó chính là phần thưởng lớn nhất của nghề y.
Trong bài viết cảnh báo mới đây trên mạng xã hội, bác sĩ Ngô Thừa Triết, Khoa Thận thuộc Bệnh viện Đa khoa Quách (Đài Loan), chỉ ra những tác nhân phổ biến trong ăn uống hàng ngày có thể tàn phá thận nếu lạm dụng "vô tội vạ".
Nhóm này bao gồm xì dầu, sốt sa tế, nước thịt kho, nước lẩu và thói quen cố uống hết nước dùng vì thấy ngon. Chuyên gia nhấn mạnh việc hạn chế tiêu thụ phần nước canh và các loại sốt công nghiệp là chìa khóa vàng để ngăn ngừa bệnh tật khi đi ăn ngoài.
Ông dẫn chứng chỉ riêng lượng natri trong phần sốt của một bát cơm thịt kho đã chiếm tới một nửa định mức khuyến nghị cho một người trong cả ngày. Phần tinh túy của nước lẩu hay nước hầm xương thực chất chứa lượng lớn muối và purine.
Do đó, người dân cần bỏ thói quen húp nước mì hay canh lẩu để cắt giảm trực tiếp lượng natri nạp vào cơ thể. Mọi người nên thay thế các loại nước chấm đậm đặc bằng gia vị tự nhiên như hành, gừng, tỏi nhằm tăng hương vị món ăn mà vẫn đảm bảo sức khỏe.
Chuyên gia thận học cũng khuyên mọi người hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn như đồ thả lẩu, cá viên, bò viên do chúng chứa hàm lượng phốt pho vô cơ rất cao. Riêng nhóm bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính tuyệt đối thận trọng với các sản phẩm dán nhãn "giảm muối" hoặc "giảm natri". Để duy trì hương vị khi giảm natri, nhà sản xuất buộc phải sử dụng kali thay thế. Thận khỏe mạnh bài tiết lượng kali thừa rất dễ dàng, nhưng cơ quan lọc máu đã suy giảm chức năng sẽ khiến kali tích tụ trong máu, đe dọa sức khỏe, bác sĩ cho hay.
Chuyên gia dinh dưỡng Phan Phan cũng lưu ý nhiều người vẫn lầm tưởng canh gà, canh cá hay nước hầm thịt bò chứa nhiều dưỡng chất. Thực tế, dinh dưỡng chủ yếu nằm ở phần thịt. Nước canh đa phần chỉ hòa tan dầu mỡ, purine, natri cùng rất nhiều bột gia vị do người nấu nêm nếm. Những người vốn có chức năng thận yếu càng phải từ bỏ thói quen tiêu thụ các loại nước hầm này để tránh tình trạng bệnh diễn biến nặng hơn.
Ngày 14/7, đại diện Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cho biết sức khỏe bệnh nhân phục hồi, không để lại di chứng thần kinh sau quá trình điều trị đặc biệt. Để ngăn ngừa nguy cơ đột tử trong tương lai, các bác sĩ đã tiến hành cấy máy phá rung tự động (ICD) cho người bệnh trước khi xuất viện.
Trước đó, chàng trai có tiền sử khỏe mạnh bất ngờ rơi vào trạng thái tím tái, mất ý thức khi đang nghỉ trưa tại văn phòng. Đồng nghiệp lập tức đưa anh đến cơ sở y tế gần nhất cấp cứu. Tuy nhiên, diễn biến bệnh lý trở nặng nhanh chóng khiến bệnh nhân ngừng tuần hoàn trên đường chuyển tuyến đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang. Sau 15 phút hồi sức tích cực, tim thanh niên này đập trở lại. Các bác sĩ đặt ống nội khí quản, dùng thuốc vận mạch và tiếp tục chuyển anh lên bệnh viện tuyến trung ương.
Thử thách tiếp tục xảy đến khi trên đường vận chuyển, bệnh nhân xuất hiện thêm hai cơn ngừng tuần hoàn. Ê kíp cấp cứu phải hồi sức ngay trên xe để duy trì sự sống. Trước tình thế ngặt nghèo, gia đình quyết định chuyển hướng điều trị, đưa bệnh nhân vào Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc yêu cầu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.
Thời điểm nhập viện, nam thanh niên hôn mê sâu, sốt cao 39,6 độ C, huyết áp phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc vận mạch liều cao. Các xét nghiệm cho thấy tình trạng tổn thương phổi, oxy hóa máu giảm nặng, toan chuyển hóa và suy đa tạng nghiêm trọng. Nhận định não bộ là cơ quan dễ tổn thương nhất do thiếu oxy sau ngừng tuần hoàn, các bác sĩ lập tức kích hoạt phác đồ hồi sức cao cấp nhất, trọng tâm là kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy.
Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc yêu cầu, giải thích trạng thái "ngủ đông" nhân tạo này duy trì thân nhiệt người bệnh ở mức 33-36 độ C. Quy trình giúp giảm tối đa nhu cầu chuyển hóa và tiêu thụ oxy, từ đó ngăn chặn phù não, xuất huyết nội tạng và ức chế các chất độc hủy hoại tế bào thần kinh. Y văn thế giới ghi nhận liệu pháp này giúp giảm 14% tỷ lệ tử vong và 11% di chứng nặng nếu áp dụng trong "khung giờ vàng" 6 tiếng đầu sau biến cố.
Song song hạ thân nhiệt, ê kíp điều trị triển khai lọc máu liên tục, thở máy và kiểm soát chặt chẽ các chỉ số sinh tồn. Sau 24 giờ duy trì độ lạnh, bệnh nhân được nâng dần thân nhiệt theo phác đồ. Khi ngừng thuốc an thần, ý thức người bệnh bắt đầu phục hồi. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não cho thấy chỉ có tổn thương rất nhỏ do thiếu oxy, một kết quả ngoài mong đợi đối với ca ngừng tim nhiều lần. Trong ngày tiếp theo, bệnh nhân cải thiện rõ rệt, có thể tự thở và dừng toàn bộ các thiết bị hỗ trợ lọc máu hay thuốc vận mạch.
