NASA từ bỏ tàu MAVEN trong sứ mệnh thăm dò sao Hỏa

Đã hơn 12 tuần kể từ khi xung đột với Iran nổ ra vào ngày 28-2, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa đưa ra quyết định dứt khoát về việc có nối lại các cuộc tấn công hay kết thúc hẳn chiến dịch quân sự, dù nhiều lần đưa ra tối hậu thư đe dọa.

Trong khi đó, tác động của cuộc chiến tại Mỹ ngày càng rõ rệt khi báo cáo lạm phát mới nhất cho thấy giá cả đang ở mức cao nhất trong ba năm, chủ yếu do chi phí nhiên liệu tăng vọt sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, Đài ABC News đưa tin ngày 19-5.

Chưa đầy một tháng sau khi chiến sự nổ ra, ông Trump đe dọa mở các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải.

"Nếu Iran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ kể từ thời điểm này, Mỹ sẽ tấn công và phá hủy các nhà máy của họ, bắt đầu từ nhà máy lớn nhất", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Hai ngày sau, ông Trump thông báo các cuộc trao đổi với Iran đã đạt tiến triển và quyết định hoãn các cuộc không kích thêm năm ngày.

"Dựa trên tinh thần và không khí của các cuộc thảo luận sâu rộng, chi tiết và mang tính xây dựng này, tôi đã chỉ đạo Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng Mỹ) hoãn mọi cuộc tấn công quân sự nhằm vào các nhà máy điện và hạ tầng năng lượng của Iran trong thời hạn năm ngày", ông viết.

Ba ngày sau đó, ông Trump tiếp tục kéo dài thời hạn thêm 10 ngày, đồng thời khẳng định các cuộc đàm phán với Tehran đang diễn ra "rất tốt".

"Theo đề nghị của Chính phủ Iran, tuyên bố này xác nhận rằng tôi đang tạm dừng việc phá hủy các nhà máy năng lượng thêm 10 ngày, đến 20h tối ngày 6-4 theo giờ miền Đông", ông Trump chia sẻ trên mạng xã hội.

Hai ngày trước khi thời hạn 10 ngày kết thúc, Nhà Trắng tiếp tục gia hạn thêm một ngày.

"Thứ Ba (7-4), 20h tối giờ miền Đông!", ông Trump đăng tải ngắn gọn trên mạng xã hội.

Sau khi tham vấn các bên trung gian Pakistan, ông Trump bất ngờ công bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với điều kiện Iran mở lại eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ tuyên bố "vấn đề dài hạn" với Iran đã "gần được giải quyết".

"Đây sẽ là lệnh ngừng bắn từ cả hai phía. Lý do là vì chúng tôi đã hoàn thành và vượt mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới một thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông", ông Trump viết.

Ông cho biết Mỹ đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để tiến tới một thỏa thuận cuối cùng.

Theo ông Trump, hầu hết các điểm bất đồng lớn giữa Washington và Tehran đã được giải quyết.

Khi thời hạn ngừng bắn kết thúc, Mỹ không nối lại các cuộc oanh kích như từng cảnh báo trước đó. Thay vào đó, ông Trump công bố lệnh ngừng bắn vô thời hạn theo đề nghị từ Pakistan.

"Chúng tôi đã được yêu cầu tạm hoãn các cuộc tấn công nhằm vào Iran cho đến khi lãnh đạo và đại diện nước này đưa ra được một đề xuất thống nhất", ông Trump viết, nhận định chính quyền Iran đang bị chia rẽ nghiêm trọng.

Một ngày sau khi cảnh báo Iran rằng "sẽ chẳng còn gì" nếu không nhanh chóng đạt thỏa thuận, ông Trump tiếp tục hoãn một cuộc tấn công dự kiến diễn ra vào ngày hôm sau.

Lần này, quyết định được đưa ra theo đề nghị từ Qatar, Saudi Arabia và UAE, khi các đồng minh vùng Vịnh cho rằng "các cuộc đàm phán nghiêm túc hiện đang diễn ra".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong phiên họp về xung đột Nga - Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp ngày 16/6, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tặng Tổng thống Mỹ Donald Trump một chiếc áo đấu của đội tuyển bóng đá Đức. Đây là chiếc áo được thiết kế riêng với dòng chữ "Trump 47", liên hệ đến việc ông Trump là Tổng thống Mỹ thứ 47.

Tổng thống Trump nhận món quà và giơ nó lên để phóng viên chụp ảnh, sau đó gấp lại và đặt lên bàn.

"Chúc mừng sinh nhật muộn thứ 80, Tổng thống Mỹ. Xét cho cùng, chúng ta đều cùng một đội", ông Merz bình luận khi đăng ảnh tặng áo cho ông Trump lên mạng xã hội.

Đây không phải lần đầu tiên Thủ tướng Merz tặng quà để ghi điểm ngoại giao với Tổng thống Trump. Năm ngoái, Thủ tướng Đức tặng lãnh đạo Mỹ một cây gậy golf và bản sao giấy khai sinh được đóng khung mạ vàng của ông nội ông Trump, người sinh ra và lớn lên ở Đức trước khi di cư sang Mỹ.

Món quà mới nhất được tặng sau khi hai lãnh đạo đã lời qua tiếng lại với nhau vào đầu năm nay. Thủ tướng Đức tuyên bố Mỹ bị Iran "làm bẽ mặt" và chỉ trích Washington đã phát động cuộc chiến ở Trung Đông mà không có bất kỳ chiến lược nào.

Tổng thống Trump sau đó đáp lại rằng lãnh đạo Đức "nên dành nhiều thời gian để chấm dứt xung đột Nga - Ukraine", cũng như "sửa chữa đất nước đang gặp vấn đề của mình, đặc biệt là về nhập cư và năng lượng".

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng tặng xe đạp cho người đồng cấp Trump và các lãnh đạo G7 khác.

"Tất cả 7 nguyên thủ quốc gia sẽ nhận được một chiếc xe đạp được thiết kế riêng", David Lappartient, Chủ tịch Liên đoàn Xe đạp Quốc tế (UCI), cho biết.

Những món quà này có ý nghĩa quảng bá cho Giải vô địch Xe đạp Thế giới sẽ được tổ chức vào năm sau tại phần của dãy núi Alps nằm trong lãnh thổ Pháp. Hình ảnh do ông Lappartient đăng trên mạng xã hội cho thấy những chiếc xe đạp có màu trắng, mỗi xe được sơn cờ của một quốc gia trong nhóm G7 ở dưới tay lái.

Ông Trump không có thói quen đạp xe và từng đùa rằng ngoài thường xuyên chơi golf thì bản thân rất ít khi tập thể dục.

Tin Gốc: Vnexpress

Truyền thông đưa tin, Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái (UAV) của Iran và tấn công một trạm điều khiển mặt đất dành cho UAV tại thành phố cảng Bandar Abbas ở miền Nam Iran vào hôm 27/5. Các cuộc tấn công diễn ra sau các vụ nổ ở Bandar Abbas vào 25/5.

Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Washington vi phạm lệnh ngừng bắn vốn có hiệu lực kể từ ngày 8/4.

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cũng đưa tin các lực lượng Iran đã nổ súng vào một căn cứ không quân của Mỹ trong khu vực để đáp trả cuộc tấn công của Mỹ gần Bandar Abbas.

Sự leo thang này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố "sẽ không có ai có quyền kiểm soát" eo biển Hormuz.

Bandar Abbas có vị trí chiến lược về quân sự

Bandar Abbas, nơi đặt các lực lượng hải quân chủ lực của Iran, chiếm giữ một trong những vị trí nhạy cảm nhất về mặt chiến lược tại Vùng Vịnh.

Bandar Abbas nằm trên bờ biển phía nam của Iran, ở phía bắc của Eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp nối Vùng Vịnh với vịnh Oman và biển Ả rập. Thành phố có hơn 526.000 người dân này nằm cách điểm hẹp nhất của eo biển khoảng 60km đến 70km về phía bắc.

Vị trí này giúp Iran có khả năng giám sát một trong những tuyến đường hàng hải quan trọng nhất thế giới. Khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz trong thời bình.

Kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố vào ngày 8/4, Iran đã tiếp tục kiểm soát hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz trong khi các lực lượng Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran.

Bandar Abbas cũng là trụ sở của cả hải quân chính quy Iran và nhánh hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Hải quân Iran đã sử dụng nơi này làm căn cứ từ năm 1977 khi Iran chuyển phần lớn hạm đội của mình từ Khorramshahr ở rìa phía tây đường bờ biển Vùng Vịnh của Iran đến Bandar Abbas, biến thành phố này thành trung tâm chỉ huy hải quân chính ở phía nam của đất nước.

Theo Viện Trung Đông, hải quân IRGC sau đó đã di dời trụ sở từ Tehran đến Bandar Abbas để cải thiện khả năng kiểm soát tác chiến dọc theo eo biển Hormuz.

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức Israel tuyên bố năng lực hải quân của Iran đã bị tổn hại nặng nề trong các cuộc tấn công gần đây của họ, Tehran vẫn duy trì một hạm đội tàu tấn công nhanh được vận hành bởi hải quân IRGC.

Các tàu này được thiết kế cho chiến thuật "bầy đàn" và đang được sử dụng chống lại các tàu thương mại không có sự cho phép của Iran để đi qua eo biển Hormuz nhỏ hẹp.

Tầm quan trọng của Bandar Abbas với kinh tế Iran

Eo biển Hormuz không chỉ là một điểm nghẽn quân sự mà còn là huyết mạch kinh tế.

Các nhà phân tích ước tính hơn 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran được vận chuyển qua eo biển này.

Điều đó làm cho Bandar Abbas và cơ sở hạ tầng Vùng Vịnh lân cận trở nên quan trọng đối với nguồn thu của chính phủ, bao gồm cả các mạng lưới thương mại giúp Iran né tránh các lệnh trừng phạt.

Samir Puri, một giảng viên thỉnh giảng về nghiên cứu chiến tranh tại Đại học Hoàng gia London, cho rằng lệnh ngừng bắn vẫn chưa chính thức sụp đổ bất chấp các cuộc đấu hỏa lực gần đây giữa Mỹ và Iran.

“Những cuộc tấn công này có thể được đặc trưng là các cuộc giao tranh quân sự ăn miếng trả miếng trực diện giữa lực lượng vũ trang hai bên hơn là các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng hoặc sự tàn phá trên diện rộng", ông nói.

Ông nhận định thêm: "Những gì quân đội Mỹ đang cố gắng làm là thăm dò xem liệu họ có thể tước bỏ một cách vật lý khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của IRGC và Iran hay không. Tất nhiên, Iran muốn chứng minh rằng họ không thể bị tước bỏ năng lực đó”.

Các hoạt động ngoại giao và quân sự đang diễn ra đồng thời khi Iran và Mỹ đã trao đổi hàng loạt đề xuất và phản hồi đề xuất hòa bình kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu.

"Điều này đang diễn ra trên các lộ trình song song. Có một lộ trình quân sự và một lộ trình đàm phán đều diễn ra cùng một lúc", ông Puri nói. Do đó, các cuộc tấn công hạn chế này cuối cùng lại được tung ra như một phần của các cuộc đàm phán khi các bên tìm kiếm đòn bẩy.

Ông Puri cho biết cả Washington và Tehran dường như vẫn có động lực để tiếp tục trung gian hòa giải nhưng hai bên đang tiếp cận các cuộc đàm phán với những mục tiêu rất khác nhau.

Tin Gốc: Dân Trí