Đối với các thành phố của Ukraine, tuần qua là một chuỗi trận pháo kích gần như liên tục bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, đỉnh điểm là cuộc tấn công tầm xa quy mô lớn nhất và không ngừng nghỉ nhất của Nga kể từ đầu xung đột.
Theo giới chức Ukraine, trong vòng 2 ngày 13/5 và 14/5, Nga đã phóng 1.567 UAV và hàng chục tên lửa vào các khu vực trên khắp Ukraine. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mô tả cuộc tấn công này là “ồ ạt và hầu như liên tục”.
Cuộc tấn công đánh dấu một sự thay đổi trong tác chiến UAV của Nga trong vài tháng trở lại đây.
Trước đây, Nga chủ yếu dựa vào việc tấn công Ukraine bằng UAV Shahed cánh tam giác vào ban đêm để chúng khó bị phát hiện hơn. Tuy nhiên, giờ đây, họ đang bắt đầu triển khai chúng trong các khung giờ mở rộng kéo dài đến tận ban ngày, buộc người dân Ukraine phải trú ẩn trong nhiều giờ.
Igor Anokhin, một nhà phân tích cấp cao người Ukraine, người chuyên sàng lọc dữ liệu về các cuộc tấn công bằng Shahed của Nga cho Viện Khoa học và An ninh Quốc tế (một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington), cho biết đây là lần thứ năm Nga sử dụng chiến thuật tấn công kéo dài trong năm nay.
“Tôi chưa gọi đây là một mô hình ổn định, nhưng nó rõ ràng đang trở thành một mô hình vận hành mới”, ông Anokhin nói.
Cuộc tấn công kéo dài đầu tiên là vào cuối tháng 3 khi Nga phóng gần 1.000 UAV vào Ukraine trong vòng 24 giờ. Đến tháng 4, Nga thực hiện các cuộc tấn công liên tục bằng UAV và tên lửa kéo dài suốt 32 giờ. Con số này trái ngược với mức trung bình hàng ngày từ 143 đến 219 UAV trong năm nay.
Theo các nhà quan sát, việc tấn công kéo dài chủ yếu nhằm gây sức ép tâm lý với Ukraine. “Mục đích là khiến cho các thành phố của Ukraine luôn trong tình trạng cảnh báo cao độ suốt nhiều giờ và nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng cũng như các cơ sở hạ tầng quan trọng khác”, một nhà phân tích cho biết.
Chiến thuật này cũng kéo căng lưới phòng không nhiều tầng của Ukraine. Để chống lại các cuộc tấn công từ trên không, các lực lượng Ukraine triển khai một sự kết hợp giữa các đội súng máy cơ động, UAV đánh chặn, tác chiến điện tử và các tên lửa phòng thủ cao cấp.
Sức ép từ các cuộc tấn công đó có nguy cơ buộc Ukraine phải bắn những tên lửa đánh chặn hiếm hoi, đắt tiền để đánh chặn một UAV giá rẻ, tạo khoảng trống cho các tên lửa đạn đạo tìm đến mục tiêu.
Federico Borsari, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu chuyên về tác chiến UAV, nói rằng các cuộc tấn công ban ngày cũng có thể phục vụ cho một mục đích khác. Nhiều UAV mồi bẫy của Nga được trang bị các cảm biến quang – điện tử, có khả năng trinh sát chiến trường trong khi tiêu hao đạn dược phòng không của Ukraine.
“Các mục tiêu chính thường là các nhóm hỏa lực cơ động, các bệ phóng phòng không mặt đất và các mục tiêu quân sự có giá trị cao khác”, ông Borsari cho biết thêm. Nói cách khác, các làn sóng tấn công bằng UAV vào ban ngày có thể xác định chính xác các mục tiêu giá trị cao cho cuộc tấn công tiếp theo.
Phân tích của ông Anokhin cho thấy trong tháng 4, 66% số UAV được Nga phóng đi là Shahed, trong khi số còn lại là mồi bẫy hoặc các loại máy bay không người lái tấn công khác.
Nga từng tấn công trong các khung giờ dài hơn trước đây, nhưng không phải ở quy mô này. Theo các nhà phân tích, một thay đổi then chốt là khả năng ngày càng tăng của Nga trong việc triển khai nhiều UAV hơn với tốc độ nhanh hơn, và các làn sóng tập kích bằng UAV kéo dài vào ban ngày sẽ trở thành một đặc điểm lâu dài hơn trong cuộc chiến.
Moscow đang chạy đua với thời gian để tăng tốc sản xuất UAV tại Alabuga, thuộc vùng Tatarstan, nơi đặt nhà máy sản xuất Shahed chính của Nga.
Theo ông Anokhin, việc triển khai Shahed của Nga đã tăng trưởng đều đặn kể từ đầu năm 2025 và hiện chiếm tỷ trọng lớn hơn trong các cuộc tấn công bằng UAV, tăng từ 59% tổng số lượt phóng vào mùa thu năm ngoái lên 64% vào mùa xuân năm nay.
Tuy nhiên, mạng lưới phòng không chắp vá của Ukraine dường như vẫn đang hoạt động hiệu quả. Ông Anokhin chỉ ra, trong khi gần 1/3 số UAV Shahed của Nga đánh trúng mục tiêu vào mùa thu năm ngoái, thì tỷ lệ đó đã giảm mạnh xuống còn khoảng 14% vào tháng 4.
Khắp các khu vực từ châu Á, châu Âu đến châu Mỹ, nhiều quốc gia đang oằn mình chống chọi các đợt nắng nóng kỷ lục hoặc mưa bão kéo dài trên diện rộng. Báo The Guardian ngày 7.7 đưa tin tại Trung Quốc, mưa lớn và gió giật mạnh ở miền trung đã khiến ít nhất 15 người thiệt mạng và 275 người bị thương. Giới chức địa phương ghi nhận lốc xoáy xuất hiện ở một số khu vực.
Ngoài ra, do ảnh hưởng của bão Maysak, khu vực phía nam Trung Quốc xảy ra lũ lụt nghiêm trọng, buộc gần 48.000 người dân phải sơ tán. Nước lũ dâng cao đã nhấn chìm nhiều nhà cửa và phương tiện giao thông. Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã chỉ đạo dốc toàn lực cho công tác cứu hộ, cứu chữa người bị thương và tái định cư cho cư dân vùng thiên tai.
Tại châu Âu, hàng loạt vụ cháy rừng bùng phát tại Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hy Lạp và Pháp. Một chặng của giải đua xe đạp Tour de France đã phải cấm khán giả do cháy rừng kéo dài gần 18 km gần biên giới Pháp - Tây Ban Nha. Ngoài ra, các đợt nắng nóng kỷ lục tại châu Âu vào cuối tháng 6 đã khiến hơn 3.700 người chết tại Pháp, Bỉ và Hà Lan, theo Hãng tin DW.
Khu vực Bắc Mỹ cũng đang đối mặt với các đợt sóng nhiệt gay gắt tương tự châu Âu. Ít nhất 25 trường hợp tử vong, phần lớn tại bang New Jersey, nghi do ảnh hưởng từ đợt nóng cao điểm vừa qua. Đồng thời, các quần đảo thuộc Mỹ ở Thái Bình Dương cũng dự báo chịu thiệt hại nặng nề do ảnh hưởng của bão Bavi càn quét trong ngày 6.7.
Giới khoa học cảnh báo cường độ và tần suất của các hiện tượng thời tiết cực đoan sẽ ngày càng tăng do tác động của phát thải hóa thạch. Đặc biệt, hiện tượng El Nino đang mạnh lên nhanh chóng ở Thái Bình Dương. CNN dẫn các mô hình dự báo gần đây cho thấy El Nino có khả năng mạnh hơn so với những tính toán trước đây. El Nino chuyển biến phức tạp có thể khiến thời tiết cực đoan như lũ lụt, hạn hán, sóng nhiệt nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, El Nino được biết đến là nguyên nhân làm giảm sản lượng lúa ở Ấn Độ và các khu vực khác của châu Á, dẫn đến lạm phát giá lương thực.
Ông Armel Castellan, cố vấn kỹ thuật về thời tiết nắng nóng của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO), nêu ra một vấn đề ít được chú ý, đó là nhiệt độ thấp nhất vào ban đêm. Trong báo cáo của WMO ngày 29.6, ông giải thích ban đêm là lúc cơ thể con người hạ nhiệt và hệ tim mạch được nghỉ ngơi, đặc biệt là sau khi trải qua ban ngày nắng nóng. Khi xuất hiện các "đêm nhiệt đới" (nhiệt độ không hạ dưới 20 độ C), quá trình phục hồi này không thể diễn ra. "Đó là lý do khi đánh giá tác động sức khỏe, mức nhiệt tối thiểu vào ban đêm có thể nói lên nhiều điều hơn so với nhiệt độ buổi chiều", ông Castellan nêu rõ.
Trong khi đó, các cơ quan thời tiết Mỹ bày tỏ quan ngại tình trạng cắt giảm ngân sách cho ngành đã ảnh hưởng đến khả năng dự báo thời tiết. Theo tờ Politico ngày 6.7, việc chính quyền Mỹ thắt chặt chi tiêu đã làm giảm mạng lưới thả bóng thám không (được thả lên cao để thu thập dữ liệu khí quyển) định kỳ. Hệ quả là dẫn đến sai số nghiêm trọng, như việc dự đoán sai một trận lốc xoáy xảy ra tại bang Kansas hồi tháng 4. Cảnh báo về hệ lụy lâu dài, nhà khí tượng học Steve Bowen, từ Công ty tái bảo hiểm Gallagher Re (Anh), nhận định với Politico rằng việc thiếu hụt dữ liệu đầu vào làm tăng rủi ro sai số, khiến các nhà chức trách đánh mất "thời gian vàng" để cảnh báo người dân bảo vệ sinh mạng và tài sản.
"Binh sĩ thuộc Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh số 31 đổ bộ lên tàu chở dầu Celestial Sea treo cờ Iran ở vịnh Oman hôm 20/5. Phương tiện được cho là đang tìm cách tiến vào một cảng tại Iran, vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ", Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, thông báo.
Video được công bố cho thấy binh sĩ Mỹ triển khai bằng trực thăng từ tàu đổ bộ, sau đó tiếp cận và đu dây xuống tàu Celestial Sea.
"Lực lượng Mỹ đã khám xét và thả tàu sau khi hướng dẫn thủy thủ đoàn chuyển hướng phương tiện", CENTCOM cho biết, nhưng không nêu lý do cụ thể khiến tàu bị nghi ngờ muốn cập cảng Iran.
Đây là tàu hàng thứ 5 bị đổ bộ, kiểm tra kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải nhằm vào Iran và là trường hợp thứ hai được trả tự do, sau tàu Blue Star III hồi cuối tháng 4. Ít nhất ba tàu gồm Touska, Tifani và Majestic X đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ, Israel cùng những bên tham gia xung đột.
Trong khi đó, hải quân Mỹ từ ngày 13/4 thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ mọi tàu hàng đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran. CENTCOM cho biết chiến dịch phong tỏa đã buộc 91 tàu thay đổi hành trình.
Hỏa hoạn bùng phát tại nhà máy sản xuất giày Huiteng ở thành phố Tấn Giang, tỉnh Phúc Kiến, đông nam Trung Quốc, vào khoảng 12h hôm nay. 193 lính cứu hỏa cùng 35 phương tiện chữa cháy đã được triển khai để chiến đấu với ngọn lửa. Chưa rõ nguyên nhân dẫn đến sự việc.
Hình ảnh hiện trường cho thấy nhiều người mắc kẹt trên mái nhà trong lúc ngọn lửa bùng phát. Họ cởi trần đứng giữa khói đen dày đặc, trong khi lính cứu hỏa liên tục phun nước lên để hạ nhiệt.
Hãng thông tấn Xinhua dẫn lời Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết hỏa hoạn đã "gây thiệt hại nặng về người". "Phải dốc toàn lực cho công tác tìm kiếm, cứu nạn và hỗ trợ gia đình nạn nhân", ông nói.
Lãnh đạo Trung Quốc cũng yêu cầu khẩn trương làm rõ nguyên nhân vụ cháy để xác định trách nhiệm của các bên liên quan, bảo đảm những người phải chịu trách nhiệm bị xử lý theo quy định.
Chưa rõ bao nhiêu người thiệt mạng và bị thương trong vụ hỏa hoạn tại nhà máy.
Bộ Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Trung Quốc cho biết đang huy động mọi nguồn lực để nhanh chóng khống chế đám cháy, tìm kiếm những người còn mắc kẹt và điều trị cho nạn nhân bị thương.
Trung Quốc cuối năm ngoái phát động chiến dịch rà soát nguy cơ cháy nổ tại các tòa nhà cao tầng, sau vụ hỏa hoạn lớn tại khu chung cư ở Hong Kong khiến 168 người thiệt mạng. Một tháng sau đó, vụ cháy chung cư ở tỉnh Quảng Đông, miền nam Trung Quốc, tiếp tục cướp đi sinh mạng của 12 người.
