Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), năm 2026 chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino nên tình trạng khô nóng xuất hiện sớm, số ngày nắng nóng gia tăng và dự báo còn tiếp tục gay gắt hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa thiếu hụt phổ biến từ 10%-40%, nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ.
Để chủ động bảo vệ sức khỏe người dân trong mùa nắng nóng, Cục Phòng bệnh đã gửi công văn tới Sở Y tế các tỉnh, thành phố, yêu cầu tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các biện pháp chăm sóc sức khỏe mùa nắng nóng và xử lý nước sinh hoạt an toàn.
Theo Bộ Y tế, các vấn đề sức khỏe thường gặp trong mùa nắng nóng gồm say nắng, say nóng, đột quỵ do nóng. Nguyên nhân chủ yếu do tiếp xúc quá lâu với nhiệt độ cao hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Nguy cơ này cao hơn ở nhóm người già, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai, người mắc các bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính…), người lao động làm việc ngoài trời.
Tác động của nắng nóng đến mỗi người phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc với nắng nóng, mức độ tăng thân nhiệt của cơ thể.
Trong mùa nắng nóng, khi xuất hiện các biểu hiện mệt mỏi, khát nước, chóng mặt, chuột rút, tim đập nhanh, cảnh báo nguy cơ say nắng. Trường hợp nặng có thể đau đầu dữ dội, khó thở, cảm giác buồn nôn, nôn, co giật, ngất xỉu hoặc hôn mê, trụy tim, mạch nhanh, huyết áp tụt, thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Khi có dấu hiệu say nắng, người dân cần nhanh chóng đưa nạn nhân vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo, chườm mát cơ thể bằng khăn hoặc có thể dội nước mát vào nạn nhân rồi lau khô. Nên đặt khăn có nước mát vào vùng nách, bẹn, hai bên cổ để nhanh chóng giảm thân nhiệt.
Bộ Y tế khuyến cáo hạn chế người dân ra đường từ 10h đến 16h. Những người đang ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp không nên đi ra ngoài trời nắng đột ngột mà cần phải có một khoảng thời gian để cơ thể thích nghi với môi trường bên ngoài bằng cách tăng nhiệt độ điều hòa trong phòng hoặc ngồi nghỉ trong bóng mát trước khi đi ra ngoài trời.
Người dân được khuyến nghị mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, thấm mồ hôi.
Tăng cường ăn các loại rau xanh và hoa quả, nên có món canh trong bữa ăn hàng ngày. Đặc biệt cần uống tối thiểu 1,5 – 2 lít nước/ngày. Nên uống thành nhiều lần trong ngày, không nên uống quá nhiều nước trong một lần.
Người dân không nên sử dụng đồ uống có cồn, cần bổ sung nước đều đặn, có thể bổ sung thêm oresol hoặc thêm muối vào nước với những trường hợp ra nhiều mồ hôi khi làm việc.
Rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng và sức chống chịu của bản thân với điều kiện thời tiết nắng nóng.
Đối với người lao động phải làm việc ngoài trời, Bộ Y tế khuyến cáo nên bố trí thời gian làm việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn; sau khoảng 45 phút đến 1 giờ làm việc cần nghỉ từ 15-20 phút tại nơi thoáng mát.
Người lao động cũng được khuyến cáo sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ như mũ, kính, quần áo chống nắng; uống nước thường xuyên và không sử dụng đồ uống có cồn trong thời gian làm việc.
Bệnh viện tăng cường chống nóng cho người bệnh
Sáng 26/5, trong khuôn viên Bệnh viện Bạch Mai, nơi thân nhân người bệnh ngồi chờ, các quạt điện được trang bị, quạt hết tốc lực. Bên cạnh đó, hệ thống phun sương cũng được kích hoạt. “Ngồi dưới bóng mát, có thêm quạt điện, quạt phun sương, chúng tôi cũng thấy bớt đi ngột ngạt”, một người nhà bệnh nhân chia sẻ.
Ngoài ra, hệ thống nước sạch cung cấp nước uống cho người dân cũng được bệnh viện lắp đặt miễn phí.
Trong phòng bệnh, khu khám bệnh đều được trang bị điều hòa, quạt mát cho người bệnh.
Tương tự, Bệnh viện K cũng triển khai các giải pháp chống nóng, hỗ trợ bệnh nhân hiệu quả hướng đến bảo đảm thực hiện tốt công tác khám, chữa bệnh trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Hiện tại, mỗi ngày Bệnh viện K tiếp đón trên 2.000 lượt bệnh nhân đến khám và tiếp nhận nhiều người bệnh nhập viện, điều trị nội trú.
Bệnh viện triển khai đón tiếp từ 5h sáng tại cơ sở Tân Triều, 6h sáng hàng ngày tại cơ sở Quán Sứ và Tam Hiệp.
Tại cơ sở chính được bố trí 33 bàn khám, cơ sở Quán Sứ và Tam Hiệp là 18 bàn khám, giúp quá trình khám bệnh diễn ra nhanh chóng hơn. Bệnh viện đã bổ sung nhân lực hướng dẫn người bệnh giúp giảm áp lực tại khu vực phòng khám, khu vực chẩn đoán hình ảnh, khu vực nội soi, xét nghiệm…
Các hệ thống thiết bị y tế hiện đại được trang bị vận hành hỗ trợ tối đa công tác chẩn đoán, điều trị; các máy bấm số tự động, thanh toán không dùng tiền mặt; quét mã QR trả kết quả, giúp người bệnh tiết kiệm rất nhiều thời gian và chủ động hơn trong việc thăm khám và theo dõi hồ sơ sức khỏe.
Người bệnh và người nhà được sử dụng nước uống miễn phí với hệ thống lọc nước đảm bảo chất lượng. Tại các khoa điều trị có bố trí cây nước nóng và lạnh để đảm bảo đáp ứng nhu cầu thiết thực của người bệnh, đặc biệt là những bệnh nhân cao tuổi hay người bệnh mới phẫu thuật có nhiều nhu cầu như sử dụng nước ấm, pha sữa…
Bệnh viện bổ sung lắp đặt điều hòa, bật điều hòa 24/24 giờ tại tất cả các buồng bệnh, khu vực khám bệnh; tăng, cường quạt mát công suất lớn, ghế ngồi tại các khu vực sảnh chờ để người bệnh, người nhà cảm thấy thoải mái hơn trong quá trình điều trị, làm thủ tục.
Khuôn viên bệnh viện được tăng cường thêm nhiều cây xanh đặc biệt là tại các khoa khám bệnh, phòng điều trị để làm dịu bớt nắng nóng, thanh lọc không khí ngột ngạt oi bức.
Ngoài ra, bệnh viện cũng đề nghị các bác sĩ điều trị chủ động trao đổi, hẹn lịch thăm khám tạo điều kiện tối đa cho bệnh nhân đặc biệt với những người bệnh ở tỉnh xa.
Bác sĩ khuyến cáo, người dân di chuyển xa khi đi khám bệnh cần luôn mang theo nước, ô, áo, mũ chống nắng, mặc quần áo thấm hút mồ hôi để hạn chế tối đa sự tiếp xúc của nắng nóng lên cơ thể.
Ngày 21/4, PGS.TS.BS Huỳnh Quang Khánh, Trưởng khoa Tuyến vú, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết bệnh nhân phát hiện ung thư vú giai đoạn sớm qua khám sức khỏe định kỳ. Do có bà ngoại và mẹ mắc ung thư vú, em gái ung thư tuyến giáp, bệnh nhân được tư vấn xét nghiệm di truyền và cho kết quả dương tính với đột biến gene BRCA2 - nhóm nguy cơ rất cao.
Đứng trước nguy cơ tái phát ở vú bệnh và rủi ro ung thư bùng phát ở bên vú còn lại, kíp điều trị đã hội chẩn và đi đến quyết định phẫu thuật nội soi cắt bỏ tuyến vú bệnh lẫn phần bên trái đang hoàn toàn khỏe mạnh, đồng thời tạo hình tái tạo bầu ngực ngay trong cùng một cuộc mổ. Hiện bệnh nhân đã xuất viện với tâm lý tự tin vì vừa loại trừ được mầm mống ung thư, vừa giữ được vẻ thẩm mỹ.
Lựa chọn can thiệp y khoa này tương tự quyết định từng gây tiếng vang của nữ minh tinh Angelina Jolie. Năm 2013, siêu sao Hollywood đã chủ động phẫu thuật cắt bỏ cả hai tuyến vú và sau đó là buồng trứng, dù chưa hề mắc bệnh.
Mang trong mình đột biến gene BRCA1 cùng tiền sử mẹ ruột qua đời vì ung thư, Jolie từng đối mặt với 87% nguy cơ mắc ung thư vú. Quyết định dũng cảm của cô đã tạo ra "hiệu ứng Angelina" trên toàn cầu, thức tỉnh phụ nữ về việc xét nghiệm gene để chủ động dự phòng ung thư. Khi ấy, Việt Nam chưa thể đoạn nhũ dự phòng ung thư sớm vì chưa có kỹ thuật xét nghiệm tầm soát gene.
Theo phó giáo sư Khánh, ung thư vú do di truyền chỉ chiếm 5-10%. Tuy nhiên, người mang đột biến gene BRCA1 hoặc BRCA2 có nguy cơ mắc bệnh lên tới 69-72% trong suốt cuộc đời (cao gấp nhiều lần mức 12,5% ở phụ nữ bình thường). Những đột biến này còn làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng, ung thư tụy và thậm chí là ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới.
Việc xét nghiệm gene mang lại giá trị lớn, giúp bác sĩ lên phác đồ điều trị trúng đích và quyết định có nên phẫu thuật dự phòng hay không. Cuối năm 2025, Bộ Y tế chính thức có hướng dẫn về phẫu thuật dự phòng ung thư vú cho nhóm mang gene nguy cơ cao. Điều này mở ra cơ hội cải thiện chất lượng sống cho người bệnh, chuyển từ điều trị số đông sang y học chính xác, cá thể hóa phác đồ để tăng hiệu quả.
Dù vậy, chuyên gia nhấn mạnh xét nghiệm gene không dành cho đại trà do phần lớn ung thư vú xuất phát từ lối sống và môi trường. Chỉ định này ưu tiên nhóm có gia đình nhiều người mắc ung thư (vú, buồng trứng, tụy), mắc bệnh khi còn trẻ hoặc mắc thể "tam âm".
Giá trị của việc can thiệp dự phòng sớm càng thể hiện rõ qua một trường hợp khác đang điều trị tại khoa. Nữ bệnh nhân 59 tuổi, ngụ Quảng Ngãi, phát hiện ung thư vú thể "tam âm", mang đột biến BRCA1 từ năm 2023 nhưng thời điểm đó chỉ phẫu thuật và điều trị bên vú bệnh. Đến tháng 3/2026, qua theo dõi định kỳ, bác sĩ phát hiện khối u ác tính mới tiếp tục khởi phát ở bầu ngực còn lại, phẫu thuật loại bỏ khối u.
Để phòng ngừa, bác sĩ khuyến cáo phụ nữ có tiền sử gia đình mắc ung thư cần chủ động tầm soát chuyên sâu (chụp MRI kết hợp theo dõi buồng trứng) từ mốc 25 tuổi. Phụ nữ bình thường không thuộc nhóm nguy cơ cao nên duy trì khám lâm sàng, siêu âm và chụp nhũ ảnh đều đặn khi bước sang tuổi 40.
Theo báo cáo tại bệnh viện, vào ngày 6-5, Bệnh viện Chợ Rẫy ghi nhận số lượng bệnh nhân đến khám và điều trị ngoại trú tăng đột biến. Đây được xem là số lượng bệnh nhân khám bệnh ngoại trú cao nhất trong lịch sử từ trước đến nay tại bệnh viện.
Trong dòng người đông đúc đến khám và điều trị tại bệnh viện, nhiều bệnh nhân kiên nhẫn chờ đợi để được thăm khám theo lịch hẹn.
Bệnh nhân V. (57 tuổi, Tây Ninh) cho biết đến tái khám theo chỉ định của bác sĩ. Sau lần điều trị trước, sức khỏe có nhiều cải thiện nên quyết định tiếp tục tuân thủ phác đồ điều trị hiện tại.
Bệnh nhân V. chia sẻ: "Tôi thấy dù lượng bệnh nhân rất đông nhưng các bác sĩ và nhân viên y tế vẫn luôn nỗ lực và hỗ trợ hết mình để phục vụ".
Theo số liệu thống kê, tính đến 15h ngày 6-5, tổng số lượt đăng ký khám bệnh và điều trị trong ngày đạt 9.021 lượt.
Đại diện bệnh viện cho hay việc gia tăng số lượng người bệnh xuất phát từ nhu cầu thực tế khám chữa bệnh của người dân tại khu vực phía Nam sau dịp nghỉ lễ dài ngày 30-4, 1-5. Đồng thời hiệu quả điều trị tích cực cũng góp phần củng cố niềm tin, khiến ngày càng nhiều người bệnh tìm đến thăm khám và điều trị tại bệnh viện.
Theo thống kê của bệnh viện trước đó, trung bình mỗi ngày tại bệnh viện có từ 6.000 - 8.000 lượt bệnh nhân khám ngoại trú và 2.500 - 2.870 bệnh nhân nội trú.
Bác sĩ Ngô Quỳnh Trang, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay việc nhịn ăn không giúp "bỏ đói" tế bào ung thư mà ngược lại có thể khiến cơ thể suy kiệt nhanh hơn, làm giảm khả năng đáp ứng với điều trị.
Bác sĩ Trang nhấn mạnh đây là một trong những quan niệm phổ biến nhất ở người bệnh ung thư.
Nhiều người cho rằng cắt giảm tinh bột, ăn rất ít hoặc thậm chí nhịn ăn sẽ khiến tế bào ung thư không có nguồn dinh dưỡng để phát triển. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy.
Các chuyên gia cho biết khối u không chỉ sử dụng năng lượng từ đường hay tinh bột mà còn có thể lấy năng lượng từ đạm và mỡ do chính cơ thể người bệnh phân hủy.
Khi giảm ăn kéo dài, cơ thể sẽ mất cơ, sụt cân nhanh, suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch và giảm khả năng chịu đựng các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, kéo dài thời gian nằm viện và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư.
Mục tiêu dinh dưỡng trong điều trị ung thư không phải là "bỏ đói khối u" mà là cung cấp đủ năng lượng để cơ thể có sức chống chọi với bệnh tật và đáp ứng điều trị hiệu quả.
Không ít người bệnh loại bỏ hoàn toàn thịt bò, thịt lợn hoặc thịt dê khỏi thực đơn vì lo ngại những thực phẩm này làm khối u phát triển nhanh hơn.
Tuy nhiên, thịt đỏ là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất quan trọng như sắt, vitamin B12 và kẽm. Đây đều là những dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, duy trì khối cơ, tăng cường miễn dịch và phục hồi sau điều trị.
Nếu kiêng tuyệt đối trong thời gian dài, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ thiếu đạm, thiếu máu, sụt cân, mệt mỏi và giảm khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị.
"Theo các khuyến cáo quốc tế, việc hạn chế tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và đặc biệt là thịt chế biến sẵn nhằm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, nhất là ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc người đã mắc ung thư phải loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ khỏi khẩu phần ăn.
Các chuyên gia khuyến nghị người bệnh nên sử dụng thịt đỏ ở mức hợp lý, ưu tiên thịt tươi và các phương pháp chế biến lành mạnh như luộc, hấp hoặc hầm. Đồng thời cần kết hợp đa dạng nguồn đạm từ cá, thịt gia cầm, trứng, sữa, đậu đỗ và các loại hạt", bác sĩ Trang khuyến cáo.
Nhiều người còn cho rằng "đường nuôi tế bào ung thư" nên cắt hoàn toàn cơm, cháo, trái cây hoặc các thực phẩm chứa tinh bột với hy vọng làm chậm sự phát triển của khối u.
Tuy nhiên theo bác sĩ Trang, glucose là nguồn năng lượng thiết yếu cho mọi tế bào trong cơ thể, bao gồm cả các tế bào khỏe mạnh. Não, hồng cầu và nhiều cơ quan quan trọng đều cần glucose để hoạt động bình thường.
Khi cắt giảm quá mức tinh bột và đường, cơ thể dễ rơi vào tình trạng thiếu năng lượng, sụt cân, mất cơ, giảm miễn dịch và suy giảm thể trạng. Trong khi đó, tế bào ung thư vẫn có thể sử dụng năng lượng từ các nguồn khác do cơ thể tự phân hủy.
Đặc biệt, đối với người đang hóa trị hoặc xạ trị, thiếu năng lượng kéo dài có thể làm chậm quá trình hồi phục, tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
Các chuyên gia khuyến cáo người bệnh vẫn cần sử dụng carbohydrate với lượng phù hợp, ưu tiên các nguồn tinh bột lành mạnh như cơm, khoai củ, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, sữa và trái cây. Trong khi đó, nên hạn chế nước ngọt, bánh kẹo nhiều đường và các thực phẩm siêu chế biến.
Dinh dưỡng là một phần quan trọng trong điều trị ung thư. Một chế độ ăn cân đối, đa dạng và phù hợp với tình trạng bệnh không chỉ giúp duy trì thể trạng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Người bệnh không nên tự áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Khi có nhu cầu điều chỉnh chế độ ăn, người bệnh nên được tư vấn cá thể hóa để bảo đảm vừa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng vừa phù hợp với quá trình điều trị.
