Gần đây, tôi đọc nhiều bài viết so sánh việc bỏ ra hàng trăm triệu đồng để học đại học nhưng ra trường chỉ nhận mức lương khiêm tốn, trong khi có những người không học đại học vẫn thành công và giàu có. Theo tôi, đó là một sự so sánh khập khiễng. Mỗi người có hoàn cảnh, sức khỏe, năng lực và lựa chọn khác nhau. Có người phù hợp với kinh doanh, có người phù hợp với môi trường công sở. Việc một người không học đại học nhưng buôn bán thành công không có nghĩa ai đi theo con đường đó cũng sẽ thành công. Tương tự, có người đi xuất khẩu lao động tích lũy được vốn, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng rời gia đình, sang xứ người chịu khó, chắt bóp từng đồng.
Không có con đường nào dẫn đến thành công mà không phải trả giá bằng mồ hôi, công sức và trí tuệ. Điều quan trọng là mỗi người đã thực sự cố gắng hết sức trên con đường mình chọn hay chưa. Nhiều người cho rằng học đại học tốn 600-700 triệu đồng, nhưng đó là số tiền trải đều trong 4-6 năm, có thể đến từ học bổng, làm thêm, vay sinh viên, không phải lúc nào cũng hoàn toàn dựa vào cha mẹ. Nếu không học đại học, bạn vẫn phải đầu tư cho tương lai bằng cách khác. Học nghề cần học phí, mở cửa hàng cần vốn, xuất khẩu lao động cần chi phí ban đầu. Thành công hay không còn phụ thuộc vào năng lực cá nhân và cơ hội thị trường.
Học đại học cũng không đồng nghĩa với thu nhập thấp. Có người ra trường chỉ nhận mức lương 10-15 triệu đồng, nhưng cũng có người đạt thu nhập hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi tháng nhờ không ngừng học hỏi và hoàn thiện bản thân. Tôi có một người bạn mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống với bà ngoại già yếu. Những năm học phổ thông, bạn vừa đi học vừa phụ hồ, có những ngày bà ngoại phải đi xin ăn. Vượt qua hoàn cảnh khó khăn, bạn thi đỗ vào một trường kỹ thuật ở khu vực Cổ Nhuế. Dù xuất phát điểm không nổi bật, bạn quyết tâm theo học chương trình chất lượng cao bằng tiếng Anh. Thời gian đầu, bạn gần như không hiểu bài, phải mượn vở bạn bè về học lại từng chút một.
Để trang trải cuộc sống, bạn vừa học vừa chạy xe ôm, dạy thêm và chăm sóc bà ngoại. Nhờ nỗ lực không ngừng, bạn tốt nghiệp đúng hạn, có vốn tiếng Anh tốt và được nhận vào một công ty đa quốc gia. Hiện tại, bạn trở thành quản lý với mức thu nhập hơn 2.000 USD mỗi tháng, chuẩn bị mua nhà. Điều khiến tôi ngưỡng mộ không chỉ là thu nhập mà là sự trưởng thành, tự tin và bản lĩnh mà bạn có được sau hành trình đầy gian nan. Nếu ngày ấy bạn không học đại học, có thể cuộc sống vẫn ổn, nhưng chưa chắc bạn có được công việc phù hợp với đam mê, môi trường chuyên nghiệp và cơ hội nhìn ra thế giới rộng lớn hơn.
Tôi cũng sinh ra trong một gia đình nghèo ở vùng quê. Nhờ sự quyết tâm của mẹ, tôi theo học đại học, rồi trở thành bác sĩ nội trú. Sau bốn năm đi làm, tôi đã lập gia đình, có thu nhập ổn định khoảng 4x triệu đồng mỗi tháng và cùng chồng mua căn nhà đầu tiên. Tôi có nhiều người thân không học đại học nhưng vẫn thành công trong kinh doanh và có tài sản đáng kể. Tôi luôn tôn trọng con đường của họ, nhưng cũng hiểu rằng nếu đi theo con đường ấy, chưa chắc tôi đã đạt được kết quả tương tự.
Mỗi con đường đều có khó khăn riêng. Người học hành phải đầu tư nhiều năm cho tri thức. Người kinh doanh phải chấp nhận rủi ro. Người lao động xa quê phải đánh đổi tuổi trẻ và sức khỏe. Điều quan trọng không phải là so sánh ai chọn con đường đúng hơn mà là mỗi người có đủ quyết tâm để đi đến cùng với lựa chọn của mình hay không. Tôi tin rằng xã hội ngày nay vẫn luôn cần những người có năng lực thật sự. Nếu bạn không ngừng học hỏi, trở thành người giỏi trong lĩnh vực của mình, bạn sẽ luôn có chỗ đứng. Thành công không dành riêng cho một con đường nào. Nó thuộc về những người bền bỉ, nỗ lực và không ngừng hoàn thiện bản thân.
Tôi 27 tuổi, chồng 34 tuổi, quen rồi cưới được 3 năm. Chúng tôi ở chung sau khi quen nhau được 8 tháng. Nhớ lại khi quen, anh đã nói rất thích chơi game; tôi thoải mái và tôn trọng sở thích của anh. Đến khi về ở chung, tôi choáng ngợp vì tần suất chơi game của anh, tối nào đi làm về anh cũng chơi, ngồi lì với máy, chơi vài game một lúc. Nhiều khi cả hai ở trong phòng mà tôi thấy mình cô đơn.
Tôi không phải người quá giỏi nữ công gia chánh nhưng vẫn cố gắng làm tròn vai trò của một người vợ dù khi đó chưa có danh phận. Tôi cũng đi làm như anh, nhưng sau giờ làm vẫn tranh thủ đi chợ, nấu những bữa cơm nóng hổi cho người mình thương. Tôi muốn anh được ăn những món do chính tay tôi nấu, vừa vì tình cảm, vừa để tập vun vén cho gia đình sau này.
Việc dọn dẹp nhà cửa, rửa chén thường do anh đảm nhận. Tuy nhiên, làm xong anh lại tiếp tục ngồi vào máy tính chơi game. Dần dần tôi cũng quen với điều đó. Thế nhưng nhiều hôm tan làm về, tôi thấy anh đã ngồi trước máy tính từ lâu, đồ ăn vẫn chưa được lấy ra rã đông như tôi đã nhắc, nhà cửa tối om, mọi thứ đều ngổn ngang. Những lúc như vậy tôi rất mệt mỏi, hai vợ chồng lại cãi nhau, rồi mọi chuyện cũng đâu vào đấy.
Tôi quyết định kết hôn một phần vì muốn có danh phận rõ ràng, đồng thời hy vọng anh sẽ dần có trách nhiệm hơn với gia đình. Vậy mà từ khi cưới, thời gian anh dành cho game thậm chí còn nhiều hơn trước. Mỗi lần tôi nhắc anh đi ngủ sớm hay chơi ít lại, anh đều cho rằng tôi đang kiểm soát.
Gần đây tôi bắt đầu cảm thấy chán nản và bất lực, không còn muốn nhắc nhở hay can thiệp nữa. Tôi còn thương anh, nhưng nếu cuộc sống hôn nhân cứ tiếp diễn như thế này thì thật sự không muốn kéo dài. Chúng tôi chưa có con, hiện tại tôi cảm thấy đây không phải thời điểm an toàn để nghĩ đến chuyện sinh con. Mới chỉ một năm kết hôn mà tôi đã cảm thấy cô đơn trong chính cuộc hôn nhân của mình. Nghĩ đến quãng đường còn lại phía trước, tôi thật sự không biết phải làm thế nào.
Tôi 26 tuổi, chồng lớn hơn 3 tuổi. Chúng tôi kết hôn tròn một năm nhưng khoảng thời gian đó lại không hề êm đềm như tôi từng nghĩ trước khi cưới. Tôi và anh quen nhau cách đây 6 năm. Những ngày đầu, tôi thậm chí còn không có thiện cảm với anh. Vậy mà sau 3 năm, chúng tôi lại nảy sinh tình cảm. Khi quyết định đến với nhau, gia đình và bạn bè đều phản đối, tôi vẫn một mực lựa chọn anh vì tin vào tình cảm của mình.
Chúng tôi từng sống chung trước khi cưới, rồi đăng ký kết hôn và dự định tổ chức đám cưới sau đó. Tôi là con út, được cưng chiều từ nhỏ. Anh cũng vậy, là con trai út nên được mẹ và các chị bao bọc. Có lẽ chính điều đó đã khiến cuộc sống hôn nhân này không đơn giản như tôi tưởng. Từ khi về làm dâu, tôi dần nhận ra gia đình chồng can thiệp rất sâu vào cuộc sống của hai vợ chồng. Chuyện lớn chuyện nhỏ, từ việc ăn uống, chi tiêu đến cách tôi cư xử, đều có ý kiến từ mẹ chồng và các chị chồng. Điều khiến tôi buồn nhất là họ không nói thẳng với tôi mà thường xuyên nhắn tin riêng với chồng tôi để nhận xét, thậm chí là chê bai tôi.
Một lần, tôi vô tình đọc được tin nhắn giữa chồng và các chị. Họ thay nhau nói về tôi với những lời lẽ rất khó nghe, từ cách ăn mặc, nói chuyện cho đến việc tôi "không biết điều". Chồng tôi không có động thái gì bảo vệ hoặc bênh vực vợ. Đến khi mọi người trong gia đình gặp mặt, họ lại tỏ ra bình thường, thậm chí còn quan tâm tôi như không có chuyện gì. Tôi cảm thấy mình như người ngoài trong chính gia đình đó. Tôi đã nói chuyện với chồng, mong anh hiểu và đứng ra bảo vệ vợ, vậy mà anh chỉ im lặng. Anh không bênh tôi, cũng không phản bác gia đình. Anh chỉ nói "mọi người góp ý thôi, em đừng nghĩ nhiều". Chính sự im lặng đó khiến tôi tổn thương.
Có lần, khi chúng tôi bàn về việc tổ chức đám cưới cho trọn vẹn, chồng tôi chia sẻ với các chị. Tôi lại vô tình thấy được tin nhắn: "Khoan đã, suy nghĩ kỹ chưa". Tôi thực sự sốc. Tôi không hiểu vì sao họ có thể can thiệp sâu đến vậy vào cuộc sống của chúng tôi. Một năm hôn nhân trôi qua, tôi không còn cảm giác được bảo vệ hay che chở như trước. Tôi vẫn thương chồng vì anh vốn là người hiền lành, không xấu tính. Thế nhưng ở cương vị một người vợ, tôi cũng cần được chồng đứng về phía mình, nhất là khi đối diện với những áp lực từ gia đình chồng. Tôi tự hỏi, nếu mọi chuyện cứ tiếp diễn như thế này, liệu cuộc hôn nhân của tôi có thể đi được bao xa? Liệu tôi có đang cố gắng một mình trong mối quan hệ này không?
Hai năm rồi em à. Đã hai năm qua tôi chưa một lần sử dụng đến từ "yêu", đã hai năm rồi tôi chưa làm một bài thơ nào, đã hai năm tôi cảm thấy mình là một con người khô cứng. Và khi nhắc đến từ "yêu" vẫn có cảm giác rất lạ và tự thấy nó quá "xa xỉ" đối với bản thân. Có lẽ tôi không muốn nhìn thấy nó.
Có phải do cuộc sống xô bồ, tấp nập khiến con người ta vô cảm và lãnh đạm hơn, hay do mối tình đầu có sức ám ảnh lớn đến như vậy. Nhưng ngày hôm nay, ngồi giở lại những trang thư, những bài thơ tôi viết tặng em, cảm xúc lại ùa về. Có lẽ đây là lần cuối cùng tôi viết và muốn dành cho em những dòng này.
Mối tình đầu của tôi là em, là những trang thư đầy cảm xúc sau những giờ học trên lớp, là những bài thơ tình tôi viết tặng em mỗi khi đêm về, là những cái nắm tay thật chặt cùng vượt qua khó khăn, là sự nhớ nhung da diết mỗi khi xa nhau, là giọt nước mắt tôi lau cho em mỗi khi giận hờn hay sự giận dỗi vô cớ của tuổi mới biết yêu...
Hai năm đối với tôi không phải là khoảng thời gian quá dài nhưng để lại trong tôi nhiều cảm xúc đến vậy. Nó đẹp, nó lãng mạn quá đến mức mà hai năm sau tôi vẫn cảm giác mình còn rất lạnh nhạt với tình yêu. Tôi như người vô hồn, không biết giải thích điều đó như thế nào.
Em trong tôi là gì?
Tôi nhớ em nhớ những buổi sớm chiều
Trông về phương ấy nhớ bao nhiêu
Lời thề ước vẹn tròn cung nguyệt quế
Đâu chịu nhòa khi tới giữa mùa trăng
Tôi đã yêu như chết là hạnh phúc
Tôi quên mình chỉ để nghĩ về em
Người con gái giấu đêm vào trong gió
Có điều chi em mải miết đi tìm
Tôi đã đến cạnh em và tôi biết
Em rất đẹp và rất đỗi dịu dàng
Ám ảnh tôi trọn vẹn một kiếp người
Ngay cả nếu âm thầm tim hóa đá
Tình lặng yên cũng hóa thành mây nước
Mênh mông quá khoảng trời nay ai lấp?
Khi thanh âm cũng bất lực không lời
Sẽ chỉ còn quầng thu và nỗi nhớ
Mãi cô đơn vằng vặc sáng giữa trời...
Người ta bảo: "Tình yêu đầu khó thành?". Tôi bảo em, em không tin. Em nói sẽ có những trường hợp ngoại lệ. Tôi cũng vậy, tôi không tin vào điều đó và tin mối tình của chúng tôi là trường hợp ngoại lệ. Nhưng cuối cùng vẫn không thể tránh khỏi "lời nguyền" ấy.
Tôi đậu đại học, em không đậu rồi tự dưng giữa hai ta có điều gì đó ngăn cách. Cũng đêm Noel năm ấy, tôi nói lời yêu em rồi cũng đúng đêm Noel hai năm sau, tôi nói lời chia tay với em. Tôi buồn và cũng biết em buồn. Nhưng tình yêu mà, khó nói nên lời, nó đến không hiểu vì sao lại đến rồi bất chợt đi cũng không thể giải thích được tại sao. Cho đến bây giờ, tôi không biết chúng tôi chia tay là do đâu?
Nhiều lần gặp lại em giữa chốn đông người, em vẫn như thế, vẫn là cô gái dịu dàng với mái tóc dài và nụ cười rất duyên. Có lẽ vì thế mà ngày xưa tôi chết mê chết mệt em. Tôi cũng vẫn như thế, là một con người sống nội tâm và ước mong làm được nhiều việc lớn. Vậy mà tình cảm giữa tôi và em lại không còn như xưa. Đơn giản thôi, hoàn cảnh sống thay đổi sẽ khiến con người ta có nhiều cái thay đổi lắm. Và tình yêu cũng là một nạn nhân trong số đó.
Những bài thơ tình, những trang thư tôi viết tặng em và em viết cho tôi, tôi vẫn còn giữ nguyên vẹn như một bằng chứng cho ký ức đẹp, một thời mộng mơ của tuổi học trò, ngây ngô và e thẹn. Tôi sẽ còn giữ nó, giữ cả những ký ức về em.
Ngày hôm nay, nhận được tin em sắp lấy chồng, tôi không buồn. Thật sự là như vậy nhưng lại có cái cảm giác gì đó rất khó tả, lòng tôi tự nhiên đau thắt lại. Ừ thì cũng vui chứ, người ta chẳng nói là: "Hạnh phúc nhất của cuộc đời là được trông thấy người mình yêu thương được hạnh phúc". Tôi mừng hạnh phúc cho em. Hy vọng rằng người mới sẽ tốt hơn tôi và yêu em nhiều hơn tôi, hy vọng người mới sẽ mang đến cho em thật nhiều hạnh phúc, thật nhiều niềm vui.
Cầu chúc cho em được hạnh phúc. Tôi sẽ không bao giờ quên được mối tình đầu của tôi...
